مغرب و اسرائیل برای ارتقای سطح روابط دیپلماتیک توافق کردندhttps://persian.aawsat.com/%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8/5319964-%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B7%D8%AD-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF
مغرب و اسرائیل برای ارتقای سطح روابط دیپلماتیک توافق کردند
دیدار وزیران خارجه مغرب و اسرائیل که با میانجیگری آمریکا در نیویورک برگزار شد (وزارت خارجه اسرائیل)
اسرائیل روز چهارشنبه اعلام کرد با مغرب برای ارتقای سطح نمایندگی دیپلماتیک و گشایش متقابل سفارتخانهها توافق کرده است. این توافق پس از دیدار وزیران خارجه دو کشور در نیویورک و با میانجیگری آمریکا حاصل شد.
دو کشور در دسامبر ۲۰۲۰ از عادیسازی روابط خبر داده بودند. این اقدام در چارچوب توافقهای ابراهیم انجام شد که در دوره نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ و با میانجیگری آمریکا به امضا رسید. این توافقها همچنین به عادیسازی روابط میان اسرائیل و امارات متحده عربی، بحرین و سودان انجامید.
در بیانیه وزارت خارجه اسرائیل آمده است که گیدئون ساعر، وزیر خارجه این کشور، در نیویورک و به دعوت مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد، نشستی سهجانبه با ناصر بوریطه، وزیر خارجه مغرب، برگزار کرد.
در این بیانیه آمده است که سه کشور «بار دیگر بر تعهد خود به مجموعهای از اقدامات برای تقویت روابط میان اسرائیل و مغرب از جمله ارتقای سطح دو نمایندگی دیپلماتیک متقابل به سطح سفارتخانه و تعیین دو سفیر تأکید کردند».
این بیانیه همچنین اعلام کرد که دو طرف درباره «افزایش پروازها میان اسرائیل و مغرب، بهگونهای که پروازهای شرکتهای هواپیمایی مغربی را نیز شامل شود، توافق کردند و این اقدام قرار است تا پایان سال ۲۰۲۶ اجرایی شود».
دیدار وزیران خارجه مغرب و اسرائیل که با میانجیگری آمریکا در نیویورک برگزار شد (وزارت خارجه اسرائیل)
این بیانیه همچنین اعلام کرد که اسرائیل و مغرب «توافق کردند تا پایان سال ۲۰۲۶ دو توافق درباره حمایت از سرمایهگذاریها و جلوگیری از مالیات مضاعف را نهایی کنند. این توافقها به تسهیل سرمایهگذاریهای متقابل و پیشبرد روابط اقتصادی و تجاری میان دو کشور و دو ملت کمک خواهد کرد.» همچنین دو طرف توافق کردند پیش از پایان سال ۲۰۲۶ توافقهای اقتصادی میان دو کشور امضا کنند، شمار پروازهای مستقیم میان دو کشور را افزایش دهند و در ماههای آینده دیدارهای متقابل در سطح عالی برگزار کنند. این بیانیه اشارهای به زمان گشایش دو سفارتخانه نکرد. مغرب نیز تاکنون واکنشی در این باره نشان نداده است.
نشست نیویورک یک روز پس از مراسمی برگزار شد که والتز به مناسبت ششمین سالگرد توافقهای ابراهیم در محل اقامت خود برگزار کرده بود. نمایندگانی از امارات متحده عربی، بحرین، مغرب، قزاقستان، اسرائیل و آمریکا در این مراسم حضور داشتند.
وزیر خارجه اسرائیل در این مراسم گفت دوستی میان ملتهای مغرب و یهود «ریشههای عمیقی در تاریخ دارد و میراثی غنی دارد. اعلامیهای که امروز امضا کردیم، گامهای عملی برای ارتقای روابط میان اسرائیل و مغرب را ترسیم میکند و در خدمت منافع دو ملت است و ما برای اجرای آن تلاش خواهیم کرد».
در بیانیه مشترکی که پس از این دیدار منتشر شد، آمده است: «برقراری روابط کامل، صلحآمیز و دوستانه دیپلماتیک میان اسرائیل و مغرب به نفع هر دو کشور است، به روند صلح کمک خواهد کرد و فرصتهای جدیدی برای سراسر منطقه ایجاد میکند.» در این بیانیه همچنین تأکید شده است که دو کشور «به تقویت صلح و روابط دوستانه و تلاش برای تحقق چشمانداز صلح، رفاه و امنیت در منطقه و سراسر جهان متعهد هستند».
ساعر نیز در همین زمینه در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «این گامهای مهم روابط میان دو کشور را تقویت خواهد کرد. رابطه میان اسرائیل و مغرب مهم است و ظرفیتهای زیادی برای مردم دو کشور دارد. از دوستان آمریکایی خود به دلیل مشارکت مهمشان در تقویت این رابطه تشکر میکنیم.»
اعلامیه سپتامبر ۲۰۲۶ بار دیگر موضوع ارتقای روابط به سطح سفارتخانهها را مطرح کرده است؛ موضوعی که از زمان سفر یائیر لاپید، وزیر خارجه پیشین اسرائیل، به رباط در سال ۲۰۲۱ بهطور آشکار مطرح شده بود. تفاوت این بار در آن است که اعلامیه اسرائیل از توافق دو طرف برای تبدیل دو نمایندگی به سفارتخانه و تعیین دو سفیر سخن میگوید، نه صرفاً از یک قصد یا رویکرد در آینده.
به گفته ناظران، این توافق ادامه نقش آمریکا در روند روابط مغرب و اسرائیل از زمان ازسرگیری این روابط در دسامبر ۲۰۲۰ را نشان میدهد.
وزیر کشور یمن در گفتوگو با «الشرق الأوسط»: ایران از طریق حوثیها در پی «نظامیسازی بابالمندب» استhttps://persian.aawsat.com/%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8/5319527-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%8C%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D9%88%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D8%AD%D9%88%D8%AB%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C
وزیر کشور یمن در گفتوگو با «الشرق الأوسط»: ایران از طریق حوثیها در پی «نظامیسازی بابالمندب» است
وزیر کشور یمن هشدار داد که ایران از طریق حوثیها در پی «نظامیسازی بابالمندب» است (ترکی العقیلی)
ابراهیم حیدان، سرلشکر ستاد و وزیر کشور یمن، درباره تلاشهای ایران برای تبدیل تنگه بابالمندب و جزایر و سواحل پیرامون آن به منطقهای با نفوذ نظامی بلندمدت هشدار داد. او گفت تهران در پی انتقال تجربه «نظامیکردن گذرگاههای دریایی» است که در تنگه هرمز توسعه داده و آن را به دریای سرخ منتقل کند. او همچنین از فعالیت کارشناسان سپاه پاسداران ایران برای توسعه توانمندیهای حوثیها و ساخت استحکامات، اتاقهای عملیات و تأسیسات مرتبط با موشکها، پهپادها و قایقهای هدایتشونده خبر داد.
