لیز تراس شش ماه پس از کشمکش سیاسی تمام عیار و نابسامانی اقتصادی در بریتانیا در مقابل فشار اعضای حزب محافظه کار کوتاه آمد و پنجشنبه (۲۰ اکتبر) از سمت خود استعفا داد. او رکورددار کوتاه ترین دوره نخست وزیری در تاریخ بریتانیا است.
اقتدار لیز تراس به دنبال از دست دادن دو وزیر کلیدی کابینه خود ظرف چند روز کاهش یافت و نتوانست رهبری دولت و حزب محافظه کار را پیش ببرد. او در سخنرانی خود بیرون از ساختمان شماره ۱۰ داونینگ استریت یعنی ۴۵ روز پس از آغاز به کار اعلام کرد استعفا می دهد و گفت که انتخابات هفته آینده برای انتخاب جانشینش برگزار می شود. اظهارات لیز تراس باعث داغ شدن رقابت بر سر رهبری حزب محافظه کار و مقام نخست وزیری بریتانیا شد.
تراس افزود «در شرایط فعلی نمی توانم به ایفای وظیفه ای بپردازم که حزب محافظه کار برایش مرا انتخاب کرد».
او یادآور شد «با پادشاه چارلز سوم درباره استعفایم از ریاست حزب محافظه کار صحبت کردم».
لیز تراس توضیح داد که نمایندگان جانشین او را هفته آینده انتخاب خواهند کرد.
تراس فقط از حمایت همسرش که هنگام سخنرانی همراهش بود برخوردار است و معاونان و وزیران حامی تراس حضور نداشتند.
لیز تراس که در ماه سپتامبر با رای فقط یک سوم نمایندگان حزب جمهوری خواه انتخاب شد چهارمین نخست وزیر بریتانیا در ۶ سال گذشته است.
از سوی دیگر، احزاب مخالف تراس خواستار برگزاری انتخابات سراسری زودهنگام شدند و گفتند که حزب محافظه کار دیگر مشروعیت سیاسی ندارد. روزنامه تایمز گزارش داد که بوریس جانسون نخست وزیر سابق گزینه احتمالی جانشینی لیز تراس است. جانسون گفته که به خاطر مصلحت ملی می خواهد کاندیدا شود. ریشی سوناک وزیر سابق خزانه داری و پنی موردانت کاندیدای سابق ریاست حزب محافظه کار و کمی بادنوچ وزیر تجارت بین الملل هم قصد دارند برای سمت نخست وزیری بریتانیا کاندیدا شوند.
برخی از نمایندگان از کاندیداتوری بن والاس وزیر دفاع و براندون لوئیس وزیر دادگستری برای پست نخست وزیری حمایت می کنند.
لیز تراس هفته جاری گفت که دولتش چندین اشتباه مرتکب شده اما او ضمن تاکید بر عدم کناره گیری از مقام خود افزود که تلاش خود را متوجه اولویت هایش خواهد کرد.
او در پاسخ به درخواست روز چهارشنبه کی یر استارمر رهبر حزب کارگر و اپوزیسیون برای استعفای لیز تراس در اظهارات خود در پارلمان خاطر نشان کرد «من می جنگنم و تسلیم نمی شوم».
تعداد نمایندگان حزب محافظه کار خواهان کناره گیری لیز تراس ظرف چند روز به ۱۴ نفر رسید و گفته می شود که ده ها نفر دیگر به گراهام بردی رئیس کمیته ۱۹۲۲ گفتند که اعتماد خود را به لیز تراس از دست داده اند.
جلسه شامگاه چهارشنبه (۱۹ اکتبر) درباره ممنوعیت فراکینگ بسیار پرتنش بود و بریدی پس از دیدار با تراس از روند انتخاب جایگزین برای تراس ظرف ۷ روز خبر داد.
