مکاتبات آمریکایی که «الشرق الأوسط» به آنها دست یافته است، از هشداری حکایت دارد که واشنگتن از طریق «کانالهای امنیتی» به حوثیها داده است.
مضمون این هشدار در پیامها آشکار نبود، اما پس از آن تأکید آمریکا آمده بود که واشنگتن با این گروه مذاکره نمیکند.
تلاش این گروه نشان میدهد که حوثیها در پی آن هستند که در پی پیشروی در عملیات نظامی چند هفتهای خود که با پیشروی آنها در ساحل غربی مشرف به «بابالمندب» پایان یافت، مواضع خود را سامان دهند؛ پیشروی که تهدیدی جدید برای کشتیرانی بینالمللی در این تنگه مهم به شمار میرود؛ تنگهای که ۱۲ درصد تجارت جهانی از آن عبور میکند.
این توضیح آمریکا در مکاتبات دیپلماتیک، یک روز پس از اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، و جیدی ونس، معاون او، مطرح شد که هر دو از وجود ارتباط با این گروه سخن گفته بودند، بدون آنکه هیچیک ماهیت این ارتباط را توضیح دهد.
همزمان، واشنگتن روز سهشنبه در جریان نشست شورای امنیت درباره بابالمندب تأکید کرد: «ایالات متحده از دولت قانونی یمن در مقابله با شبهنظامیان حوثی مورد حمایت ایران پشتیبانی میکند و از حوثیها میخواهیم پیشروی خود را متوقف، از مناطقی که تصرف کردهاند عقبنشینی کنند و از انجام حملات دست بردارند.»
در میدان، دولت یمن خود را برای افزایش سطح آمادگی بهمنظور بازپسگیری ابتکار عمل پس از عقبنشینی اخیر در جبهههای تعز و ساحل غربی آماده میکند؛ در حالی که نیروهای دولتی در جبهههای دیگری مانند الجوف و البیضاء به پیشروی کند اما منسجمتری دست یافتهاند و همچنان حملات حوثیها و تجمعات نظامی شبهنظامیان در نزدیکی مأرب را دفع میکنند.
نیروهای دولتی درگیر نبردهای شدیدی با شبهنظامیان حوثی هستند که از ماه اوت ۲۰۲۶ تشدید تنش را آغاز کردند. مخالفان حوثیها این گروه را متهم میکنند که بر اساس دستورالعملهایی برای کاهش فشار بر ایران، کاهش تنش را نقض کردهاند و هدف از آن نیز این بوده است که نیروهای سپاه ایران از حوثیها برای اعمال فشار بر آمریکا در جنگی که واشنگتن از فوریه ۲۰۲۶ آغاز کرده و پس از تهدید ایران به بستن تنگه هرمز شدت گرفته است، استفاده کنند.
چرا کانالهای امنیتی؟
ناظرانی که «الشرق الأوسط» با آنها گفتوگو کرده معتقدند صرف استفاده از کانالهای امنیتی به این معنا نیست که مذاکره یا توافقی در کار است یا حتی آمریکا اطمینانبخشیهای حوثیها را پذیرفته است.
البراء شیبان، پژوهشگر مؤسسه دفاع و امنیت بریتانیا «روسی»، در بررسی اقدام حوثیها و واکنش آمریکا، معتقد است که گروه حوثی میکوشد از طریق این اغراق گویی درباره گشودن خطوط ارتباطی با دولت آمریکا، فقدان بهرسمیتشناسی منطقهای و بینالمللی را جبران کند.
شیبان درباره «کانالهای امنیتی» میگوید این نوع ارتباط امنیتی را همه دولتهای غربی با شبهنظامیان و گروههای تروریستی برقرار میکنند، اما این ارتباط محدود و خارج از چارچوبهای دیپلماتیک یا سیاسی باقی میماند و صرفاً به موضوعات حساس یا موارد اضطراری امنیتی محدود میشود.
تاکتیکهای ایرانی
دریافت خبر درباره ارتباط حوثیها با آمریکا صرفاً یک جمله خبری نبود که بدون تأمل از کنار آن بگذرند. یمنیها بهویژه تلاش کردند حرکت ناگهانی حوثیها را رصد کنند؛ بهخصوص آنکه شعار این گروه آرزوی مرگ برای آمریکا است... پس چگونه با آن ارتباط برقرار میکند؟
محمود شحرة، پژوهشگر مؤسسه سلطنتی روابط بینالملل بریتانیا «چتم هاوس»، در گفتوگو با «الشرق الأوسط» معتقد است آنچه اکنون رخ میدهد «بخشی از راهبرد حوثیهاست که امتداد رفتار و تاکتیکهای ایران و سپاه پاسداران در روند مذاکره به شمار میرود».
شحرة، که دیپلمات پیشین یمنی است، توضیح میدهد: «رفتار حوثیها بر تشدید تدریجی تنش، سپس یک نبرد برقآسا استوار است و اگر در جریان آن به دستاوردی برسند، شروع به دادن اطمینان میکنند تا وارد جنگی فراگیر نشوند.»
این دقیقاً همان چیزی است که در بابالمندب رخ داده است. اکنون حوثیها لقمه بزرگی را بلعیدهاند و در تلاشاند آن را هضم کند؛ به همین دلیل اکنون در مرحله تثبیت این دستاوردها قرار دارد و تا زمانی که این امر محقق شود، به اطمینانبخشی نیاز دارد تا واکنش سریعی علیه آن صورت نگیرد. از این رو تلاش کرده است به آمریکاییها و جامعه بینالمللی اطمینان دهد.
علاوه بر این، این گروه همواره تلاش میکند مخالفان خود را از یکدیگر جدا کند؛ روشی که پیشتر نیز بارها تکرار شده است.
شحرة یادآور اقدام شبهنظامیان حوثی پس از ورود به صنعا است: آنها ابتدا به همه نیروهای سیاسی اطمینان دادند و بهمحض آنکه حضورشان تثبیت شد، بهطور جداگانه با هر طرف مینشستند و میگفتند دشمن من طرف دیگر است، تا اینکه همه آنها را کنار زدند. اکنون این گروه میخواهد همین روش را در سطح بینالمللی به کار گیرد، فارغ از اینکه تا چه اندازه بتواند در این زمینه موفق شود.