هناء الإدريسي به «الشرق الأوسط»: هوش مصنوعی هنرمند را به شخصیتی کارتونی تبدیل می‌کند

در «زیباترین لحظه»، در قامت عروسی ظاهر می‌شود که شادی بزرگ‌ترین روز زندگی‌اش را جشن می‌گیرد


در ترانه جدیدش نقش عروسی را ایفا می‌کند که در مراسم ازدواج خود حضور دارد (هناء الادریسی)
در ترانه جدیدش نقش عروسی را ایفا می‌کند که در مراسم ازدواج خود حضور دارد (هناء الادریسی)
TT

هناء الإدريسي به «الشرق الأوسط»: هوش مصنوعی هنرمند را به شخصیتی کارتونی تبدیل می‌کند


در ترانه جدیدش نقش عروسی را ایفا می‌کند که در مراسم ازدواج خود حضور دارد (هناء الادریسی)
در ترانه جدیدش نقش عروسی را ایفا می‌کند که در مراسم ازدواج خود حضور دارد (هناء الادریسی)

هنرمند مراکشی، هناء الادریسی، با گام‌هایی حساب‌شده به صحنه هنری بازمی‌گردد. او پس از آنکه سال گذشته، پس از مدتی دوری، نخستین ترانه خود را با عنوان «مکمّله بالنیّه» منتشر کرد، امروز ترانه «زیباترین لحظه» را روانه بازار می‌کند. او معتقد است فاصله زمانی میان انتشار آثار، به هنرمند فرصت می‌دهد تا گام‌های خود را با دقت بازبینی کند.
هنگامی که از او می‌پرسیم آیا «زیباترین لحظه» نیز مانند نخستین ترانه‌اش، مقطعی از زندگی شخصی او را ثبت می‌کند، پاسخ می‌دهد: «نه، به‌هیچ‌وجه چنین چیزی نیست. اما مردم در نگاه نخست تصور کردند ازدواج کرده‌ام و تماس‌های تبریک از هر سو سرازیر شد. آن‌ها پس از دیدن عکس‌هایی از پشت صحنه فیلم‌برداری کلیپ که در حساب اینستاگرامم منتشر کرده بودم، گمان کردند شریک زندگی‌ام را پیدا کرده‌ام.»
الادریسی می‌گوید از توجه مردم به خبر ازدواج فرضی‌اش خوشحال شده و با استقبال گسترده‌ای که ترانه به دست آورده، احساس شادی یک عروس واقعی را تجربه کرده است.
از سوی دیگر، هناء الادریسی تأکید می‌کند که ازدواج گام آسانی نیست؛ تصمیمی است که قرار است تنها یک بار در زندگی گرفته شود و مستلزم شناخت و بررسی دقیق شخصیت طرف مقابل است. او می‌گوید: «ازدواج نهادی است که نمی‌توان با تصمیمی نسنجیده به آن وارد شد. من نیز آگاهانه و از روی تصمیم قبلی، اقدام به ازدواج را به تأخیر انداخته‌ام. برای اینکه بتوانیم تمام عمر در کنار یک نفر زندگی کنیم، باید انتخاب درستی داشته باشیم.»

او هنوز هم به ترانه‌های دوران طلایی هنر گوش می‌دهد (هناء الادریسی)

او اعتراف می‌کند که تاکنون ازدواج نکرده است؛ با وجود شایعات فراوانی که در این زمینه درباره‌اش منتشر شده و همگی بی‌اساس بوده‌اند. بااین‌حال، این احتمال را منتفی نمی‌داند و تأکید می‌کند که هرگاه زمان مناسب فرا برسد، موضوع را علنی خواهد کرد.
«زیباترین لحظه» از جمله ترانه‌هایی است که برای مراسم عروسی مناسب‌اند. الادریسی در این‌باره توضیح می‌دهد: «این ترانه به‌طور ویژه برای چنین مناسبتی ساخته شده است و قصد داشتیم عروس و داماد نخستین رقص خود را پس از جشن ازدواج با آهنگ آن اجرا کنند.»
او در گفت‌وگو با «الشرق الاوسط» فاش می‌کند که این ترانه محصول امروز نیست، بلکه مدت‌ها در کشوی نیکولا شبلی، آهنگساز آن، باقی مانده بود. او ادامه می‌دهد: «این ترانه به دست خوانندگان زن بسیاری رسید و برخی از آن‌ها نیز صدایشان را روی آن ضبط کردند، اما به دلایل مختلف قسمت هیچ‌کدام نشد. اجرای آن به احساس و عاطفه زیادی نیاز دارد. شبلی از همان ابتدا مطمئن بود که من خواننده مناسب برای اجرای این ترانه هستم؛ به همین دلیل دوباره به من بازگشت، چون به‌سادگی می‌توان گفت این ترانه سهم من بود.»
او خود را خوش‌شانس می‌داند که برای اجرای این ترانه انتخاب شده است و می‌گوید: «این ترانه از همان ابتدا برای من نوشته شده بود و با وجود گردش طولانی‌اش میان چندین خواننده، سرانجام نزد من ماند. آن را در سطحی که انتظار می‌رفت اجرا کردم و احساس مسئولیت زیادی داشتم؛ زیرا پیش از من به دست خوانندگان بسیاری رسیده بود. خوش‌شانس بودم که سرانجام نصیب من شد.»

