در لحظهای که جو بایدن درِ دفتر بیضیشکل کاخ سفید را پشت سر خود بست و قدرت را ترک کرد، صرفاً با یک مقام خداحافظی نمیکرد، بلکه واپسین بخشهای فصلی تاریخی و سرشار از فرازونشیب را به پایان میرساند؛ فصلی که چهره ایالات متحده و جهان را دگرگون کرد.
بایدن در خاطرات تازه ریاستجمهوری خود، که عنوان «به من قول بده، آمریکا» (Promise Me, America) را برای آن برگزیده و انتشارات «لیتل، براون» منتشر کرده است، تصمیم گرفته داستان را از درون روایت کند. او با عبور از زبان خشک بیانیههای رسمی، خواننده را به سفری روایی و جذاب در پشت صحنههای تاریک تصمیمگیری در آمریکا میبرد.
این کتاب میان وجه انسانی و سیاسی در رفتوآمد است و با لحنی صمیمی و گرم، اما در عین حال تند و قاطع، روایت میکند که چگونه قدرت برتر جهان طی چهار سال، در میان میدانهای مین داخلی و خارجی که هیچگاه آرام نگرفتند، اداره شد؛ از همهگیری «کرونا» (کوویدـ۱۹) و پیامدهای اقتصادی آن گرفته تا احیای ائتلافهای بینالمللی که دچار شکاف شده بودند.
این خاطرات به ثبت رویدادها محدود نمیشود، بلکه ساختار روانی رئیسجمهوری را نیز آشکار میکند که ناچار بود میان بلندپروازیهای بزرگ سیاسی، فشارهای ناشی از جایگاهش و چالشهای جسمانی خود تعادل برقرار کند؛ تا آنجا که با پرسشهایی بنیادین درباره رهبری و مسئولیت روبهرو شد.
روایت روزنامهنگارانه کتاب، چهره واشنگتن را در یکی از قطبیترین دورههای تاریخ آن بازسازی میکند؛ دورهای که کاخ سفید به اتاق عملیاتی شبانهروزی برای مدیریت بحرانهای پیدرپی تبدیل شده بود. بایدن این کتاب را روشنترین و عمیقترین گواهی برای توضیح دوران ریاستجمهوری خود، چالشها، تصمیمها و عواملی معرفی میکند که این دوره و انتخابهای راهبردی او را احاطه کرده بودند.

پشت درهای بسته... رازهای دیدار محرمانه بایدن و ترامپ در دفتر بیضیشکل
بایدن در خاطرات خود فصلی پرکشش و نفسگیر را به بازگویی جزئیات دیدار محرمانه و نامتعارفی اختصاص داده است که پس از انتخابات پرآشوب سال ۲۰۲۰، میان او و دونالد ترامپ، رقیب سرسختش، در دفتر بیضیشکل کاخ سفید برگزار شد.
بایدن فضای داخل اتاق را آکنده از تنشی نامرئی توصیف میکند؛ فضایی که میراث اختلافات عمیق و شوک ناشی از بهمخاطرهافتادن انتقال مسالمتآمیز قدرت بر آن سایه افکنده بود.
خاطرات بایدن از گفتوگویی شخصی و قابلتوجه میان دو مرد در آن لحظات حساس و دور از فلاش دوربینها پرده برمیدارد. ترامپ ناگهان رو به بایدن کرد و با لحنی غیرمنتظره به او گفت که اگر سیاست و کشمکشهای شدید آن در میان نبود، شاید در زندگی عادی دوستان خوبی میشدند.
این اعتراف گذرای انسانی در ذهن بایدن بیاثر نماند؛ او در فصلهایی از کتابش از آن بهره گرفت تا از طریق آن، ذهنیت پیچیده رقیب سرسختش را واکاوی کند و شیوه تفکر ترامپ درباره اداره امور کشور و سیاست خارجی را تحلیل کند.
بایدن معتقد است این جمله، تمام فلسفه ترامپ را خلاصه میکرد؛ چراکه ترامپ همواره در تصمیمهای بزرگ و دیپلماتیک خود، بهجای اتکا به محتوای گزارشهای اطلاعاتی یا پایبندی به نهادهای دولتی و راهبردهای بلندمدت، بر «شیمی شخصیتها» و روابط مستقیم انسانی با رهبران جهان تکیه داشت.