حیدان در گفتوگو با «الشرق الأوسط» گفت خطر تنها به تهدیدهای کنونی محدود نمیشود، بلکه به «آنچه برای آینده در حال پایهگذاری است» نیز گسترش مییابد. او هشدار داد که ادامه کنترل حوثیها بر مناطق راهبردی میتواند به ایران اهرم فشاری مؤثر بر یکی از مهمترین گذرگاههای دریایی بینالمللی بدهد و زمینه را برای مرتبطکردن عرصه یمن با شاخ آفریقا از طریق شبکههای قاچاق و گروههای مسلح فراهم کند.
این اظهارات پس از آن مطرح میشود که نیروهای دولتی مواضع گستردهای را در ساحل غربی به نفع گروه حوثی از دست دادند. حوثیها در حملهای که از ۳ تا ۱۱ سپتامبر ادامه داشت، توانستند حیس، الخوخه، المخا و بندر آن را به کنترل خود درآورند و تا بابالمندب، جزیره میون و دیگر جزایر یمن در جنوب دریای سرخ پیشروی کنند.
وزیر کشور یمن از افزایش سطح آمادگی امنیتی در عدن، لحج و مناطق واقع در پشت خطوط درگیری پس از تحولات نظامی در المخا و ساحل غربی خبر داد و تأکید کرد که میان وزارتخانههای دفاع و کشور از طریق یک اتاق عملیات مشترک هماهنگی وجود دارد تا از نفوذ عناصر و هستهها و سوءاستفاده از موجهای آوارگی برای ایجاد رخنههای امنیتی جلوگیری شود.
«نظامیکردن» بابالمندب
وزیر کشور یمن تحولات اخیر را در چارچوبی گستردهتر قرار داد و گفت یمن «بخشی از منظومه امنیت منطقهای و بینالمللی» است و با توجه به وجود تنگه بابالمندب، آنچه در این کشور رخ میدهد بهسرعت بر جهان تأثیر میگذارد.
ویرانی گسترده در بندر المخا در پی هدف قرار گرفتن آن از سوی حوثیها پیش از تصرف بندر (گتی)
او توضیح داد که از دیدگاه او، خطر اصلی در تلاش برای ایجاد یک زیرساخت نظامی درازمدت در منطقه است. او گفت کارشناسان مرتبط با سپاه پاسداران، تجربه و راهنمایی لازم برای مدیریت عملیات و توسعه توانمندیهای نظامی را در اختیار حوثیها قرار میدهند.
سرلشکر حیدان افزود این تلاشها شامل ایجاد «توانمندیها، استحکامات، پایگاهها، اتاقهای عملیات و غارهایی است که برای ساخت پهپادها و قایقهای هدایتشونده و توسعه موشکها استفاده میشوند» و این اقدامات در جغرافیای بابالمندب، جزایر، سواحل و ارتفاعات پیرامون آن انجام میشود.
وزیر کشور یمن گفت هدف، فراهمکردن امکان «انتقال تجربه نظامیکردن گذرگاههای دریایی» از سوی ایران است، تجربهای که تهران در تنگه هرمز به کار گرفته و اکنون میتواند به بابالمندب منتقل شود؛ اقدامی که ممکن است این تنگه را از یک گذرگاه بینالمللی باز به اهرمی برای نفوذ و فشار تبدیل کند که در آینده قابل استفاده باشد.
او هشدار داد که نباید پیامهای اطمینانبخش ایران و حوثیها درباره امنیت کشتیرانی را تضمینهای کافی تلقی کرد و گفت این پیامها به حوثیها فرصت بیشتری برای توسعه سامانههای نظامی و استحکامات خود در منطقه میدهد.
میون... جزیره لارک ایران!
وزیر کشور یمن همچنین درباره سناریویی مشخصتر در ارتباط با جزایر دریای سرخ هشدار داد و گفت دادن زمان بیشتر به حوثیها میتواند به آنها اجازه دهد پایگاهها، مخفیگاهها و غارهای مستحکم، در کنار یک سامانه پیشرفته برای رصد، رهگیری و ایجاد اختلال، ایجاد کنند.
او به احتمال تبدیل جزیره میون، واقع در قلب بابالمندب، به محلی با کارکرد نظامی مشابه جزیره لارک ایران در تنگه هرمز اشاره کرد و گفت جزیرههای زقر و حنیش، در کنار ارتفاعات و سواحل امتدادیافته در دریای سرخ، در صورت تثبیت حضور حوثیها در تنگه، میتوانند بخشی از «یک منظومه نظامی یکپارچه» شوند.
منطقه عملیاتی در مسیر تعز ـ المخا که نیروهای مسلح یمن تعیین کردهاند (سبأ)
از دریای سرخ تا شاخ آفریقا
سرلشکر ابراهیم حیدان خطرات را به بابالمندب محدود نکرد و هشدار داد که کنترل این تنگه از سوی حوثیها، به گفته او، زمینه گستردهتری برای «سپاه پاسداران» فراهم میکند تا عرصه یمن را به دریای سرخ و شاخ آفریقا مرتبط کند.
او توضیح داد که میتوان از شبکههای قاچاق و گذرگاههای دریایی برای انتقال سلاح، تجهیزات و تجربیات و توسعه توانمندیهای نظامی و لجستیکی حوثیها استفاده کرد. به گفته او، این شبکهها همچنین میتوانند برای گسترش کانالهای ارتباطی با گروههای مسلح و سازمانهای تروریستی فعال در شاخ آفریقا به کار گرفته شوند. او بهطور مشخص به جنبش «الشباب» سومالی اشاره کرد.
وزیر کشور یمن هشدار داد که ممکن است توانمندیهای این گروهها با توانمندیهای حوثیها و شبکههای «سپاه پاسداران» در هم ادغام شود؛ اقدامی که به گفته او میتواند بابالمندب را به «نقطه اتکایی برای نفوذ ایران با ابزارها و عرصههای متعدد» تبدیل کند و در صورت وقوع هرگونه تشدید تنش منطقهای، اهرمی راهبردی در اختیار تهران قرار دهد.
گارد ساحلی به حمایت فوری نیاز دارد
وزیر کشور یمن در مواجهه با این چالشها بر ادامه مقابله نیروهای دولتی با حوثیها، تلاش برای بازپسگیری مناطق و تأمین امنیت آنها تأکید کرد و بهطور ویژه بر اهمیت مقابله با قاچاق تأکید داشت؛ قاچاقی که او آن را یکی از شریانهای اصلی تأمین مالی و تجهیزات حوثیها توصیف کرد.
سرلشکر حیدان گفت نیروهای گارد ساحلی یمن به حمایت تخصصی و فوری نیاز دارند. (ترکی العقیلی)
او گفت نیروهای گارد ساحلی یمن با وجود محدودیت امکانات، وظایف خود را انجام میدهند، اما به «حمایت تخصصی و فوری» کشورهای برادر و دوست نیاز دارند. این حمایت باید شامل تجهیزات نظارت و شناسایی دریایی، سامانههای رهگیری و رصد، قایقها و تجهیزات مدرن و همچنین تقویت توانمندیهای اطلاعاتی لازم برای شناسایی شبکههای قاچاق، رهگیری مسیرهای آنها و توقیف محمولههایشان باشد.
