اوضاع غزه محور اصلی نشست سران کشورهای خلیج در دوحه

توقف جنگ و کاهش تنش در نشست سه شنبه وزیران بررسی می شود

دکتر احمد الحمادی دبیر کل وزارت خارجه قطر در مراسم افتتاح مرکز رسانه های نشست سران کشورهای خلیج که سه شنبه در دوحه برگزار می شود (قنا)
دکتر احمد الحمادی دبیر کل وزارت خارجه قطر در مراسم افتتاح مرکز رسانه های نشست سران کشورهای خلیج که سه شنبه در دوحه برگزار می شود (قنا)
TT

اوضاع غزه محور اصلی نشست سران کشورهای خلیج در دوحه

دکتر احمد الحمادی دبیر کل وزارت خارجه قطر در مراسم افتتاح مرکز رسانه های نشست سران کشورهای خلیج که سه شنبه در دوحه برگزار می شود (قنا)
دکتر احمد الحمادی دبیر کل وزارت خارجه قطر در مراسم افتتاح مرکز رسانه های نشست سران کشورهای خلیج که سه شنبه در دوحه برگزار می شود (قنا)

در حالیکه کشورهای خلیج بر لزوم برقراری آتش بس و کاهش تنش در غزه تاکید می کنند تحولات نوار غزه و بحران انسانی ملت فلسطین موضوع اصلی نشست سران کشورهای خلیج در روز سه شنبه (۵ دسامبر) در دوحه، پایتخت قطر خواهد بود.
۱۵۸ مین نشست وزیران خارجه کشورهای خلیج به ریاست شیخ محمد بن عبد الرحمان آل ثانی روز یکشنبه (۳ دسامبر) برگزار شد که جلسه مقدماتی اجلاس سران خلیجی است.
جاسم البدیوی دبیر کل شورای همکاری خلیج گفت «وزیران خارجه کشورهای شورای همکاری خلیج درباره گزارش های متعدد ویژه پیگیری اجرای بیانیه شورای عالی شورای همکاری خلیج مصوب چهل و سومین اجلاس سران گفتگو کردند».
بررسی روابط استراتژیک بین کشورهای شورای همکاری و کشورها و سازمان های جهانی و آخرین تحولات منطقه و جهان از دیگر موضوعات این نشست بود.

 

جنگ غزه
شیخ تمیم بن حمد آل ثانی امیر قطر پیش از نشست سران کشورهای خلیج با امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه در دوحه دیدار و بر اهمیت ادامه تلاش ها برای برقراری آتش بس در غزه تاکید کرد.
شیخ تمیم شنبه (۲ دسامبر) در پیامی در اکانت رسمی خود در شبکه اجتماعی «اکس» نوشت «گفتگوهایم با پرزیدنت مکرون در دوحه بخشی از تلاش های ادامه دار قطر برای برقراری آتش بس و کاهش تنش در غزه است. ما با همه طرف ها برای توقف کشتار فلسطینیان همکاری می کنیم و امیدواریم جامعه جهانی به مسئولیت خود برای برقراری صلح عادلانه در مساله فلسطین عمل کند».
به گزارش خبرگزاری قطر امیر قطر در گفتگوی تلفنی با کامالا هریس معاون رئیس جمهور آمریکا بر «لزوم برقراری آتش بس برای جلوگیری از پیچیده تر شدن میانجی گری و وخیم تر شدن بحران انسانی در نوار غزه» تاکید کرد.
شاهزاده فیصل بن فرحان در مسکو و قبل از سفر به دوحه بار دیگر از جامعه جهانی خواست تا برای توقف فاجعه انسانی در نوار غزه فورا دست به کار شود. او تاکید کرد «اولویت اول برقراری آتش بس فوری و ورود کمک های بشردوستانه به نوار غزه است».
شاهزاده فیصل بن فرحان خاطر نشان کرد «باید جلوی کوچ اجباری ساکنان غزه را گرفت و جامعه جهانی باید با ادامه نقض قوانین بین الملل از سوی اسرائیل مقابله کند و صحبت درباره مرحله پس از جنگ در غزه قبل از آتش بس اکیدا غیر قابل قبول است».
کمیته وزیران خارجه کشورهای عربی و اسلامی که پس از نشست فوق العاده رهبران کشورهای عربی و اسلامی در ریاض در ماه نوامبر تشکیل شد جلسه غیر علنی با سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه داشت. اعضای کمیته وزیران عربی و اسلامی در تور بین المللی خود ابتدا عازم پکن شدند و سپس به مسکو رفتند.
وزیر خارجه سعودی رئیس کمیته وزیران خارجه کشورهای عربی و اسلامی در این نشست که در ابتدا به طور علنی برگزار شد درباره پیامدهای ادامه اقدامات اسرائیل و نقض ادامه دار حقوق فلسطینیان هشدار داد و افزود که این رفتار مشروعیت قوانین بین الملل را زیر سوال برده و به خشونت و تندروی دامن زده است.
بن فرحان توضیح داد «اسرائیل با نقض ادامه دار حقوق فلسطینیان و تن ندادن به قطعنامه شورای امنیت درباره برقراری وقفه های انسانی در جنگ اوضاع را بدتر می کند. کوچ اجباری فلسطینیان در غزه ادامه دارد و نمی توان آنچه می گذرد را در قالب دفاع از خود توجیه کرد».

