تأکید بیانیه جده بر حمایت از حاکمیت کشورهای عربی

این بیانیه بر محوریت آرمان فلسطین تأکید کرد و خواستار آرامش در سودان شد

TT

تأکید بیانیه جده بر حمایت از حاکمیت کشورهای عربی


شاهزاده محمد بن سلمان در نشست «اجلاس جده» (SPA)
شاهزاده محمد بن سلمان در نشست «اجلاس جده» (SPA)

«اعلامیه جده» بر محوریت آرمان فلسطین تأکید کرد و خواستار غلبه زبان گفت و گو و وحدت صفوف برای حل بحران سودان شد.
بیانیه سران عرب از بازگشت سوریه به محیط عربی خود استقبال و از هر چیزی که امنیت و ثبات یمن را تضمین می‌کند، اعلام حمایت کرد. همچنین از همه احزاب لبنانی خواستار انتخاب رئیس‌جمهوری کرد.
شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، در پایان نشست جده که روز جمعه برگزار شد، از تصویب «بیانیه جده» پس از تأیید سران عرب خبر داد.
«بیانیه جده» بر اهمیت تقویت اقدامات مشترک عربی بر اساس مبانی، ارزش‌ها، منافع مشترک و سرنوشت واحد و لزوم وحدت کلمه، دست در دست هم دادن و همکاری در حفظ امنیت و ثبات تأکید کرد. همچنین بر حفاظت از حاکمیت کشورهای عربی و انسجام نهادهای آنها، حفظ دستاوردهای آنها، دستیابی به پیشرفت بیشتر اقدامات عربی، و بهره‌مندی از منابع انسانی و طبیعی تأکید کرد.
در این بیانیه به ضرورت ایجاد شرایط، سرمایه‌گذاری فرصت‌ها، تقویت و وقف مشارکت‌ها، تحکیم تفاهمات بین کشورهای عربی بر اساس منافع مشترک و همکاری برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار و اجرای چشم‌اندازهای توسعه بلندپروازانه از طریق یک اصلاحات همه‌جانبه در همه زمینه‌ها برای همگام شدن با تحولات جهانی اشاره شده‌است.

(واس)

آرمان فلسطین

«اعلامیه جده» بار دیگر بر محوریت آرمان فلسطین به عنوان یکی از عوامل اصلی ثبات در منطقه تأکید و با شدیدترین عبارات، اقدامات و تجاوزات علیه جان، دارایی و وجود فلسطینی‌ها را محکوم کرد.
این بیانیه بر اهمیت تشدید تلاش‌ها برای دستیابی به یک راه حل جامع و عادلانه مسئله فلسطین و یافتن افقی واقعی برای دستیابی به صلح بر اساس راه حل دو کشوری مطابق با مراجع بین‌المللی و در راس آنها ابتکار صلح عربی، قطعنامه‌های بین‌المللی مربوطه و اصول حقوق بین‌الملل تأکید کرد.