حیدان تأکید کرد مسئولیت حفاظت از بابالمندب و مقابله با قاچاق دیگر تنها مسئلهای داخلی و مربوط به یمن نیست. او گفت «امنیت کشتیرانی و خطوط تجارت بینالمللی از حاکمیت دولت بر سرزمین و آبهایش آغاز میشود» و مقابله با تهدیدها به حمایت منطقهای و بینالمللی از دولت یمن و تقویت توانمندیهای آن نیاز دارد.
تقویت امنیت عدن و لحج
در ارتباط با پیامدهای داخلی تحولات نظامی اخیر، وزیر کشور یمن از تقویت حضور نیروهای امنیتی در ورودیهای استان لحج، پایتخت موقت عدن و مناطق مجاور خبر داد. این اقدام همزمان با موج آوارگی پس از تحولات ساحل غربی انجام شده است.
او توضیح داد که وزارت کشور با توجه به اینکه تحولات اخیر فراتر از محدوده جبهههای نظامی است، همزمان برای حفاظت از غیرنظامیان آواره و افزایش سطح آمادگی امنیتی، بر اساس برنامههایی که از پیش برای سناریوهای مختلف تدوین شده بود، اقدام کرده است.
او گفت اقدامات انجامشده با هدف ایجاد توازن میان حفاظت از آوارگان و جلوگیری از سوءاستفاده حوثیها از جابهجایی آنها «برای اهداف امنیتی یا اجرای عملیات نفوذ و رخنه» صورت میگیرد.
او افزود مقامهای مسئول سطح هماهنگی و تبادل اطلاعات میان دستگاههای امنیتی، مقامهای محلی و یگانهای نظامی را افزایش دادهاند و در کنار آن، فعالیتهای اطلاعاتی پیشگیرانه برای جلوگیری از ورود عناصر یا اجرای اقدامات خرابکارانه علیه مناطق آزادشده تشدید شده است.
اتاق عملیات مشترک
سرلشکر حیدان از هماهنگی میان وزارتخانههای دفاع و کشور از طریق «اتاق عملیات مشترک» خبر داد و توضیح داد که فعالیت این اتاق شامل یکسانسازی ارزیابی وضعیت، تعیین مسئولیتها و تسریع واکنش به تحولات میدانی است.
او افزود دستگاههای امنیتی و نظامی کانالهای ارتباطی و تبادل اطلاعات را تقویت کردهاند و تمرکز آنها بر خطوط تماس، جادهها و مناطقی است که ممکن است برای نفوذ، انتقال عناصر و هستهها یا انتقال سلاح و مواد منفجره مورد استفاده قرار گیرد.
او در عین حال تأکید کرد برخورد با آوارگان بر این مبناست که آوارگی «در درجه نخست یک مسئله انسانی» است، اما در عین حال به مدیریت دقیق امنیتی نیاز دارد تا از استفاده از آن به عنوان پوششی برای ورود عناصر یا هستهها به مناطق آزادشده جلوگیری شود.
هستههای خفته و قاچاق
وزیر کشور یمن در پاسخ به پرسشی درباره ماهیت تهدیدهایی که دستگاههای امنیتی در حال حاضر با آن مواجهاند، به تلاشها برای نفوذ و رخنه و احتمال سوءاستفاده از جابهجایی آوارگان برای پنهانکردن عناصر یا انتقال اطلاعات و ابزارهای مورد استفاده در اقدامات خرابکارانه اشاره کرد. او همچنین از خطر هستههای خفته، شبکههای قاچاق و جرایم سازمانیافته سخن گفت.
سرلشکر ابراهیم حیدان توضیح داد اقدامات امنیتی تشدیدشده در عدن و لحج تا حد زیادی «پیشگیرانه و پیشدستانه» بوده و هدف آن جلوگیری از تبدیل فشار نظامی در جبههها به ناآرامیهای امنیتی در داخل شهرهاست، در حالی که ملاحظات انسانی در برخورد با آوارگان نیز حفظ میشود.
المخا، «آزمونی عملی»
وزیر کشور یمن رویدادهای المخا را «آزمونی عملی و مستقیم» برای میزان آمادگی نهاد امنیتی و برنامههایی دانست که وزارت کشور برای برخورد با تحولات نظامی تدوین کرده است.
او توضیح داد که این برنامهها از ابتدا سناریوهای پیشروی و عقبنشینی، تغییر خطوط درگیری، گسترش جابهجایی آوارگان و افزایش فشار بر استانهای واقع در پشت جبههها را در نظر گرفته بودند.
حیدان تأکید کرد حفاظت از جبهه داخلی مأموریتی نیست که تنها به یک تحول نظامی ناگهانی مربوط باشد، بلکه «بخشی اساسی و دائمی» از فعالیت وزارت کشور است. او از بازتوزیع منابع و استقرار نیروهای امنیتی متناسب با تحولات میدانی و تقویت جریان اطلاعات میان دستگاههای امنیتی، مقامهای محلی و نیروهای نظامی خبر داد.
«همکاری» با گروههای تروریستی
همزمان با تهدید حوثیها، وزیر کشور یمن هشدار داد سازمانهای تروریستی، شبکههای قاچاق و جرایم سازمانیافته ممکن است از گسترش جنگ، تغییر خطوط درگیری و جابهجایی دوباره نیروها برای ایجاد خلأهای امنیتی سوءاستفاده کنند.
سرلشکر حیدان از وجود «همکاری متقابل» میان حوثیها و این شبکهها و گروهها سخن گفت و افزود این مسئله تنها به تحولات اخیر مربوط نمیشود، بلکه به مراحل پیشین درگیری بازمیگردد. او به ارتباطاتی با جنبش «الشباب» در سومالی اشاره کرد.
او تأکید کرد دستگاههای امنیتی تهدید حوثیها، تروریسم، جرایم سازمانیافته و قاچاق را پروندههایی جدا از یکدیگر نمیدانند، بلکه آنها را «یک منظومه امنیتی واحد» تلقی میکنند. به گفته وزیر کشور، این وضعیت مستلزم افزایش آمادگی، تقویت حضور نیروها در مناطق حساس و تشدید نظارت بر گذرگاهها، جادهها و مسیرهای قاچاق است تا تحولات نظامی به بحران امنیتی گستردهتری تبدیل نشود.
اردوغان به «الشرق الأوسط»: «توافقنامه مکه» بعد بازدارندگی را تقویت میکند… و متوجه هیچ کشوری نیستhttps://persian.aawsat.com/%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8/5305916-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%BA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF%E2%80%A6-%D9%88-%D9%85%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D9%87%DB%8C%DA%86
اردوغان به «الشرق الأوسط»: «توافقنامه مکه» بعد بازدارندگی را تقویت میکند… و متوجه هیچ کشوری نیست
امیر محمد بن سلمان، رئیسجمهوری اردوغان و نخستوزیر شهباز شریف را پس از امضای «توافقنامه مکه برای دفاع مشترک» در میان گرفته است (واس)
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، تأکید کرد که روابط کشورش با سعودی «رابطهای راهبردی» است و فاش کرد که مرحله آینده شاهد گامهایی خواهد بود که «روابط دو کشور را به سطوحی بسیار بالاتر ارتقا خواهد داد». او گفت تنگه هرمز یکی از شریانهای حیاتی اقتصاد جهانی است و «آرزوی ما و انتظارمان این است که تنش کنونی در نزدیکترین زمان ممکن پایان یابد و تنگه هرمز بار دیگر نقش خود را در خدمت به تجارت بینالمللی، به شکلی امن، باثبات و بدون وقفه ایفا کند».
