گشت دیپلماتیک آمریکا هم‌زمان با رقابت بر سر تشکیل دولت عراق

فشارها برای اصلاحات امنیتی.. پرونده شبه‌نظامیان دوباره در صدر

مایکل ریغاس، معاون وزیر امور خارجه امریکا (وبگاه وزارتخانه)
مایکل ریغاس، معاون وزیر امور خارجه امریکا (وبگاه وزارتخانه)
TT

گشت دیپلماتیک آمریکا هم‌زمان با رقابت بر سر تشکیل دولت عراق

مایکل ریغاس، معاون وزیر امور خارجه امریکا (وبگاه وزارتخانه)
مایکل ریغاس، معاون وزیر امور خارجه امریکا (وبگاه وزارتخانه)

مایکل ریغاس، معاون وزیر امور خارجه امریکا در امور مدیریت و منابع، این هفته سفری را آغاز می‌کند که ترکیه، عراق و اسرائیل را در بر می‌گیرد. واشنگتن این سفر را نشانه پایبندی خود به «تقویت ثبات، امنیت، آزادی دینی و شکوفایی» در منطقه می‌داند؛ این را وزارت امور خارجه امریکا در بیانیه‌اش در شامگاه سه‌شنبه مطرح کرد.

وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که ریغاس از ۲۷ نوامبر (آبان) تا ۵ دسامبر (آذر) از استانبول، بغداد، اربیل و قدس دیدار خواهد کرد.

در عراق، او با مسئولان حکومتی دیدار می‌کند، از تأسیسات دیپلماتیک امریکا بازدید می‌کند و در مراسم افتتاح کنسولگری جدید امریکا در اربیل شرکت می‌کند.

این سفر در زمانی انجام می‌شود که بغداد وارد مرحله سیاسی حساسی شده است و گفت‌وگوها برای تشکیل دولت آینده ادامه دارد. این روند با فشارهای اعلام‌شده امریکا و ابهام در موضع تهران همراه است.

مارک سافایا، فرستاده ویژه امریکا در عراق، پیش‌تر در پلتفرم «ایکس» نوشته بود که واشنگتن «همیشه از نهادهای امنیتی قانونی عراق حمایت کرده است». او از «پیشرفت واقعی» در مبارزه با «داعش» و مقابله با «نفوذ زیان‌بار» سخن گفت و تأکید کرد که این حوزه همچنان به «اصلاحات اساسی» نیاز دارد.

سافایا همچنین گفت که شرکت‌های امریکایی، که میلیاردها دلار تجهیزات و پشتیبانی ارائه کرده‌اند، «شریک اصلی در تقویت امنیت و حاکمیت عراق» هستند.

این اظهارات حساسیت فضای سیاسی را افزایش داد؛ به‌ویژه پس از آن‌که فؤاد حسین، وزیر امور خارجه عراق، اعلام کرد شش شبه‌نظامی عراقی که از سوی ایالات متحده «ممنوع» شناخته شده‌اند، در دولت آینده حضور نخواهند داشت.

محاسبات پس از ۷ اکتبر

تور امریکایی همزمان با مذاکرات پیچیده‌ای است که همچنان بر انتخاب یک نامزد سازشی برای نخست‌وزیری متوقف مانده است. یاسین البکری، استاد علوم سیاسی دانشگاه النهرین، به «الشرق الأوسط» گفت که نتایج انتخابات اخیر به هیچ حزبی «برتری قاطع» نداد و این امر مذاکرات را «احتمالاً دشوار» می‌کند.

او اظهار کرد که روند تشکیل دولت زیر فشار دو عامل قرار دارد: «توازن‌های داخلی» و «معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی»، به‌ویژه با پیامدهای ۷ اکتبر (مهر) و کاهش نفوذ ایران؛ هرچند این کاهش به معنای پایان اثرگذاری تهران نیست.

او پرسید: «امریکا چه می‌خواهد و ایران چه می‌خواهد؟» و توضیح داد که خواسته امریکا در «حصر سلاح» روشن است، در حالی که تهران ممکن است در دوره پیش از بازگشت احتمالی دونالد ترامپ به کاخ سفید بخواهد «برخی فشارها را بدون رویارویی بردارد».

به گفته او، فردی که بیشترین شانس را برای نخست‌وزیری دارد، کسی است که بتواند «اختلاف میان بازیگران» را با انعطاف و بدون جانبداری مدیریت کند و بر روابط منطقه‌ای و بین‌المللی متوازن تکیه داشته باشد.