دربارهٔ بحران سودان، رهبران عرب نگرانی عمیق خود را از عواقب این بحران بر امنیت و ثبات کشورهای عربی و مردم آنها ابراز کردند.
در این بیانیه بر لزوم آرامش، به‌کارگیری زبان گفت و گو و وحدت صفوف، رفع رنج مردم سودان و حفظ نهادهای ملی این کشور و جلوگیری از فروپاشی آن و از هرگونه مداخله خارجی در امور سودان تأکید شده‌است.
این بیانیه دیدارهای جده بین طرف‌های سودانی را گام مهمی برای پایان دادن به این بحران، بازگرداندن امنیت و ثبات به سودان و حفاظت از توانایی‌های مردم آن دانست.
«بیانیه جده» از تصمیم نشست شورای اتحادیه در سطح وزیران که شامل ازسرگیری مشارکت هیئت‌های دولت سوریه در جلسات شورای اتحادیه و سازمان‌ها و آژانس‌های وابسته به آن بود، استقبال کرد، به امید اینکه این امر به حمایت از ثبات جمهوری عربی سوریه، حفظ تمامیت ارضی و از سرگیری نقش طبیعی آن در جهان عرب کمک کند.
در این بیانیه بر حمایت از هر چیزی که امنیت و ثبات جمهوری یمن را تضمین و آرزوهای مردم آن را تأمین می‌کند، و حمایت از تلاش‌های بین‌المللی و منطقه ای با هدف دستیابی به راه حل سیاسی جامع برای بحران بر اساس سه مرجع، مجدداً تأکید کرد.
«اعلامیه جده» از همه طرف‌های لبنانی خواست تا برای انتخاب رئیس‌جمهوری که خواسته‌های لبنانی‌ها، کار منظم نهادهای قانون اساسی و اتخاذ اصلاحات لازم برای خروج لبنان از بحران را برآورده کند، وارد گفت‌وگو شوند.
این اعلامیه همچنین بر توقف مداخله خارجی در امور داخلی کشورهای عربی و امتناع کامل از حمایت از تشکیل گروه‌های مسلح و شبه‌نظامی خارج از حیطه نهادهای دولتی تأکید کرد.
وی تأکید کرد که درگیری‌های نظامی داخلی منجر به پیروزی یک طرف بر طرف دیگر نمی‌شود، بلکه درد و رنج مردم را تشدید می‌کند، نابودی دستاوردهای آنها را تشدید می‌کند و مانع از تحقق آرزوهای شهروندان کشورهای ما می‌شود.
در این بیانیه بر اهمیت توسعه پایدار، امنیت، ثبات، زندگی در صلح، مبارزه قاطعانه با جرم و جنایت و فساد در همه سطوح و بسیج نیروها و توانمندی‌ها برای ایجاد آینده ای مبتنی بر خلاقیت و نوآوری و در جریان بودن از تحولات مختلف تأکید شده‌است.

(رويترز)

مداخلات خارجی
در این بیانیه تعهد کشورهای عربی به ارزش‌ها و فرهنگ مبتنی بر گفت‌وگو، مدارا و صراحت و عدم مداخله در امور دیگران به هر بهانه‌ای بیان شده‌است.
سران عرب همچنین بر احترام به ارزش‌ها و فرهنگ‌های دیگران، احترام به حاکمیت و استقلال دولت‌ها و تمامیت ارضی آنها و توجه به تنوع فرهنگی به عنوان غنی‌کننده ارزش‌های تفاهم و همزیستی تأکید کردند.
بیانیه جده از علاقه و اهتمام سعودی به هر چیزی که شرایط مناسبی را برای دستیابی به ثبات و رشد اقتصادی در منطقه به ویژه با توجه به توسعه پایدار در ابعاد فرهنگی، زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی آن فراهم می‌کند، قدردانی کرد.
بر اساس این اطلاعیه، پادشاهی در دوران ریاست خود بر اجلاس سران عرب روی تعدادی ابتکارعمل کار خواهد کرد که مهم‌ترین آنها آموزش زبان عربی به غیر بومی زبانان، ابتکار فرهنگ و آینده سبز، طرح تحقیق و تعالی در صنعت شیرین سازی آب و راهکارهای آن و ایجاد یک ظرف فکری برای تحقیقات و مطالعات در زمینه پایداری و توسعه اقتصادی است.


مقالات مرتبط

ولیعهد سعودی: اجازه نمی‌دهیم منطقه ما به صحنه درگیری تبدیل شود

خليج سخنرانی شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد سعودی در افتتاحیه اجلاس سران کشورهای عربی در جده (شبکه سعودی) play-circle 00:19

ولیعهد سعودی: اجازه نمی‌دهیم منطقه ما به صحنه درگیری تبدیل شود

شاهزاده محمد بن سلمان بن عبدالعزیز، ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی امروز (جمعه) با بیان اینکه نباید اجازه دهیم منطقه ما به صحنه درگیری تبدیل شود

«الشرق الأوسط» (جده)
خليج رئیس جمهور اوکراین برای شرکت در اجلاس سران عرب وارد جده شد play-circle 00:43