طوفان های سیاسی
لیز تراس از زمان اعلام مینی بودجه ماه سپتامبر با طوفان های سیاسی متعدد مواجه شد. تراس در ماه گذشته تلاش کرد تا تغییراتی را در سیاست مالی انجام دهد و کاهش مالیات بدون بودجه برای گروه های پردرآمد اعمال کند. این سیاست باعث آشفتگی در بازارها و کاهش بی سابقه ارزش پوند در برابر دلار و افزایش سریع نرخ بهره در بحبوحه بحران تورم و گرانی شده است.
تراس در پی این بلبشوی اقتصادی و انتقادهای بانک مرکزی هفته گذشته مجبور به کنار گذاشتن کوازی کوارتنگ وزیر دارایی و متحد سیاسی نزدیکش شد و همه برنامه اقتصادی اش را متوقف کرد. میزان حمایت مردم از لیز تراس و حزب محافظه کار به شدت کاهش و افکار عمومی به سمت حزب کارگر چرخش پیدا کردند.
تراس چهارشنبه دومین وزیر کابینه یعنی وزیر کشور را از دست داد. وزیر کشور لیز تراس به شدت از دولت به خاطر عدم پایبندی به تعهداتش انتقاد کرد. نمایندگان پارلمان سخنرانی تراس در پارلمان در دفاع از کارنامه دولت را به ریشخند گرفتند و نمایندگان حزب محافظه کار درباره سیاست های تراس به شدت اختلاف نظر پیدا کردند و جدل لفظی بین آنها بالا گرفت و باعث تعمیق فضای هرج و مرج در وست مینستر شد.
جرمی هانت وزیر خزانه داری جدید با چالش بی سابقه ای برای کاهش ده ها میلیارد پوندی هزینه ها در راستای اطمینان بخشی به سرمایه گذاران و احیای وجهه و اعتبار و جایگاه مالی بریتانیا روبرو است.
چندین میلیون نفر از مردم بریتانیا با بحران افزایش هزینه معیشت مواجه هستند و اقتصاد کشور در مسیر رکود حرکت می کند و نرخ تورم به قله ۴۰ ساله رسیده است.
هانت گفت که در کارزار رهبری حزب محافظه کار شرکت نمی کند. او بناست که ۳۱ اکتبر بودجه جدید را اعلام کند.
امید به ثبات
به دنبال اعلام استعفای تراس امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه گفت امیدوار است ثبات «به سرعت» در بریتانیا برقرار شود. وزارت خارجه روسیه اظهار کرد که بریتانیا «تا حالا هرگز چنین رسوایی از یک نخست وزیری را ندیده است». جو بایدن رئیس جمهور آمریکا گفت آمریکا و بریتانیا دو متحد همیشگی هستند و پیوندهای مستحکم بین این دو کشور پایدار خواهد بود.
او در بیانیه ای افزود «از نخست وزیر لیز تراس به خاطر دیدگاه مشترکش با آمریکا در مسائل گوناگون مثل مقصر دانستن روسیه در جنگ اوکراین تشکر می کنم. به همکاری تنگاتنگ با دولت بریتانیا در مسائل مختلف در راستای مقابله با چالش های جهانی پیش روی دو کشور ادامه می دهیم».
سر خط روزنامه های بریتانیا پنجشنبه به «هرج و مرج» خواندن حال و روز کنونی این کشور اختصاص یافت. روزنامه سن نوشت «لیز تراس در هم شکست» و «اقتدار لیز تراس در یک روز سر تا سر هرج و مرج فرو ریخت». این روزنامه افزود «دولت جلوی چشمانم در آستانه فروپاشی است». روزنامه تایمز گزارش داد «نخست وزیر به قدرت چنگ زده است». این روزنامه به نقل یکی از حامیان تراس در کابینه گفت «این تصمیم نهایی است». او افزود «کناره گیری لیز تراس و تعیین نخست وزیر بعدی از سوی نمایندگان محافظه کار تنها راه برون رفت از این بلبشو است».
