سفر شگفت‌انگیز اومبرتو اکو در تاریخ و اندیشه

روزنامه «واشنگتن پست» این رمان را «ماجراجویی فکری مسحورکننده‌ای سرشار از راز و شگفتی» توصیف کرده است. مجله «تایم» نیز آن را «ترکیبی نبوغ‌آمیز از هزار ایده و هزار داستان» دانسته که نویسنده با مهارت، آلیاژی از جنون و خرد می‌سازد تا خواننده پناهگاه خاص خود را در آن بیابد.
این توصیف‌ها درباره رمان «آونگ فوکو» اثر اومبرتو اکو، رمان‌نویس برجسته ایتالیایی، است؛ اثری که بیش از سه میلیون نسخه از آن به فروش رسیده و به بیش از ۴۰ زبان ترجمه شده است. اکنون چاپ جدیدی از این رمان با ترجمه آمانی فوزی حبشی، مترجم فقید، از سوی انتشارات «الکرمه» در قاهره منتشر شده است.
داستان در قلب میلان و میان دیوارهای یک انتشارات کوچک رخ می‌دهد؛ جایی که سه ویراستار تصمیم می‌گیرند برای مقابله با ملال ناشی از دست‌نوشته‌های اسرارآمیز، بازی‌ای رایانه‌ای ابداع کنند. این بازی به‌سرعت به توطئه‌ای پیچیده تبدیل می‌شود که از داستان یک سرهنگ عجیب‌وغریب درباره نقشه‌ای سری برای تسلط بر جهان، نقشه‌ای که در طول قرون وسطی بافته شده، الهام گرفته است.
وقتی بازی شروع به کنترل واقعیت می‌کند و سرهنگ و پس از او افراد دیگری به قتل می‌رسند، ویراستاران خود را در مسابقه‌ای نفس‌گیر با زمان می‌یابند تا پیش از آنکه توطئه آنان را ببلعد، حقیقت را کشف کنند.

این رمان در قالب متنی بسیار پرکشش و هیجان‌انگیز، سفری شگفت‌انگیز در تاریخ، اندیشه و فرهنگ را پیش روی خواننده می‌گذارد؛ سفری که او را از دست‌نوشته‌های سری به رایانه‌ها و از دکارت به نازی‌ها می‌برد.

از فضای رمان می‌خوانیم:
«اکنون باید در آرامش باشم، زیرا فهمیده‌ام. مگر کسی نگفته بود که رستگاری زمانی فرا می‌رسد که انسان به کمال معرفت دست یابد؟ چه کسی گفته بود که آرامش از تأمل در نظمی فهمیدنی، دلپذیر و تحقق‌یافته، بی‌هیچ رسوبی، در شادی و پیروزی و پایان جست‌وجو سرچشمه می‌گیرد؟
همه‌چیز روشن و آشکار است. چشم، هم جزء را می‌بیند و هم کل را؛ می‌بیند که چگونه جزء با کل همدست شده است و مرکزی را درمی‌یابد که خون و نفس‌ها از آن جاری شده‌اند، و ریشه انگیزه‌ها را.
باید در آرامشی کامل باشم. از پنجره دفتر عمو کارلو به فلات نگاه می‌کنم و به آن بخش کوچک از ماه که در آستانه ظهور است؛ به انحنای گسترده و برآمدگی‌های برجسته‌تر تپه‌های پشت آن، که داستان دگرگونی‌های آهسته و خواب‌آلود زمین مادر را روایت می‌کنند؛ زمینی که با گسترش و خمیازه کشیدنش، سطح‌های آبی‌رنگی را می‌آفریند و محو می‌کند.
در درخشش هراس‌آور صدها آتشفشان، زمین در خواب حرکت می‌کند و سطحی را با سطحی دیگر جایگزین می‌سازد. الماس جای صدف‌ها را می‌گیرد و تاکستان‌ها در جایی می‌رویند که الماس‌ها رشد می‌کنند. این منطق انباشت و فروپاشی سنگ‌ها و سقوط توده‌های برف است.
اگر سنگ‌ریزه‌ای را تصادفاً از جای خود بیرون بکشی، به حرکت درمی‌آید، به پایین می‌غلتد و هنگام فرود، فضای خالی بر جای می‌گذارد. سنگ دیگری روی آن می‌افتد و سپس سنگی دیگر؛ سطح‌هایی بر فراز سطح‌هایی دیگر. این حکمت زمین است.
کجا خوانده بودم که در لحظه نهایی، هنگامی که زندگی به سطحی پس از سطح دیگر تبدیل می‌شود و از تجربه‌ها انباشته می‌گردد، انسان همه‌چیز را می‌داند: راز، قدرت و شکوه را؛ اینکه چرا به دنیا آمده و چرا می‌میرد و چگونه ممکن بود همه‌چیز به شکلی دیگر پیش برود؟
انسان حکیم می‌شود، اما بزرگ‌ترین حکمت در آن لحظه، دانستن این است که همه این‌ها را بیش از حد دیر فهمیده است. انسان همه‌چیز را می‌فهمد، هنگامی که دیگر چیزی باقی نمانده است که نیاز به فهمیدن داشته باشد.»