نگرانی بین‌المللی از تشدید تنش هسته‌ای و موشكى ایران

هشدارها به تهران دربارهٔ تولید اورانیوم فلزی.. بیم و هراس در پی برگزاری مانور موشک‌های بالستیک برای هدف قراردادن کشتی‌ها

نگرانی بین‌المللی از تشدید تنش هسته‌ای و موشكى ایران
TT

نگرانی بین‌المللی از تشدید تنش هسته‌ای و موشكى ایران

نگرانی بین‌المللی از تشدید تنش هسته‌ای و موشكى ایران

در حالی که ایران امروز با شلیک موشک‌های بالستیک که ترکش‌های آنها در نزدیکی ناو هواپیمابر آمریکایی فرود آمدند، تنش‌ها را در منطقه خلیج و اقیانوس هند افزایش داد، اعلامیه تولید اورانیوم فلزی مورد انتقاد شدید آلمان، فرانسه و بریتانیا قرار گرفت.
این سه کشور که عضو توافق هسته ای برجام با ایران هستند در بیانیه مشترکی گفته‌اند که «اورانیوم فلزی هیج استفاده معتبر غیرنظامی ندارد».
فرانسه، بریتانیا و آلمان در بیانیه گفته‌اند که تولید این ماده دارای «پیامدهای نظامی بالقوه» است.
تروئیکای اروپایی از ایران خواسته‌اند که «اگر نسبت به حفظ برجام جدی است، این فعالیت‌ها را متوقف کند و بدون فوت وقت به تعهداتش ذیل برجام بازگردد».
در این میان، شبکه فاکس نیوز شنبه شب گزارش داد که موشک‌های دوربرد ایرانی در نزدیکی ناو هواپیمابر نیمیتز آمریکا در اقیانوس هند به شکل خطرناکی فرود آمدند.
به گزارش فاکس نیوز به نقل از مقام‌های آمریکایی، در یک نمونه جدید از افزایش تنش در منطقه، موشک‌های بالستیک، امروز شنبه، در نزدیکی یک کشتی تجاری در اقیانوس هند و ۱۰۰ مایلی ناو هواپیمابر نیمیتز آمریکا، به‌شکل خطرناکی سقوط کرده و منفجر شده‌است.
از سوی دیگر، سایت «سپاه نیوز» امروز گزارش داد که سپاه پاسداران ایران در یک رزمایش از موشک‌های بالستیک دوربرد علیه اهداف متحرک در اقیانوس هند استفاده کرد.
بر پایه این گزارش، در این رزمایش، موشک‌های بالستیک دوربرد از فاصله ۱۸۰۰ کیلومتری اهدافی در شمال اقیانوس هند را با موفقیت مورد اصابت قرار داد و منهدم کرد.



سفر معاون عراقچی به بیروت برای سنجیدن نگرانی‌های «دوگانه شیعی»

رئیس پارلمان لبنان، نبیه بری، از سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر امور خارجه ایران، در بیروت استقبال می‌کند (آسوشیتدپرس)
رئیس پارلمان لبنان، نبیه بری، از سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر امور خارجه ایران، در بیروت استقبال می‌کند (آسوشیتدپرس)
TT

سفر معاون عراقچی به بیروت برای سنجیدن نگرانی‌های «دوگانه شیعی»

رئیس پارلمان لبنان، نبیه بری، از سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر امور خارجه ایران، در بیروت استقبال می‌کند (آسوشیتدپرس)
رئیس پارلمان لبنان، نبیه بری، از سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر امور خارجه ایران، در بیروت استقبال می‌کند (آسوشیتدپرس)

هم‌زمان با تماس تلفنی عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با ژوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، سعید خطیب‌زاده، معاون او، وارد بیروت شد. به گفته منابع لبنانی، تحرکات تازه تهران پس از مدتی غیبت، با هدف تأکید بر تداوم حضور ایران در صحنه سیاسی لبنان انجام می‌شود؛ هرچند رویکرد تهران در قبال لبنان با دیدگاه‌های عون و نواف سلام، نخست‌وزیر این کشور، تفاوت دارد. ایران همچنین می‌کوشد از تنش‌های ناشی از پس گرفتن استوارنامه محمدرضا شیبانی، سفیر ایران در لبنان، بکاهد.