بایدن در ادامه روایت خود توضیح میدهد که چگونه در آن دیدار کوشید ترامپ را درباره پیامدهای ادامه تضعیف اعتماد افکار عمومی به نظام انتخاباتی هشدار دهد. او همچنین اشاره میکند که گفتوگوی آنها به پروندههای حساسی در ارتباط با امنیت ملی و تحویل اسناد و پروندههای حیاتی کشیده شد؛ رویاروییای که کاملاً عاری از هرگونه تشریفات معمول بود و تنها بخش کوچکی از اختلاف عمیق دیدگاهها درباره این پرسش را آشکار میکرد که چه کسی آمریکا را رهبری میکند.

سایههای ششم ژانویه... اتهام شورش و بار سنگین دموکراسی زخمی
حمله سیاسی بایدن به پشتصحنه دیدارها محدود نمیشود، بلکه در خاطراتش به محکومیتی تاریخی و تند تبدیل میشود. او اتهامی مستقیم و تکاندهنده علیه ترامپ مطرح میکند و تأکید دارد که ترامپ در حوادث مشهور ششم ژانویه و یورش به ساختمان کنگره، رهبری شورشی آشکار و علنی علیه دولت را بر عهده داشته است.
بایدن با تلخی آشکار سیاسی مینویسد دروغها و اتهامهایی که ترامپ درباره تقلب در انتخابات مطرح کرد، صرفاً مانوری سیاسی برای خریدن زمان نبود، بلکه خنجری بر پیکر دموکراسی آمریکا و باری سنگین و تاریخی بود که باید تا پایان عمر و حتی پس از مرگ، همراه ترامپ بماند و او آن را با خود به گور ببرد؛ چراکه رئیسجمهوری بود که جرئت کرد قانون اساسی را به خطر بیندازد.
بایدن همچنین با لحنی خشمگین، بهشدت از تصمیمهای بعدی ترامپ برای صدور عفو ریاستجمهوری درباره صدها نفر از افرادی که در یورش به کنگره دست داشتند و محکوم شده بودند، انتقاد میکند. او معتقد است چنین رفتاری فرهنگ مصونیت از مجازات را تقویت میکند و صلح و آرامش داخلی را به خطر میاندازد.
کتاب با نگاهی انتقادی به اقدامات اولیه دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ نیز میپردازد و تصمیمهای انتصابی بیضابطه و آنچه «وزارت کارآمدی دولت» نامیده شد را برجسته میکند. از نگاه بایدن، این اقدامات به اخراج صدها هزار نفر از کارکنان کارآمد دولت انجامید و ثبات دستگاه اداری را بدون تحقق صرفهجوییهای اقتصادی وعدهدادهشده تهدید کرد. از این منظر، میراث ترامپ به بزرگترین چالشی تبدیل شده است که هویت معاصر آمریکا با آن روبهروست.
دیپلماسی لبه پرتگاه... پشتصحنه تصمیمهای دشوار از کابل تا کییف و غزه
کتاب با روایتی روان و جذاب به بخش دیپلماسی و سیاست خارجی میرسد. بایدن در این بخش، لحظات دراماتیک پیش و پس از خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در سال ۲۰۲۱ را از نو روایت میکند.
رئیسجمهوری پیشین دشواری این تصمیم و هزینههای سنگین سیاسی و انسانی آن را میپذیرد، اما با قاطعیت از آن دفاع میکند و آن را اقدامی شجاعانه برای پایاندادن به جنگی بیپایان میداند که منابع آمریکا را بیهیچ دستاوردی فرسوده کرده بود.
روایت در اینجا از اعداد و ارقام فراتر میرود و فضای پرتنش حاکم بر اتاق بحران کاخ سفید، تماسهای تلفنی پرتنش با رهبران بینالمللی و بار روانیای را توصیف میکند که بایدن بهعنوان رئیسجمهوری بر دوش میکشید؛ هنگامی که تصاویر آشفتگی فرودگاه کابل را میدید. او ریشههای پیچیدگی این وضعیت را به توافق شکنندهای نسبت میدهد که ترامپ پیشتر با جنبش «طالبان» در دوحه امضا کرده بود.
جبهه اروپا نیز به همان اندازه ملتهب بود. بایدن صفحات مفصلی را به جنگ اوکراین اختصاص داده و ساعتهای سرنوشتسازی را که پیش از حمله روسیه در سال ۲۰۲۲ سپری شد، بازگو میکند. او توضیح میدهد که چگونه از وزن دیپلماتیک و روابط شخصی عمیق خود برای احیای پیمان آتلانتیک شمالی «ناتو» و متحدکردن صفوف همپیمانان استفاده کرد تا حلقه انزوای مسکو را شکل دهد و از کییف حمایت کند؛ آن هم در شرایطی که با خطر لغزیدن جهان بهسوی رویارویی هستهای ویرانگر مقابله میکرد.