کلیپ «زیباترین لحظه» به کارگردانی زاک غصن ساخته شده است (هناء الادریسی)

الادریسی این ترانه را به گویش لبنانی اجرا می‌کند. ترانه‌سرای آن تونی ابی‌کرم و آهنگساز و تنظیم‌کننده‌اش نیکولا شبلی است. او درباره دلیل انتخاب این گویش برای دومین اثرش پس از شش سال دوری از صحنه می‌گوید: «گویش لبنانی پس از زبان مادری‌ام، مراکشی، به قلبم نزدیک‌تر است. مدت‌های طولانی در لبنان زندگی کرده‌ام و نخستین ترانه‌ای که پس از شرکت در برنامه «ستار آکادمی» منتشر کردم، به گویش لبنانی بود و عنوانش «ما بصدّق» بود. ترانه‌هایم را به گویش‌های مختلف اجرا کرده‌ام، اما افراد زیادی از من می‌پرسیدند چه زمانی دوباره به خواندن به گویش لبنانی بازمی‌گردم. به همین دلیل، «زیباترین لحظه» را فرصتی مناسب برای این بازگشت دیدم.»
هناء الادریسی تأکید می‌کند که پس از «زیباترین لحظه»، خود را برای انتشار آثار تازه‌ای به گویش‌های مصری، خلیجی، مراکشی و لبنانی آماده می‌کند و می‌گوید در انتخاب ملودی‌هایی با ریتم دلنشین وسواس دارد.
او توضیح می‌دهد: «آثارم به‌تدریج و با فاصله زمانی میان انتشار هر ترانه منتشر خواهند شد؛ زیرا ترجیح می‌دهم در این فرایند شتاب نکنم. انتخاب اینکه کدام ترانه زودتر از بقیه منتشر شود، به تصمیمی دقیق نیاز دارد. شرایط و اوضاع نیز در به تأخیر افتادن انتشار یک اثر در مقایسه با اثری دیگر نقش دارند. برای مثال، درست نیست در دوران جنگ ترانه‌ای شاد ارائه کنم. همین مسئله بارها مرا واداشته است یک گام به عقب بردارم. چنین شرایطی در تصمیم‌های من درباره انتشار آثارم تأثیر می‌گذارند.»
کلیپ «زیباترین لحظه» به کارگردانی زاک غصن ساخته شده است؛ کارگردانی که این هنرمند مراکشی او را یکی از استعدادهای تازه و چشمگیر عرصه سینما و موسیقی می‌داند. او توضیح می‌دهد که شخصاً علاقه دارد فرصت را در اختیار استعدادهای جوانی قرار دهد که شایستگی آن را دارند و می‌گوید: «نام‌های بزرگ عرصه کارگردانی نیز فعالیت خود را با گام‌های کوچک آغاز کردند و سپس توانستند جایگاه خود را تثبیت کنند و به شهرت برسند. بنابراین، ضروری است به کارگردانان جوان فرصت نخستین تجربه را بدهیم؛ شاید در آینده موفقیت‌های پی‌درپی به دست آورند.»
وقتی از او می‌پرسیم آیا شخصاً در جزئیات فیلم‌برداری کلیپ‌های ترانه‌هایش دخالت می‌کند، پاسخ می‌دهد: «در تمام جزئیات مربوط به کارم دخالت می‌کنم، حتی کوچک‌ترین آن‌ها؛ زیرا همیشه به دنبال بهترین نتیجه هستم و این کار مستلزم نظارت دقیق و حسی من است. بااین‌حال، گاهی از یک اشتباه کوچک یا لغزشی که ممکن است پیش بیاید چشم‌پوشی می‌کنم؛ زیرا کمال تنها از آن خداست. وقتی در تذکرهایم سخت‌گیری می‌کنم، ممکن است هم خودم خسته شوم و هم دیگران را خسته کنم. به همین دلیل، گاهی ترجیح می‌دهم از میزان تذکرهایم کم کنم تا کار بدون دشواری و فرسوده کردن کسانی که با من همکاری می‌کنند، پیش برود.»
درباره اینکه چرا برای ساخت کلیپی که تماماً با هوش مصنوعی تولید شده باشد اقدام نمی‌کند، می‌گوید: «اصلاً چنین فکری به ذهنم نرسیده است، اما ممکن است در صحنه‌ای کوتاه از این فناوری استفاده کنم؛ همان‌طور که در «زیباترین لحظه» نیز چنین اتفاقی افتاد. اما با ساخت کامل یک کلیپ با هوش مصنوعی کاملاً مخالفم؛ زیرا چنین کاری روح اثر را از آن می‌گیرد. آنچه از کلیپ‌های ساخته‌شده به این شیوه دیده‌ام، اعتقادم را تقویت کرده است؛ چون هر بار یکی از آن‌ها را تماشا می‌کنم، احساس می‌کنم هنرمندان و مردمی که در آن حضور دارند، از مقوا یا پلاستیک ساخته شده‌اند. من به‌هیچ‌وجه به این سبک تعلق ندارم؛ زیرا صحنه‌های طبیعی و واقعی را ترجیح می‌دهم.»

«امروز با حال‌وهوای موسیقایی متفاوتی نسبت به گذشته روبه‌رو هستیم... اما احساس می‌کنم هنر اصیل و واقعی غایب است»

