واشنگتن: «تلاش‌های دیپلماتیک» برای آزادی «گروگان‌ها» در ایران ادامه دارد

سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد که دولت بایدن تحریم‌های تهران را فعلاً لغو نمی‌کند



ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشست خبری روزانه خود
ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشست خبری روزانه خود
TT

واشنگتن: «تلاش‌های دیپلماتیک» برای آزادی «گروگان‌ها» در ایران ادامه دارد



ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشست خبری روزانه خود
ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشست خبری روزانه خود

ایالات متحده تأکید کرد که به تلاش‌های دیپلماتیک در بالاترین سطوح در دولت بایدن برای آزادی گروگان‌هایی که به ناحق در ایران زندانی شده‌اند، ادامه می‌دهد.
ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشست خبری روزانه خود در روز چهارشنبه، گفت: ما از ایران می‌خواهیم که فوراً تمام شهروندان آمریکایی را آزاد کند. بازداشت‌های غیرعادلانه برای گروکشی سیاسی چه در ایران باشد، چه جای دیگر، باید فوراً متوقف شود.
پرایس در پاسخ به سؤال خبرنگار روزنامه «الشرق الاوسط»، بازگرداندن آمریکایی‌هایی را که به صورت غیر منصفانه در نقاط مختلف جهان، از جمله ایران، زندانی یا مفقود هستند مهم‌ترین اولویت واشینگتن خواند و گفت رویه ایران در زندانی کردن اتباع خارجی غیرقابل قبول است.
وی توضیح داد: «ما اولویت بالاتری نسبت به بازگشت ایمن آمریکایی‌هایی که به ناحق در سراسر جهان بازداشت شده‌اند، از جمله آمریکایی‌هایی که به ناحق در ایران بازداشت و مفقود شده‌اند، نداریم. ما در ادامه به ایرانی‌ها توضیح خواهیم داد که این عمل غیرقابل قبول است، و البته آنتونی بلینکن وزیر خارجه پیامی بسیار قدرتمند در مورد دولت‌ها، گروگان‌گیری و استفاده از افراد به عنوان ابزار سیاسی صادر کرد و آنها را محکوم کرد. رهبران ایران برداشت غلطی از مواضع ما در مورد این موضوع ندارند، که از اهمیت بالایی برای ما برخوردار است، ما به دنبال توافق هسته ای هستیم که محدودیت‌های قابل تأیید و دائمی برای برنامه هسته ای ایران فراهم کند، ما به عنوان بخشی از تلاش‌های خود برای تأمین امنیت بازگشت آمریکایی‌های بازداشت شده در داخل ایران ادامه خواهیم داد».
ند پرایس افزود: تا زمانی که تحریم‌ها به عنوان بخشی از روند دیپلماتیک برداشته نشوند، ما به هرگونه تلاش برای فرار از تحریم خواهیم پرداخت.
وی در اشاره به نزدیکی روابط ایران و چین اظهار کرد: در حال حاضر ما در مورد هرگونه بحث خاص در زمینه توافق دوجانبه ایران و چین اظهار نظر نمی‌کنیم.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت: همان‌طور که می‌دانید رابطه ما با چین رقابتی است اما در برخی موارد، همسویی تاکتیکی نسبتاً باریکی داریم. چین در تلاش برای محدود کردن برنامه هسته‌ای ایران همکاری داشته و یک عضو اصلی از ۱+۵ است.
پرایس افزود: پکن هیچ علاقه ای به دیدن ساخت یک سلاح هسته‌ای در ایران و تأمین مالی برای بی‌ثباتی منطقه‌ای ندارد. ما با تمام طرف‌ها تعامل داریم و شامل چین هم در مورد آینده برجام می‌شود.
وی اضافه کرد: ما آماده گفت‌وگوی معنادار با ایران برای یافتن راه بازگشت متقابل به توافق هسته‌ای و پایبندی به تعهدات آن هستیم. البته با چین و سایر کشورها هم تعامل می‌کنیم تا برای برداشتن گام در برابر گام در موضوع ایران یا سایر موضوعات که منافع ما را تهدید می‌کنند؛ تشویق شوند.
پرایس در ادامه افزود: با چین دربارهٔ ایران توافق داریم و پکن منفعتی در دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای ندارد.
پرایس ادامه داد: ما صریح بوده‌ایم. ما در مورد بهترین راه برای دستیابی به این هدف با شرکای خود در ۱ + ۵ و سایر کشورها صحبت می‌کنیم. هفته گذشته بلینکن وزیر خارجه در دیدار با همتایان خود در نشست ناتو در بروکسل، جایی که موضوع ایران در صدر بود، این کار را انجام دادیم.
وی اضافه کرد: هفته گذشته نیز جلسه‌ای با کشورهای اروپایی در قالب چند جانبه داشتیم. این بحث‌ها در مورد بهترین راه برای دستیابی به انطباق با رعایت یک سری مراحل اولیه و متقابل در جریان بوده‌است. ما به دنبال گزینه‌هایی برای انجام این کار بوده‌ایم از جمله با مکالمات غیرمستقیم با شرکای اروپایی خود که در مورد جزئیات مکالمات دیپلماتیک خود توضیحی نمی‌دهیم.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پایان اظهار کرد: ما کاملاً واضح بوده‌ایم که می‌خواهیم محدودیت ایران را به‌طور دائمی و قابل تأیید ببینیم، به طوری که نتواند سلاح هسته ای تولید کند، به دست آورد یا به دنبال آن باشد.



