عده ای از سیاستمداران معتقدند به محض اینکه جنگ اسرائیل در غزه متوقف شود حملات حوثی ها در دریای سرخ و خلیج عدن پایان می یابد. این روایت حوثی های وابسته به ایران نیز هست. اما برخی دیگر از سیاستمداران بر این باورند که فارغ از آنچه در غزه پیش خواهد آمد تقابل نظامی بین حوثی ها و غربی ها ادامه پیدا می کند.
برخی می گویند که تلاش برای رسیدن به توافق صلح در یمن به دلیل جنگ حوثی ها در دریا راه به جایی نمی برد اما در مقابل عده دیگری معقتدند که اگر صلح در یمن برقرار شود بستری برای برقراری آرامش در دریای سرخ و خلیج عدن خواهد شد.
تقابل نظامی بین حوثی ها و غربی ها به رهبری آمریکا و بریتانیا در دریای سرخ به نقطه عطف جدیدی رسید که با غرق شدن یک کشتی باری و جان باختن چند ملوان غیر نظامی در یک کشتی دیگر کلید خورد. آمریکا تهدید کرد که پاسخ سخت خواهد داد و از این رو نگرانی درباره گسترش دامنه رویارویی نظامی در دریای سرخ افزایش یافت کما اینکه شواهدی مبنی بر نزدیک بودن زمان پایان حملات حوثی ها یا توانایی غربی ها برای توقف حملات این گروه وجود ندارد.
واشنگتن پس از حمله حوثی ها به یک کشتی در خلیج عدن تهدید کرد که این گروه را بازخواست خواهد کرد. حمله حوثی ها در خلیج عدن باعث کشته شدن ۳ ملوان و مصدومیت ۴ تن دیگر شد. این اتفاق تنها چند روزی پس از اظهارات آنتونی بلینکن وزیر خارجه آمریکا خطاب به حوثی ها و بعد از غرق کردن کشتی بریتانیایی «روبی مار» افتاد که گفت حوثی ها باید حملات خود را متوقف کنند.
مشکل از آمریکا است
بشیر عبد الفتاح پژوهشگر مصری در «مرکز مطالعات سیاسی و استراتژیک الاهرام» معتقد است «استراتژی آمریکا و غرب برای حفاظت از امنیت دریانوردی و تجارت در دریای سرخ و باب المندب مشکل دارد چرا که این استراتژی مساله را به صورت ریشه ای حل نمی کند و از این رو گزینه نظامی را انتخاب کرده است. مشکل استراتژی آمریکا و غرب این است که سراغ دلایل آنچه می گذرد نرفته است».
عبد الفتاح در ادامه گفتگو با «الشرق الاوسط» افزود «حوثی ها می گویند که دلیل آنچه در دریای سرخ می گذرد به تحولات نوار غزه ربط دارد اما جامعه جهانی به این مساله فکر نکرد و دنبال اقدامات نظامی و تشکیل ائتلاف رفت و از این رو نتیجه نگرفتند چون موفق به بازداشتن حوثی ها نشدند. حوثی ها همچنان اصرار دارند با عملیات دریایی و توسعه تسلیحات خود جامعه جهانی را به چالش بکشند و برای همین است که خطر آفرینی حوثی ها افزایش یافته و به حد غرق کردن کشتی رسید».
عبد الفتاح که سردبیر مجله «الدیموقراطیه» نیز هست خاطر نشان کرد «راهکاری که کاخ سفید باید پیش بگیرد این است که مشکل را ریشه ای حل کند یا به عبارتی تجاوز اسرائیل علیه نوار غزه را متوقف کند تا حوثی ها برای حملات دریایی بهانه نداشته باشند».
او گفت «شیوه برخورد با حوثی ها این نیست بلکه باید یک نمای کلی از بحران داشت. فارغ از اینکه حوثی ها علیه حکومت یمن کودتا کردند اما امنیت دریانوردی در دریای سرخ را با این ساز و کار نمی شود تامین کرد».
عبد الفتاح افزود «اینکه بگوییم غرب و حوثی ها با یکدیگر تبانی کردند تا مسیر حمل و نقل دریایی دنیا را تغییر دهند درست نیست چرا که مسیرهای جایگزین دریای سرخ مثل دماغه امید نیک که مطرح شده اند طولانی تر و خطرناک تر هستند و هزینه بیشتری می برند. مسیر دریایی قطب شمال صرفا در برخی فصول قابل استفاده است و تردد در این مسیر در دوره آب شدن یخ ها امکان پذیر است پس باید گفت که هیچ مسیری جای باب المندب و کانال سوئز را نمی گیرد».ط
لقمه چرب برای ایران
شک و تردید درباره تاثیر اقدامات نظامی غرب برای در هم کوبیدن توان نظامی حوثی ها افزایش یافته است و حتی اینکه تا چه اندازه غرب می تواند با تحریم اقتصادی حوثی ها را وادار به پس کشیدن کند باز هم جای تردید جدی دارد چرا که غرب تا حدودی از اهرم تحریم اقتصادی استفاده کرده و حوثی ها را در فهرست سازمان های تروریستی بین المللی قرار داد.