بر اساس بیانیه ریاست‌جمهوری لبنان، محور گفت‌وگوی تلفنی عراقچی و عون، «توافق بر ضرورت حمایت از راه‌حل‌های دیپلماتیک به‌عنوان بهترین راه برای پایان دادن به درگیری‌های منطقه» بود. منابع لبنانی به روزنامه «الشرق الأوسط» گفتند عراقچی به عون اطمینان داده است که ایران همچنان به تفاهم‌نامه خود با آمریکا پایبند است و خواهان اجرای همه بندهای آن، از جمله توقف جنگ در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، است. عراقچی مسئولیت اجرا نشدن تفاهم‌نامه را متوجه واشنگتن دانست و گفت آمریکا هر بار که زمان اجرای آن نزدیک می‌شود، شروطی دشوار و عملاً اجرا‌نشدنی مطرح می‌کند. به گفته او، میانجی‌ها همچنان می‌کوشند آمریکا را به بازگشت به میز مذاکره ترغیب کنند، نه اینکه ایران را دوباره به جنگ تهدید کند.

پیامی سیاسی

به گفته منابع لبنانی، عراقچی می‌خواست با این تماس نشان دهد که تهران همچنان در پرونده لبنان نقش دارد و ماجرای پس گرفتن استوارنامه شیبانی دیگر مانعی برای ازسرگیری ارتباط با عون نیست. عون از «توافق چارچوب» حمایت می‌کند؛ توافقی که بیشتر نیروهای سیاسی لبنان نیز با آن موافق‌اند. او قصد ندارد این توافق را با تفاهم‌نامه ایران و آمریکا جایگزین کند.

از سوی دیگر، مخالفان حزب‌الله سفر خطیب‌زاده به بیروت را اقدامی با رویکردی آشکارا شیعی می‌دانند که هدفش بررسی نگرانی‌های «دوگانه شیعی»، یعنی دو جریان سیاسی شیعی لبنان، است. به باور آنان، دیدار او با نبیه بری، رئیس مجلس نمایندگان لبنان، و رهبران حزب‌الله نیز در همین راستا انجام شده است.

منابع لبنانی گفتند لحن عراقچی در تماس با عون دیپلماتیک بود، اما خطیب‌زاده در اظهاراتش لحنی تند داشت. به نقل از این منابع، خطیب‌زاده در گفت‌وگو با روزنامه‌نگاران گفته است: «مذاکره بی‌فایده است و ما خود را برای بدترین سناریوها آماده می‌کنیم. گفت‌وگوهای مستقیم میان لبنان و اسرائیل به نتیجه‌ای نمی‌رسد، زیرا اسرائیل موجودیتی غاصب است و از مذاکرات به‌عنوان گامی برای گسترش سلطه خود بر منطقه و پیشبرد طرح موسوم به «اسرائیل بزرگ» استفاده می‌کند».

او همچنین گفته است: «تا زمانی که اسرائیل جنوب لبنان را در اشغال دارد، مقاومت ادامه خواهد داشت و حفظ سلاح ضروری است. هر لبنانی که منافع کشورش برایش اهمیت دارد، باید از این رویکرد حمایت کند».

خطیب‌زاده درباره رابطه ایران و حزب‌الله نیز گفت این رابطه به معنای فرمان‌بری حزب‌الله از ایران نیست و تهران در امور لبنان دخالت نمی‌کند؛ تصمیم‌گیری درباره این امور بر عهده خود لبنانی‌هاست.

او مدعی شد حزب‌الله از ایران نمی‌پرسد که چه باید بکند، اما گاهی از تهران می‌پرسد چگونه می‌تواند در برابر دشمن قاطع‌تر و سرسخت‌تر عمل کند. به گفته خطیب‌زاده، حزب‌الله درباره مسائل داخلی لبنان از ایران نظرخواهی نمی‌کند.

مذاکرات ایران و آمریکا

خطیب‌زاده گفت در شرایط کنونی چشم‌اندازی برای توافق با آمریکا وجود ندارد. او با اشاره به تجربه‌های گذشته، از جمله حمله واشنگتن به ایران در میانه مذاکرات، گفت این سابقه دستیابی به توافق را دشوار می‌کند.