 

۴۴ مین نشست سران
جاسم محمد البدیوی دبیر کل شورای همکاری کشورهای عربی خلیج درباره نشست سران خلیج گفت «مواضع سیاسی در بیانیه نشست آتی در دوحه روشن و مورد توافق همه اعضا است. بیانیه پایانی این نشست موفقیت های متعددی خواهد داشت».
البدیوی تاکید کرد «کشورهای شورای همکاری خلیج سرنوشت و آینده مشترک دارند به دنبال فعال سازی موسسات و پروژه های مشترکند تا شهروندان خلیجی تحولات سازنده جاری برای اتحاد و یکپارچگی و تامین منافع مشترک را لمس کنند».

این مقام خلیجی افزود «کشورهای شورای همکاری خلیج تلاش گسترده برای کاهش تنش در نوار غزه انجام دادند و نقش قطر در خصوص رسیدن به وقفه انسانی در جنگ و ورود کمک به مردم فلسطین مایه قدردانی و ستایش است. کشورهای شورای همکاری نقش قابل توجهی در کمک به فلسطین دارند».
او گفت «ما از هیچ تلاشی در همه سطوح برای کمک به فلسطینیان دریغ نمی کنیم و بی تردید هر گونه راهکار در فلسطین در آینده با نقش چشمگیر کشورهای خلیجی قابل اجرا خواهد بود».
البدیوی خاطر نشان کرد «کشورهای شورای همکاری خلیج سیاست خارجی متوازن با عدم دخالت در امور کشورهای دیگر دارند. کشورهای شورای خلیج برای کمک به کشورهای دیگر از طریق موسسات توسعه محور خلیجی می کوشند و در حال تلاش برای افزایش سطح روابط دو جانبه و شراکت و همکاری های استراتژیک با کشورهای جهان و موسسات و نهادهای منطقه ای هستند».



پیام رئیس‌جمهوری موریتانی به ولیعهد سعودی

شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
TT

پیام رئیس‌جمهوری موریتانی به ولیعهد سعودی

شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
شاهزاده محمد بن سلمان (واس)

شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، پیام مکتوبی از محمد ولد الشیخ الغزوانی دریافت کرد که به روابط دوجانبه میان دو کشور و راه‌های تقویت آن مربوط می‌شود.

این پیام به نیابت از ولیعهد، توسط شاهزاده فیصل بن فرحان در جریان دیدار با دکتر محمد سالم ولد مرزوق در شهر جده دریافت شد.

دو طرف در جریان این دیدار، روابط میان دو کشور را بررسی کردند و درباره فرصت‌های توسعه همکاری‌های دوجانبه در زمینه‌های مختلف گفت‌وگو کردند. همچنین دیدگاه‌های خود را درباره مسائل مورد اهتمام مشترک تبادل کردند.


تلاش سعودی برای تقویت نقش پاکستان در کاهش تنش‌ها

بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
TT

تلاش سعودی برای تقویت نقش پاکستان در کاهش تنش‌ها

بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)

تحلیلگرانی که با «الشرق الأوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، اعلام شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، درباره مشارکت پادشاهی عربی سعودی در پاسخ واشنگتن به تعلیق «طرح آزادی» مربوط به عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را در ادامه تلاش‌های دیپلماتیکی ارزیابی می‌کنند که ریاض در پیش گرفته است.

شهباز شریف با قدردانی از آنچه «شجاعت» دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، خواند، تصمیم او برای تعلیق این طرح را «به‌موقع» توصیف کرد و گفت پاسخ ترامپ به درخواست پاکستان، پادشاهی عربی سعودی و دیگر کشورها می‌تواند به تقویت ثبات کمک کند. او در پیامی در شبکه «ایکس» نوشت: «پاسخ سخاوتمندانه رئیس‌جمهور ترامپ به درخواست ارائه‌شده از سوی پاکستان و دیگر کشورها، به‌ویژه پادشاهی و برادر عزیزم ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، به‌طور قابل‌توجهی به تقویت صلح، ثبات و آشتی منطقه‌ای در این دوره حساس کمک خواهد کرد.»