نشست پکن؛ هماهنگی برای مقابله با تحریم‌های ایران


وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  
وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  
TT

نشست پکن؛ هماهنگی برای مقابله با تحریم‌های ایران


وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  
وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  

نتایج نشست پکن میان معاونان وزیران امور خارجه روسیه، چین و ایران، نشان‌دهنده آغاز یک حرکت مشترک با هدف «هماهنگی زمانی» در مرحله‌ای دشوار و پیچیده است. این موضوع را یک دیپلمات روسی تأیید کرده است.

شرکت‌کنندگان در این نشست که اولین دیدار از این نوع محسوب می‌شود، بر هماهنگی مواضع برای مقابله با تحریم‌ها، رد هرگونه اقدام نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای و تلاش برای پیشبرد یک توافق سیاسی احتمالی با دولت آمریکا توافق کردند. این موضوع در چارچوب پیشنهاد مسکو برای میانجی‌گری در پرونده برنامه هسته‌ای ایران و در پی اعلام آمادگی واشنگتن برای آغاز روند مذاکرات مطرح شد.

به نظر می‌رسد مسکو که به طور فعال برای موفقیت این نشست سه‌جانبه تلاش کرده، قصد دارد موقعیت مذاکره‌ای خود با واشنگتن را تقویت کند. این تلاش در چارچوب گشایش به سوی یک گفت‌وگوی گسترده‌تر شامل پرونده اوکراین و سایر مسائل بین‌المللی و منطقه‌ای از جمله برنامه هسته‌ای ایران صورت می‌گیرد.

بیانیه وزارت امور خارجه روسیه حاکی از رضایت مسکو از نتایج این نشست بود. در این دیدار، سرگئی ریابکوف، دیپلمات ارشد روسیه که مسئول پرونده‌های امنیت استراتژیک و مدیریت گفت‌وگو با واشنگتن است، شرکت داشت.

بر اساس این بیانیه، در این نشست «هماهنگی اقدامات برای کاهش تنش‌ها حول برنامه هسته‌ای ایران مورد بحث قرار گرفت و بر غیرقابل قبول بودن تهدیدات و استفاده از نیروی نظامی علیه تأسیسات انرژی هسته‌ای ایران تأکید شد.»

وزارت امور خارجه روسیه همچنین اعلام کرد که «رایزنی‌ها میان معاونان وزیران امور خارجه روسیه، چین و ایران بر روی برنامه اقدام جامع مشترک و هماهنگی اقدامات برای کاهش تنش‌های مصنوعی حول برنامه هسته‌ای ایران متمرکز بود.»

روسیه، چین و ایران بر هماهنگی برای مقابله با تحریم‌های علیه تهران توافق کردند (رویترز)

این بیانیه همچنین به ارزیابی دقیق سه طرف از «اقدامات غیرقانونی و نقض‌های متعدد قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت توسط ایالات متحده و کشورهای اروپایی» اشاره کرد و بر غیرقابل قبول بودن تهدید، ارعاب و استفاده از نیروی نظامی علیه زیرساخت‌های انرژی هسته‌ای ایران تأکید کرد.

به گفته وزارت امور خارجه روسیه، این نشست همچنین به بررسی چشم‌انداز «یافتن راه‌حل‌های مذاکره‌ای پایدار و بلندمدت بر اساس ملاحظات متقابل و تعادل مطمئن منافع طرفین» پرداخت.

نشستی «موفق و مهم»

محسن بختیار، سفیر ایران در چین، در پلتفرم «ایکس» این نشست را «کاملاً موفق» توصیف کرد و گفت که این نشست راه را برای مقابله با «یک‌جانبه‌گرایی شکست‌خورده» ایالات متحده هموار می‌کند.

چین، ایران و روسیه در روز جمعه در جریان مذاکرات پکن خواستار لغو تحریم‌های علیه تهران شدند. این در حالی است که تلاش‌های دیپلماتیک فشرده‌ای توسط قدرت‌های بزرگ برای احیای توافق سال ۲۰۱۵ در جریان است و واشنگتن فشارهای شدیدی بر برنامه هسته‌ای ایران اعمال می‌کند.

این مذاکرات در زمانی انجام شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از زمان بازگشت به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵، تمایل خود را برای گفت‌وگو با تهران اعلام کرده است. ترامپ در سال ۲۰۱۸ و در دوره اول ریاست‌جمهوری خود به طور یک‌جانبه از این توافق خارج شد.

با این حال، ترامپ تحریم‌های شدیدی علیه ایران اعمال کرد و ایران نیز با محکوم کردن «دورویی» ایالات متحده، به این اقدامات واکنش نشان داد.

