غرب ستایش از تهران به‌دلیل بازرسی بوشهر را مردود دانست

مسکو خواستار تضمین برای عدم حمله شد

نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مقر آژانس در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)
نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مقر آژانس در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)
TT

غرب ستایش از تهران به‌دلیل بازرسی بوشهر را مردود دانست

نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مقر آژانس در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)
نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مقر آژانس در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)

فرانسه، آلمان، بریتانیا و ایالات متحده روز پنجشنبه اعلام کردند در حال حاضر هیچ مانع فنی‌ای بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از بازگشت به تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده ایران بازنمی‌دارد، و گفتند مدیرکل آژانس بارها این را روشن کرده است.
این چهار کشور در بیانیه‌ای مشترک که فرانسه آن را در شورای حکام آژانس در وین قرائت کرد، افزودند ایران نباید صرفاً به‌خاطر اجازه بازرسی از نیروگاه بوشهر انتظار «ستایش» داشته باشد، تا زمانی که بازرسان را از دسترسی به بقیه تأسیسات اعلام‌شده‌اش بازمی‌دارد.
آنان با استناد به تازه‌ترین گزارش‌های رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، گفتند راستی‌آزمایی میدانی از فوریه ۲۰۲۶ به نیروگاه بوشهر محدود بوده و آژانس از تهران اطلاعاتی درباره وضعیت تأسیسات و مواد هسته‌ای اعلام‌شده‌اش دریافت نکرده است.
بیانیه‌ تأکید کرد اجرای توافق‌نامه پادمان هسته‌ای «نمی‌تواند به‌صورت یک‌جانبه تعلیق شود»، و هشدار دادند اگر به هر کشوری اجازه داده شود زمان و شیوه اجرای تعهداتش را برگزیند، «ضربه‌ای ویرانگر» به نظام بین‌المللی پادمان وارد می‌شود.
آنان گفتند آژانس، در نتیجه «راهبرد وقت‌کشی» ایران، نمی‌تواند نتیجه بگیرد مواد هسته‌ای اعلام‌شده از فعالیت‌های صلح‌آمیز منحرف نشده‌اند، و حدود ۱۸ ماه است «تداوم دانش» خود را درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالا که پیش‌تر راستی‌آزمایی کرده بود، از دست داده است.
در این بیانیه آمده است این چهار کشور همچون گروسی نگران‌اند که آژانس همچنان از دسترسی به چهارمین تأسیسات غنی‌سازی اعلام‌شده ایران در اصفهان محروم است و اطلاعاتی درباره آن ندارد.

آنان تهران را متهم کردند از ارائه توضیحات درباره مسائل پادمانی معوق خودداری می‌کند، بند اصلاح‌شده ۳.۱ مربوط به اطلاع‌رسانی زودهنگام درباره تأسیسات هسته‌ای را اجرا نمی‌کند، و قطعنامه‌های شورای امنیت و شورای حکام را که خواستار اجرای فوری پروتکل الحاقی و تصویب آن هستند نادیده می‌گیرد.
کشورهای غربی تأکید کردند ایران همچنین مانع آن می‌شود که آژانس پایبندی این کشور را به قطعنامه‌های مرتبط شورای امنیت راستی‌آزمایی کند؛ قطعنامه‌هایی که تهران را ملزم به تعلیق همه فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم، بازفرآوری و پروژه‌های مرتبط با آب سنگین می‌کنند.

این بیانیه یادآور شد شورای حکام در سپتامبر، «با اکثریتی گسترده»، قطعنامه‌ای برای گزارش عدم پایبندی ایران به توافق‌نامه پادمان به شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل تصویب کرد؛ قطعنامه‌ای در ادامه قطعنامه ژوئن ۲۰۲۵ که به این نتیجه رسیده بود ایران به تعهداتش پایبند نبوده است.
چهار قدرت بزرگ از تهران خواستند «بدون تأخیر بیشتر» با آژانس همکاری کند تا گام‌های فنی لازم برای از سرگیری کامل بازرسی‌ها، از جمله ارائه اطلاعات درخواستی و تسهیل راستی‌آزمایی در همه تأسیسات، اجرا شود.

بیانیه خاطرنشان کرد گام‌های یادشده «مشخص و دست‌یافتنی‌اند و می‌توان آن‌ها را به‌سرعت اجرا کرد» و موضوع اکنون «بر عهده ایران است» که فرصت را غنیمت بشمرد و مسیرش را تغییر دهد.

آنان حمایت خود را از تلاش‌های جاری برای رسیدن به راه‌حلی مذاکره‌ای اعلام کردند که خطر گسترش هسته‌ای مرتبط با برنامه ایران را «به‌شکلی قابل راستی‌آزمایی» برطرف کند، و تأکید کردند پیشرفت به‌سوی توافقی پایدار مستلزم از سرگیری همکاری کامل تهران با آژانس است.

رضا نجفی، نماینده دائم ایران نزد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در نشست شورای حکام در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)