تحریم‌های درهم‌تنیده

طالب محمد کریم، پژوهشگر، می‌گوید تشکیل دولت جدید در شرایط «پیچیده بی‌سابقه» در جریان است؛ زیرا برخی نیروها و شخصیت‌هایی که در انتخابات پیروز شده‌اند، در فهرست تحریم‌های امریکا و بین‌المللی قرار دارند.

او توضیح داد که این وضعیت «تعارضی میان مشروعیت داخلی، که انتخابات ایجاد می‌کند، و مشروعیت خارجی، که سیستم تحریم‌ها آن را تعیین می‌کند»، ایجاد کرده است. او هشدار داد که اگر این موضوع درست مدیریت نشود، احتمال دارد «خودِ نهادهای دولت هدف قرار گیرند».

او هشدار دیگری هم مطرح کرد: اگر تحریم‌ها از افراد به «وزارتخانه‌ها، بانک‌ها یا پرونده‌های اقتصادی» منتقل شود، منافع عراقی‌ها به خطر می‌افتد. او تأکید کرد که «نجات دولت» نیازمند دولتی است که «در سطح بین‌المللی قابل‌پذیرش و در سطح داخلی واقع‌بینانه» باشد.

مذاکرات فشرده

در حالی که نیروهای شیعه، سنی و کردی برای تثبیت سهم‌های خود بر اساس نتایج انتخابات دیدارهای خود را افزایش می‌دهند، بحث اصلی بر سر «مشخصات» نخست‌وزیر آینده است.

«چارچوب هماهنگی» آخرین نشست خود را در منزل هادی العامری، رهبر «ائتلاف الفتح»، برگزار کرد. پس از آن، العامری دیداری جداگانه با عمار الحکیم، رئیس ائتلاف قوی الدولة و مسئول کمیته تعیین مشخصات نخست‌وزیر، انجام داد.

پرونده سلاح گروه های مسلح هم‌زمان با تحرکات امریکایی، دوباره وارد روند تشکیل دولت شده است؛ و این روند تا زمان سفر نزدیک مارک سافایا به بغداد ادامه خواهد داشت.

برخی سیاستمداران نگرانند که مهلت‌های قانون اساسی رعایت نشود؛ در حالی که تلاش‌ها برای «تطبیق» با فشارهای امریکا و ابهام موضع ایران ادامه دارد. ناظران می‌گویند توافق درباره نخست‌وزیر جدید همچنان کلید جلوگیری از انفجار اختلافات میان نیروهای سیاسی است.



لبنان: ضبط محموله مواد منفجره‌ای که از سوریه می‌آمد و بازداشت ۳ نفر


مواد منفجره‌ای که ارتش لبنان هنگام انتقال از سوریه به لبنان ضبط کرد (فرماندهی ارتش)
مواد منفجره‌ای که ارتش لبنان هنگام انتقال از سوریه به لبنان ضبط کرد (فرماندهی ارتش)
TT

لبنان: ضبط محموله مواد منفجره‌ای که از سوریه می‌آمد و بازداشت ۳ نفر


مواد منفجره‌ای که ارتش لبنان هنگام انتقال از سوریه به لبنان ضبط کرد (فرماندهی ارتش)
مواد منفجره‌ای که ارتش لبنان هنگام انتقال از سوریه به لبنان ضبط کرد (فرماندهی ارتش)