اردوغان در پاسخ به پرسشهای مکتوبی که «الشرق الأوسط» پس از امضای «توافقنامه مکه برای دفاع مشترک» با ولیعهد و نخستوزیر سعودی، امیر محمد بن سلمان، و نخستوزیر پاکستان، شهباز شریف، در مکه مکرمه در هفته گذشته، از او پرسیده بود، گفت: «اشتباه است که (توافقنامه مکه برای دفاع مشترک) را صرفاً بازتابی مقطعی» از تشدید تنش میان ایالات متحده و ایران بدانیم. او توضیح داد که «نباید این موضوع را صرفاً از بعد نظامی نگریست؛ زیرا هدف اصلی این توافقنامه تقویت بعد بازدارندگی آن، تحکیم انگیزه امنیتی طرفها از طریق تقویت روح همبستگی میان آنها و حفاظت از ثبات منطقهای است». او خاطرنشان کرد که این توافقنامه «برای تأکید بر حق دفاع مقرر در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد» شکل گرفته است و تأکید کرد که «متوجه هیچیک از کشورها نیست»، بلکه «به روی همه کشورهای برادری که خواهان پیوستن به آن باشند، باز است».
اردوغان خواستار آن شد که «حملات اسرائیل به لبنان باید هرچه سریعتر متوقف شود» و سوریه را در برابر «مرحلهای جدید» دانست و گفت: «مهمترین چشمانداز ما این است که این مرحله راه را برای صلحی پایدار، ثبات و بازسازی سوریه هموار کند». او متعهد شد که کشورش «اجازه نخواهد داد هیچ سازمان یا موجودیتی در شمال سوریه یا در هر بخش دیگری از آن وجود داشته باشد که امنیت ترکیه را تهدید کند».
متن پاسخهای رئیسجمهور ترکیه در پی میآید:
توافقنامه سهجانبه مکه
جناب رئیسجمهوری، ایده «توافقنامه سهجانبه مکه» چگونه شکل گرفت و مهمترین تحولاتی که به آن منجر شد، چه بود؟
-ایده «توافقنامه مکه برای دفاع مشترک» در نتیجه شرایط جدیدی شکل گرفت که تحولات منطقه ما بر آن تحمیل کرده است و از آگاهی سه کشور نسبت به مسئولیتهای مشترکشان سرچشمه میگیرد. ما همواره بر این باور بودهایم که مسائل منطقه باید به دست کشورهای خود منطقه حلوفصل شود و همیشه از تلاشها برای یافتن راهحل برای آنها حمایت کردهایم؛ و این همواره مبنایی بوده که رویکرد ما به وضعیت بر آن استوار بوده است. مسائل منطقه باید از سوی بازیگران منطقهای آن به راهحل برسند؛ و ما بر این باوریم که با این اقدام، نخستین گام را در مسیر تحقق این هدف برداشتهایم.
رویدادهای اخیر اهمیت فوقالعاده تلاشهای همافزایی و همبستگی میان کشورهای برادر و دوست را اثبات کرده است. ما در ترکیه همواره و همچنان خواهان گفتوگو و تقویت کانالهای رایزنی، به جای تعمیق اختلافات، بودهایم؛ زیرا میدانیم که صلح پایدار صرفاً از طریق پایان دادن به منازعات محقق نمیشود، بلکه از طریق ایجاد پلهای اعتماد متقابل، اراده سیاسی قدرتمند و چشمانداز مشترک برای آینده تحقق مییابد.
بنابراین، «توافقنامه مکه برای دفاع مشترک» ثمره این برداشت است؛ توافقی که از سطح تفاهم میان سه کشور فراتر میرود و به ابتکاری برای بر عهده گرفتن مسئولیت تاریخی سنگین ما در تحقق ثبات در منطقه و فراهم کردن امنیت و آرامش برای ملتهای برادر و دوست آن تبدیل میشود. در اینجا میخواهم بر نکتهای بسیار مهم تأکید کنم و آن اینکه این توافقنامه به روی همه کشورهای برادری که خواهان صلح و ثبات هستند، باز است.
ما در ترکیه، همانگونه که در گذشته چنین بودهایم و در آینده نیز همواره خواهیم بود، از صلح و ثبات و تقویت برادری با برادران خود حمایت میکنیم. ما «توافقنامه مکه برای دفاع مشترک» را تجسم عملی این اراده قدرتمند میدانیم و هیچ مخالفتی با پیوستن کشورهای دیگر به این توافقنامه نداریم. ما ـ به خواست خدا ـ ترکیه، سعودی و پاکستان، راه را برای مرحلهای جدید از همکاری و اقدام مشترک در منطقهمان گشودهایم. کشور ما ارادهای قدرتمند دارد که این در را همواره بهطور کامل باز نگه دارد و با تمام توان در تلاشهای مربوط به تقویت صلح و ثبات در منطقه مشارکت کند.
آیا این توافقنامه ارتباطی با روند تنش شدید میان ایالات متحده و ایران دارد، یا اینکه ایده هماهنگی سهجانبه از قبل مطرح بوده است؟
-بدون شک افزایش شدت تنش میان ایالات متحده و ایران برای تحولاتی که منطقه شاهد آن است، خطرناک است. اما اشتباه است که «توافقنامه مکه برای دفاع مشترک» را صرفاً بازتابی مقطعی از این تشدید تنش بدانیم؛ زیرا چنین برداشتی به درک نادرستی از سیاستها و نیتهای اتخاذشده در کشور ما منجر خواهد شد.
این توافقنامه برای تأکید بر حق دفاع مقرر در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد شکل گرفته است و متوجه هیچ کشوری نیست. این توافقنامه با هدف تقویت امنیت، رفاه و ثبات در منطقه شکل گرفته و به روی همه کشورهای برادری که خواهان پیوستن به آن هستند، باز است. زیرا چشمانداز ما در این زمینه صرفاً به سه کشور محدود نمیشود، بلکه امیدواریم این توافقنامه گسترش یابد و حتی شاید روزی شرایط مناسب فراهم شود و همه کشورهای منطقه زیر سقف آن گرد هم آیند؛ و این میتواند بهترین گام در مسیر تحقق ثباتی پایدار در سراسر منطقه باشد.
گامی که امروز برداشتهایم، محصول لحظه حاضر نیست، بلکه این توافقنامه از مدتها پیش مطرح بوده است؛ در جریان گفتوگوها و دیدارهای مکررمان با شرکایی که این توافقنامه را با آنها امضا کردهایم و همچنین با دیگر کشورهای منطقه. ما همواره و از سالها پیش تأکید کردهایم که تقویت صلح و امنیت در منطقه ما مستلزم رایزنیهای منظم میان کشورهای ذیربط است و تلاشهایمان نیز در همین راستا بوده است.