بخشی از نشست سه‌جانبه روسیه، چین و ایران در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)

ورود روسیه به این پرونده از طریق پیشنهاد میانجی‌گری برای پیشبرد مذاکرات هسته‌ای ایران، نشان‌دهنده تغییر مهمی است که بیانگر این باور در کرملین است که روابط جدید با دولت ترامپ می‌تواند به یک «توافق جامع» در مورد مسائل مورد اختلاف دو کشور منجر شود.

کرملین اعلام کرده است که پرونده ایران یکی از چندین مسیر مذاکره‌ای است که مسکو و واشنگتن آماده آغاز گفت‌وگو درباره آن‌ها هستند. این مسیرها شامل درگیری در اوکراین، مسائل امنیت استراتژیک و موضوعات منطقه‌ای داغ می‌شوند.

برخی محافل روسیه معتقدند که مسکو ممکن است آماده ترسیم چارچوب یک «توافق جامع» با واشنگتن باشد که بر اساس احترام به منافع طرفین در پرونده‌های مطرح شده استوار است.

در این چارچوب، به نظر می‌رسد نشست پکن موقعیت مذاکره‌ای مسکو را تقویت کرده است. این موضوع در اظهارات سه طرف که از از سرگیری برنامه هسته‌ای ایران، رد سیاست فشار حداکثری واشنگتن و مقابله با پیامدهای تحریم‌ها سخن گفتند، منعکس شده است.

وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف و کاظم غریب‌آبادی، هشدار داد که «وضعیت بار دیگر در یک تقاطع حساس قرار دارد.»

وی افزود: «توافق جامع در مورد مسئله هسته‌ای ایران دستاورد مهمی است که از طریق گفت‌وگو و مذاکره به دست آمده است.» او هشدار داد که «تحریم‌های یک‌جانبه تنها به تشدید اختلافات منجر خواهد شد. گفت‌وگو و مذاکره تنها گزینه‌های موجود هستند.»

ما چائو شیوی، معاون وزیر امور خارجه چین، گفت که روسیه، چین و ایران در نشست پکن بر ضرورت لغو همه تحریم‌های غیرقانونی تأکید کردند.

وی افزود: «ایران و روسیه از چین به خاطر نقش سازنده‌اش و سازماندهی این نشست در پکن تشکر کردند.»

گفت‌وگویی عمیق

نماینده ایران «برخی کشورها» را به ایجاد «یک بحران غیرضروری» متهم کرد و تأکید کرد که نشستی «بسیار سازنده و مثبت» با همتایان روس و چینی‌اش برگزار شده است.

ما چائو شیوی، معاون وزیر امور خارجه چین، در یک کنفرانس خبری با همتایان روس و ایرانی‌اش اعلام کرد: «ما تبادل نظر عمیقی در مورد مسئله هسته‌ای و لغو تحریم‌ها انجام دادیم.»

وی افزود: «ما بر ضرورت پایان دادن به همه تحریم‌های یک‌جانبه غیرقانونی تأکید کردیم.» این اظهارات در بیانیه مشترک سه کشور که توسط پکن منتشر شد، منعکس شده است.

توافق سال ۲۰۱۵ میان تهران و واشنگتن، پاریس، لندن، برلین، مسکو و پکن، به لغو تحریم‌ها علیه ایران در ازای کاهش فعالیت‌های هسته‌ای و تضمین صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران منجر شد.

با این حال، ایالات متحده در سال ۲۰۱۸ به تصمیم ترامپ به طور یک‌جانبه از این توافق خارج شد و تحریم‌های شدیدی را علیه ایران اعمال کرد که اقتصاد این کشور را تحت فشار قرار داد.

تهران تا یک سال پس از خروج آمریکا به تعهدات خود پایبند بود، اما پس از آن شروع به کاهش تعهدات خود کرد. از آن زمان تاکنون تمام تلاش‌ها برای احیای این توافق با شکست مواجه شده است.

پس از ۱۰ سال از اجرای این توافق، قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد که اجرای توافق ۲۰۱۵ را تضمین می‌کرد، در اکتبر ۲۰۲۵ منقضی می‌شود.

برخی کشورها احتمال اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران پس از این تاریخ را رد نکرده‌اند.

ایران در ماه‌های اخیر چندین دور مذاکره با آلمان، فرانسه و بریتانیا در مورد برنامه هسته‌ای خود انجام داده است و همچنین سیاست‌های خود را با مسکو و پکن هماهنگ کرده تا با وضعیت موجود مقابله کند.

اولین واکنش اروپا به نشست پکن حاکی از برخورد مثبت اروپا با احتمال آغاز یک روند مذاکره‌ای برای حل اختلافات حول برنامه هسته‌ای ایران از طریق روش‌های صلح‌آمیز بود.

انور العنونی، سخنگوی خدمات خارجی اتحادیه اروپا، گفت که این اتحادیه از نشست سه‌جانبه روسیه، ایران و چین در مورد برنامه هسته‌ای ایران مطلع است و همچنان به ارتباطات در این زمینه باز است.

وی در یک نشست خبری در بروکسل افزود: «این سه کشور طرف‌های توافق هسته‌ای ایران هستند. هیچ جایگزین عملی‌ای برای حل دیپلماتیک وجود ندارد.»