رئیس جمهور اوکراین برای شرکت در اجلاس سران عرب وارد جده شد

ولودیمیر زلنسکی رئیس جمهور اوکراین ظهر جمعه (۱۹ مه) برای مشارکت در سی و دومین نشست سران عرب وارد شهر جده واقع در غرب سعودی شد

«الشرق الأوسط» (جده)

حضور محمد بن سلمان نقش پیشروانه سعودی در سیاست بین‌الملل را توسعه بخشید

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
TT

حضور محمد بن سلمان نقش پیشروانه سعودی در سیاست بین‌الملل را توسعه بخشید

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)

از زمان صدور فرمان ملک سلمان بن عبدالعزیز، خادم حرمین شریفین، در ژوئن ۲۰۱۷ (۲۶ رمضان ۱۴۳۸ هجری قمری) مبنی بر انتخاب شاهزاده محمد بن سلمان به عنوان ولیعهد «برای حفظ موجودیت دولت و آینده آن، و تضمین تداوم آن بر پایه‌های خدمت به دین، سپس کشور و مردم، و تحقق خیر برای ملت وفادارش»، پادشاهی عربی سعودی وارد مرحله‌ای جدید با آرزوهای گسترده شد.

هشت سال پس از آن، تحولات اقتصادی و اجتماعی کشور شتاب گرفت و نقش منطقه‌ای و بین‌المللی آن گسترده‌تر و تاثیرگذارتر شد. سعودی به بازیگری پیشرو در عرصه سیاسی تبدیل شد که نه تنها مورد اعتماد بازیگران بین‌المللی و منطقه‌ای، بلکه حتی متحدان در زمان اختلافات شدیدشان است.

تقویت ثبات بین‌المللی

ولیعهد سعودی از همان ابتدا رهبری تقویت گشایش سعودی به جهان را در ابعاد اقتصادی، فرهنگی و به‌ویژه سیاسی برعهده گرفت. این گشایش سیاسی در سال‌های اخیر به مناطقی بی‌سابقه در تاریخ سعودی و خاورمیانه، مانند کشورهای کارائیب و آسه‌آن، گسترش یافت تا همکاری‌ها در زمینه‌های اقتصاد، سرمایه‌گذاری، تجارت و گردشگری تقویت شود.

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در دیدار قبلی وی به سعودی (رویترز)

سیاست خارجی سعودی نقش خود را به عنوان حامی صلح، توسعه و ثبات گسترش داد. در حالی که دومین سالگرد «توافق پکن» بین سعودی و ایران نزدیک می‌شود، ریاض به ابتکار شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخستوزیر، میزبان مذاکرات آمریکا-اوکراین برای حل بحران بود. این نقش‌آفرینی به لطف روابط متوازن سعودی با تمام طرف‌ها ممکن شد. نشست‌های اخیر در الدرعیه و جده بین آمریکا و روسیه و همچنین آمریکا و اوکراین نشان داد که سیاست خارجی سعودی مورد اعتماد متحدان و رقبا است. این نقش شامل میانجیگری در بحران روسیه-اوکراین، ارائه کمک‌های بشردوستانه، و میانجیگری برای آزادی اسرا بوده است.

ولیعهد سعودی در یک اقدام بشردوستانه، موفق به آزادی ۱۰ اسیر با ملیت‌های مختلف از نیروهای اوکراینی شد که پس از انتقال به سعودی، به کشورهایشان بازگردانده شدند. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، نیز از تلاش‌های شاهزاده محمد بن سلمان در میانجیگری برای تبادل اسرا بین آمریکا و روسیه در سال گذشته تقدیر کرد.

پرونده فلسطین و عادی‌سازی

مسئله فلسطین پس از دهه‌ها شاهد تحرکی بی‌سابقه بوده است. سعودی در ماهها و سال‌های اخیر بسیاری از کشورها را به رسمیت شناختن دولت فلسطین ترغیب کرده است، به طوری که تعداد این کشورها به ۱۴۹ مورد (بر اساس آمار وزارت خارجه فلسطین) رسیده است. شاهزاده محمد بن سلمان شرط سعودی برای عادی‌سازی با اسرائیل را «تحقق دولت فلسطینی» اعلام کرده است.