ابتدا تضمین‌ها

میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه نزد سازمان‌های بین‌المللی در وین، روز چهارشنبه در شورای حکام گفت بازگرداندن فعالیت‌های جامع راستی‌آزمایی هسته‌ای در ایران صرفاً با اجرای «اقدامات فنی مستقیم»ی که مدیرکل آژانس مشخص کرده ممکن نیست.
او در سخنرانی‌ای که هیئت روسیه منتشر کرد، افزود «پیش از هر چیز» باید «ریشه‌های اصلی» بحران برطرف شود، یعنی خصومت‌ها پایان یابد و ایالات متحده و اسرائیل ضمانت‌هایی «واقعاً معتبر» برای بازنگشتن به کاربرد زور یا تهدید به آن ارائه کنند.
اولیانوف حمایت مسکو از تلاش‌های گروسی برای یافتن راه‌حل‌هایی را اعلام کرد که به بازگرداندن راستی‌آزمایی هسته‌ای جامع کمک می‌کند و زمینه را برای توافقی سیاسی و دیپلماتیک گسترده‌تر آماده می‌سازد، و تأکید کرد «هیچ جایگزینی» برای راه‌حل مذاکره‌ای وجود ندارد.
به باور او، مدیرکل «جایگاهی منحصربه‌فرد» دارد که به‌واسطه اختیار و ابزارهایش به او امکان می‌دهد با ارتباط با همه کشورهای ذی‌ربط نقشی سازنده ایفا کند.
او اشاره کرد تهران در یادداشت‌هایی که از طریق آژانس پخش کرده اعلام کرده رسماً اجرای توافق‌نامه پادمان را معلق نکرده و آماده است «به‌محض اینکه شرایط اجازه دهد» همکاری کامل را از سر بگیرد.
او از ادامه همکاری ایران در فعالیت‌های راستی‌آزمایی در نیروگاه بوشهر، با وجود «وضعیت امنیتی بحرانی»، استقبال کرد و گفت این نشان می‌دهد ایران «همچنان پایبند» تعهداتش بر اساس پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای است.
در بیانیه‌ای مشترک که هیئت روسیه روز چهارشنبه به نمایندگی از ایران، چین و روسیه قرائت کرد، این سه کشور از سرگیری کامل فعالیت‌های راستی‌آزمایی را به پایان خصومت‌ها علیه ایران، رفع تهدید به کاربرد زور و ارائه تضمین‌های معتبر برای تکرار نشدن حملات منوط کردند.
آنان گفتند حملات به تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان و تهدیدهای مستمر به ضربات جدید، اجرای معمول توافق‌نامه پادمان را «عملاً ناممکن» کرده و شرایطی استثنایی پدید آورده که باید در بررسی از سرگیری بازرسی‌ها در نظر گرفته شود.
آنان افزودند اصرار بر اجرای معمول پادمان بدون توجه به موانع ناشی از حملات و تهدیدها به بازگرداندن کامل فعالیت‌های راستی‌آزمایی کمک نخواهد کرد.

انتقادها از غرب

اولیانوف ایالات متحده، بریتانیا، آلمان و فرانسه را مسئول کشاندن پرونده ایران به «بن‌بست» در شورای حکام دانست و کشورهای غربی را متهم کرد از شورا برای تصویب قطعنامه‌های سیاسی علیه تهران استفاده می‌کنند.
او گفت این روند با «تجاوزی غیرموجه و غیرقانونی» اسرائیل و ایالات متحده به تأسیسات هسته‌ای ایران در ژوئن ۲۰۲۵ پایان یافت، پس از آنکه شورا قطعنامه‌ای را تصویب کرد که او آن را «سیاسی‌شده» خواند.
او افزود این حملات و ضربات بعدی میان فوریه و آوریل ۲۰۲۶ نقض مستقیم منشور سازمان ملل، اساسنامه آژانس و حقوق بین‌الملل بود.
او قطعنامه شورای حکام علیه ایران در سپتامبر گذشته را «گامی بی‌حاصل دیگر» و تلاشی از سوی «اکثریت عددی» کشورهای غربی در شورا برای دست‌کاری نظام پادمان توصیف کرد.
او گفت «تهدیدهای مکرر» ایالات متحده به ضربات جدید علیه زیرساخت هسته‌ای ایران به برون‌رفت از بن‌بست کمک نمی‌کند.
او خواستار توقف درج سه موضوع معوق درباره ذرات اورانیوم در مواضع اعلام‌نشده در گزارش‌های مدیرکل شد و گفت کشورهای غربی از آن‌ها به‌عنوان «بهانه» برای قطعنامه ژوئن ۲۰۲۵ استفاده کردند و اکنون «کاملاً کم‌اهمیت» به نظر می‌رسند.
او بار دیگر بر موضع مسکو درباره «بطلان حقوقی» عبارت‌بندی بند دستور کار مربوط به ایران تأکید کرد؛ بندی که به راستی‌آزمایی پایبندی به قطعنامه‌های شورای امنیت مربوط می‌شود، قطعنامه‌هایی که کشورهای غربی می‌گویند دوباره اعمال شده‌اند.

سرنوشت اورانیوم نامعلوم است

گروسی در نشستی خبری روز چهارشنبه گفت آژانس نمی‌داند مواد هسته‌ای ایران کجاست یا چه بر سرش آمده، پس از آنکه بازرسی از بیشتر تأسیسات هسته‌ای از زمان حملات آمریکا و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ قطع شد.
او در سخنرانی افتتاحیه‌اش در شورا گفت آژانس، جز در مورد نیروگاه بوشهر، هیچ اطلاعاتی از ایران درباره وضعیت تأسیسات و مواد هسته‌ای اعلام‌شده‌اش دریافت نکرده و اجازه دسترسی به آن‌ها برای راستی‌آزمایی میدانی نگرفته است.
او اشاره کرد حدود ۱۸ ماه از زمانی می‌گذرد که آژانس «تداوم دانش» خود را درباره ذخایر اورانیوم با غنای پایین و بالا، از جمله مواد غنی‌شده تا ۶۰ درصد، پس از ضرباتی که تأسیسات هسته‌ای را در ژوئن ۲۰۲۵ هدف قرار داد، از دست داده است.
آژانس پیش از آن حملات برآورد کرده بود ایران حدود ۴۴۰٫۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد دارد؛ سطحی که به ۹۰ درصدِ مورد استفاده در ساخت سلاح هسته‌ای نزدیک است.
آژانس از آن زمان نتوانسته محل یا وضعیت این ذخیره را راستی‌آزمایی کند.
او از ایران خواست اقدامات فنی و تدریجی‌ای را بررسی کند که شرایط بازگشت بازرسان را فراهم می‌کند، و گفت چنین گام‌هایی می‌تواند راه را برای از سرگیری اجرای عادی پادمان‌ها بگشاید و به ایجاد اعتماد لازم برای رسیدن به توافقی گسترده‌تر کمک کند.
او تأکید کرد بازگشت به دیپلماسی و مذاکره برای یافتن راه‌حل مسائل مربوط به برنامه هسته‌ای ایران «امری ناگزیر» است.
گزارشی محرمانه از آژانس، که جمعه پخش شد و «رویترز» آن را دید، «نگرانی فزاینده» درباره تأسیسات سوخت غنی‌سازی اصفهان ابراز کرد؛ تأسیساتی که تهران در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۵، پیش از آغاز حملات به تأسیسات هسته‌ایش، آن را اعلام کرده بود.
این گزارش اشاره کرد آژانس محل دقیق تأسیسات، وضعیت آن از نظر پادمان‌ها و اینکه آیا مواد هسته‌ای دارد یا نه را نمی‌داند.
قرار بود بازرسان در روزی که ضربات آغاز شد از آن بازدید کنند، اما بازدید لغو شد.
تهران می‌گوید برنامه هسته‌ایش صلح‌آمیز است، اما آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأکید می‌کند ایران تنها کشور فاقد سلاح هسته‌ای است که اورانیوم با غنای ۶۰ درصد تولید کرده است.



