سخنرانی رسمی سلطنتی که شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، روز چهارشنبه به نمایندگی از ملک سلمان بن عبدالعزیز، خادم حرمین شریفین، در مجلس شورا ایراد کرد، شامل چند پیام درباره موضع پادشاهی عربی سعودی در قبال بحران‌های منطقه‌ای بود.
به گفته تحلیلگران، این پیام‌ها بر حمایت از ثبات و راه‌حل‌های سیاسی، حفاظت از حاکمیت و منافع، هم‌زمان با ادامه اجرای اصلاحات اقتصادی شتابانی تأکید داشت که در قالب برنامه‌های «چشم‌انداز سعودی ۲۰۳۰» طراحی شده‌اند.
ولیعهد سعودی در این سخنرانی تأکید کرد که کشورش برای تقویت همکاری بین‌المللی، کاهش تنش و جلوگیری از تشدید بحران‌ها تلاش می‌کند و گفت که در پاسخ قاطع به هر تهدید یا حمله‌ای که آن را هدف قرار دهد، تردید نخواهد کرد. او همچنین توضیح داد که کشورش از دولت یمن از طریق «ائتلاف حمایت از مشروعیت» پشتیبانی می‌کند تا «حاکمیت خود را بر سراسر کشور اعمال و ثبات را بازگرداند و با حملات شبه‌نظامیان تروریست حوثی مقابله کند؛ شبه‌نظامیانی که آشوب، ویرانی و تهدید مردم یمن و منطقه را در پیش گرفته‌اند».
در سخنرانی شاهزاده محمد بن سلمان آمده است که حملاتی که همه کشورهای خلیج را هدف قرار داده‌اند، نشان می‌دهند که امنیت و ثبات آنها جدایی‌ناپذیر است. او افزود: «ما با برادران خود برای حفظ امنیت خلیج و تلاش برای همکاری راهبردی و یکپارچگی اقتصادی کار می‌کنیم.» او همچنین تأکید کرد که پایبندی پادشاهی عربی سعودی به حق مردم فلسطین، موضعی ثابت و تلاشی مستمر است که تا دستیابی مردم فلسطین به حقوق مشروعشان متوقف نخواهد شد.
۶ نکته اصلی
منیف الحربی، تحلیلگر سیاسی، معتقد است که سخنرانی پادشاهی شامل ۶ نکته اصلی بود که در صدر آنها تأکید بر حمایت از مشروعیت یمن برای اعمال حاکمیت بر سراسر خاک یمن قرار داشت. او معتقد است این موضوع نشان می‌دهد دستیابی به راه‌حل سیاسی مستلزم «تغییری مؤثر در میدان به نفع مشروعیت یمن» است.
«ائتلاف مکه»
الحربی به آنچه «رضایت آشکار سعودی» از نقش ترکیه و پاکستان در توافق مکه خواند، اشاره کرد. او گفت ولیعهد این توافق را «ائتلاف مکه» نامیده است. او همچنین بر اهمیت ائتلاف دفاعی دریایی چندملیتی، آزادی کشتیرانی و مسئولیت جامعه بین‌المللی در این زمینه تأکید کرد.
«مسئله فلسطین در اولویت‌های سیاست خارجی سعودی»
به گفته الحربی، حضور مسئله فلسطین در این سخنرانی، با وجود بحران‌های پی‌درپی منطقه‌ای، نشان‌دهنده ادامه جایگاه آن در اولویت‌های سیاست خارجی سعودی است. او گفت این موضوع در تأکید بر این مسئله نمایان شد که صلح در خاورمیانه، مشروط به تشکیل کشور فلسطین در مرزهای سال ۱۹۶۷ و به پایتختی قدس شرقی است.
الحربی درباره مسائل داخلی نیز گفت این سخنرانی میان نحوه مواجهه با شرایط سیاسی و امنیتی و ادامه اجرای «چشم‌انداز سعودی ۲۰۳۰» ارتباط برقرار کرده است. او به سخنان ولیعهد درباره تحقق ۹۳ درصد از اهداف برنامه‌های این چشم‌انداز اشاره کرد و گفت تمرکز بر توسعه، اعتلای کشور، شکوفایی و کیفیت زندگی ادامه خواهد داشت.
پیامی درباره «توانمندی‌های انسانی و نظامی»
الحربی افزود که این سخنرانی پیامی درباره توانمندی‌های انسانی و نظامی سعودی و توانایی آن برای مقابله با تهدیدها نیز داشت. او همچنین به آنچه «توان بازدارندگی کیفی» خواند اشاره کرد که به پادشاهی امکان می‌دهد با چالش‌ها مقابله و آنها را به فرصت تبدیل کند.
فیصل الشمری، پژوهشگر سیاسی، نیز معتقد است این سخنرانی نشان‌دهنده حرکت سعودی «از موضع کشوری مطمئن بود که منافع خود را می‌شناسد و با مسائل منطقه بر اساس منطق ثبات و قدرت مسئولانه برخورد می‌کند».
الشمری گفت بخش سیاسی سخنرانی بر به‌هم‌پیوستگی امنیت کشورهای خلیج و ضرورت آنکه با چالش‌های منطقه‌ای به‌عنوان مسائل جدا از یکدیگر برخورد نشود، تمرکز داشت و آنها را بخشی از یک منظومه واحد دانست که بر امنیت و ثبات منطقه تأثیر می‌گذارد.
او افزود که این سخنرانی، به باور او، میان حمایت از راه‌حل‌های دیپلماتیک و کاهش تنش از یک سو و تأکید بر حفاظت از حاکمیت و منافع ملی از سوی دیگر، توازن برقرار کرده است.
«نباید خلأ راهبردی ایجاد شود»
الشمری گفت مواضع مربوط به مسئله فلسطین، امنیت دریای سرخ و خلیج و ثبات یمن، ادامه اصول ثابت سیاست سعودی در قبال این مسائل را نشان می‌دهد. او معتقد است پیام کلی سخنرانی این است که پادشاهی به دنبال تشدید تنش نیست، اما در عین حال خلأ راهبردی در پیرامون خود را رها نمی‌کند.
احمد الابراهیم، پژوهشگر متخصص امور بین‌الملل، نیز معتقد است این سخنرانی ادامه سیاست سعودی در جمع میان تحرک دیپلماتیک و حفظ توانایی برای حفاظت از منافع ملی را نشان می‌دهد و هم‌زمان بر این نکته تأکید می‌کند که ثبات منطقه با حمایت از نهادهای دولتی و جلوگیری از تبدیل شدن بحران‌ها به منابع تهدیدهای گسترده ارتباط دارد.
الابراهیم افزود که ارتباط دادن تحولات منطقه‌ای با ادامه اجرای «چشم‌انداز ۲۰۳۰» نشان می‌دهد ریاض توسعه را مسیری راهبردی می‌داند که با وجود بحران‌ها متوقف نمی‌شود. به گفته او، در مسائل منطقه‌ای نیز موضوعات یمن، امنیت کشتیرانی و مسئله فلسطین در چارچوبی مطرح شده‌اند که بر اهمیت راه‌حل‌های سیاسی تأکید دارد و هم‌زمان آمادگی پادشاهی برای مقابله با تهدیدهایی را که امنیت آن و ثبات منطقه را به خطر می‌اندازند، نشان می‌دهد.