سعودی میزبان دو اجلاس پیاپی از کشورهای عربی و اسلامی در ریاض برای هماهنگی مواضع و فشار بر جامعه بین‌المللی بوده است. همچنین ریاض نخستین نشست ائتلاف بین‌المللی برای اجرای راه‌حل دو دولتی را برگزار کرد.

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از بیعت‌کنندگان در قصر الصفا در مکه (واس)

بسیاری از ناظران معتقدند سیاست‌های ریاض تحت رهبری شاهزاده محمد بن سلمان در سال‌های اخیر با تمرکز بر پرونده‌های پیچیده و گردآوری تمام طرف‌ها به میز مذاکره، از شدت بحران‌های جهانی کاسته است. این رویکرد، صلح را از مسیر گفت‌وگو ممکن ساخته است.

مقصد راه‌حل‌های صلح آمیز

مذاکرات آمریکا-اوکراین در جده در ماه جاری به پیشنهاد آتش‌بس فوری ۳۰ روزه و گام‌هایی به سوی صلح پایدار در اوکراین انجامید. این نتیجه پس از سه هفته مذاکرات آمریکا-روسیه، اولین گفت‌وگوها از آغاز جنگ اوکراین، حاصل شد. دو طرف بر تشکیل گروه‌های سطح بالا برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی کانال‌های دیپلماتیک توافق کردند.

در زمینه یمن، سعودی با ارائه «ابتکار پایان بحران یمن» و حمایت از آتش‌بس، نقش میانجیگری خود را تقویت کرد که به نقشه راه سازمان ملل برای یمن منجر شد.

حل اختلاف تاریخی اتیوپی و اریتره از طریق «توافقنامه جده برای صلح» در سپتامبر ۲۰۱۸ تحت حمایت پادشاه سلمان، جایگاه سعودی را به عنوان پایگاهی برای صلح تقویت کرد. عمر گله، رئیس‌جمهور جیبوتی، این نقش را ستود.

در سودان، سعودی با انجام عملیات تاریخی تخلیه افراد گرفتار پس از جنگ داخلی ۲۰۲۳ و میزبانی «مذاکرات جده» بین طرف‌های درگیر، نقش بشردوستانه و صلح آفرین خود را نشان داد.

واشنگتن و پکن در ریاض

در دهه گذشته، سعودی تنها کشور خاورمیانی بوده که توانسته در میانه تنش‌های جهانی—از جنگ اوکراین تا مناقشات تجاری و جنگ غزه—زعمای آمریکا، چین و روسیه را در فاصله کوتاهی میزبانی کند. این جایگاه، سعودی را به بازیگری کلیدی در تاثیرگذاری بر سیاست‌های بین‌المللی تبدیل کرده است، امری که با حجم و سطح سفرها و نشست‌های بین‌المللی در ریاض، به‌ویژه پس از جنگ غزه، مشهود است.

ولیعهد سعودی در حال استقبال از رئیس‌جمهور چین در یکی از دیدارهای اخیر به سعودی (واس)

نقش سعودی در جهان عرب و اسلام

سعودی تحت رهبری شاهزاده محمد بن سلمان، در هشت سال گذشته میزبان ۷ اجلاس مهم عربی و اسلامی از جمله «اجلاس اضطراری مکه» (۲۰۱۹)، «اجلاس عربی-چینی» (۲۰۲۲)، و «اجلاس مشترک عربی-اسلامی» (۲۰۲۳) بوده است. همچنین ۱۲ دوره از ۴۵ دوره اجلاس شورای همکاری خلیج در سعودی برگزار شده است.

سعودی میزبان رویدادهای بین‌المللی بزرگی مانند «اجلاس گروه ۲۰» در ۲۰۲۰ (به صورت مجازی)، «اجلاس سعودی-آفریقا» (۲۰۲۳)، و «اجلاس سعودی-کارائیب» (۲۰۲۳) بوده است.