زیرا حلوفصل مسائل منطقه باید دور از نسخههای تحمیلشده از خارج صورت گیرد؛ ما بهخوبی میدانیم که آن راهحلهای وارداتی از خارج، جز فاجعه به بار نمیآورند. از همین رو، ما در ترکیه پیوسته تلاش کردهایم بر اساس سیاستهایی حرکت کنیم که بر اراده مستقل و خرد جمعی کشورهای منطقه استوارند.
بنابراین، ما سازوکار سهجانبه برآمده از «توافقنامه مکه» را واکنشی آنی در برابر یک وضعیت بینالمللی مشخص نمیدانیم، بلکه آن را گامی بزرگ میدانیم که برآمده از ارادهای راهبردی برای مواجهه با تحولات جدید منطقه است.
ما در ترکیه همواره در کنار راهحلهای دیپلماتیک، نه تشدید تنش؛ در کنار گفتوگو، نه درگیری؛ و در کنار همکاری منطقهای و تقویت پیوندهای اقدام مشترک، نه در کنار شکاف و تفرقه، ایستادهایم. ما کشوری هستیم که توان گفتوگو با همه طرفها و پذیرش مسئولیت در مسائل دشوار را دارد و نقش خود را برای تحقق صلح و ثبات پایدار در سراسر منطقه ادامه خواهیم داد.
بازدارندگی جمعی
با آنکه این توافقنامه ماهیتی دفاعی دارد، متن آن با عبارتی مواجهمان میکند که میگوید هرگونه حمله به هر یک از طرفهای آن، حمله به هر سه طرف تلقی میشود. آیا این درست است؟
-بله، همانگونه که از نام آن نیز برمیآید، «توافقنامه مکه برای دفاع مشترک» بر اساس دفاع جمعی بنا شده است. همچنین امضای آن در مکه مکرمه میان کشورهای برادر، به آن نمادپردازی ویژهای میبخشد. و این برای ما مایه خرسندی بسیار زیادی است.
«توافقنامه مکه برای دفاع مشترک» پیش از هر چیز بر پایه بازدارندگی جمعی استوار است؛ توافقنامهای که در پی تقویت حوزههای همکاری امنیتی و دفاعی است و راه را برای توسعه طرحهای مشترک در زمینه صنایع دفاعی و حمایت از تلاشهای صورتگرفته برای مبارزه با تروریسم هموار میکند.
این توافقنامه متوجه هیچ طرفی نیست، بلکه هدف آن تحقق صلح، ثبات و رفاه برای ملتهای ماست. مفاد مندرج در متن آن روشن است و به هیچوجه ابهامی در آن وجود ندارد. مبنای آن این است که هرگونه تهدید علیه امنیت یکی از طرفها، تهدیدی امنیتی علیه دیگر طرفهای امضاکننده آن تلقی شود.
اما نباید این موضوع را صرفاً از بعد نظامی نگریست؛ زیرا هدف اصلی این توافقنامه تقویت بعد بازدارندگی آن، تحکیم انگیزه امنیتی طرفها از طریق تقویت روح همبستگی میان آنها و حفاظت از ثبات منطقهای است.
ترکیه در حوزه دفاع و امنیت دستاوردهای بزرگی به دست آورده و در این زمینه مورد تقدیر و تحسین همگان قرار گرفته است. ما از طریق این توافقنامهها با کشورهای برادر و دوست، به این دستاوردها بُعدی منطقهای در حمایت از صلح میبخشیم.
در عین حال، کشورهای امضاکننده این توافقنامه تأکید میکنند که متعهدند برای یکدیگر منشأ تهدید نباشند، بلکه برعکس، خواهند کوشید هر اقدامی را که موجب تقویت مظاهر همبستگی میان آنها میشود، انجام دهند.
پیامی که طرفهای امضاکننده «توافقنامه مکه برای دفاع مشترک» میخواهند منتقل کنند، روشن و بدون هیچ ابهامی است: امنیت ما از طریق آنچه امنیت همه ما را تضمین میکند، محقق میشود؛ و ما کاملاً اطمینان داریم که اگر این رویکرد جامع را به کار بگیریم، صلح، ثبات و شکوفایی را برای همه خود محقق کردهایم.
آیا میتوان گفت که قدرتهای منطقهای در خاورمیانه تصمیم گرفتهاند مسئولیت امنیت و ثبات را بر عهده بگیرند؛ چیزی که در گذشته از وظایف قدرتهای بزرگ به شمار میرفت؟
-امروز کشورهای منطقه بیش از هر زمان دیگری ناگزیرند مسئولیت امنیت، ثبات و آینده خود را شخصاً بر عهده بگیرند. و این همان اصلی است که ما همواره از آن دفاع کردهایم: هیچکس مسائل منطقه را بهتر از کشورهای آن و ملتهایش نمیشناسد.
درست است که تحولات منطقهای ممکن است پیامدهای بینالمللی داشته باشد، اما تقویت حاکمیت منطقهای، همبستگی مشترک و اراده جمعی به تقویت ثبات جهانی کمک خواهد کرد.
ما در ترکیه بر این باوریم که ایجاد سازوکارهای مستحکمتر بهصورت هماهنگ میان کشورهای منطقه برای تأمین امنیت و ثبات، اهمیتی بسیار زیاد دارد. زیرا ما همواره با بیشتر کشورهای منطقه روابط خوبی داشتهایم و میدانیم که تبدیل این روابط به همکاری نهادمند و پایدار، بسیار سودمند است.
از این رو، معتقدیم کشورهای منطقه باید امنیت و ثبات اقتصادی خود را از طریق روابط نهادمند میان یکدیگر تضمین کنند. وضعیت کنونی نشان میدهد که آینده منطقه را نمیتوان جدا از اراده کشورهای آن ترسیم کرد.
هدف ما نباید ایجاد ائتلافهای حذف کننده باشد، بلکه باید ساختن نظامی از همکاری منطقهای باشد که بر احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی، اعتماد متقابل و منافع مشترک استوار باشد.
ترکیه بر اساس این رویکرد به فعالیت خود ادامه خواهد داد، هرگاه ضرورت ایجاب کند مسئولیتهای خود را بر عهده خواهد گرفت و تلاشهای دیپلماتیک خود را برای تقویت صلح، امنیت و ثبات در منطقه ادامه خواهد داد.
امنیت تأمین انرژی
*آیا بر این باورید که «توافقنامه مکه» به تقویت امنیت در منطقه خلیج، که برای اقتصاد جهانی از اهمیت بسیاری برخوردار است، کمک خواهد کرد؟
-البته، من چنین اعتقادی دارم و ما چنین اعتقادی داریم. همانگونه که از ابتدا تأکید کردم، ما توافقنامهای را امضا کردهایم که در خدمت شکوفایی، رفاه، سلامت و امنیت منطقه خواهد بود.
امنیت منطقه خلیج نهتنها برای کشورهای منطقه از اهمیت زیادی برخوردار است، بلکه برای اقتصاد جهانی و تجارت بینالمللی نیز اهمیتی فوقالعاده دارد. بسیاری از مسائل، از امنیت تأمین انرژی گرفته تا ایمنی گذرگاههای دریایی، از تداوم جریان تجارت گرفته تا ثبات اقتصادی جهانی، ارتباطی مستقیم با امنیت و صلح این منطقه دارند. این صرفاً یک دیدگاه نظری نیست؛ تحولات ماههای اخیر این موضوع را بهروشنی به ما نشان دادهاند.