او همچنین به اختلاف‌نظر در داخل آمریکا اشاره کرد و گفت یک جناح با اجرای مفاد تفاهم‌نامه مخالف است، در حالی که جناحی دیگر خواهان توافق بوده است. خطیب‌زاده افزود: «دولت دونالد ترامپ دچار اختلاف و آشفتگی داخلی است؛ وگرنه می‌توانستیم به توافق برسیم». او در ادامه مدعی شد که «شوکت آمریکا شکسته شده و بیش از این نیز تضعیف خواهد شد».

خطیب‌زاده در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت منطقه گفت: «واقع‌بینی سیاسی حکم می‌کند که تا اطلاع ثانوی، در برابر تهدیدهای آمریکا خود را برای بدترین سناریوها آماده کنیم».

رابطه ایران و سوریه

خطیب‌زاده درباره رابطه تهران و دمشق گفت: «ایران عجله‌ای ندارد و آماده است هر زمان که سوریه تصمیم بگیرد، با این کشور تعامل کند. سوریه در مرحله‌ای حساس و خطرناک قرار دارد. ترکیه مرتکب اشتباهی راهبردی شده و زمینه را برای شکل‌گیری طرح مشترک اسرائیل و آمریکا فراهم کرده است؛ نتیجه این روند آن بوده که سوریه عملاً امتیازی به اسرائیل داده است».

منابع لبنانی گفتند دیدارهای خطیب‌زاده در بیروت تغییری در موضع ایران ایجاد نکرده است. به گفته آنان، او می‌خواست بر ثابت ماندن موضع تهران تأکید کند؛ موضعی که در کلیات با مخالفت نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، با «توافق چارچوب» هم‌خوانی دارد.

این منابع این پرسش را مطرح کردند که آیا خطیب‌زاده به بیروت آمده بود تا بدون نام بردن مستقیم از «توافق چارچوب»، موضعی تند و تحریک‌آمیز علیه آن بگیرد؟ این در حالی است که عراقچی در پیام خود به عون بر ضرورت راه‌حل‌های دیپلماتیک تأکید کرده بود.

در مجموع، لحن دیپلماتیک عراقچی با موضع‌گیری تند معاونش همراه شد. این تفاوت این پرسش را پیش می‌کشد که آیا خطیب‌زاده می‌خواست پیامی منتقل کند که بیش از آنکه بازتاب‌دهنده دیدگاه جریان سیاسیِ نمایندگی‌شده از سوی عراقچی در ساختار قدرت ایران باشد، به مواضع سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نزدیک است؟ در غیر این صورت، چه ضرورتی داشت مواضعی مطرح کند که به دخالت در امور داخلی لبنان تعبیر می‌شود؛ موضوعی که از دیرباز یکی از عوامل تنش در روابط ایران و لبنان بوده و همچنان هست؟

اکثریت لبنانی‌ها چنین دخالت‌هایی را قاطعانه رد می‌کنند و از «توافق چارچوب» و رویکرد دیپلماتیک عون حمایت می‌کنند. این رویکرد در برابر گزینه نظامی قرار دارد؛ گزینه‌ای که حزب‌الله آن را آزمود و هزینه‌های انسانی و مادی سنگینی بر لبنان تحمیل کرد.


سنتکام توانمندی‌های جدید پهپادی را در خاورمیانه آزمایش می‌کند


فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا نشستی توجیهی درباره تنگه هرمز برای شرکای بین‌المللی خود در بخش کشتیرانی برگزار کرد (سنتکام)
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا نشستی توجیهی درباره تنگه هرمز برای شرکای بین‌المللی خود در بخش کشتیرانی برگزار کرد (سنتکام)
TT

سنتکام توانمندی‌های جدید پهپادی را در خاورمیانه آزمایش می‌کند


فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا نشستی توجیهی درباره تنگه هرمز برای شرکای بین‌المللی خود در بخش کشتیرانی برگزار کرد (سنتکام)
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا نشستی توجیهی درباره تنگه هرمز برای شرکای بین‌المللی خود در بخش کشتیرانی برگزار کرد (سنتکام)

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، روز چهارشنبه اعلام کرد که «نیروی ۹۹» وابسته به فرماندهی مرکزی نیروی هوایی آمریکا، توانمندی‌های جدیدی در زمینه پهپادها و ارتباطات در اختیار نیروهای عملیاتی مستقر در خاورمیانه قرار می‌دهد.