او در ادامه می‌گوید همراهی با هر نوآوری تازه‌ای ضروری است، به شرط آنکه این کار به شیوه‌ای مناسب و در حد امکانات موجود انجام شود. او می‌افزاید: «هنوز نمی‌دانیم سرانجام این موج چه خواهد شد یا تا چه اندازه پیشرفت خواهد کرد. چاره‌ای جز انتظار، دنبال کردن این پیشرفت فناورانه و رصد تغییراتی که به همراه خواهد آورد، نداریم.»
از سوی دیگر، هناء الادریسی احتمال ورود به عرصه بازیگری را منتفی می‌داند؛ زیرا آن را کاری دشوار تلقی می‌کند. او می‌گوید: «ما خوانندگان، در کلیپ‌های ترانه‌هایمان نیز نقش بازی می‌کنیم، اما برداشتن گامی بزرگ برای حضور در یک سریال یا فیلم بعید است؛ به‌ویژه اینکه احساس خواهم کرد به حوزه‌ای وارد شده‌ام که به آن تعلق ندارم.»
او اضافه می‌کند: «پیش‌تر تجربه اجرای برنامه تلویزیونی را داشته‌ام، اما از آن خوشم نیامد. بنابراین، هناء الادریسی همچنان شیفته حرفه اصلی خود، یعنی خوانندگی، باقی خواهد ماند.»
این هنرمند مراکشی امروز، درحالی‌که به فضای موسیقی نگاه می‌کند، آرزو دارد حال‌وهوای دوران طلایی هنر دوباره به صحنه بازگردد. او در پایان می‌گوید: «بی‌تردید امروز با حال‌وهوای موسیقایی متفاوتی نسبت به گذشته روبه‌رو هستیم، اما احساس می‌کنم هنر اصیل و واقعی غایب است. وقتی به موسیقی امروز گوش می‌دهم، احساس می‌کنم با نسخه‌هایی مشابه و تکراری روبه‌رو هستم که تولیدشان به تلاش چندانی نیاز ندارد. من به نسلی تعلق دارم که وارد استودیو می‌شد تا ترانه را از صفر بسازد؛ گویی در آشپزخانه آن مشغول پخت‌وپز است. این کار زمان می‌برد تا اثر به‌تدریج جا بیفتد و پرداخت نهایی آن انجام شود؛ نه اینکه مانند امروز، یک‌شبه روانه بازار شود. من شخصاً هنوز به ترانه‌های قدیمی گوش می‌دهم تا از لحظات زیبای هنری لذت ببرم. این ترانه‌ها را جاودانه می‌نامم، زیرا هرگز از شنیدنشان خسته نمی‌شوم.»



هناء الإدريسي به «الشرق الأوسط»: هوش مصنوعی هنرمند را به شخصیتی کارتونی تبدیل می‌کند


در ترانه جدیدش نقش عروسی را ایفا می‌کند که در مراسم ازدواج خود حضور دارد (هناء الادریسی)
در ترانه جدیدش نقش عروسی را ایفا می‌کند که در مراسم ازدواج خود حضور دارد (هناء الادریسی)
TT

هناء الإدريسي به «الشرق الأوسط»: هوش مصنوعی هنرمند را به شخصیتی کارتونی تبدیل می‌کند


در ترانه جدیدش نقش عروسی را ایفا می‌کند که در مراسم ازدواج خود حضور دارد (هناء الادریسی)
در ترانه جدیدش نقش عروسی را ایفا می‌کند که در مراسم ازدواج خود حضور دارد (هناء الادریسی)

هنرمند مراکشی، هناء الادریسی، با گام‌هایی حساب‌شده به صحنه هنری بازمی‌گردد. او پس از آنکه سال گذشته، پس از مدتی دوری، نخستین ترانه خود را با عنوان «مکمّله بالنیّه» منتشر کرد، امروز ترانه «زیباترین لحظه» را روانه بازار می‌کند. او معتقد است فاصله زمانی میان انتشار آثار، به هنرمند فرصت می‌دهد تا گام‌های خود را با دقت بازبینی کند.
هنگامی که از او می‌پرسیم آیا «زیباترین لحظه» نیز مانند نخستین ترانه‌اش، مقطعی از زندگی شخصی او را ثبت می‌کند، پاسخ می‌دهد: «نه، به‌هیچ‌وجه چنین چیزی نیست. اما مردم در نگاه نخست تصور کردند ازدواج کرده‌ام و تماس‌های تبریک از هر سو سرازیر شد. آن‌ها پس از دیدن عکس‌هایی از پشت صحنه فیلم‌برداری کلیپ که در حساب اینستاگرامم منتشر کرده بودم، گمان کردند شریک زندگی‌ام را پیدا کرده‌ام.»
الادریسی می‌گوید از توجه مردم به خبر ازدواج فرضی‌اش خوشحال شده و با استقبال گسترده‌ای که ترانه به دست آورده، احساس شادی یک عروس واقعی را تجربه کرده است.
از سوی دیگر، هناء الادریسی تأکید می‌کند که ازدواج گام آسانی نیست؛ تصمیمی است که قرار است تنها یک بار در زندگی گرفته شود و مستلزم شناخت و بررسی دقیق شخصیت طرف مقابل است. او می‌گوید: «ازدواج نهادی است که نمی‌توان با تصمیمی نسنجیده به آن وارد شد. من نیز آگاهانه و از روی تصمیم قبلی، اقدام به ازدواج را به تأخیر انداخته‌ام. برای اینکه بتوانیم تمام عمر در کنار یک نفر زندگی کنیم، باید انتخاب درستی داشته باشیم.»

او هنوز هم به ترانه‌های دوران طلایی هنر گوش می‌دهد (هناء الادریسی)

