سفیر ایران به «الشرق الأوسط»: روابط ما با سعودی با گام‌های حساب‌شده در حال رشد است

در حاشیه برقراری اولین پرواز تجاری مستقیم بین فرودگاه‌های دمام و مشهد پس از سال‌ها وقفه


ولیعهد و نخست‌وزیر سعودی در دیدار با معاون رئیس‌جمهور ایران در ریاض (واس)
ولیعهد و نخست‌وزیر سعودی در دیدار با معاون رئیس‌جمهور ایران در ریاض (واس)
TT

سفیر ایران به «الشرق الأوسط»: روابط ما با سعودی با گام‌های حساب‌شده در حال رشد است


ولیعهد و نخست‌وزیر سعودی در دیدار با معاون رئیس‌جمهور ایران در ریاض (واس)
ولیعهد و نخست‌وزیر سعودی در دیدار با معاون رئیس‌جمهور ایران در ریاض (واس)

یک مقام مسئول ایرانی اعلام کرد که روابط ایران و سعودی با گام‌های حساب‌شده‌ای پیش می‌رود. او افزود که همکاری بین این دو کشور و منابع طبیعی و انسانی آنها به رشد و شکوفایی منطقه کمک می‌کند.

علیرضا عنایتی، سفیر ایران در سعودی، در گفت‌وگوی اختصاصی با «الشرق الأوسط» گفت: «پیشرفت و تقویت روابط میان تهران و ریاض بر اساس دستورات و اراده رهبران دو کشور است. ما گام‌های ملموسی برداشته‌ایم و هنوز گام‌های بیشتری برای تکمیل این مسیر پیش رو داریم.»

اظهارات عنایتی در حاشیه آغاز نخستین پرواز تجاری مستقیم و برنامه‌ای بین فرودگاه دمام (شرق سعودی) و فرودگاه مشهد ایران در روز سه‌شنبه بیان شد. او این اقدام را تأثیرگذار در تسهیل سفر بین دو کشور و نزدیک کردن مردم دو کشور به یکدیگر توصیف کرد.

عنایتی تأکید کرد که توسعه روابط بین ایران و سعودی نتیجه اراده رهبران دو کشور است و در دیدار معاون رئیس‌جمهور ایران با ولیعهد سعودی، محمد بن سلمان، تأکید شد که «این روابط غیرقابل بازگشت است.»

سفیر ایران، علیرضا عنایتی، در دیدار اخیر با امیر ریاض (امارت ریاض)

سفیر ایران همچنین بازدید رئیس ستاد کل ارتش سعودی از تهران را مهم دانست و گفت: «این دیدار در راستای همکاری‌های دفاعی بین دو کشور انجام شد. ما گام‌هایی برداشته‌ایم و گام‌های بیشتری برای تکمیل این مسیر در پیش داریم.»

او افزود: «پیش‌تر پروازها فقط به سفرهای عمره میان شهرهای ایران و دو شهر جده و مدینه اختصاص داشت. اما این پروازها تجاری و برنامه‌ریزی‌شده هستند و هر هفته سه‌شنبه و پنج‌شنبه بین دمام و مشهد انجام می‌شوند.»

عنایتی این گام را در تقویت گردشگری و تجارت بین دو کشور تشویق‌کننده دانست و اظهار داشت: «در بیش از یک سال گذشته، ما گام‌های حساب‌شده‌ای برای تقویت روابط برداشته‌ایم. ارتباط مستمر میان رهبران و وزرای خارجه دو کشور و همچنین پیوندهای مردمی، این روند را پشتیبانی می‌کند.»

او ادامه داد: «تمام این تلاش‌ها در راستای تقویت روابط بر اساس خیرخواهی و محبت است. این گام‌ها ادامه مسیر ما در رشد روابط در حوزه‌های سیاسی، دفاعی، فرهنگی، اجتماعی و گردشگری است و به‌زودی به حوزه‌های اقتصادی و تجاری نیز گسترش خواهد یافت.»

این دیپلمات ایرانی از مسئولان سعودی که این پروازها را تسهیل کردند، تشکر کرد و افزود: «این قدردانی شامل مسئولان هر دو کشور است که در هماهنگی این برنامه نقش داشتند.»