این فرماندهی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس افزود که این نیرو در حال آزمایش «ایده‌های نوآورانه با هدف افزایش اثربخشی رزمی در میدان نبرد» است.

سنتکام شامگاه سه‌شنبه ادعای یکی از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران مبنی بر کنترل کامل تهران بر تنگه هرمز را رد کرد و این اظهارات را «ادعایی بی‌اساس» خواند.

سنتکام در واکنش به این اظهارات در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران نیروی دریایی ندارد، زیرا نیروهای آمریکایی آن را غرق کرده‌اند. ایران بر تنگه هرمز کنترل ندارد و عبور آزادانه هزاران کشتی از این تنگه و انتقال بیش از یک میلیارد بشکه نفت تنها در چند ماه گذشته، گواه این موضوع است.»

فرماندهی مرکزی آمریکا افزود که «ایالات متحده و شرکای منطقه‌ای آن به‌وضوح کنترل تنگه را در دست دارند». این فرماندهی همچنین اعلام کرد که تنها در یک روز، با کمک نیروهای آمریکایی و شرکای آن‌ها، ۱۹ میلیون بشکه نفت خام از این تنگه عبور کرده است.


ایران پیش از انتخابات آمریکا، روش‌های حمله به کشتی‌ها را تغییر می‌دهد


کشتی‌ها در تنگه هرمز (رویترز)
کشتی‌ها در تنگه هرمز (رویترز)
TT

ایران پیش از انتخابات آمریکا، روش‌های حمله به کشتی‌ها را تغییر می‌دهد


کشتی‌ها در تنگه هرمز (رویترز)
کشتی‌ها در تنگه هرمز (رویترز)

دو مقام ارشد ایرانی به خبرگزاری رویترز گفتند ایران برای هدف قرار دادن کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، از روش‌های جدیدی استفاده می‌کند. هدف این اقدام، بالا نگه‌داشتن قیمت نفت و تأثیرگذاری بر انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا است.

ایران از زمان حملات آمریکا و اسرائیل به این کشور در ۲۸ فوریه، می‌کوشد کنترل تنگه هرمز را به دست بگیرد. تهران عبورومرور از این آبراه را محدود کرده است؛ مسیری که پیش از جنگ، حدود یک‌پنجم عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی مایع‌شده از آن عبور می‌کرد. ایران می‌خواهد از این طریق اهرم فشاری علیه واشنگتن ایجاد کند.

تهدیدها و حملات ایران، رفت‌وآمد کشتی‌ها از تنگه را به‌شدت کاهش داده و باعث افزایش قیمت نفت شده است؛ هرچند برخی محموله‌های نفتی همچنان از این مسیر عبور می‌کنند.

این دو مقام از ارائه جزئیات راهبرد جدید خودداری کردند، اما یکی از آن‌ها گفت ایران حدود ۱۰ روز پیش، استفاده از روش‌های تهاجمی متفاوتی را علیه کشتی‌هایی آغاز کرد که از نظر این کشور محدودیت‌هایش را نقض می‌کنند. به گفته او، این تغییر باعث افزایش حملات به این کشتی‌ها شده است.

آن‌ها گفتند این راهبرد شامل تغییر در نوع حملات و دفعات آن‌هاست و یکی از اهدافش تأثیرگذاری بر نتیجه انتخابات آمریکا است.

یکی از این مقام‌ها گفت: «هدف، ناکام گذاشتن تلاش‌های آمریکا و متحدانش برای کاهش قیمت جهانی نفت است.»

این دو مقام گفتند تصمیم به اجرای راهبرد جدید در بالاترین سطوح رهبری ایران گرفته شده و اجرای آن با هماهنگی کامل میان بخش‌های مختلف حاکمیت انجام می‌شود.

ایران از دیده‌بان‌ها استفاده می‌کند

یک مقام نظامی آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، تأیید کرد ایران روش‌های خود را به‌طور اساسی تغییر داده است. به گفته او، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پس از آنکه آمریکا بخش عمده‌ای از توان راداری ایران را نابود کرد، استفاده از دیده‌بان‌های غیرمسلح را در قایق‌های کوچک آغاز کرده است. این افراد مأموریت دارند اهداف احتمالی، از جمله کشتی‌های متعلق به نیروی دریایی آمریکا، را شناسایی کنند.