ولیعهد پادشاهی عربی سعودی و نخست‌وزیر پاکستان طی کمتر از یک ماه دو بار در جده دیدار کردند (ا.ف.پ)

این تحرکات بخشی از مجموعه‌ای از رایزنی‌های سیاسی فشرده در هفته‌های اخیر به‌شمار می‌رود، به‌ویژه پس از آنکه پاکستان به‌طور رسمی در نقش میانجی میان ایالات متحده و ایران وارد شد. در همین چارچوب، نشست‌های چهارجانبه وزارتی با حضور پادشاهی عربی سعودی، پاکستان، ترکیه و مصر شکل گرفت که نخستین دور آن در ریاض، سپس در اسلام‌آباد و سومین نشست در آنتالیا برگزار شد. سفیر پاکستان در پادشاهی عربی سعودی در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» این روند را «بخشی از تلاش‌های مستمر برای تحقق صلح در منطقه» توصیف کرده است.

همکاری رو به گسترش

احمد القریشی، کارشناس امنیت ملی، بر این باور است که پادشاهی عربی سعودی نقش کلیدی در پیشبرد موفقیت‌آمیز میانجی‌گری پاکستان ایفا کرده است. به گفته او، سیاست خویشتنداری ریاض، همراه با انتقال پیام‌های روشن سیاسی و نظامی در هماهنگی با پاکستان به ایران، به شکل‌گیری این برداشت در تهران کمک کرده که با شرایطی تازه در سطح منطقه روبه‌رو است؛ شرایطی که نیازمند بازنگری در رویکردهای سیاسی و ابزارهای مدیریت بحران است.

نمایشگر رصد موقعیت کشتی‌ها، نشان‌دهنده تردد دریایی در تنگه هرمز (ا.ف.پ)

القریشی در ادامه گفت مشارکت پادشاهی عربی سعودی در هر ابتکار منطقه‌ای یا بین‌المللی، به آن سطح قابل‌توجهی از اعتبار و مشروعیت می‌بخشد؛ موضوعی که در مورد میانجی‌گری پاکستان نیز به‌وضوح دیده می‌شود. او این ابتکار را از نظر زمان‌بندی و مسیر «غافلگیرکننده» توصیف کرد و افزود که بدون حمایت ایالات متحده و پادشاهی عربی سعودی، نه ایران و نه جامعه بین‌المللی آن را با چنین جدیتی دنبال نمی‌کردند.

او همچنین به سفر شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه پادشاهی عربی سعودی، به اسلام‌آباد پیش از دیدار آمریکا و ایران اشاره کرد و آن را نشانه‌ای روشن برای تهران دانست تا این میانجی‌گری را جدی بگیرد.

«چهارجانبه اسلامی»

منیف الحربی، تحلیلگر سیاسی، نیز در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» تلاش‌های پادشاهی عربی سعودی از ابتدای بحران برای یافتن راه‌حلی سیاسی با هدف مهار تنش‌ها را برجسته کرد. به گفته او، این رویکرد بر این باور استوار است که راه‌حل‌های نظامی نمی‌توانند به ثباتی پایدار منجر شوند.

او به نشست ۱۹ مارس در ریاض اشاره کرد که با حضور پادشاهی عربی سعودی، پاکستان، ترکیه و مصر برگزار شد و زمینه‌ساز شکل‌گیری رویکردی مبتنی بر راه‌حل‌های سیاسی شد. پس از آن، نشست ۲۹ مارس در اسلام‌آباد با تحرکات دیپلماتیک گسترده‌تری همراه بود که به پیشبرد این مسیر انجامید و در نهایت به دیدار طرف‌های آمریکایی و ایرانی در پاکستان به عنوان نشانه‌ای از تداوم این روند دیپلماتیک منجر شد.

الحربی همچنین بر تأکید مداوم ریاض بر ضرورت حل‌وفصل مسالمت‌آمیز بحران‌های منطقه‌ای، همراه با پایبندی به حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد، تأکید کرد. به گفته او، این رویکرد بازتاب‌دهنده نقش محوری و دیرینه پادشاهی عربی سعودی در تقویت ثبات منطقه و ترجیح دادن مسیر توسعه، همکاری و شراکت است.