غرب ستایش از تهران به‌دلیل بازرسی بوشهر را مردود دانست

نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مقر آژانس در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)
نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مقر آژانس در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)
TT

غرب ستایش از تهران به‌دلیل بازرسی بوشهر را مردود دانست

نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مقر آژانس در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)
نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مقر آژانس در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)

فرانسه، آلمان، بریتانیا و ایالات متحده روز پنجشنبه اعلام کردند در حال حاضر هیچ مانع فنی‌ای بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از بازگشت به تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده ایران بازنمی‌دارد، و گفتند مدیرکل آژانس بارها این را روشن کرده است.
این چهار کشور در بیانیه‌ای مشترک که فرانسه آن را در شورای حکام آژانس در وین قرائت کرد، افزودند ایران نباید صرفاً به‌خاطر اجازه بازرسی از نیروگاه بوشهر انتظار «ستایش» داشته باشد، تا زمانی که بازرسان را از دسترسی به بقیه تأسیسات اعلام‌شده‌اش بازمی‌دارد.
آنان با استناد به تازه‌ترین گزارش‌های رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، گفتند راستی‌آزمایی میدانی از فوریه ۲۰۲۶ به نیروگاه بوشهر محدود بوده و آژانس از تهران اطلاعاتی درباره وضعیت تأسیسات و مواد هسته‌ای اعلام‌شده‌اش دریافت نکرده است.
بیانیه‌ تأکید کرد اجرای توافق‌نامه پادمان هسته‌ای «نمی‌تواند به‌صورت یک‌جانبه تعلیق شود»، و هشدار دادند اگر به هر کشوری اجازه داده شود زمان و شیوه اجرای تعهداتش را برگزیند، «ضربه‌ای ویرانگر» به نظام بین‌المللی پادمان وارد می‌شود.
آنان گفتند آژانس، در نتیجه «راهبرد وقت‌کشی» ایران، نمی‌تواند نتیجه بگیرد مواد هسته‌ای اعلام‌شده از فعالیت‌های صلح‌آمیز منحرف نشده‌اند، و حدود ۱۸ ماه است «تداوم دانش» خود را درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالا که پیش‌تر راستی‌آزمایی کرده بود، از دست داده است.
در این بیانیه آمده است این چهار کشور همچون گروسی نگران‌اند که آژانس همچنان از دسترسی به چهارمین تأسیسات غنی‌سازی اعلام‌شده ایران در اصفهان محروم است و اطلاعاتی درباره آن ندارد.

آنان تهران را متهم کردند از ارائه توضیحات درباره مسائل پادمانی معوق خودداری می‌کند، بند اصلاح‌شده ۳.۱ مربوط به اطلاع‌رسانی زودهنگام درباره تأسیسات هسته‌ای را اجرا نمی‌کند، و قطعنامه‌های شورای امنیت و شورای حکام را که خواستار اجرای فوری پروتکل الحاقی و تصویب آن هستند نادیده می‌گیرد.
کشورهای غربی تأکید کردند ایران همچنین مانع آن می‌شود که آژانس پایبندی این کشور را به قطعنامه‌های مرتبط شورای امنیت راستی‌آزمایی کند؛ قطعنامه‌هایی که تهران را ملزم به تعلیق همه فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم، بازفرآوری و پروژه‌های مرتبط با آب سنگین می‌کنند.

این بیانیه یادآور شد شورای حکام در سپتامبر، «با اکثریتی گسترده»، قطعنامه‌ای برای گزارش عدم پایبندی ایران به توافق‌نامه پادمان به شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل تصویب کرد؛ قطعنامه‌ای در ادامه قطعنامه ژوئن ۲۰۲۵ که به این نتیجه رسیده بود ایران به تعهداتش پایبند نبوده است.
چهار قدرت بزرگ از تهران خواستند «بدون تأخیر بیشتر» با آژانس همکاری کند تا گام‌های فنی لازم برای از سرگیری کامل بازرسی‌ها، از جمله ارائه اطلاعات درخواستی و تسهیل راستی‌آزمایی در همه تأسیسات، اجرا شود.

بیانیه خاطرنشان کرد گام‌های یادشده «مشخص و دست‌یافتنی‌اند و می‌توان آن‌ها را به‌سرعت اجرا کرد» و موضوع اکنون «بر عهده ایران است» که فرصت را غنیمت بشمرد و مسیرش را تغییر دهد.

آنان حمایت خود را از تلاش‌های جاری برای رسیدن به راه‌حلی مذاکره‌ای اعلام کردند که خطر گسترش هسته‌ای مرتبط با برنامه ایران را «به‌شکلی قابل راستی‌آزمایی» برطرف کند، و تأکید کردند پیشرفت به‌سوی توافقی پایدار مستلزم از سرگیری همکاری کامل تهران با آژانس است.

رضا نجفی، نماینده دائم ایران نزد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در نشست شورای حکام در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)

