اوضاع غزه محور اصلی نشست سران کشورهای خلیج در دوحه

توقف جنگ و کاهش تنش در نشست سه شنبه وزیران بررسی می شود

دکتر احمد الحمادی دبیر کل وزارت خارجه قطر در مراسم افتتاح مرکز رسانه های نشست سران کشورهای خلیج که سه شنبه در دوحه برگزار می شود (قنا)
دکتر احمد الحمادی دبیر کل وزارت خارجه قطر در مراسم افتتاح مرکز رسانه های نشست سران کشورهای خلیج که سه شنبه در دوحه برگزار می شود (قنا)
TT

اوضاع غزه محور اصلی نشست سران کشورهای خلیج در دوحه

دکتر احمد الحمادی دبیر کل وزارت خارجه قطر در مراسم افتتاح مرکز رسانه های نشست سران کشورهای خلیج که سه شنبه در دوحه برگزار می شود (قنا)
دکتر احمد الحمادی دبیر کل وزارت خارجه قطر در مراسم افتتاح مرکز رسانه های نشست سران کشورهای خلیج که سه شنبه در دوحه برگزار می شود (قنا)

در حالیکه کشورهای خلیج بر لزوم برقراری آتش بس و کاهش تنش در غزه تاکید می کنند تحولات نوار غزه و بحران انسانی ملت فلسطین موضوع اصلی نشست سران کشورهای خلیج در روز سه شنبه (۵ دسامبر) در دوحه، پایتخت قطر خواهد بود.
۱۵۸ مین نشست وزیران خارجه کشورهای خلیج به ریاست شیخ محمد بن عبد الرحمان آل ثانی روز یکشنبه (۳ دسامبر) برگزار شد که جلسه مقدماتی اجلاس سران خلیجی است.
جاسم البدیوی دبیر کل شورای همکاری خلیج گفت «وزیران خارجه کشورهای شورای همکاری خلیج درباره گزارش های متعدد ویژه پیگیری اجرای بیانیه شورای عالی شورای همکاری خلیج مصوب چهل و سومین اجلاس سران گفتگو کردند».
بررسی روابط استراتژیک بین کشورهای شورای همکاری و کشورها و سازمان های جهانی و آخرین تحولات منطقه و جهان از دیگر موضوعات این نشست بود.

 

جنگ غزه
شیخ تمیم بن حمد آل ثانی امیر قطر پیش از نشست سران کشورهای خلیج با امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه در دوحه دیدار و بر اهمیت ادامه تلاش ها برای برقراری آتش بس در غزه تاکید کرد.
شیخ تمیم شنبه (۲ دسامبر) در پیامی در اکانت رسمی خود در شبکه اجتماعی «اکس» نوشت «گفتگوهایم با پرزیدنت مکرون در دوحه بخشی از تلاش های ادامه دار قطر برای برقراری آتش بس و کاهش تنش در غزه است. ما با همه طرف ها برای توقف کشتار فلسطینیان همکاری می کنیم و امیدواریم جامعه جهانی به مسئولیت خود برای برقراری صلح عادلانه در مساله فلسطین عمل کند».
به گزارش خبرگزاری قطر امیر قطر در گفتگوی تلفنی با کامالا هریس معاون رئیس جمهور آمریکا بر «لزوم برقراری آتش بس برای جلوگیری از پیچیده تر شدن میانجی گری و وخیم تر شدن بحران انسانی در نوار غزه» تاکید کرد.
شاهزاده فیصل بن فرحان در مسکو و قبل از سفر به دوحه بار دیگر از جامعه جهانی خواست تا برای توقف فاجعه انسانی در نوار غزه فورا دست به کار شود. او تاکید کرد «اولویت اول برقراری آتش بس فوری و ورود کمک های بشردوستانه به نوار غزه است».
شاهزاده فیصل بن فرحان خاطر نشان کرد «باید جلوی کوچ اجباری ساکنان غزه را گرفت و جامعه جهانی باید با ادامه نقض قوانین بین الملل از سوی اسرائیل مقابله کند و صحبت درباره مرحله پس از جنگ در غزه قبل از آتش بس اکیدا غیر قابل قبول است».
کمیته وزیران خارجه کشورهای عربی و اسلامی که پس از نشست فوق العاده رهبران کشورهای عربی و اسلامی در ریاض در ماه نوامبر تشکیل شد جلسه غیر علنی با سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه داشت. اعضای کمیته وزیران عربی و اسلامی در تور بین المللی خود ابتدا عازم پکن شدند و سپس به مسکو رفتند.
وزیر خارجه سعودی رئیس کمیته وزیران خارجه کشورهای عربی و اسلامی در این نشست که در ابتدا به طور علنی برگزار شد درباره پیامدهای ادامه اقدامات اسرائیل و نقض ادامه دار حقوق فلسطینیان هشدار داد و افزود که این رفتار مشروعیت قوانین بین الملل را زیر سوال برده و به خشونت و تندروی دامن زده است.
بن فرحان توضیح داد «اسرائیل با نقض ادامه دار حقوق فلسطینیان و تن ندادن به قطعنامه شورای امنیت درباره برقراری وقفه های انسانی در جنگ اوضاع را بدتر می کند. کوچ اجباری فلسطینیان در غزه ادامه دارد و نمی توان آنچه می گذرد را در قالب دفاع از خود توجیه کرد».