معافیت متقابل سعودی و ترکیه برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و ویژه از ویزا

رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
TT

معافیت متقابل سعودی و ترکیه برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و ویژه از ویزا

رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)

پادشاهی عربی سعودی و ترکیه توافق‌نامه‌ای درباره معافیت متقابل از الزامات ویزا برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و گذرنامه‌های ویژه امضا کردند.

پس از امضای این توافق، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، روز چهارشنبه در آنکارا از شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، استقبال و با او دیدار کرد.

به گزارش خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی، دو طرف در این دیدار روابط دوجانبه را بررسی کرده و درباره راه‌های تقویت همکاری‌ها در راستای منافع مشترک و همچنین تقویت امنیت و ثبات در منطقه گفت‌وگو کردند.

این توافق مشترک که توسط وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی و همتای ترک او، هاکان فیدان، امضا شد، در پایان نشست سوم شورای هماهنگی ترکیه و پادشاهی عربی سعودی در آنکارا و در روز چهارشنبه به نتیجه رسید.

گفت‌وگوهای دوجانبه

هاکان فیدان و شاهزاده فیصل بن فرحان پیش از برگزاری نشست شورا، یک جلسه دوجانبه برگزار کردند که طی آن روابط میان ترکیه و پادشاهی عربی سعودی و راه‌های توسعه آن در تمامی حوزه‌ها مورد بررسی قرار گرفت.

در این گفت‌وگوها همچنین مجموعه‌ای از موضوعات بین‌المللی و تحولات منطقه‌ای از جمله وضعیت نوار غزه، حملات اسرائیل به لبنان، تلاش‌ها برای گسترش نفوذ در خاک سوریه، جنگ در ایران و پیامدهای آن بر منطقه، و نیز تلاش‌های دیپلماتیک جاری برای پایان دادن به این جنگ و دستیابی به توافق میان ایران و ایالات متحده آمریکا بررسی شد.

به گفته منابع دیپلماتیک که با «الشرق الأوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، وزیران خارجه ترکیه و پادشاهی عربی سعودی بر ضرورت ادامه اجرای مرحله دوم توافق صلح و آغاز فوری روند بازسازی در غزه تأکید کردند.

همچنین دو طرف بر توقف اقدامات توسعه‌طلبانه اسرائیل در منطقه، از جمله از طریق حملات به لبنان و تلاش برای گسترش نفوذ در سوریه، تأکید داشتند.

این منابع افزودند که دو وزیر از ادامه تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ در ایران و دستیابی به توافق نهایی میان تهران و واشنگتن حمایت کردند و همچنین بر ضرورت جلوگیری از تبدیل تحولات مربوط به تنگه هرمز به عامل تنش و تحریک جدید در منطقه تأکید داشتند.

بر اساس این گزارش، دو طرف همچنین بر این اصل تأکید کردند که کشورهای منطقه باید خود مسئول حل‌وفصل بحران‌هایشان باشند و نباید اجازه مداخله خارجی داده شود؛ رویکردی که آن را مبتنی بر اصل «مالکیت منطقه‌ای» توصیف کردند.

در ادامه، وزیران خارجه پادشاهی عربی سعودی و ترکیه بر تداوم تلاش‌ها برای یافتن راه‌حل‌های دیپلماتیک در مسائل خاورمیانه و حل اختلافات از طریق گفت‌وگو تأکید کردند.

ادامه همکاری

شورای هماهنگی ترکیه و پادشاهی عربی سعودی که در سال ۲۰۱۶ تأسیس شد، به عنوان یک سازوکار رسمی برای همکاری و مشورت میان دو کشور فعالیت می‌کند و هدف آن توسعه و تعمیق روابط در تمامی ابعاد در چارچوبی نهادی است.

نخستین نشست این شورا در روزهای ۷ و ۸ فوریه ۲۰۱۷ در آنکارا برگزار شد و دومین نشست آن نیز در ۱۸ مه ۲۰۲۵ در ریاض تشکیل شد.

این شورا شامل پنج کمیته فرعی با مشارکت نهادهای ذی‌ربط دو کشور است: کمیته سیاسی و دیپلماتیک، کمیته نظامی و امنیتی، کمیته فرهنگ، ورزش، رسانه و گردشگری، کمیته توسعه اجتماعی، سلامت و آموزش و کمیته تجارت، صنعت، سرمایه‌گذاری، زیرساخت و انرژی.

جلسات این کمیته‌ها به‌طور منظم برگزار می‌شود. آخرین نشست، مربوط به کمیته سیاسی و دیپلماتیک بود که به‌صورت مجازی در ۲۸ آوریل گذشته برگزار شد و هدف آن آماده‌سازی برای نشست سوم شورا بود.