ابتدا تضمین‌ها

میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه نزد سازمان‌های بین‌المللی در وین، روز چهارشنبه در شورای حکام گفت بازگرداندن فعالیت‌های جامع راستی‌آزمایی هسته‌ای در ایران صرفاً با اجرای «اقدامات فنی مستقیم»ی که مدیرکل آژانس مشخص کرده ممکن نیست.
او در سخنرانی‌ای که هیئت روسیه منتشر کرد، افزود «پیش از هر چیز» باید «ریشه‌های اصلی» بحران برطرف شود، یعنی خصومت‌ها پایان یابد و ایالات متحده و اسرائیل ضمانت‌هایی «واقعاً معتبر» برای بازنگشتن به کاربرد زور یا تهدید به آن ارائه کنند.
اولیانوف حمایت مسکو از تلاش‌های گروسی برای یافتن راه‌حل‌هایی را اعلام کرد که به بازگرداندن راستی‌آزمایی هسته‌ای جامع کمک می‌کند و زمینه را برای توافقی سیاسی و دیپلماتیک گسترده‌تر آماده می‌سازد، و تأکید کرد «هیچ جایگزینی» برای راه‌حل مذاکره‌ای وجود ندارد.
به باور او، مدیرکل «جایگاهی منحصربه‌فرد» دارد که به‌واسطه اختیار و ابزارهایش به او امکان می‌دهد با ارتباط با همه کشورهای ذی‌ربط نقشی سازنده ایفا کند.
او اشاره کرد تهران در یادداشت‌هایی که از طریق آژانس پخش کرده اعلام کرده رسماً اجرای توافق‌نامه پادمان را معلق نکرده و آماده است «به‌محض اینکه شرایط اجازه دهد» همکاری کامل را از سر بگیرد.
او از ادامه همکاری ایران در فعالیت‌های راستی‌آزمایی در نیروگاه بوشهر، با وجود «وضعیت امنیتی بحرانی»، استقبال کرد و گفت این نشان می‌دهد ایران «همچنان پایبند» تعهداتش بر اساس پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای است.
در بیانیه‌ای مشترک که هیئت روسیه روز چهارشنبه به نمایندگی از ایران، چین و روسیه قرائت کرد، این سه کشور از سرگیری کامل فعالیت‌های راستی‌آزمایی را به پایان خصومت‌ها علیه ایران، رفع تهدید به کاربرد زور و ارائه تضمین‌های معتبر برای تکرار نشدن حملات منوط کردند.
آنان گفتند حملات به تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان و تهدیدهای مستمر به ضربات جدید، اجرای معمول توافق‌نامه پادمان را «عملاً ناممکن» کرده و شرایطی استثنایی پدید آورده که باید در بررسی از سرگیری بازرسی‌ها در نظر گرفته شود.
آنان افزودند اصرار بر اجرای معمول پادمان بدون توجه به موانع ناشی از حملات و تهدیدها به بازگرداندن کامل فعالیت‌های راستی‌آزمایی کمک نخواهد کرد.

انتقادها از غرب

اولیانوف ایالات متحده، بریتانیا، آلمان و فرانسه را مسئول کشاندن پرونده ایران به «بن‌بست» در شورای حکام دانست و کشورهای غربی را متهم کرد از شورا برای تصویب قطعنامه‌های سیاسی علیه تهران استفاده می‌کنند.
او گفت این روند با «تجاوزی غیرموجه و غیرقانونی» اسرائیل و ایالات متحده به تأسیسات هسته‌ای ایران در ژوئن ۲۰۲۵ پایان یافت، پس از آنکه شورا قطعنامه‌ای را تصویب کرد که او آن را «سیاسی‌شده» خواند.
او افزود این حملات و ضربات بعدی میان فوریه و آوریل ۲۰۲۶ نقض مستقیم منشور سازمان ملل، اساسنامه آژانس و حقوق بین‌الملل بود.
او قطعنامه شورای حکام علیه ایران در سپتامبر گذشته را «گامی بی‌حاصل دیگر» و تلاشی از سوی «اکثریت عددی» کشورهای غربی در شورا برای دست‌کاری نظام پادمان توصیف کرد.
او گفت «تهدیدهای مکرر» ایالات متحده به ضربات جدید علیه زیرساخت هسته‌ای ایران به برون‌رفت از بن‌بست کمک نمی‌کند.
او خواستار توقف درج سه موضوع معوق درباره ذرات اورانیوم در مواضع اعلام‌نشده در گزارش‌های مدیرکل شد و گفت کشورهای غربی از آن‌ها به‌عنوان «بهانه» برای قطعنامه ژوئن ۲۰۲۵ استفاده کردند و اکنون «کاملاً کم‌اهمیت» به نظر می‌رسند.
او بار دیگر بر موضع مسکو درباره «بطلان حقوقی» عبارت‌بندی بند دستور کار مربوط به ایران تأکید کرد؛ بندی که به راستی‌آزمایی پایبندی به قطعنامه‌های شورای امنیت مربوط می‌شود، قطعنامه‌هایی که کشورهای غربی می‌گویند دوباره اعمال شده‌اند.

سرنوشت اورانیوم نامعلوم است

گروسی در نشستی خبری روز چهارشنبه گفت آژانس نمی‌داند مواد هسته‌ای ایران کجاست یا چه بر سرش آمده، پس از آنکه بازرسی از بیشتر تأسیسات هسته‌ای از زمان حملات آمریکا و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ قطع شد.
او در سخنرانی افتتاحیه‌اش در شورا گفت آژانس، جز در مورد نیروگاه بوشهر، هیچ اطلاعاتی از ایران درباره وضعیت تأسیسات و مواد هسته‌ای اعلام‌شده‌اش دریافت نکرده و اجازه دسترسی به آن‌ها برای راستی‌آزمایی میدانی نگرفته است.
او اشاره کرد حدود ۱۸ ماه از زمانی می‌گذرد که آژانس «تداوم دانش» خود را درباره ذخایر اورانیوم با غنای پایین و بالا، از جمله مواد غنی‌شده تا ۶۰ درصد، پس از ضرباتی که تأسیسات هسته‌ای را در ژوئن ۲۰۲۵ هدف قرار داد، از دست داده است.
آژانس پیش از آن حملات برآورد کرده بود ایران حدود ۴۴۰٫۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد دارد؛ سطحی که به ۹۰ درصدِ مورد استفاده در ساخت سلاح هسته‌ای نزدیک است.
آژانس از آن زمان نتوانسته محل یا وضعیت این ذخیره را راستی‌آزمایی کند.
او از ایران خواست اقدامات فنی و تدریجی‌ای را بررسی کند که شرایط بازگشت بازرسان را فراهم می‌کند، و گفت چنین گام‌هایی می‌تواند راه را برای از سرگیری اجرای عادی پادمان‌ها بگشاید و به ایجاد اعتماد لازم برای رسیدن به توافقی گسترده‌تر کمک کند.
او تأکید کرد بازگشت به دیپلماسی و مذاکره برای یافتن راه‌حل مسائل مربوط به برنامه هسته‌ای ایران «امری ناگزیر» است.
گزارشی محرمانه از آژانس، که جمعه پخش شد و «رویترز» آن را دید، «نگرانی فزاینده» درباره تأسیسات سوخت غنی‌سازی اصفهان ابراز کرد؛ تأسیساتی که تهران در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۵، پیش از آغاز حملات به تأسیسات هسته‌ایش، آن را اعلام کرده بود.
این گزارش اشاره کرد آژانس محل دقیق تأسیسات، وضعیت آن از نظر پادمان‌ها و اینکه آیا مواد هسته‌ای دارد یا نه را نمی‌داند.
قرار بود بازرسان در روزی که ضربات آغاز شد از آن بازدید کنند، اما بازدید لغو شد.
تهران می‌گوید برنامه هسته‌ایش صلح‌آمیز است، اما آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأکید می‌کند ایران تنها کشور فاقد سلاح هسته‌ای است که اورانیوم با غنای ۶۰ درصد تولید کرده است.