اسلام المنسی پژوهشگر و کارشناس مصری مسائل ایران بر این باور است که تلاش های بین المللی و غربی ها برای مقابله با تهدیدات حوثی ها در حد مطلوب و انتظار نیست. گروه حوثی حدود ده سال پیش به صنعا پایتخت یمن حمله نظامی کردند و چه جنایت هایی که علیه مردم یمن مرتکب نشدند اما جامعه بین المللی کاری انجام نداد تا حوثی ها را سرجایشان بنشاند و جلوی افزایش نفوذ آنها را بگیرد و حالا می بینیم که حوثی ها به عامل خطر برای دنیا تبدیل شدند.
المنسی در گفتگو با «الشرق الاوسط» توضیح داد «غربی ها به منظور مهار تهدید ناشی از حوثی ها برای دریانوردی در دریای سرخ دست به تقابل نظامی با این گروه زده اند وگرنه غرب نمی خواهد کار حوثی ها را یکسره کند. واکنش و پاسخ ضعیف و آبکی غرب که هیچ ضربه ای به توان نظامی حوثی ها نمی زند نشان می دهد که غربی ها تمایل به ماندن گروه حوثی دارند».
المنسی معتقد است «افزایش تنش از سوی حوثی ها به معنای تنش زایی از جانب ایران است. ایرانی ها و آمریکایی ها در حال مذاکره کردن به صورت غیر علنی و از طریق واسطه هستند. ایران می خواهد تا زمانی که غرب اقدامات سخت تر برای مقابله با حمله به منافعش در پیش نگرفته افزایش تنش بازوی نظامی اش (حوثی ها) در منطقه ادامه پیدا کند».
المنسی گفت «حوثی ها نیز می خواهند پروپاگاندای ایران را با حجم تقابل نظامی محدود و هزینه حداقلی اجرا کنند یا به عبارت دیگر حوثی ها طوری سقف تنش آفرینی را نگه می دارند که غرب به سمت جنگ تمام عیار نرود و صرفا پاسخ محدود بدهد بدون اینکه توان نظامی آنها را از بین ببرد. این رویه ادامه پیدا خواهد کرد تا زمانی که مذاکرات بین آمریکا و ایران پیش برود و ایران بتواند به یک
معامله چرب در مسائل مورد گفتگو برسد».
تجدید ساختار مداخلات
بسیاری از مقامات غربی و بین المللی می گویند ادامه تلاش برای برقراری صلح در یمن به توقف تقابل نظامی در دریای سرخ و عدم تنش آفرینی از جانب حوثی ها بستگی دارد به خصوص اینکه طرف های غربی موثر و میانجی در مذاکرات همان کسانی هستند اینک با حوثی ها وارد تقابل نظامی شده اند.
با این حال تلاش برای رسیدن به راهکار سیاسی در یمن کماکان ادامه دارد. آنتونی هایورد مشاور نظامی فرستاده دبیر کل سازمان ملل به یمن پیشنهاد ایجاد ساز و کار برای آتش بس پایدار در یمن داد و گفت که این ساز و کار به حملات ادامه دار حوثی ها در دریای سرخ و خلیج عدن ربط ندارد.
محمد الحمیری استاد دانشگاه و کارشناس علوم سیاسی یمنی معتقد است که پایان جنگ اسرائیل در غزه لزوما به معنی توقف تقابل نظامی در دریای سرخ نیست چرا که این رویارویی ابعاد دیگری دارد و بازیگران منطقه ای و بین المللی محاسبات متفاوت در دریای سرخ دارند کما اینکه تقابل نظامی بین حوثی ها و غرب به رقابت های گوناگون منطقه و جهان و تجدید ساختار حضور نظامی بین المللی در منطقه پیوند خورده و همین مساله باعث تفاوت رویارویی کنونی با رویدادهای پیشین در دریای سرخ می شود».
الحمیری در ادامه گفتگو با «الشرق الاوسط» یاد آور شد «به نظر من راهکار سیاسی در یمن می تواند بستر ساز پایان تقابل نظامی در دریای سرخ باشد نه بر عکس. هر کدام از طرف های موثر در کشمکش کنونی باید رویکرد متفاوتی در پیش بگیرند».
او افزود «حملات حوثی ها در مسیر دریانوردی جهانی تاثیر چندان بزرگی که آمریکا و بریتانیا مدعی آن هستند ندارد. قطعنامه شورای امنیت در این باره گواه این کلام است. این قطعنامه بر حفاظت از امنیت مسیر کشتیرانی بین المللی در برابر حملات حوثی ها تاکید کرده و چیزی در مورد حمله به حوثی ها نگفته است».
این پژوهشگر یمنی در پایان خاطر نشان کرد «رویدادها در دریای سرخ ممکن است تحولات منطقه را پیچیده تر کند چون مساله تنها به حوثی ها محدود نیست. حوثی ها بازیچه و ابزار طرف های دیگری هستند. آمریکایی ها نیز صرفا بر از بین بردن تهدید آفرینی حوثی ها برای کشتی ها تاکید می کنند و خواهان از میان برداشتن این گروه نیستند. از این رو احتمال نظریه های تجدید ساختار حضور نظامی بازیگران در منطقه قوت می گیرد».
