چارپایان، جانوران و پرندگان در نقش‌ونگارهای اموی

این موجودات، جوامع و امت‌هایی کامل با ویژگی‌های متمایز خود را تشکیل می‌دهند؛ مجموعه جانوری از تنوع گونه‌ها و قالب‌های هنری گوناگونی برخوردار است

مجسمه‌هایی از مجموعه آثار نگهداری‌شده در «موزه راکفلر» در قدس شرقی که منشأ آن‌ها «قصر هشام» در حومه اریحا است
مجسمه‌هایی از مجموعه آثار نگهداری‌شده در «موزه راکفلر» در قدس شرقی که منشأ آن‌ها «قصر هشام» در حومه اریحا است
TT

چارپایان، جانوران و پرندگان در نقش‌ونگارهای اموی

مجسمه‌هایی از مجموعه آثار نگهداری‌شده در «موزه راکفلر» در قدس شرقی که منشأ آن‌ها «قصر هشام» در حومه اریحا است
مجسمه‌هایی از مجموعه آثار نگهداری‌شده در «موزه راکفلر» در قدس شرقی که منشأ آن‌ها «قصر هشام» در حومه اریحا است

نقش‌ونگار اموی عناصر تصویری را با شبکه‌های هندسی درهم آمیخته است؛ عناصری که در قالب آثاری با ظرافت بسیار در ساخت و پرداخت و کمال در اجرا جلوه‌گر شده‌اند. این عناصر تصویری حضوری پررنگ در مجموعه عظیمی از قطعات شکسته دارند که از قصری موسوم به «قصر هشام» به دست آمده‌اند؛ قصری که هیئتی باستان‌شناسی از بریتانیا در محوطه «خربه المفجر»، در شمال شهر اریحا، آن را کشف کرد.
این یافته‌ها در اصل به نوارهای تزئینی تعلق داشته‌اند. اندازه آن‌ها کوچک است و پیوندی ارگانیک با تزئینات معماری دارند که بستر شکل‌گیری آن‌ها بوده است. این عناصر انواع گوناگونی دارند: برخی گیاهی‌اند، برخی جانوری و برخی انسانی. مجموعه جانوری از تنوع گونه‌های خود غنای چشمگیری دارد و انواع مختلف چارپایان، جانوران و پرندگان را در قالب‌های هنری گوناگون در خود جای داده است.
این موجودات گوناگون، جوامع و امت‌هایی کامل را با ویژگی‌های خاص خود تشکیل می‌دهند؛ چنان‌که آیه قرآن نیز به آن اشاره دارد: «هیچ جنبنده‌ای در زمین و هیچ پرنده‌ای که با دو بال خود پرواز می‌کند نیست، مگر آن‌که امت‌هایی همانند شما هستند...» (انعام، ۳۸).
طبری در تفسیر این آیه می‌گوید: «گمان مبرید که خداوند از آنچه انجام می‌دهید غافل است یا شما را به سبب اعمالتان کیفر نخواهد داد. چگونه ممکن است از کردار شما غافل باشد یا از مجازات شما چشم بپوشد، درحالی‌که از کار هیچ موجودی که بر زمین می‌خزد، چه کوچک و چه بزرگ، و هیچ پرنده‌ای که با دو بال خود در هوا پرواز می‌کند، غافل نیست؟ بلکه همه آن‌ها را به گونه‌ها و گروه‌های مختلف تقسیم کرده است؛ آن‌ها نیز همانند شما شناخت دارند و در آنچه برایشان مقدر شده است، همانند شما رفتار می‌کنند و اعمالی که به سود یا زیانشان انجام می‌دهند، برایشان محفوظ می‌ماند.»
این موجودات با گونه‌ها و انواع مختلف خود در زمین زندگی می‌کنند و جهان‌های گوناگونی را پدید می‌آورند. طبری در اینجا سخن یکی از تابعین را نقل می‌کند: «از ذره تا هر آنچه از جنبندگان خدا آفریده و از آن بزرگ‌تر است.»
«ذره» به معنای مورچه است؛ کوچک‌ترین موجود جنبنده. و «هر آنچه از جنبندگان بزرگ‌تر از آن است» به همه حیوانات، خزندگان و پرندگانی اشاره دارد که بر سطح زمین حرکت می‌کنند. منظور از «انواع آفریده‌های خدا» نیز گونه‌ها و گروه‌های مختلفی است که خداوند آفریده و در تنوع و سرشت آن‌ها آفرینش خود را به کمال رسانده است.
پرندگان در میان مجموعه‌ای از قطعات شکسته به‌دست‌آمده از «قصر هشام» حضور دارند. شاید کامل‌ترین آن‌ها قطعه‌ای باشد که پرنده‌ای شبیه کبوتر را نشان می‌دهد. پرنده از پهلو به تصویر کشیده شده و منقار خود را در خوشه‌ای انگور فرو برده است. این خوشه از شبکه‌ای هماهنگ از دانه‌های مرواریدمانند تشکیل شده که در مرکز هر یک سوراخی دایره‌ای، شبیه حلقه‌ای ظریف و مینیاتوری، ایجاد شده است. کبوتر از این دانه‌ها تغذیه می‌کند و چشم آن نیز در ترکیب‌بندی اثر، به یکی از همین دانه‌ها شباهت دارد.