 

۴۴ مین نشست سران
جاسم محمد البدیوی دبیر کل شورای همکاری کشورهای عربی خلیج درباره نشست سران خلیج گفت «مواضع سیاسی در بیانیه نشست آتی در دوحه روشن و مورد توافق همه اعضا است. بیانیه پایانی این نشست موفقیت های متعددی خواهد داشت».
البدیوی تاکید کرد «کشورهای شورای همکاری خلیج سرنوشت و آینده مشترک دارند به دنبال فعال سازی موسسات و پروژه های مشترکند تا شهروندان خلیجی تحولات سازنده جاری برای اتحاد و یکپارچگی و تامین منافع مشترک را لمس کنند».

این مقام خلیجی افزود «کشورهای شورای همکاری خلیج تلاش گسترده برای کاهش تنش در نوار غزه انجام دادند و نقش قطر در خصوص رسیدن به وقفه انسانی در جنگ و ورود کمک به مردم فلسطین مایه قدردانی و ستایش است. کشورهای شورای همکاری نقش قابل توجهی در کمک به فلسطین دارند».
او گفت «ما از هیچ تلاشی در همه سطوح برای کمک به فلسطینیان دریغ نمی کنیم و بی تردید هر گونه راهکار در فلسطین در آینده با نقش چشمگیر کشورهای خلیجی قابل اجرا خواهد بود».
البدیوی خاطر نشان کرد «کشورهای شورای همکاری خلیج سیاست خارجی متوازن با عدم دخالت در امور کشورهای دیگر دارند. کشورهای شورای خلیج برای کمک به کشورهای دیگر از طریق موسسات توسعه محور خلیجی می کوشند و در حال تلاش برای افزایش سطح روابط دو جانبه و شراکت و همکاری های استراتژیک با کشورهای جهان و موسسات و نهادهای منطقه ای هستند».



حضور محمد بن سلمان نقش پیشروانه سعودی در سیاست بین‌الملل را توسعه بخشید

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
TT

حضور محمد بن سلمان نقش پیشروانه سعودی در سیاست بین‌الملل را توسعه بخشید

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)

از زمان صدور فرمان ملک سلمان بن عبدالعزیز، خادم حرمین شریفین، در ژوئن ۲۰۱۷ (۲۶ رمضان ۱۴۳۸ هجری قمری) مبنی بر انتخاب شاهزاده محمد بن سلمان به عنوان ولیعهد «برای حفظ موجودیت دولت و آینده آن، و تضمین تداوم آن بر پایه‌های خدمت به دین، سپس کشور و مردم، و تحقق خیر برای ملت وفادارش»، پادشاهی عربی سعودی وارد مرحله‌ای جدید با آرزوهای گسترده شد.

هشت سال پس از آن، تحولات اقتصادی و اجتماعی کشور شتاب گرفت و نقش منطقه‌ای و بین‌المللی آن گسترده‌تر و تاثیرگذارتر شد. سعودی به بازیگری پیشرو در عرصه سیاسی تبدیل شد که نه تنها مورد اعتماد بازیگران بین‌المللی و منطقه‌ای، بلکه حتی متحدان در زمان اختلافات شدیدشان است.

تقویت ثبات بین‌المللی

ولیعهد سعودی از همان ابتدا رهبری تقویت گشایش سعودی به جهان را در ابعاد اقتصادی، فرهنگی و به‌ویژه سیاسی برعهده گرفت. این گشایش سیاسی در سال‌های اخیر به مناطقی بی‌سابقه در تاریخ سعودی و خاورمیانه، مانند کشورهای کارائیب و آسه‌آن، گسترش یافت تا همکاری‌ها در زمینه‌های اقتصاد، سرمایه‌گذاری، تجارت و گردشگری تقویت شود.

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در دیدار قبلی وی به سعودی (رویترز)

سیاست خارجی سعودی نقش خود را به عنوان حامی صلح، توسعه و ثبات گسترش داد. در حالی که دومین سالگرد «توافق پکن» بین سعودی و ایران نزدیک می‌شود، ریاض به ابتکار شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخستوزیر، میزبان مذاکرات آمریکا-اوکراین برای حل بحران بود. این نقش‌آفرینی به لطف روابط متوازن سعودی با تمام طرف‌ها ممکن شد. نشست‌های اخیر در الدرعیه و جده بین آمریکا و روسیه و همچنین آمریکا و اوکراین نشان داد که سیاست خارجی سعودی مورد اعتماد متحدان و رقبا است. این نقش شامل میانجیگری در بحران روسیه-اوکراین، ارائه کمک‌های بشردوستانه، و میانجیگری برای آزادی اسرا بوده است.