تصویری از برقراری نخستین پروازهای تجاری مستقیم بین دمام و مشهد پس از سال‌ها وقفه (سفارت ایران)

دیپلماسی دیدارها

علیرضا عنایتی گفت که در ماه‌های گذشته تبادل دیدارهای متعددی میان مقامات ایرانی و سعودی انجام شده است. او افزود: «دیدارهایی مستمر در قالب نشست‌های مختلف در سعودی انجام شده است. از جمله، حضور وزیر اقتصاد ایران در کنفرانس سرمایه‌گذاری جهانی، که در آن با وزرای اقتصاد، برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری سعودی دیدار و جنبه‌های همکاری اقتصادی و تجاری را بررسی کردند.»

او ادامه داد: «همچنین وزیر کشاورزی ایران برای شرکت در کنفرانس کوپ 16 به سعودی سفر کرد و این دیدار فرصتی برای بررسی زمینه‌های همکاری مشترک بود.»

عنایتی تصریح کرد: «دو کشور با امکانات گسترده، منابع طبیعی و مالی و انسانی خود، ظرفیت همکاری در حوزه‌های متعدد برای رشد و شکوفایی منطقه را دارند.»

گام‌های حساب‌شده

سفیر ایران معتقد است که تهران و ریاض با گام‌های حساب‌شده‌ای در حال تقویت روابط در حوزه‌های مختلف هستند. او بر نقش برجسته متفکران و دانشگاهیان در حمایت از این روابط تأکید کرد.

دیدار رئیس ستاد کل ارتش سعودی با همتای ایرانی در تهران (وزارت دفاع سعودی)

او اضافه کرد: «ما شاهد دیدار رئیس مرکز مطالعات دیپلماتیک ایران با رئیس مؤسسه دیپلماتیک سعودی بودیم. این دیدارها به امضای تفاهم‌نامه‌ای میان این دو مرکز منجر شد که افق‌های تازه‌ای برای مطالعه راه‌های تقویت روابط ایجاد می‌کند. این روابط فقط از منظر دیپلمات‌ها یا سیاستمداران بررسی نمی‌شود، بلکه با دیدگاه متفکران و دانشگاهیان نیز غنی می‌شود.»

عنایتی گفت: «من اعتقاد دارم گروه‌های فکری نقش مهمی در تقویت این روابط ایفا می‌کنند و این گام‌ها، حساب‌شده و دقیق برای تقویت همکاری میان جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی عربی سعودی است.»



پیام رئیس‌جمهوری موریتانی به ولیعهد سعودی

شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
TT

پیام رئیس‌جمهوری موریتانی به ولیعهد سعودی

شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
شاهزاده محمد بن سلمان (واس)

شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، پیام مکتوبی از محمد ولد الشیخ الغزوانی دریافت کرد که به روابط دوجانبه میان دو کشور و راه‌های تقویت آن مربوط می‌شود.

این پیام به نیابت از ولیعهد، توسط شاهزاده فیصل بن فرحان در جریان دیدار با دکتر محمد سالم ولد مرزوق در شهر جده دریافت شد.

دو طرف در جریان این دیدار، روابط میان دو کشور را بررسی کردند و درباره فرصت‌های توسعه همکاری‌های دوجانبه در زمینه‌های مختلف گفت‌وگو کردند. همچنین دیدگاه‌های خود را درباره مسائل مورد اهتمام مشترک تبادل کردند.


تلاش سعودی برای تقویت نقش پاکستان در کاهش تنش‌ها

بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
TT

تلاش سعودی برای تقویت نقش پاکستان در کاهش تنش‌ها

بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)

تحلیلگرانی که با «الشرق الأوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، اعلام شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، درباره مشارکت پادشاهی عربی سعودی در پاسخ واشنگتن به تعلیق «طرح آزادی» مربوط به عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را در ادامه تلاش‌های دیپلماتیکی ارزیابی می‌کنند که ریاض در پیش گرفته است.

شهباز شریف با قدردانی از آنچه «شجاعت» دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، خواند، تصمیم او برای تعلیق این طرح را «به‌موقع» توصیف کرد و گفت پاسخ ترامپ به درخواست پاکستان، پادشاهی عربی سعودی و دیگر کشورها می‌تواند به تقویت ثبات کمک کند. او در پیامی در شبکه «ایکس» نوشت: «پاسخ سخاوتمندانه رئیس‌جمهور ترامپ به درخواست ارائه‌شده از سوی پاکستان و دیگر کشورها، به‌ویژه پادشاهی و برادر عزیزم ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، به‌طور قابل‌توجهی به تقویت صلح، ثبات و آشتی منطقه‌ای در این دوره حساس کمک خواهد کرد.»

ولیعهد پادشاهی عربی سعودی و نخست‌وزیر پاکستان طی کمتر از یک ماه دو بار در جده دیدار کردند (ا.ف.پ)

این تحرکات بخشی از مجموعه‌ای از رایزنی‌های سیاسی فشرده در هفته‌های اخیر به‌شمار می‌رود، به‌ویژه پس از آنکه پاکستان به‌طور رسمی در نقش میانجی میان ایالات متحده و ایران وارد شد. در همین چارچوب، نشست‌های چهارجانبه وزارتی با حضور پادشاهی عربی سعودی، پاکستان، ترکیه و مصر شکل گرفت که نخستین دور آن در ریاض، سپس در اسلام‌آباد و سومین نشست در آنتالیا برگزار شد. سفیر پاکستان در پادشاهی عربی سعودی در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» این روند را «بخشی از تلاش‌های مستمر برای تحقق صلح در منطقه» توصیف کرده است.

همکاری رو به گسترش

احمد القریشی، کارشناس امنیت ملی، بر این باور است که پادشاهی عربی سعودی نقش کلیدی در پیشبرد موفقیت‌آمیز میانجی‌گری پاکستان ایفا کرده است. به گفته او، سیاست خویشتنداری ریاض، همراه با انتقال پیام‌های روشن سیاسی و نظامی در هماهنگی با پاکستان به ایران، به شکل‌گیری این برداشت در تهران کمک کرده که با شرایطی تازه در سطح منطقه روبه‌رو است؛ شرایطی که نیازمند بازنگری در رویکردهای سیاسی و ابزارهای مدیریت بحران است.

نمایشگر رصد موقعیت کشتی‌ها، نشان‌دهنده تردد دریایی در تنگه هرمز (ا.ف.پ)

القریشی در ادامه گفت مشارکت پادشاهی عربی سعودی در هر ابتکار منطقه‌ای یا بین‌المللی، به آن سطح قابل‌توجهی از اعتبار و مشروعیت می‌بخشد؛ موضوعی که در مورد میانجی‌گری پاکستان نیز به‌وضوح دیده می‌شود. او این ابتکار را از نظر زمان‌بندی و مسیر «غافلگیرکننده» توصیف کرد و افزود که بدون حمایت ایالات متحده و پادشاهی عربی سعودی، نه ایران و نه جامعه بین‌المللی آن را با چنین جدیتی دنبال نمی‌کردند.

او همچنین به سفر شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه پادشاهی عربی سعودی، به اسلام‌آباد پیش از دیدار آمریکا و ایران اشاره کرد و آن را نشانه‌ای روشن برای تهران دانست تا این میانجی‌گری را جدی بگیرد.

«چهارجانبه اسلامی»

منیف الحربی، تحلیلگر سیاسی، نیز در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» تلاش‌های پادشاهی عربی سعودی از ابتدای بحران برای یافتن راه‌حلی سیاسی با هدف مهار تنش‌ها را برجسته کرد. به گفته او، این رویکرد بر این باور استوار است که راه‌حل‌های نظامی نمی‌توانند به ثباتی پایدار منجر شوند.

او به نشست ۱۹ مارس در ریاض اشاره کرد که با حضور پادشاهی عربی سعودی، پاکستان، ترکیه و مصر برگزار شد و زمینه‌ساز شکل‌گیری رویکردی مبتنی بر راه‌حل‌های سیاسی شد. پس از آن، نشست ۲۹ مارس در اسلام‌آباد با تحرکات دیپلماتیک گسترده‌تری همراه بود که به پیشبرد این مسیر انجامید و در نهایت به دیدار طرف‌های آمریکایی و ایرانی در پاکستان به عنوان نشانه‌ای از تداوم این روند دیپلماتیک منجر شد.

الحربی همچنین بر تأکید مداوم ریاض بر ضرورت حل‌وفصل مسالمت‌آمیز بحران‌های منطقه‌ای، همراه با پایبندی به حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد، تأکید کرد. به گفته او، این رویکرد بازتاب‌دهنده نقش محوری و دیرینه پادشاهی عربی سعودی در تقویت ثبات منطقه و ترجیح دادن مسیر توسعه، همکاری و شراکت است.


معافیت متقابل سعودی و ترکیه برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و ویژه از ویزا

رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
TT

معافیت متقابل سعودی و ترکیه برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و ویژه از ویزا

رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)

پادشاهی عربی سعودی و ترکیه توافق‌نامه‌ای درباره معافیت متقابل از الزامات ویزا برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و گذرنامه‌های ویژه امضا کردند.