ارتش لبنان محموله تازه‌ای از مواد منفجره را هنگام انتقال از سوریه به لبنان از راه بقاع ضبط و ۳ نفر را بازداشت کرد. یک منبع امنیتی ارشد به «الشرق الأوسط» گفت آن‌ها مسئول قاچاق این محموله بوده‌اند. این منبع توضیح داد محموله شامل مواد «تی‌ان‌تی» (TNT) و «سی‌فور» (C4) است که از نظر نوع با مواد ضبط‌شده در محموله ضهر البیدر، بیش از یک ماه پیش، همخوان است. به گفته او آن محموله متعلق به «حزب‌الله» بود، در حالی که صاحب محموله جدید هنوز در دست تحقیق است.
ارتش لبنان در بیانیه‌ای گفت: «در تاریخ ۲۱ نوامبر جاری، و در نتیجه عملیات رصد و نظارت بر مرزهای شمالی و شرقی، یگانی از ارتش در منطقه دوره ـ مشاریع القاع حدود ۲۶۴ کیلوگرم مواد منفجره (حدود ۲۰۳ کیلوگرم ماده C4 و ۶۱ کیلوگرم ماده TNT) را که از داخل خاک سوریه قاچاق شده بود ضبط کرد و شهروندان (ا.ف)، (ز.ر) و (ز.ر) را که مظنون به دست داشتن در قاچاق آن هستند بازداشت کرد. اقلام ضبط‌شده تحویل داده شد و تحقیق با بازداشت‌شدگان به نظارت قضای ذی‌صلاح آغاز شد.»
منبع توضیح داد مواد منفجره از خاک سوریه از طریق منطقه مشاریع القاع در بقاع و از راه یک گذرگاه غیرقانونی، با یک خودروی چهارچرخ‌محرک، به داخل لبنان منتقل شد. او اشاره کرد ارتش مسیر خودرو را زیر نظر داشت و خودرو بار خود را در یک نقطه مرزی تخلیه کرد و سپس به سوریه بازگشت. پس از آن ارتش به محلی که بار در آن تخلیه شده بود یورش برد، محموله مواد منفجره را ضبط و سه نفر را بازداشت کرد.

تحقیقات اولیه

به گفته این منبع، تحقیقات اولیه نشان داد سه بازداشت‌شده غیرنظامی‌اند و در کار قاچاق فعالیت می‌کنند و اطلاعات موجود تا کنون به عضویت آن‌ها در هیچ حزبی اشاره نمی‌کند.
بازداشت‌شدگان گفتند قصد داشتند محموله را به منطقه بعلبک ـ هرمل ببرند و در انباری بسپارند تا افراد دیگری بعداً آن را تحویل بگیرند. مسیر محموله در همان نقطه مرزی که ضبط شد متوقف شد، پیش از آنکه به انباری که بازداشت‌شدگان از آن سخن گفتند منتقل شود.
منبع امنیتی که خواست نامش فاش نشود، گفت تحقیق بر شناسایی هویت کسانی متمرکز است که قرار بود پس از رسیدن مواد منفجره به انبار آن را تحویل بگیرند و بر شناسایی طرفی که محموله به او تعلق دارد.
او توضیح داد اظهارات بازداشت‌شدگان به مرحله انتقال مربوط است که به گفته خودشان مأمور آن شده بودند و مقصد نهایی محموله همچنان نامعلوم است. او پیش‌بینی کرد طی ساعات آینده اطلاعات بیشتری درباره طرفی که منتظر تحویل گرفتن آن بود روشن شود.

هوادار «حزب‌الله» شعار «سلاح را رها نمی‌کنیم» را در دومین سالگرد ترور حسن نصرالله، دبیرکل اسبق، و هاشم صفی‌الدین، دبیرکل سابق، بالا گرفته است (آرشیوی - ای‌پی‌ای)

همخوان با مواد منفجره ضهر البیدر

این عملیات ضبط پرونده مواد منفجره ضهر البیدر را، که به بیش از یک ماه پیش بازمی‌گردد، دوباره به صدر آورد. منبع در مقایسه دو محموله گفت مواد یافت‌شده در بقاع از نظر نوع کاملاً با مواد ضبط‌شده در ضهر البیدر در ۵ اکتبر گذشته مطابقت دارد.
«حزب‌الله» صراحتاً اعتراف کرده بود که محموله ضهر البیدر متعلق به اوست و خواستار بازپس‌گیری آن و آزادی دو نفر شده بود که آن را با خودروی «ون» جابه‌جا می‌کردند. در مقابل، اظهارات سه بازداشت‌شده درباره محموله جدید به نوع مواد ضبط‌شده، مسیر انتقال آن و آنچه درباره نقش خود در رساندن آن به بعلبک ـ هرمل گفته‌اند، محدود مانده است.
اظهارات بازداشت‌شدگان مرحله تحویل را برای تحقیق باز می‌گذارد. بنا بر روایتی که منبع نقل کرد، نقش این سه نفر با سپردن محموله در انبار پایان می‌یافت و پس از آن مرحله‌ای آغاز می‌شد که کسانی که قرار بود آن را تحویل بگیرند بر عهده می‌گرفتند. اکنون پرسش اصلی بر هویت این افراد متمرکز است و اینکه آیا انبار جایی بوده که قرار بود مواد منفجره در آن ذخیره شود، یا ایستگاهی در مسیر انتقال آن به مقصدی دیگر.