ولیعهد سعودی در یک اقدام بشردوستانه، موفق به آزادی ۱۰ اسیر با ملیت‌های مختلف از نیروهای اوکراینی شد که پس از انتقال به سعودی، به کشورهایشان بازگردانده شدند. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، نیز از تلاش‌های شاهزاده محمد بن سلمان در میانجیگری برای تبادل اسرا بین آمریکا و روسیه در سال گذشته تقدیر کرد.

پرونده فلسطین و عادی‌سازی

مسئله فلسطین پس از دهه‌ها شاهد تحرکی بی‌سابقه بوده است. سعودی در ماهها و سال‌های اخیر بسیاری از کشورها را به رسمیت شناختن دولت فلسطین ترغیب کرده است، به طوری که تعداد این کشورها به ۱۴۹ مورد (بر اساس آمار وزارت خارجه فلسطین) رسیده است. شاهزاده محمد بن سلمان شرط سعودی برای عادی‌سازی با اسرائیل را «تحقق دولت فلسطینی» اعلام کرده است.

سعودی میزبان دو اجلاس پیاپی از کشورهای عربی و اسلامی در ریاض برای هماهنگی مواضع و فشار بر جامعه بین‌المللی بوده است. همچنین ریاض نخستین نشست ائتلاف بین‌المللی برای اجرای راه‌حل دو دولتی را برگزار کرد.

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از بیعت‌کنندگان در قصر الصفا در مکه (واس)

بسیاری از ناظران معتقدند سیاست‌های ریاض تحت رهبری شاهزاده محمد بن سلمان در سال‌های اخیر با تمرکز بر پرونده‌های پیچیده و گردآوری تمام طرف‌ها به میز مذاکره، از شدت بحران‌های جهانی کاسته است. این رویکرد، صلح را از مسیر گفت‌وگو ممکن ساخته است.

مقصد راه‌حل‌های صلح آمیز

مذاکرات آمریکا-اوکراین در جده در ماه جاری به پیشنهاد آتش‌بس فوری ۳۰ روزه و گام‌هایی به سوی صلح پایدار در اوکراین انجامید. این نتیجه پس از سه هفته مذاکرات آمریکا-روسیه، اولین گفت‌وگوها از آغاز جنگ اوکراین، حاصل شد. دو طرف بر تشکیل گروه‌های سطح بالا برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی کانال‌های دیپلماتیک توافق کردند.

در زمینه یمن، سعودی با ارائه «ابتکار پایان بحران یمن» و حمایت از آتش‌بس، نقش میانجیگری خود را تقویت کرد که به نقشه راه سازمان ملل برای یمن منجر شد.

حل اختلاف تاریخی اتیوپی و اریتره از طریق «توافقنامه جده برای صلح» در سپتامبر ۲۰۱۸ تحت حمایت پادشاه سلمان، جایگاه سعودی را به عنوان پایگاهی برای صلح تقویت کرد. عمر گله، رئیس‌جمهور جیبوتی، این نقش را ستود.

در سودان، سعودی با انجام عملیات تاریخی تخلیه افراد گرفتار پس از جنگ داخلی ۲۰۲۳ و میزبانی «مذاکرات جده» بین طرف‌های درگیر، نقش بشردوستانه و صلح آفرین خود را نشان داد.

واشنگتن و پکن در ریاض

در دهه گذشته، سعودی تنها کشور خاورمیانی بوده که توانسته در میانه تنش‌های جهانی—از جنگ اوکراین تا مناقشات تجاری و جنگ غزه—زعمای آمریکا، چین و روسیه را در فاصله کوتاهی میزبانی کند. این جایگاه، سعودی را به بازیگری کلیدی در تاثیرگذاری بر سیاست‌های بین‌المللی تبدیل کرده است، امری که با حجم و سطح سفرها و نشست‌های بین‌المللی در ریاض، به‌ویژه پس از جنگ غزه، مشهود است.

ولیعهد سعودی در حال استقبال از رئیس‌جمهور چین در یکی از دیدارهای اخیر به سعودی (واس)

نقش سعودی در جهان عرب و اسلام

سعودی تحت رهبری شاهزاده محمد بن سلمان، در هشت سال گذشته میزبان ۷ اجلاس مهم عربی و اسلامی از جمله «اجلاس اضطراری مکه» (۲۰۱۹)، «اجلاس عربی-چینی» (۲۰۲۲)، و «اجلاس مشترک عربی-اسلامی» (۲۰۲۳) بوده است. همچنین ۱۲ دوره از ۴۵ دوره اجلاس شورای همکاری خلیج در سعودی برگزار شده است.

سعودی میزبان رویدادهای بین‌المللی بزرگی مانند «اجلاس گروه ۲۰» در ۲۰۲۰ (به صورت مجازی)، «اجلاس سعودی-آفریقا» (۲۰۲۳)، و «اجلاس سعودی-کارائیب» (۲۰۲۳) بوده است.