از این رو، ما بر این باوریم که هر گامی که با هدف تقویت امنیت و ثبات در منطقه خلیج برداشته شود، نهتنها در سطح منطقهای، بلکه از منظر صلح و شکوفایی جهانی نیز دارای ارزش و اهمیت است.
ما بر این باوریم که «توافقنامه مکه برای دفاع مشترک» سهم بزرگی در تثبیت مفهوم امنیت مشترک و همبستگی در منطقه خواهد داشت و رویکرد حاکم بر آن را دستخوش تغییر خواهد کرد.
نمیتوان امنیت و توسعه اقتصادی را جدا از یکدیگر نگریست. من بارها تأکید کردهام که ثبات سیاسی و توسعه اقتصادی همگام با یکدیگر پیش میروند.
اروپا پس از آنکه جنگهای بزرگی را پشت سر گذاشت، ابتدا از طریق اقدام مشترک به ثبات و امنیت دست یافت و سپس به سوی همگرایی اقتصادی و شکوفایی حرکت کرد. ما میتوانیم بدون آنکه همه این دردها و رنجها را پشت سر بگذاریم، با یکدیگر به این مرحله برسیم.
تجارت، سرمایهگذاری و شکوفایی در غیاب صلح و ثبات نمیتوانند پایدار باشند. همچنین ثبات منطقه خلیج، همزمان، از منظر امنیت پیوندهای اقتصادی میان آسیا، اروپا و آفریقا، مسئلهای راهبردی به شمار میرود.
ما به صلح و ثبات در خلیج جدا از چشمانداز خود درباره امنیتمان و صلح منطقهای نگاه نمیکنیم. از این رو، به ایفای همه مسئولیتهایی که بر عهده ما گذاشته شده است ادامه خواهیم داد و تلاشهای دیپلماتیک سازنده خود را پی خواهیم گرفت.
تنگه هرمز
آیا انتظار دارید اوضاع در تنگه هرمز به مسیری که پیش از آغاز درگیری کنونی داشت، بازگردد؟
-تنگه هرمز منطقهای است که اهمیت آن تنها به سطح منطقهای محدود نمیشود، بلکه تا سطح جهانی امتداد مییابد. این تنگه گذرگاهی راهبردی و بسیار مهم برای تأمین انرژی جهانی و تجارت بینالمللی به شمار میرود. از این رو، هرگونه تنشی که در این منطقه رخ دهد، پیامدهایش تنها به کشورهای منطقه محدود نخواهد شد و جهان نیز آثار آن را از طریق قیمتهای نفت بهطور کامل مشاهده و لمس کرده است.
تنگه هرمز ثابت کرده است که یکی از شریانهای حیاتی اقتصاد جهانی است. آرزو و انتظار ما این است که تنش کنونی در نزدیکترین زمان ممکن پایان یابد و تنگه هرمز بار دیگر نقش خود را در خدمت به تجارت بینالمللی، به شکلی امن، باثبات و بدون وقفه ایفا کند. این امر نیز به خویشتنداری همه طرفها و باز نگه داشتن کانالهای دیپلماسی بستگی دارد.
ما هرگز از تشدید تنش حمایت نکردهایم، بلکه برعکس، از حل مشکلات از طریق مذاکره و برقراری گفتوگو با همه طرفها دفاع کردهایم. و تلاش کردهایم طرفها را بر سر یک میز گرد هم آوریم. زیرا میدانیم که دستیابی به راهحلی پایدار، چه در تنگه هرمز، چه در اوکراین و چه در فلسطین، از طریق درگیری محقق نمیشود، بلکه از مسیر دیپلماسی تحقق مییابد.
در ارتباط با امنیت آبراهی با چنین اهمیت و حساسیتی، مسئولیت بزرگی بر عهده کشورهای منطقه قرار دارد. ما بر این باوریم که تقویت مالکیت منطقهای و مفهوم امنیت مشترک میتواند سهم بزرگی در ثبات تنگه هرمز داشته باشد. هدف باید این باشد که تنگه هرمز به وضعیت طبیعی، امن و باثبات خود بازگردد و این وضعیت پایدار و دائمی شود.
رابطهای راهبردی
روابط کنونی با سعودی را چگونه ارزیابی میکنید؟
-ما روابط خود با سعودی را رابطهای راهبردی میدانیم؛ رابطهای که تاریخ مشترک، پیوندهای برادری میان ما و منافع متقابل آن را شکل داده است. ترکیه و سعودی نهتنها دو کشور دوست و برادرند، بلکه دو کشوری هستند که مسئولیتهای مهمی در قبال صلح، ثبات و شکوفایی منطقه بر عهده دارند.
ما از شتاب و پویاییای که روابطمان در دوره اخیر به دست آورده است، خرسندیم. در حالی که برای تقویت گفتوگوی سیاسی خود تلاش میکنیم، همکاریمان را نیز در بسیاری از زمینهها، بهویژه اقتصاد، تجارت، سرمایهگذاری، صنایع دفاعی، انرژی و گردشگری، توسعه میدهیم.
ما روابط خود با سعودی را از منظری فراتر از تحولات و شرایط مقطعی دنبال میکنیم؛ منظری که بر منافع مشترک بلندمدت و احترام متقابل استوار است. در شرایطی که منطقه ما مرحلهای را پشت سر میگذارد که با چالشهایی بسیار خطرناک همراه است، رایزنی و همکاری مستمر میان ترکیه و سعودی بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا میکند.
ما بر این باوریم که «توافقنامه مکه» به تقویت روابط ما در بسیاری از زمینهها، و در رأس آنها همکاری دفاعی، کمک خواهد کرد.
ما نسبت به مسئولیتهای مشترک خود در قبال صلح و ثبات منطقهمان آگاهی داریم و بر همین اساس عمل میکنیم. ما در ترکیه برای ثبات و امنیت سعودی و دیگر کشورهای منطقه اهمیت بسیاری قائل هستیم. زیرا هر بحرانی، هرچند محدود، که در منطقه ما رخ دهد، بر همه کشورهای منطقه تأثیر میگذارد؛ بهویژه در زمینه مهاجرت و تروریسم.
و من بر این باورم که در مرحله آینده گامهایی برخواهیم داشت که روابط دو کشور را به سطوحی بسیار بالاتر ارتقا خواهد داد.
ثبات لبنان
ترکیه از نزدیک تحولات لبنان را نیز دنبال میکند. ارزیابی شما از تحولات اخیر لبنان چیست؟
-لبنان برای ما صرفاً کشوری نزدیک از نظر جغرافیایی نیست، بلکه کشوری دوست و برادر است که پیوندهای تاریخی نیز ما را به آن مرتبط میکند. امنیت، صلح و ثبات لبنان برای ثبات سراسر منطقه ما اهمیت زیادی دارد. همانگونه که درباره دیگر کشورهای منطقه نیز صدق میکند، باید از حاکمیت، وحدت سیاسی و تمامیت ارضی لبنان صیانت شود.