اطلاعات سوریه

در دمشق، سازمان اطلاعات عمومی سوریه یکشنبه اعلام کرد عملیاتی امنیتی در ریف دمشق با همکاری نیروهای امنیت داخلی انجام داده که در جریان آن موفق شده محموله‌ای از انواع سلاح را که «برای قاچاق به خاک لبنان آماده شده بود» ضبط و یکی از متورطان را دستگیر کند.
این سازمان در کانال تلگرامش اعلام کرد نیروهای امنیت داخلی به تحقیق ادامه می‌دهند تا «ابعاد کامل این هسته و شبکه‌های قاچاق مرتبط با آن آشکار شود و متورطان ردیابی و پیگرد شوند، به‌گونه‌ای که ناکام ماندن این فعالیت‌ها و جلوگیری از سوءاستفاده از خاک سوریه به‌عنوان گذرگاه قاچاق سلاح و تجهیزات نظامی تضمین شود».
منبعی در سازمان اطلاعات عمومی جمعه به خبرگزاری «سانا» از ضبط محموله سلاحی خبر داده بود که پیش از عبور از مرز برای قاچاق به لبنان آماده شده بود، بدون آنکه جزئیات عملیات را فاش کند. این عملیات در چارچوب کارزارهای فشرده‌ای است که هدفشان کنترل نوار مرزی طولانی میان سوریه و لبنان و مقابله با هسته‌های قاچاق فرامرزی است، در شرایطی که هماهنگی امنیتی مستقیم میان دمشق و بیروت برقرار است.
نیروهای امنیت داخلی ماه اوت گذشته نیز اعلام کرده بودند عملیاتی با همکاری اطلاعات عمومی در استان طرطوس انجام داده‌اند که به ناکام ماندن تلاش برای قاچاق محموله‌ای سلاح و مهمات به خاک لبنان و ضبط تفنگ‌های خودکار، گلوله‌های «آر‌پی‌جی (RPG)»، خشاب‌های سلاح و مقادیر متنوعی مهمات انجامید.


سه‌ماهگی محاصره تعز؛ خدمات و معیشت در آستانه فروپاشی


بسته شدن آخرین گذرگاه‌هایی که نیازهای اساسی شهر تعز را تأمین می‌کردند. (رسانه‌های محلی)
بسته شدن آخرین گذرگاه‌هایی که نیازهای اساسی شهر تعز را تأمین می‌کردند. (رسانه‌های محلی)
TT

سه‌ماهگی محاصره تعز؛ خدمات و معیشت در آستانه فروپاشی


بسته شدن آخرین گذرگاه‌هایی که نیازهای اساسی شهر تعز را تأمین می‌کردند. (رسانه‌های محلی)
بسته شدن آخرین گذرگاه‌هایی که نیازهای اساسی شهر تعز را تأمین می‌کردند. (رسانه‌های محلی)

شهر تعز یمن به ورود به سومین ماه محاصره‌ای نزدیک می‌شود که گروه حوثی‌ها اعمال کرده است. این وضعیت با کاهش شدید جریان کالاهای اساسی و افزایش قیمت مواد غذایی و سوخت همراه شده و دامنه بحران از بازارها فراتر رفته و به بیمارستان‌ها و خدمات بهداشتی رسیده است؛ بحرانی که توانایی ساکنان برای تأمین نیازهای روزمره را تهدید می‌کند.
داده‌های سازمان ملل نشان می‌دهد که عرضه دارو و آب به این شهر تا ۹۰ درصد کاهش یافته و میزان عرضه سوخت و گاز پخت‌وپز نیز حدود ۹۷ درصد افت کرده است. این وضعیت در پی اختلال‌هایی ایجاد شده که بسته شدن جاده‌ها و گذرگاه‌های تأمین کالا به وجود آورده و انتقال کالاها و اقلام اساسی را با دشواری روبه‌رو کرده است.
بر اساس اطلاعات مرکز اطلاع‌رسانی سازمان ملل، این محدودیت‌ها بر قیمت کالاها و خدمات نیز تأثیر گذاشته است. قیمت مواد غذایی ۶۰ درصد و قیمت سوخت و گاز پخت‌وپز حدود ۳۰۰ درصد افزایش یافته و هزینه حمل‌ونقل نیز چهار برابر شده است. این وضعیت فشار معیشتی بر ساکنان را افزایش داده و توانایی آن‌ها را برای تأمین نیازهای اساسی کاهش داده است.