پس از امضای این توافق، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، روز چهارشنبه در آنکارا از شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، استقبال و با او دیدار کرد.

به گزارش خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی، دو طرف در این دیدار روابط دوجانبه را بررسی کرده و درباره راه‌های تقویت همکاری‌ها در راستای منافع مشترک و همچنین تقویت امنیت و ثبات در منطقه گفت‌وگو کردند.

این توافق مشترک که توسط وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی و همتای ترک او، هاکان فیدان، امضا شد، در پایان نشست سوم شورای هماهنگی ترکیه و پادشاهی عربی سعودی در آنکارا و در روز چهارشنبه به نتیجه رسید.

گفت‌وگوهای دوجانبه

هاکان فیدان و شاهزاده فیصل بن فرحان پیش از برگزاری نشست شورا، یک جلسه دوجانبه برگزار کردند که طی آن روابط میان ترکیه و پادشاهی عربی سعودی و راه‌های توسعه آن در تمامی حوزه‌ها مورد بررسی قرار گرفت.

در این گفت‌وگوها همچنین مجموعه‌ای از موضوعات بین‌المللی و تحولات منطقه‌ای از جمله وضعیت نوار غزه، حملات اسرائیل به لبنان، تلاش‌ها برای گسترش نفوذ در خاک سوریه، جنگ در ایران و پیامدهای آن بر منطقه، و نیز تلاش‌های دیپلماتیک جاری برای پایان دادن به این جنگ و دستیابی به توافق میان ایران و ایالات متحده آمریکا بررسی شد.

به گفته منابع دیپلماتیک که با «الشرق الأوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، وزیران خارجه ترکیه و پادشاهی عربی سعودی بر ضرورت ادامه اجرای مرحله دوم توافق صلح و آغاز فوری روند بازسازی در غزه تأکید کردند.

همچنین دو طرف بر توقف اقدامات توسعه‌طلبانه اسرائیل در منطقه، از جمله از طریق حملات به لبنان و تلاش برای گسترش نفوذ در سوریه، تأکید داشتند.

این منابع افزودند که دو وزیر از ادامه تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ در ایران و دستیابی به توافق نهایی میان تهران و واشنگتن حمایت کردند و همچنین بر ضرورت جلوگیری از تبدیل تحولات مربوط به تنگه هرمز به عامل تنش و تحریک جدید در منطقه تأکید داشتند.

بر اساس این گزارش، دو طرف همچنین بر این اصل تأکید کردند که کشورهای منطقه باید خود مسئول حل‌وفصل بحران‌هایشان باشند و نباید اجازه مداخله خارجی داده شود؛ رویکردی که آن را مبتنی بر اصل «مالکیت منطقه‌ای» توصیف کردند.

در ادامه، وزیران خارجه پادشاهی عربی سعودی و ترکیه بر تداوم تلاش‌ها برای یافتن راه‌حل‌های دیپلماتیک در مسائل خاورمیانه و حل اختلافات از طریق گفت‌وگو تأکید کردند.

ادامه همکاری

شورای هماهنگی ترکیه و پادشاهی عربی سعودی که در سال ۲۰۱۶ تأسیس شد، به عنوان یک سازوکار رسمی برای همکاری و مشورت میان دو کشور فعالیت می‌کند و هدف آن توسعه و تعمیق روابط در تمامی ابعاد در چارچوبی نهادی است.

نخستین نشست این شورا در روزهای ۷ و ۸ فوریه ۲۰۱۷ در آنکارا برگزار شد و دومین نشست آن نیز در ۱۸ مه ۲۰۲۵ در ریاض تشکیل شد.

این شورا شامل پنج کمیته فرعی با مشارکت نهادهای ذی‌ربط دو کشور است: کمیته سیاسی و دیپلماتیک، کمیته نظامی و امنیتی، کمیته فرهنگ، ورزش، رسانه و گردشگری، کمیته توسعه اجتماعی، سلامت و آموزش و کمیته تجارت، صنعت، سرمایه‌گذاری، زیرساخت و انرژی.

جلسات این کمیته‌ها به‌طور منظم برگزار می‌شود. آخرین نشست، مربوط به کمیته سیاسی و دیپلماتیک بود که به‌صورت مجازی در ۲۸ آوریل گذشته برگزار شد و هدف آن آماده‌سازی برای نشست سوم شورا بود.