او اعتراف می‌کند که تاکنون ازدواج نکرده است؛ با وجود شایعات فراوانی که در این زمینه درباره‌اش منتشر شده و همگی بی‌اساس بوده‌اند. بااین‌حال، این احتمال را منتفی نمی‌داند و تأکید می‌کند که هرگاه زمان مناسب فرا برسد، موضوع را علنی خواهد کرد.
«زیباترین لحظه» از جمله ترانه‌هایی است که برای مراسم عروسی مناسب‌اند. الادریسی در این‌باره توضیح می‌دهد: «این ترانه به‌طور ویژه برای چنین مناسبتی ساخته شده است و قصد داشتیم عروس و داماد نخستین رقص خود را پس از جشن ازدواج با آهنگ آن اجرا کنند.»
او در گفت‌وگو با «الشرق الاوسط» فاش می‌کند که این ترانه محصول امروز نیست، بلکه مدت‌ها در کشوی نیکولا شبلی، آهنگساز آن، باقی مانده بود. او ادامه می‌دهد: «این ترانه به دست خوانندگان زن بسیاری رسید و برخی از آن‌ها نیز صدایشان را روی آن ضبط کردند، اما به دلایل مختلف قسمت هیچ‌کدام نشد. اجرای آن به احساس و عاطفه زیادی نیاز دارد. شبلی از همان ابتدا مطمئن بود که من خواننده مناسب برای اجرای این ترانه هستم؛ به همین دلیل دوباره به من بازگشت، چون به‌سادگی می‌توان گفت این ترانه سهم من بود.»
او خود را خوش‌شانس می‌داند که برای اجرای این ترانه انتخاب شده است و می‌گوید: «این ترانه از همان ابتدا برای من نوشته شده بود و با وجود گردش طولانی‌اش میان چندین خواننده، سرانجام نزد من ماند. آن را در سطحی که انتظار می‌رفت اجرا کردم و احساس مسئولیت زیادی داشتم؛ زیرا پیش از من به دست خوانندگان بسیاری رسیده بود. خوش‌شانس بودم که سرانجام نصیب من شد.»

کلیپ «زیباترین لحظه» به کارگردانی زاک غصن ساخته شده است (هناء الادریسی)

الادریسی این ترانه را به گویش لبنانی اجرا می‌کند. ترانه‌سرای آن تونی ابی‌کرم و آهنگساز و تنظیم‌کننده‌اش نیکولا شبلی است. او درباره دلیل انتخاب این گویش برای دومین اثرش پس از شش سال دوری از صحنه می‌گوید: «گویش لبنانی پس از زبان مادری‌ام، مراکشی، به قلبم نزدیک‌تر است. مدت‌های طولانی در لبنان زندگی کرده‌ام و نخستین ترانه‌ای که پس از شرکت در برنامه «ستار آکادمی» منتشر کردم، به گویش لبنانی بود و عنوانش «ما بصدّق» بود. ترانه‌هایم را به گویش‌های مختلف اجرا کرده‌ام، اما افراد زیادی از من می‌پرسیدند چه زمانی دوباره به خواندن به گویش لبنانی بازمی‌گردم. به همین دلیل، «زیباترین لحظه» را فرصتی مناسب برای این بازگشت دیدم.»
هناء الادریسی تأکید می‌کند که پس از «زیباترین لحظه»، خود را برای انتشار آثار تازه‌ای به گویش‌های مصری، خلیجی، مراکشی و لبنانی آماده می‌کند و می‌گوید در انتخاب ملودی‌هایی با ریتم دلنشین وسواس دارد.
او توضیح می‌دهد: «آثارم به‌تدریج و با فاصله زمانی میان انتشار هر ترانه منتشر خواهند شد؛ زیرا ترجیح می‌دهم در این فرایند شتاب نکنم. انتخاب اینکه کدام ترانه زودتر از بقیه منتشر شود، به تصمیمی دقیق نیاز دارد. شرایط و اوضاع نیز در به تأخیر افتادن انتشار یک اثر در مقایسه با اثری دیگر نقش دارند. برای مثال، درست نیست در دوران جنگ ترانه‌ای شاد ارائه کنم. همین مسئله بارها مرا واداشته است یک گام به عقب بردارم. چنین شرایطی در تصمیم‌های من درباره انتشار آثارم تأثیر می‌گذارند.»
کلیپ «زیباترین لحظه» به کارگردانی زاک غصن ساخته شده است؛ کارگردانی که این هنرمند مراکشی او را یکی از استعدادهای تازه و چشمگیر عرصه سینما و موسیقی می‌داند. او توضیح می‌دهد که شخصاً علاقه دارد فرصت را در اختیار استعدادهای جوانی قرار دهد که شایستگی آن را دارند و می‌گوید: «نام‌های بزرگ عرصه کارگردانی نیز فعالیت خود را با گام‌های کوچک آغاز کردند و سپس توانستند جایگاه خود را تثبیت کنند و به شهرت برسند. بنابراین، ضروری است به کارگردانان جوان فرصت نخستین تجربه را بدهیم؛ شاید در آینده موفقیت‌های پی‌درپی به دست آورند.»
وقتی از او می‌پرسیم آیا شخصاً در جزئیات فیلم‌برداری کلیپ‌های ترانه‌هایش دخالت می‌کند، پاسخ می‌دهد: «در تمام جزئیات مربوط به کارم دخالت می‌کنم، حتی کوچک‌ترین آن‌ها؛ زیرا همیشه به دنبال بهترین نتیجه هستم و این کار مستلزم نظارت دقیق و حسی من است. بااین‌حال، گاهی از یک اشتباه کوچک یا لغزشی که ممکن است پیش بیاید چشم‌پوشی می‌کنم؛ زیرا کمال تنها از آن خداست. وقتی در تذکرهایم سخت‌گیری می‌کنم، ممکن است هم خودم خسته شوم و هم دیگران را خسته کنم. به همین دلیل، گاهی ترجیح می‌دهم از میزان تذکرهایم کم کنم تا کار بدون دشواری و فرسوده کردن کسانی که با من همکاری می‌کنند، پیش برود.»
درباره اینکه چرا برای ساخت کلیپی که تماماً با هوش مصنوعی تولید شده باشد اقدام نمی‌کند، می‌گوید: «اصلاً چنین فکری به ذهنم نرسیده است، اما ممکن است در صحنه‌ای کوتاه از این فناوری استفاده کنم؛ همان‌طور که در «زیباترین لحظه» نیز چنین اتفاقی افتاد. اما با ساخت کامل یک کلیپ با هوش مصنوعی کاملاً مخالفم؛ زیرا چنین کاری روح اثر را از آن می‌گیرد. آنچه از کلیپ‌های ساخته‌شده به این شیوه دیده‌ام، اعتقادم را تقویت کرده است؛ چون هر بار یکی از آن‌ها را تماشا می‌کنم، احساس می‌کنم هنرمندان و مردمی که در آن حضور دارند، از مقوا یا پلاستیک ساخته شده‌اند. من به‌هیچ‌وجه به این سبک تعلق ندارم؛ زیرا صحنه‌های طبیعی و واقعی را ترجیح می‌دهم.»