گروسی: نمی‌دانیم مواد هسته‌ای ایران کجاست

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در حال سخنرانی در افتتاحیه نشست شورای حکام در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در حال سخنرانی در افتتاحیه نشست شورای حکام در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)
TT

گروسی: نمی‌دانیم مواد هسته‌ای ایران کجاست

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در حال سخنرانی در افتتاحیه نشست شورای حکام در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در حال سخنرانی در افتتاحیه نشست شورای حکام در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز چهارشنبه گفت آژانس نمی‌داند مواد هسته‌ای ایران کجاست و چه بر سر آن‌ها آمده است. او افزود تهران اکنون بازگشت بازرسان را به توافقی سیاسی و گسترده‌تر گره زده است.

گروسی در نشستی خبری در وین توضیح داد ایران «مقدار زیادی مواد هسته‌ای» دارد که تحت راستی‌آزمایی نیست. او گفت: «نمی‌توانیم بگوییم کجاست، نمی‌توانیم بگوییم چه بر سرش آمده و به‌سادگی نمی‌توانیم واقعیت وضعیت را تأیید کنیم.»

او تأکید کرد در هیچ‌یک از مواضع ایران، جز بوشهر، بازرسی انجام نمی‌شود و گفت این مسئله پس از گذشت بیش از یک سال از آخرین بازدید از تأسیسات ایران فوری شده است. او یادآور شد آژانس وابسته به سازمان ملل و ایران سال گذشته در قاهره توافقی امضا کردند که به نگرانی‌های تهران درباره دسترسی به تأسیسات مورد حمله، از جمله ایمنی مواضع و خطر آلودگی، رسیدگی می‌کرد.

اما گروسی گفت «تمرکز تغییر کرده است»، چرا که ایران اکنون می‌گوید بازرسان بدون توافقی سیاسی و گسترده‌تر نمی‌توانند بازگردند. او افزود به مقام‌های ایرانی گفته است هیچ‌یک از این دو مسیر نباید مسیر دیگر را کنار بزند.

او به تلاش‌های جاری برای دستیابی به توافق سیاسی، از جمله تلاش قطر، اشاره کرد و توضیح داد آژانس در آن مشارکت ندارد. به گفته او، «کارهای زیادی هست که می‌توان به‌صورت فنی، تدریجی و گام‌به‌گام انجام داد» تا توان آژانس برای بازرسی بازگردد، بی‌آنکه این کار مشروط به مسیر سیاسی یا پس از آن باشد. او گفت: «این نکته اصلی است که به نظر می‌رسد هنوز بر سر آن توافق نداریم.»

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در نشستی خبری در مقر آژانس در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)

۱۸ ماه بدون بازرسی

گروسی در سخنرانی افتتاحیه‌اش در شورای حکام اعلام کرد آژانس نمی‌تواند مسئولیت‌هایش را بر اساس توافق‌نامه پادمان با ایران انجام دهد، چرا که به اطلاعاتی درباره مواد و تأسیسات هسته‌ای اعلام‌شده ایران دسترسی ندارد، جز نیروگاه بوشهر.

او افزود نمی‌تواند درباره اجرای قطعنامه‌های مرتبط شورای امنیت از سوی ایران، یا دو قطعنامه شورای حکام در نوامبر ۲۰۲۵ و ژوئن ۲۰۲۶، گزارشی ارائه دهد.

او توضیح داد حدود ۱۸ ماه است آژانس توان ردیابی مستمر ذخایر اورانیوم با غنای پایین و بالا، تا ۶۰ درصد، را که پیش‌تر در تأسیسات مورد حمله نظامی در ژوئن ۲۰۲۵ اعلام شده بود، از دست داده است.

او هشدار داد آژانس نمی‌تواند نتیجه بگیرد مواد هسته‌ای اعلام‌شده از فعالیت‌های صلح‌آمیز منحرف نشده‌اند، مگر آنکه ایران اطلاعاتی درباره وضعیت مواد و تأسیسات خود ارائه دهد و به بازرسان اجازه دسترسی بدهد.

او تأکید کرد: «بازگشت به دیپلماسی و مذاکره برای یافتن راه‌حل مسائل مربوط به برنامه هسته‌ای ایران امری ناگزیر است.»

او فراخوان ماه گذشته‌اش در نشست توجیهی شورای امنیت را تجدید کرد و از تهران خواست اقدامات فنی و تدریجی‌ای را بررسی کند که شرایط بازگشت بازرسان را فراهم می‌کند. به گفته او، این گام‌ها ممکن است راه را برای از سرگیری اجرای عادی پادمان‌ها در ایران هموار کند و به ایجاد فضای اعتماد کمک کند؛ فضایی که به توافقی گسترده‌تر می‌انجامد.

نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مقر آژانس در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)

اتهام‌های ایران

هیئت ایران در وین هفته گذشته در یادداشتی گروسی را متهم کرده بود همکاری تهران با بازرسان را نادیده می‌گیرد. او در پاسخ در نشست خبری گفت: «همکاری دریافت نمی‌کنیم. من آن را نادیده نمی‌گیرم؛ همکاری به شکلی که باید، وجود ندارد.»

از او درباره پاداش ۲۰ میلیون دلاری آمریکا برای اطلاعات درباره برنامه هسته‌ای ایران پرسیدند. او گفت اظهارات سیاسی «بر عهده کسی است که آن‌ها را مطرح می‌کند» و آژانس درباره آن‌ها اظهار نظر نمی‌کند.

او افزود «بهترین و معتبرترین اطلاعات» درباره برنامه هسته‌ای ایران اطلاعاتی است که بازرسان بین‌المللی با اعمال اختیارات قانونی خود ارائه می‌دهند.

او گفت ماندن آژانس ماه‌های طولانی بدون اطلاعات درباره این برنامه «نه برای ایالات متحده خوب است و نه برای هیچ طرف دیگری، از ایران گرفته»؛ ایرانی که «می‌گوید برنامه‌اش کاملاً صلح‌آمیز است، اما به ما اجازه نمی‌دهد این را راستی‌آزمایی کنیم».