افزایش ۳۰۰ درصدی قیمت سوخت در شهر تعز در پی اختلال در روند تأمین آن (رسانه‌های محلی)

پیامدهای محاصره تنها به کاهش عرضه کالا و افزایش قیمت‌ها محدود نمانده و به بخش بهداشت و درمان نیز گسترش یافته است. این بخش، بر اساس داده‌های گروه سلامت، با کمبود شدید سوخت، تجهیزات جراحی و داروهای بیهوشی روبه‌رو است. کارکنان این بخش هشدار می‌دهند که ادامه این اختلال‌ها، خدمات اورژانس را تهدید می‌کند و مانع انجام عمل‌های جراحی، راه‌اندازی تجهیزات پزشکی و تولید اکسیژن مورد نیاز بخش‌های مراقبت ویژه می‌شود.
بیمارستان‌ها نیز با دشواری‌های فزاینده‌ای برای ادامه ارائه خدمات روبه‌رو هستند. این وضعیت در شرایطی رخ می‌دهد که نیازهای پزشکی افزایش یافته و عرضه تجهیزات و اقلام مورد نیاز محدود شده است. هم‌زمان، خطر ناتوانی در رسیدگی به بیماران بدحال، به‌ویژه مجروحانی که به جراحی فوری و مراقبت تخصصی نیاز دارند، بیشتر شده است.
عرضه محدود
در تلاش برای کاهش کمبودها، سازمان جهانی بهداشت ۱۹.۶ تن متریک دارو و تجهیزات پزشکی به سه مرکز درمانی داخل شهر تحویل داده است. همچنین نهادهای بشردوستانه قصد دارند کمک‌های بیشتری به دو بیمارستان ارائه کنند.
با این حال، بحران به مراکز درمانی تعز محدود نمی‌شود. گزارش‌ها از کمبود تجهیزات پزشکی و جراحی در مراکز درمانی واقع در امتداد خطوط درگیری نیز حکایت دارند؛ از جمله در مناطقی که تحت کنترل مقام‌های حاکم بالفعل هستند.

تجمع زباله در شهر تعز پس از آنکه حوثی‌ها جاده‌های منتهی به محل سوزاندن زباله‌ها را بستند. (رسانه‌های محلی)

این شرایط سازمان‌های بشردوستانه را به جست‌وجوی مسیرهای جایگزین برای انتقال کمک‌ها واداشته است. این تلاش‌ها هم‌زمان با تشدید مذاکرات درباره تضمین دسترسی بشردوستانه انجام می‌شود تا امکان انتقال تجهیزات و اقلام مورد نیاز به بیمارستان‌های دو سوی خطوط درگیری فراهم شود و از قطع خدمات درمانی برای ساکنان جلوگیری شود.
این اختلال‌ها هم‌زمان با وخامت خدمات شهری نیز رخ داده است. بسته شدن جاده‌های منتهی به محل سوزاندن زباله‌ها باعث انباشت زباله در داخل شهر شده است. این وضعیت نشانه دیگری از گسترش پیامدهای بسته شدن گذرگاه‌هاست؛ پیامدهایی که تنها به جابه‌جایی کالا، سوخت و دارو محدود نمی‌شود.
شکاف در درمان مجروحان
داده‌های گروه سلامت از شکاف‌های گسترده در نظام درمان و ارجاع مجروحان حکایت دارد. از مجموع ۳۵ نقطه پیش‌بینی‌شده برای تثبیت وضعیت مجروحان، تنها چهار نقطه بودجه دریافت کرده‌اند. در عدن و مناطق واقع در استان لحج که خطوط درگیری به سوی آن‌ها گسترش یافته است، هیچ نقطه‌ای بودجه دریافت نکرده است.
همچنین بودجه لازم برای خدمات ارجاع پزشکی تأمین نشده است. این در حالی است که موارد سوختگی رو به افزایش است و امکانات بسیاری از بیمارستان‌ها تنها به ارائه کمک‌های اولیه، تثبیت وضعیت بیماران و پانسمان زخم‌ها محدود می‌شود و توانایی ارائه مراقبت‌های تخصصی مورد نیاز را ندارند.

