اقدامات مصر علیه گروه تروریستی «اخوانالمسلمین» با حمایت آمریکا روبهرو شده است. واشنگتن از تدابیری که قاهره علیه این گروه اعلام کرده، از جمله قرار دادن نهایی آن در «فهرست تروریسم» و درج نام ۳۵ نهاد در اروپا که گمان میرود به این گروه وابسته باشند، به مدت پنج سال، حمایت کرده است.
کارشناسانی که با روزنامه «الشرق الاوسط» گفتوگو کردهاند، معتقدند این حمایت که در اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، و مسعد بولس، مشاور ارشد او در امور عربی و آفریقایی، بازتاب یافته است، به افزایش فشارها برای مقابله با این گروه کمک خواهد کرد. این فشارها بهویژه بر خشکاندن مسیرهای تأمین مالی آن در خارج از کشور از طریق هماهنگی عربی و بینالمللی و همچنین محدود کردن فعالیت رسانههای وابسته به آن متمرکز خواهد بود.
رسانههای مخالف دولت مصر، بهویژه رسانههایی که در ترکیه و کشورهای اروپایی مستقر هستند، چند ماه است با بحران مالی شدیدی روبهرو شدهاند. این بحران در اکتبر گذشته تشدید شد. این موضوع در پیامهایی که کارکنان این رسانهها در شبکههای اجتماعی منتشر کردهاند، بازتاب یافته است. همزمان، از اجرای طرحی برای کاهش حقوق و شمار کارکنان سخن گفته میشود.
تمجید آمریکا
روز شنبه، مسعد بولس در پیامی در صفحه رسمی خود در شبکه اجتماعی ایکس، از موضع قاهره تمجید کرد و نوشت: «ایالات متحده از مصر به دلیل قرار دادن دائمی گروه اخوانالمسلمین در فهرست سازمانهای تروریستی قدردانی میکند. با مسدود کردن داراییها و قطع منابع مالی، تروریستها از منابعی که به آن نیاز دارند محروم میشوند. ما در مقابله با خشونت و بیثباتسازیای که گروه اخوانالمسلمین انجام میدهد، در کنار مصر هستیم.»
این دومین موضعگیری مقامهای ارشد آمریکا در این زمینه بود. دو روز پیش از آن، ترامپ شامگاه پنجشنبه گذشته در گفتوگویی تلفنی با شبکه «Salem News Channel» گفته بود که «تهدیدهای اخوانالمسلمین به آمریکا و اروپا نیز گسترش مییابد» و «گروه اخوانالمسلمین ممکن است در حال حاضر از کمونیستها خطرناکتر باشد». او در پاسخ به پرسشی درباره اینکه کدامیک از این دو جریان خطرناکتر است، گفته بود که «هر دو تهدیدی بزرگ به شمار میروند».
اظهارات ترامپ و تمجید بولس چند روز پس از آن مطرح شد که مقامهای مصری، بر اساس یک حکم قطعی قضایی، گروه اخوانالمسلمین را بهطور نهایی در «فهرست تروریسم» قرار دادند. این تصمیم، بنا بر آنچه روزنامه رسمی مصر روز دوشنبه گذشته منتشر کرد، اعلام شد. این گروه پیش از آن نیز برای چندین سال بهطور موقت در این فهرست قرار داشت. افزون بر این، رهبران گروه، از جمله محمد بدیع، رهبر کل اخوانالمسلمین، همچنان در زندانهای مصر و در ارتباط با پروندههای «خشونت، تروریسم و قتل» به سر میبرند.
روز بعد نیز دادگاه جنایی قاهره در مرحله بدوی، حکم درج نام ۳۵ نهاد و ۳۶ نفر در اروپا را به مدت پنج سال در دو فهرست نهادهای تروریستی و افراد تروریست صادر کرد.
عمرو فاروق، تحلیلگر امور جنبشهای اسلامگرا، در گفتوگو با «الشرق الاوسط» معتقد است این حمایت آمریکا در دوره پیش رو زمینهساز نوعی همکاری مستقیم برای جلوگیری از گسترش فعالیت گروه اخوانالمسلمین خواهد شد. او پیشبینی کرد اقدامات بیشتری در این زمینه اتخاذ شود؛ اقداماتی که به گفته او، «ضربهای قوی به این گروه در سطوح فکری، عملیاتی، تشکیلاتی و مالی وارد میکند».
فاروق همچنین گفت: «سلب مشروعیت از نهادها و جبهههای وابسته به این گروه در اروپا از سوی مقامهای مصری، ضربهای مهلک به آن وارد میکند. پس از آن، پیگیری منابع مالی و بازوهای رسانهای این گروه در خارج از کشور و نیز تعقیب رهبران اخوانالمسلمین از طریق اینترپل و سازوکارهای مشابه دنبال خواهد شد.»
ابراهیم ربیع، پژوهشگر امور جنبشها و سازمانهای افراطی، نیز در گفتوگو با «الشرق الاوسط» گفت اظهارات حمایتی آمریکا از مصر «هماهنگی منطقهای و بینالمللی برای مقابله با این گروه را تقویت میکند و تلاشهای دولت مصر برای روشن کردن واقعیتها درباره خطر آن برای امنیت و ثبات منطقهای و جهانی در افکار عمومی جهان را به اوج میرساند».
اقدامات کشورهای غربی
در حدود یک سال گذشته، کشورهای غربی در برابر گروه اخوانالمسلمین موضعی سختگیرانه داشتهاند. در ژانویه گذشته، واشنگتن گروه اخوانالمسلمین در مصر و شاخههای آن در اردن و لبنان را «سازمانهای تروریستی» طبقهبندی کرد. در مارس گذشته نیز تصمیم گرفته شد شاخه این گروه در سودان در همین فهرست قرار گیرد. در مه گذشته، دولت ترامپ از تدوین یک «راهبرد ملی» برای مبارزه با تروریسم سخن گفت که در محور اصلی آن، گروه اخوانالمسلمین بهعنوان خاستگاه فکری «تروریسم جهادی» معاصر قرار داشت.
عمرو فاروق معتقد است چنین اقداماتی «از قاهره در گامهای جدیاش برای تنگتر کردن حلقه محاصره این گروه تروریستی و مسیرهای تأمین مالی و پایگاههای پشتیبان مالی، رسانهای و فکری آن در خارج از کشور حمایت میکند».
ربیع نیز گفت: «سازمانهای کارکردی مانند ماهی هستند؛ اگر سرچشمه آب، یعنی منابع مالی، خشک شود، ناگزیر خواهند مرد.»