ما همچنین با پیچیدهتر شدن مسائل داخلی لبنان از طریق مداخلات خارجی یا ابزارهای نظامی و تبدیل این کشور به عرصه رقابت میان قدرتهای خارجی مخالفیم. ما بر این باوریم که لبنانیها حق دارند تصمیمهای مربوط به آینده کشورشان را خودشان و با اراده آزاد خود اتخاذ کنند.
حملات اسرائیل به لبنان باید هرچه سریعتر متوقف شود؛ آن هم در شرایطی که سیاستهای تجاوزکارانه و توسعهطلبانه اسرائیل، مشکل اصلی منطقه را تشکیل میدهد. در این چارچوب، ما مذاکرات جاری برای دستیابی به آتشبس در لبنان را گامی مثبت میدانیم.
نمیتوان امنیت و ثبات لبنان را جدا از صلح منطقهای نگریست. تاریخ خاورمیانه نباید پیوسته با درگیریها، ویرانی و رنج نوشته شود. این منطقه نیز شایسته آن است که از صلح، آرامش و شکوفایی برخوردار باشد. تمامی تلاشهای دیپلماتیک ما در ترکیه بر همین رویکرد استوار است.
منطقه ما سالهای طولانی با جنگ و اشک پیوند خورده است و باید نهایت تلاش خود را برای تغییر این واقعیت به کار بگیریم. طبیعتاً امیدواریم لبنان ثبات خود را بازیابد، نهادهایش تقویت شوند و مردمش بتوانند با امنیت و آرامش به آینده خود بنگرند.
در این چارچوب، ما آمادهایم همه اشکال حمایت فنی و همکاری را ارائه کنیم. ما اراده و تعهد خود را در این زمینه به آقای رئیسجمهور جوزف عون و آقای نخستوزیر نواف سلام، که اخیراً میزبانشان در کشورمان بودیم، اعلام کردهایم.
سوریه… مرحلهای جدید
روند تغییرات در سوریه را تاکنون چگونه ارزیابی میکنید؟
-ما روند تغییراتی را که سوریه شاهد آن است، از منظر اراده ملت سوریه برای تعیین سرنوشت خود، نقطه عطفی تاریخی ارزیابی میکنیم. ترکیه از همان ابتدا از تمامیت ارضی، وحدت سیاسی و حاکمیت سوریه دفاع کرده است.
جنگ، تروریسم و بیثباتیای که سوریه از آن رنج برده، هزینههای سنگینی بر سراسر منطقه تحمیل کرده است. اکنون ما در برابر مرحلهای جدید قرار داریم. مهمترین چشمانداز ما این است که این مرحله راه را برای صلحی پایدار، ثبات و بازسازی سوریه هموار کند.
ما اجازه نخواهیم داد هیچ سازمان یا موجودیتی در شمال سوریه یا در هر بخش دیگری از آن وجود داشته باشد که امنیت ترکیه را تهدید کند. همانگونه که تمامیت ارضی سوریه برای ما از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است، امنیت ملی ترکیه نیز به همان اندازه اهمیت دارد.
از آغاز این مرحله، چشمانداز ما این بوده است که برادران سوری ما بتوانند با امنیت و صلح در کشور خود زندگی کنند. سوریه از دسامبر ۲۰۲۴ تاکنون گام مهمی در مسیر بهبود شرایط امنیتی کشور، فراهم کردن زمینه لازم برای توسعه اقتصادی و برقراری تفاهم اجتماعی برداشته است.
طبیعتاً مالکیت منطقهای و حمایت منطقهای از دولت سوریه در دستیابی به این نتایج نقش مهمی داشته است. دولت سوریه که در ایجاد روابط خوب با کشورهای منطقه و جامعه بینالمللی موفق بوده، با تمرکز بر دستورکار ثبات و امنیت پایدار، توانایی خود را برای پرهیز از درگیر شدن در منازعات بیشتر نشان داده است.
امروز، عادیسازی اوضاع در سوریه، در واقع، به مسئلهای با اهمیت راهبردی برای سراسر منطقه تبدیل شده است. به جای آنکه نام سوریه با منشأ بیثباتی گره بخورد، اکنون این نام به پروژههای اتصال و توسعه پیوند میخورد.
ترکیه، همانگونه که تاکنون عمل کرده است، به ایفای مسئولیتهای خود و انجام وظایفی که بر عهده دارد برای ثبات سوریه، کمک به برخاستن دوباره این کشور و تقویت صلح منطقهای ادامه خواهد داد. ترکیه همچنین مصمم است در این مسیر با شرکای منطقهای و بینالمللی خود همکاری کند.
اکنون که صفحهای جدید در سوریه گشوده شده است، این صفحه باید نه با رنجهای جدید، بلکه با روح صلح، برادری و حاکمیت و با چشماندازی مبتنی بر آینده مشترک نوشته شود.
گروندبرگ نسبت به بازگشت جنگ فراگیر به یمن پس از تشدید حملات حوثیها هشدار دادhttps://persian.aawsat.com/%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A8/5305566-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%A8%D8%B1%DA%AF-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%81%D8%B1%D8%A7%DA%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%D9%85%D9%86-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%D9%88%D8%AB%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AF
گروندبرگ نسبت به بازگشت جنگ فراگیر به یمن پس از تشدید حملات حوثیها هشدار داد
هانس گروندبرگ، فرستاده سازمان ملل به یمن (سازمان ملل)
هانس گروندبرگ، فرستاده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور یمن، هشدار داد که تشدید اخیر اقدامات نظامی حوثیها، یمن را در معرض بازگشت به چرخه درگیری گسترده قرار داده است. او خواستار توقف حملات و حفاظت از غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی شد.
گروندبرگ روز دوشنبه گفت حملات اخیر حوثیها به شهر المخا به کشته و زخمی شدن غیرنظامیان و نیروهای نظامی و آسیب دیدن زیرساختها، از جمله بندر، منجر شده است. او در واکنش به تحولات میدانی، «نگرانی عمیق» خود را ابراز کرد.
او افزود این حملات در شرایطی انجام شده که «از زمان آتشبسی که سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ میانجی آن بود، تشدید نظامی بیسابقهای در عملیات نظامی» رخ داده است. او هشدار داد این روند «خطر بازگشت درگیری گسترده در یمن را بهشدت افزایش میدهد».
فرستاده سازمان ملل گفت حملات اخیر، غیرنظامیان را در المخا، مأرب و مناطق دیگر با خطر جدی روبهرو کرده است. او از طرفها خواست حداکثر خویشتنداری را به خرج دهند و با دفتر او برای اتخاذ گامهای عملی جهت کاهش تنش و جلوگیری از تضعیف بیشتر دستاوردهایی که آتشبس برای غیرنظامیان یمنی به همراه داشته است، همکاری کنند.
گروندبرگ تأکید کرد پایان پایدار درگیری در یمن از راه نظامی ممکن نیست و تنها از طریق «فرایندی سیاسی و فراگیر» میتوان به آن دست یافت. او هشدار داد ادامه تشدید تنش، یمن را در جهت مخالف این هدف پیش میبرد.