تشییع پیکر یکی از فرماندهان مقاومت در تعز که بر اثر جراحات ناشی از درگیری با حوثی‌ها جان باخت (رویترز)

خدمات سلامت روان، حمایت‌های روانی و اجتماعی و توان‌بخشی همچنان از ضعیف‌ترین حلقه‌های نظام پاسخ‌گویی بهداشتی هستند. این وضعیت شمار زیادی از بیماران و مجروحان را با خطر قطع درمان و محرومیت از مراقبت‌های جامع روبه‌رو کرده است؛ به‌ویژه در شرایطی که منابع موجود محدود است.
در زمینه وضعیت بیماری‌های واگیردار، داده‌های گروه سلامت از کاهش موارد ابتلا به وبا در پنج استان که بیشترین آسیب را دیده‌اند، حکایت دارد. شمار موارد مشکوک از ۶۳۸ مورد در هفته چهلم به ۳۲۱ مورد در هفته چهل‌وپنجم کاهش یافته است.
با این حال، شهر تریم در دره حضرموت شاهد تحولی نگران‌کننده بوده است. از هفته چهل‌وسوم تاکنون، ۱۷۲ مورد اسهال حاد در این شهر ثبت شده که نتیجه آزمایش تشخیصی سریع ۷۸ مورد از آن‌ها مثبت بوده و ابتلای ۲۲ مورد نیز از طریق کشت آزمایشگاهی تأیید شده است. در این میان، احتمال آلودگی منابع غذایی و آب مطرح شده است.
اقدامات مقدماتی برای ایجاد مرکزی جهت درمان موارد اسهال در این شهر در حال انجام است تا موارد ابتلا مهار و مراقبت‌های بهداشتی لازم برای بیماران فراهم شود. این شاخص‌ها در شرایط کنونی، چالش‌های بیشتری برای نظام پاسخ‌گویی بهداشتی و مقابله با بیماری‌های واگیردار ایجاد کرده‌اند.
کمبود بودجه
هم‌زمان با وخامت وضعیت انسانی و بهداشتی، کمبود بودجه به یکی از مهم‌ترین چالش‌های ادامه فعالیت‌های امدادرسانی در یمن تبدیل شده است. این وضعیت نگرانی‌هایی را درباره تأثیر محدودیت منابع مالی بر خدمات ارائه‌شده به ساکنان برانگیخته است.
بر اساس داده‌های امدادی، بودجه لازم برای ادامه فعالیت ۳۲ تیم پزشکی تحت حمایت سازمان جهانی بهداشت تنها تا ژانویه ۲۰۲۷ تأمین شده است. این مسئله در شرایط افزایش نیازهای بهداشتی و انسانی، نگرانی‌هایی درباره آینده خدمات ارائه‌شده از سوی این تیم‌ها ایجاد کرده است.
سازمان جهانی بهداشت در حال تکمیل سومین درخواست خود برای دریافت کمک مالی از صندوق مرکزی واکنش به وضعیت‌های اضطراری به ارزش ۲.۴ میلیون دلار است. این درخواست شامل حمایت از مراکز، تیم‌های پزشکی سیار و اقلامی است که صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) و سازمان بین‌المللی مهاجرت پیشنهاد کرده‌اند.


عون: اشغال اسرائیلی و مداخله ایران استقلال لبنان را تضعیف می‌کنند

 پرچم‌های لبنان در خیابان‌های بیروت در آستانه روز استقلال برافراشته شده است (EPA)
پرچم‌های لبنان در خیابان‌های بیروت در آستانه روز استقلال برافراشته شده است (EPA)
TT

عون: اشغال اسرائیلی و مداخله ایران استقلال لبنان را تضعیف می‌کنند

 پرچم‌های لبنان در خیابان‌های بیروت در آستانه روز استقلال برافراشته شده است (EPA)
پرچم‌های لبنان در خیابان‌های بیروت در آستانه روز استقلال برافراشته شده است (EPA)

جوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، تأکید کرد تکمیل استقلال کشور با دو مانع اساسی روبه‌روست: اشغال بخش‌هایی از خاک لبنان به دست اسرائیل و مداخله برخی محافل بانفوذ در نظام ایران در امور لبنان، از راه سلاح و تصمیمی خارج از اقتدار دولت. او همچنین با اینکه لبنان گروگان هیچ‌یک از این دو طرح باشد، قاطعانه مخالفت کرد.
عون در آستانه هشتادوسومین سالگرد استقلال، در مراسم برافراشتن پرچم لبنان در سمت بیرونی تونل نهر الکلب، پیامی خطاب به لبنانی‌ها ایراد کرد و گفت: «جایز نیست استقلال را چنان جشن بگیریم که گویی حاکمیت کامل است، در حالی که سرزمین ما هنوز در اشغال است، همه مردم ما هنوز به خانه‌هایشان بازنگشته‌اند و تصمیم جنگ و صلح هنوز تنها در دست دولت نیست.»