سر پرنده را پوششی قوس‌دار از پرها می‌پوشاند. گردن فاقد جزئیات است و طوقی آن را دربر گرفته که بالای سینه به هم می‌رسد؛ سینه نیز همچون گردن از هرگونه جزئیات خالی است. در مقابل، بال و دم با پرهایشان نمایان‌اند؛ پرهایی که به تقسیم‌بندی‌های هندسی و هماهنگ تبدیل شده‌اند. بال به دو بخش تقسیم می‌شود: بخش بالایی با رشته‌ای از حلقه‌های بیضی‌شکل و همسان تزئین شده و بخش پایینی را ردیفی از خانه‌های افقی و موازی آراسته است. دم نیز از پشت این بال امتداد می‌یابد و خانه‌های افقی مشابهی آن را تزئین می‌کنند.
با پرنده دیگری نیز روبه‌رو می‌شویم که سرش از میان رفته است. در پشت آن، خوشه‌ای مشابه دیده می‌شود که دانه‌های مرواریدمانندش این شباهت را نشان می‌دهند. بالای سینه، طوقی به شکل زنجیره‌ای از حلقه‌های دایره‌ای قرار دارد که مطابق با شیوه رایج در این مجموعه ساخته شده است. در مقابل، پرهای سینه به شبکه‌ای از دایره‌های فشرده و کنار هم تبدیل شده‌اند. دم از پشت این شبکه امتداد می‌یابد و در قسمت بالایی آن، طوقی مشابه قرار گرفته است. بال روی این مجموعه گسترده شده و به دو شبکه تقسیم می‌شود. بخش بالایی را حلقه‌های دایره‌ای پوشانده‌اند که از نظر ترکیب‌بندی با حلقه‌های طوق سینه هماهنگ‌اند. بخش پایینی نیز شامل پنج خانه است که هر یک با ردیفی از خطوط عمودی تزئین شده‌اند؛ خطوطی که از نظر شکل به دندانه‌های شانه شباهت دارند.
در همین زمینه، قطعه سومی نیز خودنمایی می‌کند که ظاهراً اردکی را نشان می‌دهد. این پرنده نیز از پهلو به تصویر کشیده شده و سرش را به سمت بالا گرفته است. چشم دایره‌ای آن با مردمکی فرورفته در مرکز دیده می‌شود. گردنش بلند است و طوقی ساده به شکل رشته‌ای از دانه‌های ریز آن را می‌آراید. پرهای قسمت بالایی پشت نیز نمایان‌اند و از ردیفی از خانه‌های افقی و هماهنگ تشکیل شده‌اند.
تصاویر چارپایان و جانوران گوناگون‌اند و شاید از نظر هنری زیباترین آن‌ها پیکره شیری در حالت لمیده باشد؛ اثری که به تندیس کوچکی از یک قطعه سنگ شباهت دارد. شیر چنان به نظر می‌رسد که گویی در آستانه برخاستن است؛ حرکتی که از وضعیت دو پای جلویی آن پیداست. تناسب اندام بر اساس کالبدشناسی واقع‌گرایانه شکل گرفته است؛ مفاصل بدن نیز گواه این امرند.
سر شیر کاملاً نمایان است و اجزای چهره‌اش وضوح دارند: چشمی بادامی‌شکل با مردمکی فرورفته در مرکز، بینی برجسته و دهانی بسته. پشت شیر صاف و هموار است و یالی بر آن قرار دارد که دسته‌های مو، گردن و قسمت بالایی سینه را می‌پوشانند. شیر بر پایه‌ای تزئین‌شده ایستاده که شبکه‌ای گیاهی از شاخه‌های مارپیچ و ظریف آن را آراسته است.
این حیوان در مجسمه دیگری نیز حضور دارد؛ در این اثر، چنان به نظر می‌رسد که در حال دریدن شکار خود است؛ شکاری که تنها پشت خال‌دارش از آن باقی مانده است. این پشت به شکل توده‌ای تزئینی درآمده که در آن بار دیگر شبکه‌ای از حلقه‌های فشرده و کنار هم دیده می‌شود. در مقابل، سر شیر با آرواره‌های گشوده نمایان است و چشم‌هایش نیز از همان الگوی رایج در این مجموعه پیروی می‌کنند.
از میان جهان متنوع چارپایان و جانوران، مجسمه‌ای نیز دیده می‌شود که موجودی شبیه گوساله را نشان می‌دهد. این حیوان از پهلو به تصویر کشیده شده و در حالتی کاملاً آرام زانو زده است؛ بی‌آن‌که نشانی از حرکتی زنده در آن دیده شود. مفاصل بدن در اینجا ساختاری دگرگون‌شده و عمدتاً هندسی دارند. سر نیز در قالبی مشابه شکل گرفته و مردمکی دایره‌ای دارد که در مرکز آن حفره‌ای فرورفته ایجاد شده است.
بینی به سمت جلو امتداد یافته و سوراخی مشابه، منفذ بینی آن را مشخص می‌کند. دهان بسته به نظر می‌رسد و شکافی افقی و پهن، دو آرواره را از یکدیگر جدا می‌کند.