«امروز با حال‌وهوای موسیقایی متفاوتی نسبت به گذشته روبه‌رو هستیم... اما احساس می‌کنم هنر اصیل و واقعی غایب است»

او در ادامه می‌گوید همراهی با هر نوآوری تازه‌ای ضروری است، به شرط آنکه این کار به شیوه‌ای مناسب و در حد امکانات موجود انجام شود. او می‌افزاید: «هنوز نمی‌دانیم سرانجام این موج چه خواهد شد یا تا چه اندازه پیشرفت خواهد کرد. چاره‌ای جز انتظار، دنبال کردن این پیشرفت فناورانه و رصد تغییراتی که به همراه خواهد آورد، نداریم.»
از سوی دیگر، هناء الادریسی احتمال ورود به عرصه بازیگری را منتفی می‌داند؛ زیرا آن را کاری دشوار تلقی می‌کند. او می‌گوید: «ما خوانندگان، در کلیپ‌های ترانه‌هایمان نیز نقش بازی می‌کنیم، اما برداشتن گامی بزرگ برای حضور در یک سریال یا فیلم بعید است؛ به‌ویژه اینکه احساس خواهم کرد به حوزه‌ای وارد شده‌ام که به آن تعلق ندارم.»
او اضافه می‌کند: «پیش‌تر تجربه اجرای برنامه تلویزیونی را داشته‌ام، اما از آن خوشم نیامد. بنابراین، هناء الادریسی همچنان شیفته حرفه اصلی خود، یعنی خوانندگی، باقی خواهد ماند.»
این هنرمند مراکشی امروز، درحالی‌که به فضای موسیقی نگاه می‌کند، آرزو دارد حال‌وهوای دوران طلایی هنر دوباره به صحنه بازگردد. او در پایان می‌گوید: «بی‌تردید امروز با حال‌وهوای موسیقایی متفاوتی نسبت به گذشته روبه‌رو هستیم، اما احساس می‌کنم هنر اصیل و واقعی غایب است. وقتی به موسیقی امروز گوش می‌دهم، احساس می‌کنم با نسخه‌هایی مشابه و تکراری روبه‌رو هستم که تولیدشان به تلاش چندانی نیاز ندارد. من به نسلی تعلق دارم که وارد استودیو می‌شد تا ترانه را از صفر بسازد؛ گویی در آشپزخانه آن مشغول پخت‌وپز است. این کار زمان می‌برد تا اثر به‌تدریج جا بیفتد و پرداخت نهایی آن انجام شود؛ نه اینکه مانند امروز، یک‌شبه روانه بازار شود. من شخصاً هنوز به ترانه‌های قدیمی گوش می‌دهم تا از لحظات زیبای هنری لذت ببرم. این ترانه‌ها را جاودانه می‌نامم، زیرا هرگز از شنیدنشان خسته نمی‌شوم.»


سینمای اسرائیل ممنوع و محجوب است و در محاصره به سر می‌برد

«همه‌چیز را به من بگو»: فیلمی بی‌خطر که خشم کسی را برنمی‌انگیزد (لیمینال کانتنت)
«همه‌چیز را به من بگو»: فیلمی بی‌خطر که خشم کسی را برنمی‌انگیزد (لیمینال کانتنت)
TT

سینمای اسرائیل ممنوع و محجوب است و در محاصره به سر می‌برد

«همه‌چیز را به من بگو»: فیلمی بی‌خطر که خشم کسی را برنمی‌انگیزد (لیمینال کانتنت)
«همه‌چیز را به من بگو»: فیلمی بی‌خطر که خشم کسی را برنمی‌انگیزد (لیمینال کانتنت)

در میانه بحران‌هایی که اسرائیل در عرصه‌های گوناگون اقتصادی، سیاسی، امنیتی و اجتماعی با آن‌ها روبه‌روست، جبهه جنگ تازه‌ای گشوده شده که محور آن موضع دولت اسرائیل در قبال فیلم‌هایی است که از سیاست داخلی این کشور انتقاد می‌کنند و وضعیت فلسطینیان را در سایه اقدامات دولت و تبعیض نژادی‌ای که دولت آن را انکار می‌کند، اما رویدادها و شواهد گوناگون بر آن صحه می‌گذارند، آشکار می‌سازند.
در یک سوی این رویارویی، وزارت فرهنگ اسرائیل قرار دارد که اختیار کمک‌هزینه‌هایی را در دست دارد که دولت اسرائیل هر سال در اختیار تهیه‌کنندگان و فیلم‌سازان قرار می‌دهد و مجموع آن‌ها به حدود ۴۰ میلیون دلار می‌رسد. رویکرد کنونی این وزارتخانه از یک سو تشویق صنعت سینمای داخلی و از سوی دیگر حمایت از فیلم‌هایی است که با جهت‌گیری‌ها و سیاست‌های دولت اسرائیل مخالفت نمی‌کنند. این هدف از طریق سخت‌گیری در تعیین کسانی دنبال می‌شود که می‌توانند برای ساخت فیلم خود از کمک‌هزینه دولتی بهره‌مند شوند؛ معیاری که بر اساس موضع سیاسی آنان در قبال دولت تعیین می‌شود.
پیش‌تر شماری از کارگردانان سرشناس اسرائیلی که به مواضع مخالف خود شهرت دارند، از جمله آوی مغربی، نیتا شوشانی و ناداو لاپید، از کمک‌هزینه‌های دولتی برای تولید فیلم‌هایی بهره برده‌اند که سیاست‌های دولت در قبال فلسطینیان را نقد می‌کنند یا روایت رسمی تأسیس اسرائیل را به پرسش می‌کشند.
از برجسته‌ترین این آثار می‌توان به فیلم نیتا شوشانی با عنوان «۱۹۴۸: به یاد بیاور، به یاد نیاور» (1948: Remember, Remember Not) اشاره کرد که در سال ۲۰۲۳ ساخته شد و در داخل اسرائیل جنجال گسترده‌ای برانگیخت؛ جنجالی که حتی به درخواست وزارت فرهنگ از کارگردان برای بازگرداندن کمک‌هزینه دولتی دریافتی جهت ساخت فیلم نیز کشیده شد.