دو مانع: اشغال و مداخله ایران

عون گفت لبنان امروز در آزمونی سرنوشت‌ساز قرار دارد و توضیح داد: «تکمیل استقلال ما امروز با دو مانع اساسی روبه‌رو است؛ دو مانع ملازم و به‌هم‌پیوسته که کاملاً بر یکدیگر اثر می‌گذارند: اشغال بخش‌هایی از سرزمین ما از سوی اسرائیل و مداخله خارجی در امور ما، به‌ویژه از سوی برخی محافل بانفوذ در نظام ایران، از راه سلاح و تصمیمی خارج از اقتدار دولت لبنان.»
عون تکرار کرد که این دو بحران «به‌هم‌پیوسته و ملازم یکدیگرند؛ هر یک دیگری را فرامی‌خواند و به آن توسل می‌جوید و همزمان بهانه‌اش را فراهم می‌کند»، در حالی که «در هر دو حالت، این لبنان است که بهایش را می‌پردازد. به‌ویژه جنوب و مردمش که از سال ۱۹۶۹ بهای جنگ‌های پیاپی را نسل به نسل می‌پردازند».
او گفت: «چون از این واقعیت آگاهیم، بی‌پرده‌پوشی و بی‌ریا، و چون از میزان خطر آن برای مردم و سرزمین‌مان و در نتیجه برای کل میهن آگاهیم، طرحی نجات‌بخش در پیش گرفتیم که بر پیوند و همزمانی در حل هر دو مشکل با هم استوار است. هیچ اشغالی، به‌هیچ وجه، قطعاً و هرگز. و هیچ سلاحی خارج از دولت که از بیرون از آن فرمان ببرد و در خدمت بیرون از آن باشد، آن بیرون هر که باشد.» او تأکید کرد: «این جوهره طرح ملی ماست. و موضعی است که ما را در معرض کارزارهایی از دو سوی متناقض قرار می‌دهد.»
کارزارهای اسرائیلی
عون توضیح داد: «از سوی نیروهایی در اسرائیل هدف کارزاری هستیم که خواهان ادامه اشغال سرزمین ماست، چون علناً و مستقیم به آن‌ها گفتیم: از هر وجب خاک لبنان عقب بنشینید. حمله‌هایتان را متوقف کنید. و اسیران ما را بازگردانید. باید درک کنید که مردم جنوب فرزندان این سرزمین‌اند و باید به آن بازگردند.» او تأکید کرد که «اشغال امنیت نمی‌آفریند و ویرانی صلح نمی‌سازد».
او از اسرائیل خواست عقب‌نشینی کند و گفت: «اکنون عقب بنشینید، و ما تنها ضامن مطمئن امنیت خود و ثبات مرزهایمان و حاکمیت کامل‌مان بر همه سرزمین‌مان هستیم. این تنها راه مطمئن برای برقراری امنیت و ثبات در مرزهای جنوبی ماست که در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته شده‌اند، و برای پرورش وضعیتی صلح‌آمیز در آنجا، به‌عنوان درگاهی الزامی برای هر گام بعدی، به‌سوی منطقه‌ای که از صلحی عادلانه و پایدار بهره‌مند باشد.»