چارپایان، جانوران و پرندگان در نقش‌ونگارهای اموی

مجسمه‌هایی از مجموعه آثار نگهداری‌شده در «موزه راکفلر» در قدس شرقی که منشأ آن‌ها «قصر هشام» در حومه اریحا است
مجسمه‌هایی از مجموعه آثار نگهداری‌شده در «موزه راکفلر» در قدس شرقی که منشأ آن‌ها «قصر هشام» در حومه اریحا است
TT

چارپایان، جانوران و پرندگان در نقش‌ونگارهای اموی

مجسمه‌هایی از مجموعه آثار نگهداری‌شده در «موزه راکفلر» در قدس شرقی که منشأ آن‌ها «قصر هشام» در حومه اریحا است
مجسمه‌هایی از مجموعه آثار نگهداری‌شده در «موزه راکفلر» در قدس شرقی که منشأ آن‌ها «قصر هشام» در حومه اریحا است

نقش‌ونگار اموی عناصر تصویری را با شبکه‌های هندسی درهم آمیخته است؛ عناصری که در قالب آثاری با ظرافت بسیار در ساخت و پرداخت و کمال در اجرا جلوه‌گر شده‌اند. این عناصر تصویری حضوری پررنگ در مجموعه عظیمی از قطعات شکسته دارند که از قصری موسوم به «قصر هشام» به دست آمده‌اند؛ قصری که هیئتی باستان‌شناسی از بریتانیا در محوطه «خربه المفجر»، در شمال شهر اریحا، آن را کشف کرد.
این یافته‌ها در اصل به نوارهای تزئینی تعلق داشته‌اند. اندازه آن‌ها کوچک است و پیوندی ارگانیک با تزئینات معماری دارند که بستر شکل‌گیری آن‌ها بوده است. این عناصر انواع گوناگونی دارند: برخی گیاهی‌اند، برخی جانوری و برخی انسانی. مجموعه جانوری از تنوع گونه‌های خود غنای چشمگیری دارد و انواع مختلف چارپایان، جانوران و پرندگان را در قالب‌های هنری گوناگون در خود جای داده است.
این موجودات گوناگون، جوامع و امت‌هایی کامل را با ویژگی‌های خاص خود تشکیل می‌دهند؛ چنان‌که آیه قرآن نیز به آن اشاره دارد: «هیچ جنبنده‌ای در زمین و هیچ پرنده‌ای که با دو بال خود پرواز می‌کند نیست، مگر آن‌که امت‌هایی همانند شما هستند...» (انعام، ۳۸).
طبری در تفسیر این آیه می‌گوید: «گمان مبرید که خداوند از آنچه انجام می‌دهید غافل است یا شما را به سبب اعمالتان کیفر نخواهد داد. چگونه ممکن است از کردار شما غافل باشد یا از مجازات شما چشم بپوشد، درحالی‌که از کار هیچ موجودی که بر زمین می‌خزد، چه کوچک و چه بزرگ، و هیچ پرنده‌ای که با دو بال خود در هوا پرواز می‌کند، غافل نیست؟ بلکه همه آن‌ها را به گونه‌ها و گروه‌های مختلف تقسیم کرده است؛ آن‌ها نیز همانند شما شناخت دارند و در آنچه برایشان مقدر شده است، همانند شما رفتار می‌کنند و اعمالی که به سود یا زیانشان انجام می‌دهند، برایشان محفوظ می‌ماند.»
این موجودات با گونه‌ها و انواع مختلف خود در زمین زندگی می‌کنند و جهان‌های گوناگونی را پدید می‌آورند. طبری در اینجا سخن یکی از تابعین را نقل می‌کند: «از ذره تا هر آنچه از جنبندگان خدا آفریده و از آن بزرگ‌تر است.»
«ذره» به معنای مورچه است؛ کوچک‌ترین موجود جنبنده. و «هر آنچه از جنبندگان بزرگ‌تر از آن است» به همه حیوانات، خزندگان و پرندگانی اشاره دارد که بر سطح زمین حرکت می‌کنند. منظور از «انواع آفریده‌های خدا» نیز گونه‌ها و گروه‌های مختلفی است که خداوند آفریده و در تنوع و سرشت آن‌ها آفرینش خود را به کمال رسانده است.
پرندگان در میان مجموعه‌ای از قطعات شکسته به‌دست‌آمده از «قصر هشام» حضور دارند. شاید کامل‌ترین آن‌ها قطعه‌ای باشد که پرنده‌ای شبیه کبوتر را نشان می‌دهد. پرنده از پهلو به تصویر کشیده شده و منقار خود را در خوشه‌ای انگور فرو برده است. این خوشه از شبکه‌ای هماهنگ از دانه‌های مرواریدمانند تشکیل شده که در مرکز هر یک سوراخی دایره‌ای، شبیه حلقه‌ای ظریف و مینیاتوری، ایجاد شده است. کبوتر از این دانه‌ها تغذیه می‌کند و چشم آن نیز در ترکیب‌بندی اثر، به یکی از همین دانه‌ها شباهت دارد.
سر پرنده را پوششی قوس‌دار از پرها می‌پوشاند. گردن فاقد جزئیات است و طوقی آن را دربر گرفته که بالای سینه به هم می‌رسد؛ سینه نیز همچون گردن از هرگونه جزئیات خالی است. در مقابل، بال و دم با پرهایشان نمایان‌اند؛ پرهایی که به تقسیم‌بندی‌های هندسی و هماهنگ تبدیل شده‌اند. بال به دو بخش تقسیم می‌شود: بخش بالایی با رشته‌ای از حلقه‌های بیضی‌شکل و همسان تزئین شده و بخش پایینی را ردیفی از خانه‌های افقی و موازی آراسته است. دم نیز از پشت این بال امتداد می‌یابد و خانه‌های افقی مشابهی آن را تزئین می‌کنند.
با پرنده دیگری نیز روبه‌رو می‌شویم که سرش از میان رفته است. در پشت آن، خوشه‌ای مشابه دیده می‌شود که دانه‌های مرواریدمانندش این شباهت را نشان می‌دهند. بالای سینه، طوقی به شکل زنجیره‌ای از حلقه‌های دایره‌ای قرار دارد که مطابق با شیوه رایج در این مجموعه ساخته شده است. در مقابل، پرهای سینه به شبکه‌ای از دایره‌های فشرده و کنار هم تبدیل شده‌اند. دم از پشت این شبکه امتداد می‌یابد و در قسمت بالایی آن، طوقی مشابه قرار گرفته است. بال روی این مجموعه گسترده شده و به دو شبکه تقسیم می‌شود. بخش بالایی را حلقه‌های دایره‌ای پوشانده‌اند که از نظر ترکیب‌بندی با حلقه‌های طوق سینه هماهنگ‌اند. بخش پایینی نیز شامل پنج خانه است که هر یک با ردیفی از خطوط عمودی تزئین شده‌اند؛ خطوطی که از نظر شکل به دندانه‌های شانه شباهت دارند.
در همین زمینه، قطعه سومی نیز خودنمایی می‌کند که ظاهراً اردکی را نشان می‌دهد. این پرنده نیز از پهلو به تصویر کشیده شده و سرش را به سمت بالا گرفته است. چشم دایره‌ای آن با مردمکی فرورفته در مرکز دیده می‌شود. گردنش بلند است و طوقی ساده به شکل رشته‌ای از دانه‌های ریز آن را می‌آراید. پرهای قسمت بالایی پشت نیز نمایان‌اند و از ردیفی از خانه‌های افقی و هماهنگ تشکیل شده‌اند.
تصاویر چارپایان و جانوران گوناگون‌اند و شاید از نظر هنری زیباترین آن‌ها پیکره شیری در حالت لمیده باشد؛ اثری که به تندیس کوچکی از یک قطعه سنگ شباهت دارد. شیر چنان به نظر می‌رسد که گویی در آستانه برخاستن است؛ حرکتی که از وضعیت دو پای جلویی آن پیداست. تناسب اندام بر اساس کالبدشناسی واقع‌گرایانه شکل گرفته است؛ مفاصل بدن نیز گواه این امرند.
سر شیر کاملاً نمایان است و اجزای چهره‌اش وضوح دارند: چشمی بادامی‌شکل با مردمکی فرورفته در مرکز، بینی برجسته و دهانی بسته. پشت شیر صاف و هموار است و یالی بر آن قرار دارد که دسته‌های مو، گردن و قسمت بالایی سینه را می‌پوشانند. شیر بر پایه‌ای تزئین‌شده ایستاده که شبکه‌ای گیاهی از شاخه‌های مارپیچ و ظریف آن را آراسته است.
این حیوان در مجسمه دیگری نیز حضور دارد؛ در این اثر، چنان به نظر می‌رسد که در حال دریدن شکار خود است؛ شکاری که تنها پشت خال‌دارش از آن باقی مانده است. این پشت به شکل توده‌ای تزئینی درآمده که در آن بار دیگر شبکه‌ای از حلقه‌های فشرده و کنار هم دیده می‌شود. در مقابل، سر شیر با آرواره‌های گشوده نمایان است و چشم‌هایش نیز از همان الگوی رایج در این مجموعه پیروی می‌کنند.
از میان جهان متنوع چارپایان و جانوران، مجسمه‌ای نیز دیده می‌شود که موجودی شبیه گوساله را نشان می‌دهد. این حیوان از پهلو به تصویر کشیده شده و در حالتی کاملاً آرام زانو زده است؛ بی‌آن‌که نشانی از حرکتی زنده در آن دیده شود. مفاصل بدن در اینجا ساختاری دگرگون‌شده و عمدتاً هندسی دارند. سر نیز در قالبی مشابه شکل گرفته و مردمکی دایره‌ای دارد که در مرکز آن حفره‌ای فرورفته ایجاد شده است.
بینی به سمت جلو امتداد یافته و سوراخی مشابه، منفذ بینی آن را مشخص می‌کند. دهان بسته به نظر می‌رسد و شکافی افقی و پهن، دو آرواره را از یکدیگر جدا می‌کند.


نرودا و لورکا با یک شنل به مصاف «گاو» استبداد می‌روند

لوركا
لوركا
TT

نرودا و لورکا با یک شنل به مصاف «گاو» استبداد می‌روند

لوركا
لوركا

رابطه میان کسانی که به حرفه‌ای واحد اشتغال دارند، همواره با نوعی ناسازگاری، احتیاط و بدگمانی همراه بوده است. حتی در بسیاری از مواقع، این رابطه از حدود رقابت طبیعی و مشروع فراتر می‌رود و به دشمنی، حسادت و کینه‌توزی میان افراد درگیر تبدیل می‌شود. اگر منشأ این احساسات منفی، که در زبان عامه از آن با عنوان «دشمنی هم‌صنفان» یاد می‌شود، برای حاشیه‌نشینان و صاحبان کسب‌وکارهای کوچک، به رقابت بر سر منبع درآمد و لقمه‌ای نان مربوط باشد، ماجرا در مورد صاحبان ثروت‌های کلان و رقیبان مناصب سیاسی و مدیریتی کاملاً متفاوت است؛ جایی که دشمنی از طمع سیری‌ناپذیر، خودشیفتگی فزاینده و گرایش بیمارگونه به نپذیرفتن و طرد دیگری سرچشمه می‌گیرد.
شاید یکی از شگفت‌انگیزترین تناقض‌ها این باشد که فعالان عرصه ادبیات، اندیشه و هنر نیز گرفتار همان آفت‌هایی شوند که گروه‌های فرودست اجتماعی از آن رنج می‌برند؛ از جمله حسادت، کینه‌توزی و حذف متقابل یکدیگر؛ حال آن‌که انتظار می‌رود حاصل آفرینش‌های ادبی و هنری آنان، عدالت و عشق را در میان انسان‌ها به بالاترین سطح ممکن برساند. شاید دلیل این امر را باید در خودشیفتگی مفرط کسانی جست‌وجو کرد که قدرت زبان به آنان احساس برتری، غرور و تمایز از دیگران می‌بخشد. افزون بر این، آنان عمیقاً احساس می‌کنند که رقابتشان با همتایانشان صرفاً به زندگی گذرای دنیوی محدود نمی‌شود، بلکه هم‌زمان نبردی بر سر جاودانگی نیز هست.
بااین‌حال، تعمیم دادن چنین پدیده‌ای به همه اهل هنر و خلاقیت، نهایت بی‌انصافی است؛ زیرا در میان آفرینندگان هنری کسانی نیز بوده‌اند که روابطی صمیمانه و دوستی‌هایی عمیق و استوار با یکدیگر داشته‌اند؛ با آن‌که بر یک ماده و در یک عرصه کار می‌کردند و در رقابت برای رسیدن به قله، بسیار به یکدیگر نزدیک به نظر می‌رسیدند. در این زمینه، بیش از همه رابطه عمیقی به ذهنم می‌آید که نود سال پیش میان گارسیا لورکا و پابلو نرودا شکل گرفت.
شاید نرودا و لورکا هر دو دیدارشان را در بوئنوس‌آیرس مدیون صرفاً تصادف باشند؛ جایی که اولی به‌عنوان کنسول کشورش در پایتخت آرژانتین فعالیت می‌کرد و دومی برای اجرای نمایشنامه «عروسی خون» و نظارت بر اجرای آن به این شهر آمده بود. بااین‌حال، آنچه از نخستین لحظه دیدار این دو شاعر را به یکدیگر پیوند داد، تنها حاصل شیمی شخصیتی میان آن دو نبود، بلکه شناختی بود که هر یک از تجربه و آثار خلاقانه دیگری داشت. افزون بر این، هر دو به یک گرایش سیاسی مشترک تعلق داشتند و نگاهشان به نقش شعر در دفاع از آزادی و کرامت انسانی یکسان بود.
نرودا در کتاب خاطرات خود، «اعتراف می‌کنم که زیسته‌ام»، صفحات قابل‌توجهی را به رابطه‌اش با لورکا اختصاص داده است. او اشاره می‌کند که شماری از نویسندگان آرژانتینی برای برگزاری مراسم بزرگداشتی باشکوه به افتخار این دو شاعر دوست، یکی شیلیایی و دیگری اسپانیایی، پیش‌قدم شدند. اما این اقدام تجلیلی در میان همه با استقبال یکسانی روبه‌رو نشد. درحالی‌که شاعران و هنرمندان بزرگ از آن استقبال و ستایش کردند، برخی نویسندگان دون‌پایه و مدعیان شاعری با بدگمانی، حسادت و احساس رقابت به آن واکنش نشان دادند.
همین مسئله باعث شد لورکا، که به تعبیر نرودا هوشی سرشار و پرهیاهو همچون قطاری از قهقهه داشت، به دوستش پیشنهاد کند که برای مقابله با این افراد تنگ‌نظر، نه‌فقط در طول مراسم با تحسین و لبخند متقابل به یکدیگر پاسخ دهند، بلکه سخنرانی واحدی بنویسند و آن را به شیوه «آل آلیمون» به نوبت ارائه کنند.

نرودا

نرودا از دوست شاعرش پرسید: «این شیوه دیگر چیست؟»
لورکا پاسخ داد که این خطرناک‌ترین شیوه گاوبازی است؛ شیوه‌ای که در آن دو گاوباز هم‌زمان و با یک شنل، در میدان به مصاف گاو خشمگین می‌روند. سپس افزود که این شیوه در هر صد سال، فقط یک یا دو بار اجرا می‌شود و تنها دو برادر یا دو نفری که خونی مشترک دارند، می‌توانند آن را به انجام برسانند.
لورکا در ادامه توضیح داد که واژه «آل آلیمون» که نام یکی از بازی‌های کودکان نیز هست، ریشه‌ای عربی دارد و به معنای «بر روی لیمو» است.
برای آن‌که این دو شاعر بازی را تا انتها پیش ببرند، لورکا رو به حاضران کرد و گفت: «من و نرودا هم‌زمان سخن خواهیم گفت. به شیوه گاوبازی، هر یک بدن دیگری را به عاریت خواهیم گرفت و هر دو زیر یک پوشش قرار خواهیم گرفت.»
پابلو بلافاصله سخن او را ادامه داد: «من و فدریکو با سیمی الکتریکی به یکدیگر متصل شده‌ایم و به‌نوبت به این استقبال گرم شما پاسخ خواهیم داد.»
سپس لورکا از دوستش خواست در یکی از دو انتهای سالن بنشیند و خودش در انتهای دیگر جای گرفت. هنگامی که اولی سخن خود را با خطاب «خانم‌ها» آغاز کرد، دیگری جمله را با افزودن «آقایان» کامل کرد.
از آنجا که دو دوست توافق کرده بودند روبن داریو، بنیان‌گذار مدرنیسم شعری در آمریکای لاتین، محور سخنرانی مشترکشان باشد، نرودا سخن گفتن درباره شاعر بزرگ و مورد غفلت نیکاراگوئه، روبن داریو، را آغاز کرد. لورکا جمله او را با این پرسش ادامه داد: «مجسمه روبن داریو کجاست؟»
سپس نرودا بلندگو را به دست گرفت و از سوی خود گفت: «او عاشق باغ‌ها بود؛ پس باغ روبن داریو در بوئنوس‌آیرس کجاست؟»
نرودا در بخش دیگری از خاطراتش، ماجرای ضیافت شامی را برای خوانندگان روایت می‌کند که یکی از ثروتمندان آرژانتینی به افتخار دو شاعر «لیمویی» ترتیب داده بود. او تعریف می‌کند که یکی از زنان زیباروی حاضر در مجلس پیوسته نگاهش را به سوی او می‌دوخت و همزاد اسپانیایی‌اش را نادیده می‌گرفت.
وقتی پابلو به بالا نگاه کرد، به هر دوی آن‌ها، لورکا و آن دختر، اشاره کرد تا هر سه به بالای برج مجاور سالن غذاخوری بروند. هنگامی که به بالای برج رسیدند، نرودا با آن دختر برای ماجراجویی عاشقانه‌ای بی‌پروا در مرتفع‌ترین نقطه بوئنوس‌آیرس به توافق رسید. سپس از دوستش خواست برای جلوگیری از رسوایی بزرگی که ممکن بود به اعتبار شاعر و مقام دیپلماتیکش لطمه بزند، مراقب محل باشد. دوستش نیز بی‌آن‌که کوچک‌ترین نشانه‌ای از مخالفت یا نارضایتی بروز دهد، به خواسته و هوس او تن داد.
پس از آن، دو شاعر در مادرید یکدیگر را ملاقات کردند. نرودا پیش‌تر از دولت شیلی خواسته بود او را به‌عنوان سفیر کشورش در اسپانیا منصوب کند. هرچند پابلو از گسترده‌ترین دروازه فرهنگی وارد اسپانیا شد و با چهره‌های بسیاری همچون پیکاسو، آلبرتی، الکساندره، فرناندس، خیمنس و دیگران دوستی برقرار کرد، اما لورکا همچنان نزدیک‌ترین فرد به روح او و نزدیک‌ترین کس به نگاهش به شعر و جهان باقی ماند.
هر کس آثار این دو شاعر را با تأمل بررسی کند، بی‌تردید از نقاط تلاقی و شباهت‌های میان تجربه ادبی آن‌ها درنگ خواهد کرد؛ استعاره‌های غافلگیرکننده و سرشار از تناقض که از غنی‌ترین جلوه‌های طبیعت سرزمین‌هایشان برگرفته شده‌اند.
همچنین، غنای موسیقایی و لحن شاعرانه پرشوری که ویژگی سبک هر دو شاعر است، از نثرپردازی متعارف و احساسات‌گرایی سست و سطحی فاصله می‌گیرد و به نیرویی سیل‌آسا در ستایش زندگی و سرمستی از زیبایی جهان تبدیل می‌شود؛ نیرویی که میان خواسته‌های محسوس و گرایش‌های عرفانی در نوسان است.
اگر تفاوت‌هایی میان این دو تجربه ادبی وجود داشته باشد، مهم‌ترین بخش آن به ماهیت دو جغرافیایی مربوط می‌شود که پشتوانه تجربه شعری آن‌ها هستند و نیز به ساختار شخصیتی خودشان. نرودا از عوارض طبیعی گسترده و طولی کوهستان‌ها و سواحل شیلی و توفان‌های آن الهام می‌گیرد؛ درحالی‌که تصاویر و زبان گزنده لورکا از سرچشمه‌های بکر جهان کولی‌ها و از ستیز زندگی و مرگ در میدان‌های باشکوه گاوبازی اسپانیا، زیر آفتاب‌های درخشان آن سرزمین، برمی‌خیزد.
نرودا با استواری در کنار جمهوری‌خواهان ایستاد؛ همان‌ها که در برابر لشکرهای فرانکو که به سوی مادرید پیشروی می‌کردند، مقاومت می‌کردند. اما آنچه بیش از هر چیز او را آزرد، کشته شدن دوست نابغه‌اش در نخستین فصل‌های جنگ داخلی اسپانیا بود؛ دوستی که به تعبیر او «عصاره عمرها و دوران‌های اسپانیا و میراث آفرینش فرهنگی عربی‌ـ‌اندلسی آن» را در خود داشت و به دست جلادانی کشته شد که شباهت بسیاری به قاتلان پوشکین در روسیه تزاری داشتند.
شاید آن شعر بی‌همتا و آکنده از اندوه که نرودا در سوگ نزدیک‌ترین دوستش سرود، گویاترین بیان احساسات عمیق احترام، محبت و وفاداری او به لورکا باشد؛ شعری که در آغاز آن، با سوز و گداز فریاد می‌زند:

«کاش می‌توانستم از ترس، در خانه‌ای متروک بگریم
کاش می‌توانستم چشمانم را از حدقه بیرون آورم و بخورم
به خاطر صدای نارنجی‌رنگت که جامه عزا بر تن دارد
و به خاطر شعرت که با فریادی انفجارآمیز فوران می‌کند
زیرا به خاطر توست که بیمارستان‌ها را به رنگ آبی درمی‌آورند
و به خاطر توست که مدرسه‌ها و محله‌های دریایی سر برمی‌آورند
و کارگاه‌ها، با پرده‌های سیاهشان، از قاشق‌ها و خون انباشته می‌شوند.»

شاید نرودا و لورکا هر دو دیدارشان را در بوئنوس‌آیرس مدیون صرفاً تصادف باشند.


رابرت پتینسون، جیمز باند بعدی


رابرت پتینسون، بازیگر بریتانیایی هنگام عکاسی تبلیغاتی فیلم «اودیسه» در لندن، ۵ ژوئیه ۲۰۲۶ (آسوشیتدپرس)
رابرت پتینسون، بازیگر بریتانیایی هنگام عکاسی تبلیغاتی فیلم «اودیسه» در لندن، ۵ ژوئیه ۲۰۲۶ (آسوشیتدپرس)
TT

رابرت پتینسون، جیمز باند بعدی


رابرت پتینسون، بازیگر بریتانیایی هنگام عکاسی تبلیغاتی فیلم «اودیسه» در لندن، ۵ ژوئیه ۲۰۲۶ (آسوشیتدپرس)
رابرت پتینسون، بازیگر بریتانیایی هنگام عکاسی تبلیغاتی فیلم «اودیسه» در لندن، ۵ ژوئیه ۲۰۲۶ (آسوشیتدپرس)

استودیوهای «آمازون ام‌جی‌ام» روز دوشنبه اعلام کردند که رابرت پتینسون، بازیگر بریتانیایی، جیمز باند بعدی خواهد بود. به این ترتیب، او نخستین بازیگری است که پس از کناره‌گیری دنیل کریگ از مجموعه فیلم‌های جاسوسی چنددهه‌ای، این نقش را بر عهده می‌گیرد؛ این خبر را خبرگزاری «رویترز» گزارش داده است.
مجموعه فیلم‌های باند، که درباره مأمور مخفی‌ای با جذابیت خاص و کت‌وشلوارهای شیک و اختصاصی است، از طولانی‌ترین مجموعه‌های سینمایی و پرفروش‌ترین آن‌ها در تاریخ هالیوود به شمار می‌رود.

رابرت پتینسون در مراسم نمایش فیلم «وقت اوج» در هشتادوسومین دوره جشنواره فیلم ونیز در ایتالیا، ۵ سپتامبر ۲۰۲۶ (آسوشیتدپرس)

این مجموعه نخستین بار در سال ۱۹۶۲ آغاز شد و از زمانی که شان کانری نقش مأمور ۰۰۷ را در فیلم «دکتر نو» روی پرده سینماها ایفا کرد، فروش جهانی بلیت فیلم‌های آن از ۷ میلیارد دلار فراتر رفته است.
بیش از ۲۰ فیلم از مجموعه باند ساخته شده است. فیلم مورد انتظار، نخستین ماجراجویی باند زیر نظر «آمازون ام‌جی‌ام» خواهد بود؛ شرکتی که در چارچوب یک پروژه مشترک جدید با صاحبان حقوق این مجموعه، مایکل ویلسون و باربارا بروکلی، در سال ۲۰۲۵ کنترل خلاقانه این مجموعه سینمایی را در اختیار گرفت.
قرار است دنی ویلنوو، که پیش‌تر نامزد جایزه اسکار شده و به‌خاطر کارگردانی آثاری چون سه‌گانه «تلماسه» و فیلم «ورود» شناخته می‌شود، فیلم جدید را کارگردانی کند. استیون نایت، نویسنده بریتانیایی، نیز نگارش فیلم‌نامه آن را بر عهده خواهد داشت.
پتینسون که امسال در فیلم‌های «اودیسه»، «پرایم تایم» و «دراما» بازی کرده است، جانشین کریگ می‌شود؛ بازیگری که پس از فیلم «زمانی برای مردن نیست»، محصول سال ۲۰۲۱، از این نقش کناره گرفت.

رابرت پتینسون در مراسم نمایش فیلم «دراما» در پاریس، ۲۴ مارس ۲۰۲۶ (آسوشیتدپرس)

پتینسون همچنین امسال در فیلم بسیار مورد انتظار «تلماسه: بخش سوم» بازی می‌کند که قرار است ۱۸ دسامبر در سینماها اکران شود.
پتینسون در بیانیه‌ای گفت: «جیمز باند یکی از شخصیت‌های اسطوره‌ای سینماست و سپردن نقش ۰۰۷ به من افتخاری است که در تمام عمر با من خواهد ماند.»
او افزود: «از دنی، ایمی، دیوید، تانیا و همه کارکنان استودیوهای آمازون ام‌جی‌ام به‌خاطر اعتمادی که به من کرده‌اند، بسیار سپاسگزارم. اینکه بگویم این نقش رؤیایی است که به حقیقت پیوسته، کمترین چیزی است که می‌توان گفت. نمی‌توانم هیجانم را از این همکاری و کاری که با این گروه فوق‌العاده در پیش داریم، بیان کنم.» او به تهیه‌کنندگان، ایمی پاسکال و دیوید هیمن، و تهیه‌کننده اجرایی، تانیا لاپوآنت، اشاره داشت.