محمد غزاوی در فیلم «دریا» (ماجدال فیلمز)

فراتر از دریا

سال گذشته، فیلم «دریا» به کارگردانی شای کارمیلی ـ بولاگ از این تصمیم جان سالم به در برد. کارمیلی ـ بولاگ در این فیلم داستان پسربچه‌ای فلسطینی را روایت می‌کند که تصمیم می‌گیرد خود را به دریا برساند؛ دریایی که هرگز پیش از آن ندیده است.
این فیلم نماینده اسرائیل در رقابت‌های معرفی نامزدهای اسکار شد و پیش‌تر چهار جایزه از جشنواره سینمایی اورشلیم دریافت کرده بود؛ از جمله جایزه بهترین فیلم و جایزه بهترین بازیگر مرد که به محمد غزاوی، بازیگر خردسال فیلم، تعلق گرفت.
همین مسئله وزیر فرهنگ، میکی زوهار، را واداشت تصمیم بگیرد حمایت مالی دولت از جشنواره اورشلیم را در اعتراض به اعطای این جوایز به فیلم «دریا» متوقف کند؛ جوایزی که به اعتقاد او به‌ناحق از فیلم‌هایی دریغ شده بود که شایستگی بیشتری داشتند.
فیلمی که اسرائیل برای معرفی به اسکار سال آینده در نظر گرفته، درامی عاطفی با عنوان «همه‌چیز را به من بگو» (Tell Me Everything) ساخته موشه روزنتال است. این فیلم اثری محافظه‌کارانه درباره پسربچه‌ای دوازده‌ساله است که رازی را درباره پدرش کشف می‌کند و این کشف او را به طرح پرسش‌هایی درباره پدرش وامی‌دارد؛ درحالی‌که پدر می‌کوشد اعتماد میان آن دو را دوباره برقرار کند.
از سوی دیگر، بسیار محتمل است که فیلم «نازا» که اکنون در شمار محدودی از سالن‌های سینمای آمریکا به نمایش درآمده، در سال آینده به فهرست نامزدهای رسمی اسکار بهترین فیلم مستند بلند راه یابد.
اما در شرایطی که «نازا» چنین پذیرش و اعتباری در سطح جهانی برمی‌انگیزد، باید به این نکته نیز اشاره کرد که این فیلم برخی دستاوردهای سینمای فلسطین را که درباره وضعیت فلسطینیان در برابر قدرت سرکوبگر اسرائیل سخن می‌گویند، به حاشیه می‌راند؛ آثاری مانند «غزه ۱۳» ساخته حسام ابودان، «شهروند اسامه» ساخته احمد حسونه که نامزد رسمی فلسطین برای اسکار است و «گفت‌وگو با دریا» ساخته مؤید علیان. این‌ها تنها نمونه‌هایی از آثار مهم فلسطینی هستند که امسال تولید شده‌اند.
باید یادآوری کرد که «نازا» به‌هیچ‌وجه فیلمی اسرائیلی نیست. تولید آن با ابتکار مؤسسه بریتانیایی «گاردین» آغاز شد، شرکت آمریکایی «JW Films» نیز به آن پیوست و شرکت فرانسوی «MK2» توزیع آن را بر عهده گرفت.
به همین دلیل، دولت اسرائیل تنها توانست علیه آن اعتراض کند، درباره سربازانی که اظهاراتشان در فیلم آمده بود تحقیق به عمل آورد و ــ به‌طور طبیعی ــ از نمایش آن در داخل کشور جلوگیری کند. این همان وضعیتی است که فیلم‌های مخالف اسرائیلی نیز با آن روبه‌رو هستند؛ آثاری که در برابر دیواری از ممنوعیت غیررسمی قرار می‌گیرند، زیرا سالن‌های سینما از ترس اعتراض‌های راست افراطی از نمایش آن‌ها خودداری می‌کنند.

راشل شور و یووال آبراهام، کارگردانان «نازا» (ذا گاردین فیلمز)

«نازا» در برابر

پیامدهای سیاست سرکوبگرانه اسرائیل از سال گذشته در عرصه‌های رسمی و غیررسمی در سراسر جهان پی‌درپی آشکار شده است.
برای نمونه، جشنواره «IDFA» در آمستردام سیاستی را در پیش گرفت که بر اساس آن، مؤسسات و فیلم‌هایی را که مستقیماً با بودجه دولتی اسرائیل ارتباط دارند، کنار می‌گذارد؛ اما هم‌زمان تأکید کرد که کارگردانان یا فیلم‌های مستقل اسرائیلی را تحریم نمی‌کند.
در دوم مارس امسال، جشنواره «فیلم یهودی انتاریو» در کانادا لغو شد. همچنین در آوریل، تهیه‌کنندگان فیلم «Seret» به کارگردانی دانیلا گرودسکی و دنی کوهن، ناچار شدند به نمایش خصوصی فیلم در لندن بسنده کنند، زیرا نتوانستند سالن سینمای عمومی‌ای برای نمایش آن پیدا کنند.
آموس گیتای، کارگردان اسرائیلی، نیز نتوانسته است فیلم جدید خود با عنوان «راه اریحا» را در سطح جهانی عرضه کند. این فیلم از زمان نمایش در جشنواره ونیز، در همان دوره‌ای که «نازا» نیز به نمایش درآمد، نتوانسته است راهی به سوی اکران تجاری در خارج از اسرائیل پیدا کند؛ به‌استثنای دو نمایشی که روز گذشته (پنجشنبه) در جشنواره فیلم توکیو برای آن در نظر گرفته شد.
در داخل خود اسرائیل نیز امسال ۳۱ فیلم جدید تولید شده است که بیشتر آن‌ها با تصمیم‌های دولت همراهی می‌کنند و از قدرت و سلطه آن پرهیز دارند. در میان آن‌ها، «نازای» دیگری نیز وجود دارد با عنوان «نازا: داستان واقعی».
این فیلم را سه کارگردان به نام‌های هاگای گوتمن، آریل اوربوش و روی دانینو ساخته‌اند و هدف آن مخالفت با «نازا»ی نخست و اثبات نادرستی مطالب مطرح‌شده در آن است. پوستر انتخاب‌شده برای فیلم، راشل شور و یووال آبراهام، دو کارگردان «نازا»، را نشان می‌دهد که واژه «خائن» با حروف قرمز بر تصویرشان نقش بسته است.
بیشتر فیلم‌های اسرائیلی تولیدشده در سال جاری (۳۱ فیلم)، مسیر بی‌خطر را انتخاب کرده‌اند. موضوعات مطرح‌شده در این آثار، برای مثال، شامل داستان دختری زیباست که در حادثه‌ای دچار معلولیت می‌شود (Many Waters)، زوجی که پس از سال‌ها زندگی مشترک رازهایی را کشف می‌کنند (Thou Shalt Love)، دختری که در جست‌وجوی جایگاه خود در میان خانواده‌ای جدید است (Habaita!) و زن دیگری که بر اثر یک مشاجره در آستانه از دست دادن شغلش به‌عنوان بازرس اتوبوس‌های شهری قرار می‌گیرد (Lev Zahav).


صفحه منتقد: بدن‌ها و چهره‌ها در دو فیلم مستند و داستانی

از فیلم «هیچ مردی گریه نمی‌کند» (حصّالة فيلم)
از فیلم «هیچ مردی گریه نمی‌کند» (حصّالة فيلم)
TT

صفحه منتقد: بدن‌ها و چهره‌ها در دو فیلم مستند و داستانی

از فیلم «هیچ مردی گریه نمی‌کند» (حصّالة فيلم)
از فیلم «هیچ مردی گریه نمی‌کند» (حصّالة فيلم)

هیچ مردی گریه نمی‌کند
★★★
کارگردان: محمد مصطفی
مصر (۲۰۲۶) | نمایش در جشنواره الجونه

در میانه این فیلم مستند، محمد مصطفی، کارگردان فیلم، پرسشی مهم مطرح می‌کند: «آیا آن‌ها اکنون به این دلیل چنین رفتاری دارند که مقابل دوربین هستند؟ اگر دوربینی در کار نبود، چه می‌کردند؟»
مخاطبان این پرسش گروهی از مردان هستند که در صحنه‌ای مشترک، صمیمیت، الفت و محبت خود را به یکدیگر نشان می‌دهند. بله، دوربین نقش خود را ایفا می‌کند. هیچ‌کس نمی‌تواند دوربینی را که از او به‌تنهایی یا در میان گروهی فیلم‌برداری می‌کند، نادیده بگیرد. آن‌ها می‌دانند دوربین آنجاست و بر اساس همین آگاهی رفتار می‌کنند. ازاین‌رو، پرسش کارگردان از این جهت که می‌کوشد حقیقتی موازی را دریابد، پرسشی بجاست.
این مردان وزنه‌بردار و بدنساز هستند و هر یک به عضلات و اندام خود می‌بالند؛ برجستگی عضلات، استحکام بدن و در مجموع زیبایی اندام. اما آیا عوامل درونی دیگری مانند حسادت یا این احساس که یکی از آن‌ها از بقیه برتر است، وجود ندارد؟ آیا عنصر «من» همچنان در زیر لایه‌ها پنهان می‌ماند؟
این‌ها پرسش‌های بجایی هستند که فیلم آن‌ها را به ذهن متبادر می‌کند، اما به اندازه کافی به بررسی‌شان نمی‌پردازد. به همه آن‌ها پاسخ نمی‌دهد و شاید دلیلش این باشد که کارگردان نخواسته وارد چنین موضوعی شود تا اختلافی برنینگیزد یا آتش زیر خاکستر را شعله‌ور نکند. از این منظر، کارگردان به‌درستی این تأملات را مطرح می‌کند، بی‌آنکه وارد جزئیات آن‌ها شود. او به ترسیم فضای درونی این گروه، برخی آرزوها و شرایطشان توجه دارد. یکی از آن‌ها آرزو دارد در یک فیلم داستانی بازی کند، دیگری می‌خواهد از شغل نگهبانی در یک کلوپ شبانه استعفا دهد و نفر دیگری در پایان فیلم کم‌کم به این فکر می‌افتد که همه این‌ها را کنار بگذارد و در جست‌وجوی زندگی تازه‌ای باشد.
این آخری عبدالله است؛ کسی که کارگردان در میان هم‌نسلانش بیشترین توجه را به او نشان می‌دهد. مردی که مدتی پیش به زندان افتاده و پس از دو سال آزاد شده است. او با کارگردان تماس گرفته و گفته که آماده است در پروژه فیلم در اختیار او باشد.
این فیلم اثری خاص است و مخاطب عام را هدف قرار نمی‌دهد. بخشی از این مسئله به آن بازمی‌گردد که شخصیت‌های فیلم بسته و درون‌گرا هستند و خود فیلم نیز در محدوده آن‌ها محصور مانده است. بااین‌حال، موضوع اثر از حیث تازگی، پیش‌تر نمونه‌ای مشابه نداشته است.
دوربین نقشی اساسی‌تر از تدوین ایفا می‌کند، درحالی‌که می‌شد صحنه‌های موازی دیگری را نیز در خارج از محدوده‌ای که به مردان، تمرین‌ها و گفت‌وگوهایشان اختصاص یافته، به فیلم افزود. صحنه‌هایی که می‌توانستند دامنه دغدغه‌های فیلم را اندکی گسترش دهند و رابطه این افراد با جامعه پیرامونشان را نیز به تصویر بکشند.
از سوی دیگر، کارگردان به‌خوبی مراقب بوده است که حضور خودش را نیز بخشی از آنچه فیلم به نمایش می‌گذارد، قرار دهد. او هم در تصویر و هم در قالب اظهارنظرها و گفت‌وگوهایش شخصاً حضور دارد.

«کلی‌فیس» (سینیموندو)

‏Clayface
★★☆
کارگردان: جیمز واتکینز
ایالات متحده (۲۰۲۶) | ژانر وحشت | اکران تجاری

شخصیت «کلی‌فیس» از جمله شخصیت‌هایی است که در دهه ۱۹۴۰ در مجلات کمیک ظاهر شد. او به‌عنوان شخصیتی شرور معرفی شد که توانایی تغییر چهره و به خود گرفتن صورت‌هایی متفاوت را داشت. این شخصیت در برخی شماره‌های مجله «بتمن» نیز حضور یافت. کلی‌فیس، همچون شخصیت «جوکر»، یکی از دشمنان و مخالفان بتمن بود.
فیلم جدید، مانند دو فیلم تاد فیلیپس درباره جوکر، با هدف تثبیت حضور تجاری این شخصیت تازه ساخته شده است؛ حضوری که ممکن است به شکل‌گیری مجموعه‌ای مستقل بینجامد.
در آغاز فیلم با مت هاگن (که بعدها لقب کلی‌فیس را می‌گیرد و تام ریس هریس نقش او را بازی می‌کند) آشنا می‌شویم؛ بازیگر جوان و بلندپروازی که در آرزوی موفقیت است و نامزد دریافت یکی از جوایز بازیگری شده است. او انسانی مهربان است که خود را متعلق به دنیایی می‌داند که می‌خواهد در آن موفق شود و به ستاره‌ای بزرگ تبدیل گردد.
اما اتفاقی که برایش رخ می‌دهد، همه آن بلندپروازی‌ها را زیرورو می‌کند و او را به شخص دیگری ــ یا در واقع چندین شخص دیگر ــ تبدیل می‌کند. ماجرا از آنجا آغاز می‌شود که با دختر زیبایی (جوانا ریبیرو) آشنا می‌شود و درمی‌یابد که او معشوقه رئیس یک باند تبهکار (دیوید دنسیگ) است؛ مردی که حاضر نیست معشوقه‌اش را از دست بدهد. او به خلوت این دو هجوم می‌برد و صورت هاگن را با ماده‌ای سمی از شکل می‌اندازد.
فیلم بر همین زمینه بنا می‌شود تا نشان دهد چگونه رؤیاهای جوان خوش‌چهره فرو می‌پاشد و او به جنایتکاری تبدیل می‌شود که به‌واسطه مصرف دارویی شیمیایی، قادر است چهره ازشکل‌افتاده خود را تغییر دهد و صورت‌های دیگری به خود بگیرد. اما هر بار که ماده خطرناک را به بدنش تزریق می‌کند، بر میزان خطرناکی و خشونتش افزوده می‌شود.
او در میان وضعیت‌هایی نومیدکننده و شرایطی تراژیک گرفتار شده است؛ هرچند فیلم چندان تمایلی ندارد در این بُعد ماجرا درنگ کند و بیشتر می‌خواهد آن را به نمایش بگذارد. آنچه توجه فیلم را به خود جلب می‌کند، ارائه صحنه‌های خشونت‌آمیز، تغییر شکل‌های هولناک بدن، فرو رفتن سوزن در چشم و موارد دیگری از این دست است؛ صحنه‌هایی که نوشته و فیلم‌برداری شده‌اند تا تماشاگران را به سوی شخصیتی جذب کنند که نه می‌توان با او همدلی کرد و نه حتی به اندازه کافی او را درک کرد.
بااین‌حال، کارگردان می‌داند چگونه اعصاب تماشاگرانش را به بازی بگیرد و اثر خود را، هرچند به‌سختی، در ردیف مجموعه‌های تلویزیونی تولیدشده در این ژانر قرار دهد.
هریس بازیگری مستعد و آینده‌دار است، اما در نقش خود آل پاچینوی فیلم «دیک تریسی» (Dick Tracy) به کارگردانی وارن بیتی در سال ۱۹۹۰ نیست؛ فیلمی که در آن پاچینو نقش شخصیت شرور «کاپریس» را بازی کرد. آن فیلم نیز اقتباسی از داستان‌های عامه‌پسند کارآگاهی «دیک تریسی» بود.
در اینجا، فاصله میان زخمی شدن و ازشکل‌افتادن چهره مت هاگن تا تبدیل شدن او به انتقام‌جویی که می‌تواند به انگیزه انتقام، چهره‌های گوناگونی به خود بگیرد، مسیری طولانی است.

★ ضعیف | ★★ متوسط | ★★★ خوب | ★★★★ بسیار خوب | ★★★★★ عالی