کتاب در همین چارچوب پیچیده دیپلماتیک، به دشواریهای گستردهای نیز میپردازد که دولت او در خاورمیانه با آنها روبهرو شد؛ بهویژه پس از آغاز جنگ غزه در هفتم اکتبر. بایدن از فشارهای طاقتفرسا و تلاشهایی پرده برمیدارد که پشت پرده برای ایجاد توازنی دشوار، مهار تشدید فراگیر تنشهای منطقهای و حفاظت از غیرنظامیان در میان قطبیشدن شدید فضای بینالمللی صورت گرفت.

کنارهگیری بزرگ و نبرد جسمانی... رازهای سرطان خاموش و چشمپوشی از ریاستجمهوری
شاید هیجانانگیزترین و عاطفیترین بخش خاطرات بایدن، بخشی باشد که در آن پشتصحنههای روانی و سیاسی اعلامنشده تصمیم تاریخی خود برای کنارهگیری از رقابتهای انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۴ را، پس از مناظره مشهورش با ترامپ، آشکار میکند.
بایدن از فشارهای عظیمی میگوید که از درون حزب دموکرات بر او وارد شد، دیدارهای پرتنش پشت درهای بسته با چهرههای برجسته حزب و لحظات دشواری که در کنار خانوادهاش در اقامتگاه کمپ دیوید گذراند؛ زمانی که میان ادامه رویارویی و کنارهگیری، گزینههای خود را سبکوسنگین میکرد. او تأکید میکند که این تصمیم را با انگیزه مقدمدانستن منافع ملت و محافظت از تجربه دموکراتیک در برابر فروپاشی گرفت؛ هرچند کامالا هریس، معاون او، بعدها در برابر ترامپ شکست خورد.
این تصمیم سیاسی پیچیده با نبردی شخصی و خاموش که بایدن علیه بیماری پیش میبرد، همزمان شد. کتاب در این زمینه از رازی پرده برمیدارد و جزئیات ابتلای او به سرطان تهاجمی پروستات در مرحله چهارم را فاش میکند؛ بیماریای که چند ماه پس از ترک کاخ سفید، بهطور مشخص در مه ۲۰۲۵، تشخیص داده شد و تا استخوانها گسترش یافته بود.
بایدن در کتابش با صراحت به اتهامهای مخالفانش مبنی بر پنهانکردن بیماری در دوران حضورش در قدرت پاسخ میدهد. او با استناد به اطلاعات پزشکی توضیح میدهد که طبق روال معمول پزشکی در آمریکا، غربالگری سرطان پروستات برای مردان پس از هفتادسالگی متوقف میشود و با او نیز مانند هر شهروند عادی دیگری رفتار شده است. او ابراز تأسف میکند که ایکاش آزمایشها پیش از گسترش بیماری انجام شده بود.

این خاطرات که از نظر بار عاطفی با کتاب پیشین او، «به من قول بده، پدر»، درباره درگذشت پسرش بو، پیوند میخورند، با اعلام بایدن درباره ناچاریاش به کاهش برنامههای تبلیغاتی کتاب به پایان میرسند؛ تصمیمی که بهدلیل جلسات درمان هورمونی و پرتودرمانی اتخاذ شده است. به این ترتیب، او روایت زندگی و دوران حکمرانی خود را به کلماتی میسپارد که در صفحات این کتاب حدوداً ۴۸۰ صفحهای به چاپ رسیدهاند.
خاطرات تازه جو بایدن با عنوان «به من قول بده، آمریکا» روایتی از چهار سال ریاستجمهوری او، اختلافاتش با دونالد ترامپ و ارزیابیاش از حمله ششم ژانویه به کنگره است. بایدن در این کتاب از تصمیمهای مهم سیاست خارجی، خروج از افغانستان، جنگ اوکراین و بحران غزه سخن میگوید و جزئیات فشارهای درون حزب دموکرات برای کنارهگیری از انتخابات ۲۰۲۴ را بازگو میکند. او همچنین به ابتلای خود به سرطان پیشرفته پروستات و انتقادها درباره پنهانماندن بیماریاش میپردازد.