این مقام گفت ارتش آمریکا هفته گذشته، در رویدادی که پیش‌تر گزارش نشده بود، دیده‌بان‌های ایرانی را شناسایی کرد که از روی یک قایق بادبانی فعالیت می‌کردند و اطلاعات مربوط به اهداف را به سپاه پاسداران می‌دادند. به گفته او، نیروهای آمریکایی با این قایق مواجه شدند و به سرنشینان آن دستور دادند قایق را ترک کنند. سپس قایق را منهدم کردند. در این حادثه کسی کشته نشد.

این مقام تأکید کرد ایران که نمی‌خواهد باقی‌مانده قایق‌های تندرو خود را به خطر بیندازد، نتوانسته است مانع افزایش صادرات نفت از طریق تنگه شود؛ به‌ویژه پس از آنکه حملات آمریکا نیروی دریایی این کشور را نابود کرد.

جنگ و هزینه ماهانه سه میلیارد دلاری آن، به یکی از محورهای اصلی کارزارهای انتخاباتی آمریکا برای انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ماه نوامبر تبدیل شده است. این انتخابات مشخص می‌کند کدام حزب کنترل کنگره را در دست خواهد داشت.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در حال بررسی گام‌های بعدی علیه ایران است، اما گفته است پیش از انتخابات حمله دیگری انجام نخواهد داد.

هم‌زمان، آمریکا بنادر ایران را محاصره دریایی کرده و دامنه تحریم‌ها را گسترش می‌دهد. هدف از این اقدامات، افزایش فشار اقتصادی بر تهران برای دستیابی به توافقی است که به درگیری پایان دهد.

تنش‌ها بر سر تنگه هرمز، بازارهای جهانی انرژی را در برابر اختلال‌های بیشتر آسیب‌پذیر کرده است. خطر حملات و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی و بیمه، تلاش‌ها برای بازگرداندن رفت‌وآمد کشتی‌ها به سطح عادی را دشوار کرده است.

حملات در محدوده‌ای گسترده‌تر

داده‌های مستقل نشان می‌دهد حملات به کشتی‌های تجاری که همچنان از تنگه عبور می‌کنند، طی چند روز گذشته به بالاترین سطح از زمان آغاز جنگ رسیده است.

این دو مقام گفتند تهران در چارچوب راهبرد جدید، دامنه جغرافیایی عملیات خود را نیز گسترش خواهد داد تا این عملیات از تنگه هرمز فراتر برود و آب‌های دورتری را دربر بگیرد.

تحلیل‌های مبتنی بر اطلاعات منابع صنعت امنیت دریایی، از جمله گزارش‌های ارائه‌شده به سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا و شرکت‌های فعال در حوزه امنیت دریایی منطقه، نشان می‌دهد که این روند شاید از هم‌اکنون آغاز شده باشد.

بر اساس این تحلیل‌ها، ایران کشتی‌هایی را در مناطقی فراتر از تنگه هرمز هدف قرار می‌دهد؛ از جمله کشتی‌هایی که طی چند روز گذشته در نزدیکی سواحل قطر و امارات متحده عربی هدف حمله قرار گرفته‌اند.

مقام دوم ایرانی گفت تهران اجازه نخواهد داد ترامپ پیش از انتخابات نوامبر قیمت نفت را کاهش دهد. او گفت: «وقتی فکر کنند به نقطه‌ای نزدیک شده‌اند که قیمت‌ها کاهش پیدا می‌کند، آن‌ها را از آن نقطه دور خواهیم کرد. این یک بازی شطرنج است.» او افزود: «چنین کشتی‌هایی در هیچ‌جا، حتی خارج از تنگه هرمز، امن نخواهند بود.»

دو مقام ایرانی گفتند تهران در پی ایجاد وضعیتی است که در آن هیچ کشتی ناقض محدودیت‌های ایران نتواند از تنگه عبور کند. یکی از آن‌ها گفت: «به‌زودی تنگه به‌طور کامل بسته خواهد شد.»