کارزار ایرانی

عون در مقابل گفت: «از سوی طرف مقابل نیز هدف کارزاری مشابه هستیم، از سوی مسئولان و دست‌اندرکاران و جریان‌های مرتبط با مداخله ایران در امور لبنان، چون در برابر آن نیز با موضعی روشن و مستقیم ایستادیم: دوران سلاح خارج از دولت به پایان رسیده است.»
او ادامه داد: «(سلاح) در دوره‌ای پیشین وظیفه‌اش را انجام داد. فداکاری‌ها و دستاوردهایی داشت. سپس در مرحله‌ای بعد اهل خود و بستر اجتماعی و مردم و کشورش را فرسود. و آن‌ها و ما را متحمل زیان‌های سنگین کرد. وقتی آشکارا در خدمت مسائل غیرلبنانی درآمد، باید این را بپذیرید و باید سلاح را تحویل دهید.»
عون جامعه جنوب را اطمینان داد که «ارتش لبنان از همه لبنان و هر لبنانی حمایت می‌کند. و دولت، با قانون اساسی و قوانینش، به‌تنهایی آزادی‌ها و حقوق همه شهروندان و همه گروه‌های لبنانی را تضمین می‌کند». او تأکید کرد که «نه آزاری در کار است و نه انتقامی و نه خون‌خواهی و نه غرض‌ورزی» و اینکه «دولت عادل و توانا متعهد می‌شود از همه حمایت کند».
او خطاب به مسئولان مداخله ایران در لبنان گفت: «ما مردم ایران و تمدن آن را محترم می‌شماریم و خواهان روابط دوستی و احترام متقابل با ایران هستیم، همان‌طور که با سایر کشورها. اما دوستی میان کشورها به هیچ‌یک حق دخالت در تصمیم دیگری را نمی‌دهد. آنچه را برای کشور خود نمی‌پذیرید، از لبنان نخواهید که برای کشورش بپذیرد.» او تأکید کرد که «ما نمی‌پذیریم لبنان گروگان هیچ‌یک از این دو طرح باشد».

(عکس) دانش‌آموزانی با لباس نظامی به‌مناسبت روز استقلال در مدرسه‌ای در جنوب لبنان پرچم‌های لبنان را تکان می‌دهند (AP)

شکاف داخلی

عون خطاب به «کسانی که روی انقسام لبنانی‌ها حساب می‌کنند»، در داخل و خارج، گفت: «در محاسبات خود اشتباه نکنید.» او با اشاره به همبستگی داخلی و حمایت عربی و بین‌المللی از مسیر بازپس‌گیری حاکمیت و ثبات لبنان گفت: «نمی‌خواهیم قیمومتی را با قیمومتی عوض کنیم و وابستگی را با وابستگی. دوستانی برای لبنان می‌خواهیم، نه صاحبان تصمیمی درباره آن.»
گزینه دیپلماسی و تضمین ارتش
عون با اشاره به اینکه قدرت نظامی ممکن است موازنه قوا را تغییر دهد، اما به‌تنهایی نمی‌تواند صلحی پایدار و عادلانه بنا کند، گفت: «جنگ ممکن است وضعیتی را تحمیل کند. اما آینده نمی‌سازد.» او اشاره کرد که از گزینه دیپلماسی دفاع کرده است و توضیح داد: «دیپلماسی تسلیم نیست، مذاکره چشم‌پوشی از حقوق نیست و صلح نقطه مقابل کرامت نیست. قدرت فقط با توانایی ورود به جنگ سنجیده نمی‌شود، بلکه با شجاعت و خردمندی در پایان دادن به آن از راه دیپلماسی نیز، به‌ویژه وقتی مردم تو هستند که بهایش را می‌پردازند.»
او افزود: «اما دیپلماسی به معنای انتظاری بی‌پایان و پذیرش وضع موجود نیست. مسیری است برای بازپس‌گیری کامل حقوق، با پشتوانه وحدت موضع لبنانی و توان دولت و روابط عربی و بین‌المللی ما. و لبنان برگ چانه‌زنی در معامله هیچ‌کس نخواهد بود. لبنان میهنی است که حق زندگی و حاکمیت و صلح دارد.»
او تأکید کرد که این ارتش لبنان است که از لبنانی‌ها محافظت می‌کند و اشاره کرد که «این ارتشی است که با وجود همه بحران‌ها از وظیفه‌اش دست نکشیده و مسئولیت حفاظت از میهن و دفاع از سرزمین و مردمش را بر دوش دارد. و ارتش، ارتش یک گروه در برابر گروه دیگر یا ارتش یک منطقه در برابر منطقه‌ای دیگر نیست؛ ارتش دولت است و مأموریتش حفاظت از همه است.»
او گفت: «تضمین امنیت لبنانی‌ها با تعدد سلاح و تصمیم‌ها نیست، بلکه با یک دولت و یک ارتش و یک قدرت مشروع است که مسئولیت دفاع از میهن را بر عهده بگیرد. ارتش تضمین نظامی مشروع برای حفاظت از لبنان است و دولت چارچوبی است که امنیت همه فرزندان و حقوق‌شان را حفظ می‌کند.»