او درباره فراخوان‌ها در ایران برای خروج از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای گفت این تصمیمی حاکمیتی است، اما «تصمیمی عاقلانه نخواهد بود». او افزود آژانس می‌کوشد همه کشورها به این پیمان بپیوندند.

او اتهام‌های ایران به آژانس مبنی بر دوگانگی معیار در برخورد با اسرائیل را رد کرد و گفت اسرائیل عضو پیمان نیست؛ اگر عضو بود و آژانس با آن متفاوت از ایران رفتار می‌کرد، دوگانگی معیار رخ می‌داد. او افزود دوست دارد اسرائیل و همه کشورها به پیمان بپیوندند و این اتهام‌ها را «نابجا» یا شاید ناشی از ناآگاهی از تعهدات پیمان و حدود اختیارات خود توصیف کرد.

رضا نجفی، نماینده دائم ایران نزد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در نشست شورای حکام در وین، چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ (آژانس بین‌المللی انرژی اتمی)

شروط تهران

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه ایران، در مصاحبه‌ای تلویزیونی شامگاه یکشنبه گفت: «تا زمانی که شروط ایران برآورده نشود و جنگ به‌طور دائمی پایان نیابد، به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی حق دسترسی به تأسیسات را نخواهیم داد.»

او آژانس را متهم کرد درخواستش برای بازرسی از تأسیسات آسیب‌دیده «به احتمال زیاد با هدف ارزیابی اثربخشی سلاح‌های آمریکایی است».

تهران پایان جنگ را منوط به شروطی می‌کند، از جمله لغو تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده‌اش، در ازای بازگشایی تنگه هرمز که ایران در جریان جنگ بسته بود. مقام‌های ایرانی می‌گویند مذاکرات هسته‌ای در مرحله‌ای بعدتر خواهد آمد.

بازرسی از تأسیسات هدف‌گرفته‌شده از زمان جنگ ۱۲روزه اسرائیل و ایران در ژوئن ۲۰۲۵ متوقف شده است؛ جنگی که ایالات متحده نیز با حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران در آن مشارکت کرد.

تأسیسات هسته‌ای بار دیگر در جنگی که ۲۸ فوریه آغاز شد بمباران شدند؛ ضربات آمریکا و اسرائیل در آن جنگ به کشته‌شدن علی خامنه‌ای، رهبر پیشین ایران، انجامید.

بازرسان آژانس در سپتامبر از نیروگاه بوشهر بازدید کردند، اما به دیگر مواضع بمباران‌شده، از جمله نطنز، فردو و اصفهان، دسترسی نیافتند.

تصویری که ماهواره «پلئیاد نئو» متعلق به شرکت «ایرباس دیفنس اند اسپیس» ثبت کرده، کامیونی حامل ۱۸ کانتینر آبی را نشان می‌دهد که اورانیوم با غنای بالا را حمل می‌کند و در ۹ ژوئن ۲۰۲۵ وارد تونلی در مجتمع «مرکز فناوری هسته‌ای» اصفهان می‌شود (آسوشیتدپرس)

معمای اصفهان

آژانس در گزارشی محرمانه که هفته گذشته میان کشورهای عضو پخش کرد، به گزارش «رویترز»، از اینکه ایران اجازه نمی‌دهد از تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم در اصفهان بازرسی کند یا طرح‌های آن را ببیند، «نگرانی فزاینده» ابراز کرد.

این گزارش گفت آژانس «محل دقیق تأسیسات، وضعیت آن از منظر پادمان‌ها و اینکه آیا حاوی مواد هسته‌ای است یا نه را نمی‌داند».

ایران در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۵ تأسیسات را به آژانس اطلاع داد و قرار بود بازرسان روز بعد از آن بازدید کنند، اما آغاز حملات اسرائیل در همان روز مانع بازرسی شد.

دیپلمات‌ها گمان می‌کنند تأسیسات در شبکه تونل‌های اصفهان قرار دارد که در حملات هدف قرار گرفت، اما یک دیپلمات ارشد گفت محل و وضعیت آن همچنان ناشناخته است.

گروسی در مارس گفت آژانس باور دارد مقدار زیادی از اورانیوم با بالاترین غنای ایران در مجتمع تونل‌ها قرار دارد.

این گزارش فقدان اطلاعات آژانس درباره مواد هسته‌ای و نبود دسترسی برای راستی‌آزمایی آن‌ها را «منبع نگرانی جدی درباره گسترش» توصیف کرد که باید «با حداکثر فوریت» اصلاح شود.

پیش از ضربات ژوئن ۲۰۲۵، آژانس برآورد کرده بود ایران حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد دارد و سرنوشت این ذخیره از آن زمان تاکنون نامعلوم است.

تهران می‌گوید برنامه هسته‌ایش صلح‌آمیز است، اما آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأکید می‌کند ایران تنها کشور فاقد سلاح هسته‌ای است که اورانیوم با غنای ۶۰ درصد تولید کرده است.


آیا ایران برای انفجار «بمب کثیف» در واشنگتن برنامه‌ریزی می‌کند؟

یکی از مأموران پلیس نیویورک با دستگاه سنجش تشعشعات در رزمایش مشترک نهادهای امنیتی برای مقابله با حمله احتمالی با «بمب کثیف»، سال ۲۰۱۱ (رویترز)
یکی از مأموران پلیس نیویورک با دستگاه سنجش تشعشعات در رزمایش مشترک نهادهای امنیتی برای مقابله با حمله احتمالی با «بمب کثیف»، سال ۲۰۱۱ (رویترز)
TT

آیا ایران برای انفجار «بمب کثیف» در واشنگتن برنامه‌ریزی می‌کند؟

یکی از مأموران پلیس نیویورک با دستگاه سنجش تشعشعات در رزمایش مشترک نهادهای امنیتی برای مقابله با حمله احتمالی با «بمب کثیف»، سال ۲۰۱۱ (رویترز)
یکی از مأموران پلیس نیویورک با دستگاه سنجش تشعشعات در رزمایش مشترک نهادهای امنیتی برای مقابله با حمله احتمالی با «بمب کثیف»، سال ۲۰۱۱ (رویترز)

شبکه آمریکایی «سی‌ان‌ان» به نقل از هفت مقام آمریکایی گزارش داد که اطلاعات تازه دستگاه‌های اطلاعاتی این کشور نشان می‌دهد ایران در حال طراحی حمله‌ای احتمالی با استفاده از «بمب کثیف» یا سلاح شیمیایی در واشنگتن، با هدف قرار دادن مقام‌های ارشد دولت دونالد ترامپ است. با این حال، مقام‌های آمریکایی همچنان درباره توانایی تهران برای اجرای چنین طرحی و احتمال عملی شدن آن اختلاف‌نظر دارند.
منابع آگاه از تازه‌ترین اطلاعات گفتند برنامه‌ریزی ایران در شرایط کنونی بیشتر با هدف فراهم کردن گزینه‌های مختلف برای اقدام احتمالی انجام می‌شود و لزوماً نشانه قریب‌الوقوع بودن حمله نیست.
با این حال، به گفته دو منبع، طرح‌هایی که دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا شناسایی کرده‌اند، بسیار مشخص‌اند و مکان‌ها و اهداف احتمالی را در بر می‌گیرند. این اطلاعات باعث شده است مقام‌های آمریکایی برنامه‌ریزی گسترده‌ای برای مقابله با شرایط اضطراری آغاز کنند.
لورن بیس، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیه‌ای گفت: «ایالات متحده تمامی تهدیدهای احتمالی را زیر نظر دارد، اما در حال حاضر هیچ تهدید معتبری علیه خاک آمریکا وجود ندارد.»
مقام‌های آمریکایی اطلاعات تازه را نشانه‌ای نگران‌کننده از آمادگی ایران برای تشدید درگیری‌ها می‌دانند؛ آن هم در شرایطی که تهران زیر فشار شدید حملات نظامی ادامه‌دار آمریکا و محاصره اقتصادی سنگینی قرار دارد که مقام‌های ارشد دولت ترامپ آن را «ویرانگر» توصیف کرده‌اند.
به گفته این منابع، اطلاعات به‌دست‌آمده نشان می‌دهد تهران اکنون به‌طور فعال در حال طراحی حملات احتمالی در خاک آمریکاست، هرچند هنوز شواهدی وجود ندارد که نشان دهد مقام‌های ایرانی تصمیم به اجرای این طرح‌ها گرفته‌اند.
یکی از منابع گفت: «اینکه آیا آن‌ها واقعاً نیروهای لازم برای اجرای چنین عملیاتی را در اختیار دارند یا نه، همچنان محل بحث است.»
این اطلاعات در شرایطی منتشر شده که مذاکرات دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ به‌کندی پیش می‌رود. ترامپ هفته گذشته اعلام کرد جنگ «نسبتاً به‌زودی» پایان خواهد یافت، اما تلاش‌های فوری و پشت‌پرده برای مقابله با تهدید تازه، نشان‌دهنده بی‌ثباتی و پیش‌بینی‌ناپذیری درگیری‌ای است که حل‌وفصل آن دشوار شده است.
این تحولات همچنین خطر آن را برجسته می‌کند که پیامدهای جنگی که ترامپ در فوریه آغاز کرد، فراتر از افزایش قیمت بنزین، مستقیماً به داخل آمریکا کشیده شود.
دو منبع گفتند مقام‌های آمریکایی طی هفته گذشته چندین نشست برای بررسی راه‌های مقابله با این تهدید برگزار کرده‌اند. یکی از منابع این اقدامات را «احتیاطی و سنجیده» توصیف کرد.
هم‌زمان، تهدیدهای منتسب به ایران باعث شد سرویس مخفی آمریکا هفته گذشته اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، را به اقامتگاهی نظامی منتقل کند.

سابقه تهدید مقام‌های آمریکایی

به گزارش سی‌ان‌ان، طرح‌های منتسب به ایران برای هدف قرار دادن مقام‌های کنونی و پیشین آمریکا از نخستین دوره ریاست‌جمهوری ترامپ ادامه داشته است. این طرح‌ها، از جمله توطئه قتل سفارشی ترامپ در سال ۲۰۲۴، عمدتاً بر فرصت‌های ترور مقام‌های آمریکایی هنگام سفر به خارج از کشور متمرکز بوده‌اند.
مقام‌های آمریکایی هشدار داده‌اند که این کشور در برابر حملات با سلاح‌های غیرمتعارف بسیار آسیب‌پذیر است.
«بمب کثیف» که با قرار دادن مواد رادیواکتیو در یک بمب متعارف ساخته می‌شود، از نظر فنی ساخت نسبتاً آسانی دارد. ایران برای اجرای چنین حمله‌ای لزوماً نیازی به انتقال عوامل آموزش‌دیده به آمریکا ندارد و ممکن است بتواند فردی را که از پیش در این کشور زندگی می‌کند، برای انجام عملیات متقاعد کند.
به گفته یکی از منابع، دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا گفت‌وگوهایی را در میان طرف‌های ایرانی رصد کرده‌اند که در آن‌ها ادعا شده مواد مورد نیاز برای ساخت بمب در خاک آمریکا ذخیره شده است.
مقام‌های آمریکایی درباره اعتبار این اطلاعات اختلاف‌نظر دارند، اما در میان آن‌ها این باور وجود دارد که ایران ممکن است از پیش مواد هسته‌ای یا عوامل شیمیایی قابل استفاده در سلاح‌های متعارف را در آمریکا مستقر کرده باشد.
یکی از منابع نزدیک به اطلاعات به‌دست‌آمده گفت: «با توجه به نفوذپذیری مرزهای ما در بخش عمده‌ای از ده سال گذشته، وارد کردن عواملی به کشور که بتوانند اجزای بمب را تهیه و در مکان‌های مشخص مستقر کنند، بسیار آسان بوده است.»
منبع دیگری گفت بسیاری از مقام‌های امنیت ملی آمریکا فرض را بر این می‌گذارند که مواد هسته‌ای از سال‌ها و حتی دهه‌ها پیش در خاک این کشور مستقر شده‌اند.
به گفته این منبع، توانایی ایران برای اجرای چنین حمله‌ای افزایش نیافته، بلکه آنچه تغییر کرده، انگیزه تهران است.
وزارت دفاع آمریکا پرسش‌های سی‌ان‌ان را به دفتر مدیر اطلاعات ملی ارجاع داد، اما این دفتر از اظهارنظر خودداری کرد.
در مقابل، سخنگوی نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد در نیویورک در بیانیه‌ای اعلام کرد: «ایران استفاده از سلاح‌های شیمیایی را تحت هر شرایطی کاملاً نامشروع می‌داند و ادعاهای دروغین و ساختگی مطرح‌شده در این زمینه را قاطعانه و به‌طور کامل رد می‌کند.»
با این حال، سخنگوی ایران به‌طور مشخص به اطلاعات مربوط به طرح احتمالی استفاده از بمب کثیف پاسخ نداد.

«بمب کثیف» چقدر خطرناک است؟

بمب کثیف تفاوت اساسی با بمب هسته‌ای دارد. بمب هسته‌ای بر پایه واکنش شکافت هسته‌ای عمل می‌کند و قدرت تخریب آن به‌مراتب بیشتر است.
با این حال، بمب کثیف می‌تواند مواد رادیواکتیو خطرناک را از طریق هوا در محدوده‌ای به وسعت چند خیابان یا حتی چندین کیلومتر پراکنده کند. کارشناسان می‌گویند تلفات احتمالی چنین حمله‌ای بیشتر ناشی از انفجار بمب خواهد بود تا تابش مواد رادیواکتیو.
پراکنده شدن مواد رادیواکتیو ممکن است مناطق گسترده‌ای را آلوده کند، موجب وحشت عمومی شود و محدودیت‌های طولانی‌مدتی برای استفاده از برخی مناطق به دنبال داشته باشد.
یکی از منابع آگاه از اطلاعات تازه گفت: «هر سلاحی از این نوع، سلاحی برای ایجاد وحشت است، نه سلاحی دقیق؛ درست مانند یک بمب‌گذار انتحاری که خود را منفجر می‌کند.»
او افزود چنین سلاح‌هایی می‌توانند افراد را به‌شدت بیمار کنند و برخی مناطق را غیرقابل سکونت سازند.
اگرچه ساخت بمب کثیف از نظر فنی دشوارتر از ساخت یک بمب متعارف نیست، چالش اصلی دستیابی به مواد رادیواکتیو مورد نیاز آن است.
نگرانی از خلأ قانونی در نظارت اطلاعاتی
یکی از چالش‌های احتمالی آمریکا، شناسایی چنین طرحی پیش از اجرای آن است.
قانون مهمی که به دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا اجازه می‌داد ارتباطات اتباع خارجی را جمع‌آوری کنند، در ماه ژوئن و در پی اختلاف میان کاخ سفید و کنگره بر سر بیل پولت، سرپرست وقت اداره اطلاعات ملی ترامپ، منقضی شد.
مجوزهای نظارتی صادرشده پیش از ژوئن تا مارس ۲۰۲۷ همچنان معتبرند، اما مقام‌های امنیت ملی هشدار داده‌اند که اگر کنگره اقدامی نکند، یکی از مؤثرترین ابزارهای شناسایی طرح‌های تروریستی را از دست خواهند داد.
تاد بلانش، دادستان کل آمریکا، جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی، و جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، هفته گذشته در نامه‌ای به رهبران جمهوری‌خواه و دموکرات هر دو مجلس کنگره خواستار تمدید این قانون شدند.
آن‌ها هشدار دادند که تأخیر در تمدید قانون، «جان آمریکایی‌ها در داخل کشور و نیروهای مستقر در خارج را در شرایط تشدید تهدیدها به خطر می‌اندازد».
این نامه به اطلاعاتی اشاره داشت که پیش‌تر در اختیار «گروه هشت» قرار گرفته بود؛ گروهی متشکل از رهبران دو حزب در کنگره و رؤسا و اعضای ارشد کمیته‌های اطلاعاتی مجلس نمایندگان و سنا.
اعضای این گروه چند روز پیش از ارسال نامه، گزارشی محرمانه درباره ایران دریافت کرده بودند. با این حال، مشخص نیست که آیا این گزارش به‌طور خاص به تهدید استفاده از بمب کثیف یا سلاح شیمیایی در واشنگتن پرداخته بود یا نه.
احتمال استفاده از سلاح شیمیایی علیه نیروهای آمریکایی
نگرانی مقام‌های آمریکایی تنها به واشنگتن محدود نمی‌شود.
به گفته دو مقام آمریکایی، دستگاه‌های اطلاعاتی این کشور اطلاعات دیگری را نیز به‌دقت بررسی می‌کنند که نشان می‌دهد ایران ممکن است از سلاح‌های شیمیایی علیه نیروهای آمریکایی مستقر در خاورمیانه استفاده کند.
روزنامه «نیویورک تایمز» نخستین رسانه‌ای بود که این نگرانی‌ها را گزارش کرد.
چند مقام آمریکایی به‌صراحت گفتند نیروهای این کشور تجهیزات حفاظتی و آموزش کافی برای مقابله با چنین حملاتی را در اختیار ندارند.
این نگرانی‌ها باعث شده است برنامه‌ریزی احتیاطی جداگانه‌ای برای تأمین تجهیزات و آموزش کارکنان دیپلماتیک و اطلاعاتی آمریکا در منطقه آغاز شود تا در صورت حمله شیمیایی ایران بتوانند از خود محافظت کنند.
افزایش تهدیدها در شرایطی رخ می‌دهد که آمریکا و ایران همچنان در تنگه هرمز درگیر رویارویی هستند.
مذاکرات دشوار برای پایان دادن به محاصره دریایی آمریکا، بازگشایی تنگه هرمز و توقف درگیری‌ها تاکنون نتیجه‌ای نداشته است.
یکی از منابع منطقه‌ای تأکید کرد که هر دو طرف خواهان دستیابی به توافق هستند، اما در شرایط کنونی هیچ‌یک ظاهراً آماده دادن امتیازهای معنادار نیست.
به گفته این منبع، چند هفته آینده برای دستیابی به هرگونه توافق حیاتی خواهد بود؛ دوره‌ای که ممکن است برخی طرف‌ها برای برهم زدن روند مذاکرات تلاش کنند.
او هشدار داد که تندروهای ایرانی یا عناصر خارج از کنترل در ساختار حکومت که از جنگ سود برده‌اند، ممکن است برای ادامه درگیری‌ها انگیزه داشته باشند و با انجام حمله‌ای، مسیر توافق را مختل کنند.
یکی از مقام‌های آمریکایی نیز تأکید کرد که ایران از خطر واکنش تلافی‌جویانه آمریکا در صورت استفاده از هر یک از این سلاح‌ها، چه در خاورمیانه و چه در خاک ایالات متحده، آگاه است.
با این حال، به گفته او، اگر رهبران ایران احساس کنند بقای حکومت در خطر است، ممکن است چنین اقدامی را با وجود پیامدهای آن، ارزش پذیرش خطر بدانند.