[قایقی در نزدیکی کشتیهای کانتینربری که در نزدیکی تنگه بابالمندب لنگر انداختهاند (AFP)]
حملات پیدرپی به المخا
هشدار فرستاده سازمان ملل پس از مجموعهای از حملات به شهر المخا و بندر آن در ساحل غربی یمن مطرح شد. منابع نظامی یمنی از کشته و زخمی شدن غیرنظامیان و نیروهای نظامی در حملات موشکی و پهپادی حوثیها خبر دادند. این حملات مناطقی مسکونی و تأسیسات غیرنظامی را هدف قرار دادند.
بر اساس گزارشهای میدانی، حملات به المخا روز دوشنبه، چند ساعت پس از موج نخست حملات که شهر و بندر آن را هدف قرار داده بود، از سر گرفته شد. این تشدید تنش، نگرانیها درباره گسترش دامنه درگیریها در ساحل غربی را افزایش داده است.
المخا از اهمیت راهبردی برخوردار است، زیرا شهری ساحلی در نزدیکی بابالمندب، یکی از مهمترین گذرگاههای دریایی بینالمللی، قرار دارد. بندر این شهر نیز بخشی از زیرساختهای غیرنظامی و اقتصادی در مناطق تحت کنترل دولت یمن است.
بازگشت تنش به دریای سرخ
تشدید تنش در المخا همزمان با ازسرگیری حملات حوثیها به کشتیهای تجاری در دریای سرخ رخ داده است؛ تحولی که سازمان ملل درباره پیامدهای آن برای امنیت کشتیرانی و روند صلح در یمن هشدار داده است.
گروندبرگ پیشتر در ۲۳ ژوئیه هشدار داده بود که ازسرگیری حملات حوثیها به کشتیهای تجاری و تجدید اختلال در کشتیرانی در دریای سرخ، یمن را در معرض ورود به درگیری گستردهتری قرار میدهد. او بر ضرورت حفظ دستاوردهای حاصل از آتشبس ۲۰۲۲ و جلوگیری از بازگشت به جنگ فراگیر تأکید کرده بود.
روز بعد، دبیرکل سازمان ملل متحد از «نگرانی عمیق» خود درباره ازسرگیری حملات حوثیها به کشتیهای تجاری در دریای سرخ خبر داد و هشدار داد ادامه اقدامات نظامی میتواند تنشهای منطقهای را افزایش دهد و یمن را بیش از پیش به درگیری منطقهای بکشاند. این وضعیت همچنین پیامدهای اقتصادی، انسانی و زیستمحیطی فراتر از مرزهای منطقه خواهد داشت.
سازمان ملل از حوثیها خواست حملات و اقدامات تنشزا را متوقف کنند و حقوق و آزادی کشتیرانی بینالمللی در دریای سرخ و بابالمندب را در چارچوب قطعنامههای مرتبط شورای امنیت، از جمله قطعنامه ۲۷۲۲، احیا کنند.
برخاستن ستونهای دود از بندر المخا پس از حمله حوثیها در ۹ اوت ۲۰۲۶ (رویترز)
تشدید تنش فراتر از مرزهای یمن
تحولات اخیر پس از تشدید تنش از سوی حوثیها در ماه ژوئیه رخ داده است. این تشدید شامل حملات موشکی به پادشاهی عربی سعودی و تهدید کشتیرانی دریایی بوده است. سازمان ملل نیز هشدار داده که گسترش دامنه رویارویی میتواند فرصتهای ازسرگیری روند سیاسی در یمن را تضعیف کند.
پادشاهی عربی سعودی روز ۲۰ ژوئیه اعلام کرد بنادر شمالی یمن، از جمله حدیده، الصلیف و رأس عیسی، در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ پذیرای بیش از ۳۰۰ کشتی بودهاند که حامل مواد غذایی، کالا، سوخت و مصالح ساختمانی بودهاند. این اعلام در پاسخ به اتهامهای حوثیها درباره اعمال محاصره دریایی علیه یمن صورت گرفت. ریاض همچنین بر ادامه حمایت خود از تلاشهای صلح در یمن تأکید کرد و خواستار اجرای قطعنامههای شورای امنیت، از جمله قطعنامه ۲۲۱۶ درباره یمن و قطعنامه ۲۷۲۲ درباره کشتیرانی در دریای سرخ شد.
در همین زمینه، فرماندهی نیروهای مشترک ائتلاف روز ۲۰ ژوئیه اعلام کرد برای حفاظت از کشتیهای تجاری در حال عبور از بابالمندب اقداماتی اتخاذ کرده است و تأکید کرد تهدیدهای حوثیها علیه کشتیها نقض قوانین بینالمللی است.
آتشبس ۲۰۲۲ تحت فشار جدید
هشدار گروندبرگ بر این واقعیت استوار است که آتشبسی که سازمان ملل در آوریل ۲۰۲۲ میانجی آن بود، اگرچه اعتبار رسمی آن در اکتبر همان سال پایان یافت، به کاهش سطح عملیات نظامی گسترده در یمن کمک کرد و دورهای از آرامش نسبی را در مقایسه با سالهای پیش از آن به وجود آورد.
فرستاده سازمان ملل در ماه ژوئیه تأکید کرده بود که اولویت او حفظ دستاوردهای حاصل از آتشبس و جلوگیری از بازگشت به درگیری گستردهتر است. او گفته بود اگر تشدید تنش متوقف و روند مذاکرات از سر گرفته شود، مسیر دستیابی به یک راهحل سیاسی همچنان امکانپذیر است.
سازمان ملل هشدار میدهد بازگشت درگیریهای نظامی گسترده تنها به معنای ازسرگیری جنگ میان طرفهای یمنی نخواهد بود، بلکه ممکن است پیوند درگیری یمن با تنشهای منطقهای را نیز افزایش دهد و تلاشها برای دستیابی به یک راهحل سیاسی جامع را پیچیدهتر کند.
خسارت واردشده به اردوگاه میل السیله برای آوارگان در حومه شهر مأرب پس از حمله موشک بالستیک حوثیها (AFP)
درخواستهای مکرر برای کاهش تنش
اظهارات گروندبرگ در شرایطی مطرح میشود که درخواستهای بینالمللی و منطقهای برای مهار تنش افزایش یافته است. مقامهای سازمان ملل روز ۱۳ ژوئیه در شورای امنیت تأکید کردند تحولات اخیر در یمن نشان میدهد هیچ جایگزینی برای یک فرایند سیاسی فراگیر به رهبری یمنیها وجود ندارد و راهحل مذاکره همچنان مسیر دستیابی به راهحلی پایدار برای این درگیری است.
با ادامه حملات به کشتیرانی و گسترش تنش به مناطق جدیدی از یمن، روند سیاسی تحت حمایت سازمان ملل با آزمونی تازه روبهرو شده است. فرستاده سازمان ملل بار دیگر تأکید میکند که هیچ راهحل پایداری برای بحران از طریق تشدید نظامی به دست نمیآید و حفاظت از غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی باید همچنان در اولویت باشد.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة