آمریکا متخاصمان در سودان را تحریم می‌کند

سیا از یک جنگ طولانی صحبت کرد و بایدن آن را «تهدیدی برای امنیت ملی» دانست

آمریکا متخاصمان در سودان را تحریم می‌کند
TT

آمریکا متخاصمان در سودان را تحریم می‌کند

آمریکا متخاصمان در سودان را تحریم می‌کند

جنگ سودان، بیستمین روز خود را با نقض گسترده آتش بس جدید، با درگیری های شدید در خارطوم، به پایان رساند، در حالی که موضع آمریکا از زبان پرزیدنت جو بایدن، سلاح تحریم را برای دست‌اندرکاران مناقشه به صدا درآورد، جایی که بایدن جنگ جاری را یک «تهدید فوق‌العاده» برای امنیت ملی و سیاست خارجی ایالات متحده دانست.

آوریل هاینس، مدیر اطلاعات ملی آمریکا در جلسه استماع سنا گفت که درگیری در سودان بین نیروهای مسلح سودان و نیروهای پشتیبانی سریع احتمالاً طولانی خواهد بود؛ زیرا هر دو طرف معتقدند که می‌توانند از نظر نظامی پیروز شوند و انگیزه ای برای آمدن به میز مذاکره ندارند.

پرزیدنت بایدن در بیانیه ای با اشاره به «تضعیف گذار دموکراتیک»، «استفاده از خشونت علیه غیرنظامیان» و «ارتکاب نقض فاحش حقوق بشر» گفت که او تصمیمات اجرایی صادر کرده‌است که «افراد درگیر را مسئول تهدید صلح، امنیت و ثبات در سودان می‌داند».

در پی نبردهای جاری، کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان اعلام کرد که برای کمک به ۸۶۰ هزار نفری که ممکن است تا اکتبر فرار کنند، به ۴۴۵ میلیون دلار نیاز دارد.این نهاد افزود، مصر و سودان جنوبی بیشترین تعداد ورودی آواره را خواهند داشت.

پادشاهی عربی سعودی به تخلیه شهروندان ملیت‌های مختلف از سودان ادامه داد.وزارت خارجه سعودی در بیانیه‌ای با اشاره به اینکه تعداد کل انتقال‌شدگان از زمان آغاز تخلیه حدود ۶۰۷۳ نفر (۲۴۶ شهروند و حدود ۵۸۲۷ نفر از ۱۰۴ ملیت) بوده اعلام کرد: ۲۰۸ نفر شامگاه پنجشنبه وارد شهر جده شدند.



پادشاه بحرین ابتکار عمل «کنفرانس بین المللی صلح» در خاورمیانه را مطرح کرد

TT

پادشاه بحرین ابتکار عمل «کنفرانس بین المللی صلح» در خاورمیانه را مطرح کرد

تابلوی خیابانی با پرچم کشورهای شرکت کننده در نشست رهبران عرب در بحرین (رویترز)
تابلوی خیابانی با پرچم کشورهای شرکت کننده در نشست رهبران عرب در بحرین (رویترز)

ملک حمد بن عیسی آل خلیفه پادشاه بحرین خواستار برگزاری کنفرانس بین المللی صلح در خاورمیانه و حمایت از به رسمیت شناخته شدن کشور فلسطین و پذیرش عضویت آن در سازمان ملل شد.
پادشاه بحرین پنجشنبه (۱۶ مه) در آغاز سی و سومین نشست رهبران اتحادیه عرب افزود «بحرین به دنبال نقش آفرینی برای حل مسائل کلیدی در راستای حفظ ثبات و توسعه منطقه از طریق چندین ابتکار عمل است؛ پیشنهاد ایجاد سیستم آموزشی و سلامت برای جنگ زدگان در منطقه و ابتکار عمل توسعه و افزایش همکاری عربی در حوزه فین تک و تحول دیجیتالی». او ابراز امیدواری کرد که پیشنهادات مطرح شده از طریق «کارگروه های مشترک عربی و با همکاری بین المللی» به مرحله اجرا برسند.
پادشاه بحرین در آغاز سخنرانی خود ضمن خوشامد گویی به حضار گفت «مایه افتخار اینجانب است که ریاست این کنفرانس را از ملک سلمان بن عبد العزیز آل سعود خادم حرمین شریفین و پادشاه سعودی تحویل بگیرم. تلاش های سازنده و ابتکار عمل های ارزشمند خادم حرمین شریفین با حمایت شاهزاده محمد بن سلمان بن عبد العزیز آل سعود ولیعهد و نخست وزیر سعودی مایه قدردانی است».
ملک حمد بن عیسی خاطر نشان کرد «این نشست در پرتو شرایط منطقه ای و بین المللی بسیار پیچیده با جنگ های ویرانگر و فجایع انسانی دردآور و تهدیداتی که هویت و امنیت و حاکمیت و یکپارچگی و تمامیت ارضی امت ما را نشانه گرفته اند برگزار می شود».
او گفت «همزمان با ادامه تهدیدها و عوامل تهدید کننده امنیت ملی عربی میزان مسئولیت ها برای حفاظت از روند مشترک عربی و آغاز فصل نوینی از ثبات و توسعه در راستای تامین اهداف مشترک به عنوان قدرت تمدن ساز و توانا برای همگامی با نیازمندی های کنونی و پیشرفت های پرشتاب افزایش یافته است».
پادشاه بحرین در مورد مساله فلسطین توضیح داد «حقوق مشروع ملت فلسطین برای برخورداری از امنیت و‌ آزادی و حق تعیین سرنوشت در حال پایمال شدن است و نیاز ما به تبلور موضع عربی و بین المللی مشترک و فوری برای پایان جنگ ها و برقراری صلح عادلانه و پایدار به عنوان تنها گزینه ممکن افزایش پیدا می کند. ما از طریق گفتگو و همبستگی جمعی می توانیم به چنین دستاوردی برسیم و انسانیت خود را در نبرد برای صلح پیروز کنیم».
پادشاه بحرین اضافه کرد «ما امروز برای فلسطین گرد هم آمدیم. ما اینجاییم تا تاکید کنیم منافع ملت فلسطین با وحدت صف تامین می شود و این هدف مد نظر است و سازمان آزادی بخش فلسطین به عنوان تنها نماینده مشروع این وحدت نقش آفرینی خواهد کرد».
او گفت «تشکیل کشور مستقل فلسطین برای کشورهای همسایه عربی خیر و خوبی به ارمغان می آورد تا همه از بحران ها عبور کرده و دست در دست هم برای سازندگی و توسعه محوری و کمک به برادران خود در فلسطین تلاش کنند. مصالحه و گفتگوی سیاسی جدی تنها راه برای رسیدن به این هدف است که امیدواریم به زودی در جهان عرب شاهد آن باشیم».


تاکید مجدد السیسی بر مخالفت با کوچ اجباری و حذف مساله فلسطین

TT

تاکید مجدد السیسی بر مخالفت با کوچ اجباری و حذف مساله فلسطین


 
عبد الفتاح السیسی رئیس جمهور مصر (د پ آ)
  عبد الفتاح السیسی رئیس جمهور مصر (د پ آ)

عبد الفتاح السیسی رئیس جمهور مصر بار دیگر بر موضع «ثابت در حرف و عمل» کشورش تاکید کرد و گفت «مصر به شدت مخالف حذف مساله فلسطین و کوچ اجباری فلسطینیان یا غیر ممکن کردن زندگی برای ساکنان غزه در نوار غزه به منظور تخلیه فلسطین از مردمانش است».
السیسی پنجشنبه (۱۶ مه) در اظهاراتی در نشست رهبران اتحادیه عرب در منامه بحرین افزود «هر کس تصور می کند راهکارهای امنیتی و نظامی جواب می دهند و منافع و امنیت برقرار می کنند دچار توهم شده است. هر کس تصور می کند سیاست لبه پرتگاه ممکن است نتیجه بدهد اشتباه می کند».
او خاطر نشان کرد «سرنوشت منطقه و ثروت های مردمانش مهم تر و بزرگ تر از آن است که بازیچه دست جنگ سالاران شود».
السیسی بار دیگر تاکید کرد مصر به گزینه صلح پایبند است. او افزود «مصر در دوران تاریکی شعله صلح در منطقه را روشن کرد و تاوان سختی داد اما با وجود همه اینها و با وجود شرایط دشوار کنونی همچنان امید دارد که صدای خرد و عدالت و حق به داد منطقه برسد و منطقه در دریای متلاطم و بیکران جنگ و خونریزی غرق نشود».
رئیس جمهور مصر گفت «تلاش های جدی و بی وقفه با حضور مصر و کشورهای دوست و برادر برای نجات منطقه از افتادن در پرتگاه عمیق جاری است». او گفت «به رغم همه این تلاش ها اما هنوز اراده سیاسی بین المللی واقعی برای پایان دادن به اشغالگری و پرداختن به ریشه های اصلی این منازعه و ایجاد راهکار دو کشوری وجود ندارد».
عبد الفتاح السیسی یاد آور شد اسرائیل «از مسئولیت های خود فرار می کند و تن به تلاش ها برای برقراری آتش بس نمی دهد بلکه دارد به عملیات نظامی غیر قابل قبول خود در رفح ادامه می دهد و از بخش فلسطینی گذرگاه رفح برای تشدید محاصره نوار غزه استفاده می کند».
رئیس جمهور مصر گفت «نشست بحرین در یک شرایط حساس تاریخی برگزار شده؛ از چالش ها و بحران های پیچیده در بسیاری از کشورهای منطقه گرفته تا جنگ غیر هدفمند اسرائیل علیه مردم فلسطین. همه طرف ها در این لحظه سرنوشت ساز باید بین دو گزینه یکی را انتخاب کنند؛ روند صلح و ثبات و امید یا روند آشوب و ویرانگری که با افزایش تنش نظامی در نوار غزه تشدید می شود».

او اظهار کرد «تاریخ در مورد جنگ غزه قضاوت سختی خواهد کرد و فاجعه بزرگی ثبت می کند با تیتر درشت کشتار و انتقام و محاصره عمدی یک ملت و گرسنگی دادن و ارعاب و آواره کردن مردمانش و تلاش برای کوچ اجباری آنان و جا خوش کردن در سرزمینشان». السیسی از «ناتوانی تاسف بار» همه موسسات و بازیگران موثر جامعه جهانی انتقاد کرد.

رئیس جمهور مصر تاکید کرد «حقوق کودکان فلسطین که ده ها هزار تن از آنان در غزه کشته و یتیم شده اند مثل تیغی بر گلوی وجدان بشریت خواهد بود تا عدالت با ساز و کارهای قوانین بین الملل اجرا شود».
عبد الفتاح السیسی خطاب به جامعه جهانی و همه طرف های موثر گفت «اطمینان ملت های جهان به اجرای عدالت از سوی نظام بین الملل با آزمون سخت و بی سابقه ای مواجه است و پیامدهای بزرگی بر صلح و امنیت و ثبات خواهد داشت. عدالت قابل تفکیک نیست و جان مردم فلسطین کم اهمیت تر از جان بقیه ملت ها نیست».
وی اضافه کرد «این وضع خطرناک و شرم آور یک راه حل بیشتر ندارد و آن اینکه دست به دست همدیگر تا دیر نشده آینده را نجات دهیم و فورا جلوی این جنگ ویرانگر علیه ملت فلسطین را بگیریم». او بر حق فلسطینیان برای تشکیل کشور مستقل در مرز ۱۹۶۸ به پایتختی قدس شرقی تاکید کرد.
رئیس جمهور مصر در پایان خاطر نشان کرد «همه نسل های آینده خواه فلسطینی و خواه اسرائیلی سزاوار منطقه ای هستند که در آن برابری و صلح و امنیت موج بزند و آرزوهای آینده پر رنگ از درد گذشته باشد».


گوترش: جنگ غزه همچون زخم باز در منطقه است

آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل (فرانس پرس)
آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل (فرانس پرس)
TT

گوترش: جنگ غزه همچون زخم باز در منطقه است

آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل (فرانس پرس)
آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل (فرانس پرس)

آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل گفت امروز بهترین زمان برای اتحاد منطقه عربی است تا صدای خود را با قدرت و تاثیر بیشتری به گوش جهان برساند.

او پنجشنبه (۱۶ مه) در جلسه افتتاحیه سی و سومین اجلاس سران عرب در بحرین توضیح داد «منطقه عربی می تواند از قابلیت ها و امکانات عظیم خود استفاده و نقش پررنگ تری در رشد و توسعه جهان داشته باشد».

دبیر کل سازمان ملل که اهل لیسبون پرتغال است با اشاره به اینکه لیسبون زمانی بخشی از تمدن اندلس بود اضافه کرد قرطبه در آن زمان مرکز فرهنگ و تمدن در شبه جزیره ایبریا به شمار می رفت کما اینکه بغداد نیز مرکز فرهنگ و تمدن جهان بود و آثار آن از مرزهای چین تا سواحل اقیانوس اطلس در آن زمان گسترش یافت.

او خاطر نشان کرد «امروز جهان بار دیگر دستخوش تحول شده و منطقه عربی سرشار از امکانات عظیم است. شما منابع مالی و فرهنگ و منابع انسانی دارد اما اتحاد در دنیای کنونی تنها شرط موفقیت است. تجربه های تاریخی به کرات نشان داده که دو دستگی بستر ساز دخالت های خارجی و دامن زدن غیر عمدی به کشمکش ها و تنش های فرقه ای و تروریسم است».

آنتونیو گوترش خطاب به سران عرب گفت «مساله نیازمند غلبه بر موانع و پایان دادن به دو دستگی و بازی های خارجی است تا بتوان پیشرفت و آینده پر از صلح و رونق را برای مردم منطقه عربی و کشورهای دیگر به ارمغان آورد».

او در ادامه اضافه کرد «ما اینجا جمع شده ایم و قلب ها برای آنچه به سر فلسطینی ها در غزه می آید می شکند. جنگ غزه همچون زخم باز است که ممکن است به سایر کشورهای منطقه و به کل منطقه سرایت کند. این جنگ در مقیاس و وسعت گسترده کنونی ویرانگرترین منازعه برای غیر نظامیان و امدادگران و خبرنگاران و همکاران ما در سازمان ملل است که من به عنوان دبیر کل سازمان ملل دیدم».

گوترش بار دیگر با ابراز مخالفت با هر گونه حمله به رفح گفت «چنین حمله ای می تواند موج دیگری از درد و ناامیدی و فلاکت ایجاد کند آنهم در شرایطی که ما به موج گسترده کمک های نجات بخش نیاز داریم. وقت آن رسیده تا یک آتش بس فوری انسانی اعلام و راه کمک های بشردوستانه بدون موانع به همه مناطق غزه باز شود».


ابوالغیط به «الشرق الاوسط»: سایه انداختن غزه بر «اجلاس بحرین» مانع از بحث درباره بحران‌های دیگر نمی‌شود

احمد ابوالغیط دبیرکل اتحادیه کشورهای عربی در دیدارهای مقدماتی «اجلاس سران بحرین» (الشرق الاوسط)
احمد ابوالغیط دبیرکل اتحادیه کشورهای عربی در دیدارهای مقدماتی «اجلاس سران بحرین» (الشرق الاوسط)
TT

ابوالغیط به «الشرق الاوسط»: سایه انداختن غزه بر «اجلاس بحرین» مانع از بحث درباره بحران‌های دیگر نمی‌شود

احمد ابوالغیط دبیرکل اتحادیه کشورهای عربی در دیدارهای مقدماتی «اجلاس سران بحرین» (الشرق الاوسط)
احمد ابوالغیط دبیرکل اتحادیه کشورهای عربی در دیدارهای مقدماتی «اجلاس سران بحرین» (الشرق الاوسط)

احمد ابوالغیط دبیرکل اتحادیه عرب تایید کرد که تجاوزهای اسرائیل به نوار غزه بر دستور کار «اجلاس بحرین» که روز پنجشنبه به میزبانی منامه پایتخت بحرین و با حضور سران عرب برگزار می‌شود، حاکم شد، اما در عین حال این به هیچ وجه موجب«نادیده انگاشتن» دیگر مسائل منطقه‌ای، به ویژه بحران‌های سودان، یمن، لیبی، پرونده‌های امنیت آب و سایر پرونده‌های اقدام مشترک کشورهای عرب «نخواهد شد».
ابوالغیط در گفت و گو با «الشرق الاوسط» در حاشیه تدارکات مستمر برای «اجلاس بحرین»، با تاکید بر اینکه تلاش‌های انجام شده در این پرونده در دوره گذشته «موفق شد قطب‌نمای افکار عمومی جهان» را تغییر دهد، گفت:« رژیم اشغالگر اسرائیل، یک سیستم آپارتاید است... که دیگر جایی در این دوران ندارد.»
دبیرکل اتحادیه کشورهای عربی نسبت به اقدام احمقانه‌ای که اسرائیل ممکن است با حمله به شهر رفح فلسطین یا اجرای طرح آوارگی که از سوی فلسطینی‌ها، جهان عرب و نهادهای بین‌المللی رد می‌شود، انجام دهد، هشدار داد. پیامدهای این اقدام بر ثبات منطقه‌ای و روابط با مصر که هسته آن بر اساس معاهده صلح برقرار است، بسیار زیاد خواهد بود.
وی تاکید کرد که «اسرائیل باید توجه کند» تا باعث «بی ثباتی روابط خود با بزرگترین کشور عربی و در نتیجه شکست بزرگ در موقعیت کلی امنیتی اسرائیل نشود.»
دبیرکل اتحادیه کشورهای عرب در گفت‌وگوی خود به موضع اتحادیه در مورد درخواست تشکیل یک نیروی مشترک عربی برای اداره نوار غزه در روز پس از جنگ اشاره و از تلاش‌های اتحادیه برای حل بحران‌های منطقه و برآورده کردن آرمان‌های افکار عمومی عربی دفاع کرد. و این هم متن گفت‌وگو:

- اجلاس سران عرب در شرایطی سخت و پیچیده‌ برگزاری می‌شود، این اوضاع چه تأثیری بر دستور کار آن دارد؟ مهمترین نکات در دستور کار اجلاس سران بحرین چیست؟
*یقیناً مسئله فلسطین و تجاوزهای اسرائیل به نوار غزه بر کار این اجلاس سایه انداخته و این از جلسات مقدماتی آغاز شد که شاهد بحث در مورد قطعنامه‌های مختلف بود که همه مربوط به شرایط سختی است که فلسطینی‌ها در غزه از آن رنج می‌برند.
همه ما احساس می‌کنیم که هر خانه‌ای در سراسر جهان عرب نسبت به این فاجعه خشم و اندوه دارد و طبیعی است که اجلاس با این احساسات همگام شود، آنها را ابراز و در نتایج خود منعکس کند.
با این حال، دستور کار این اجلاس به موضوعات مختلف مورد توجه جهان عرب، از رسیدگی به بحران‌های سودان، یمن و لیبی گرفته تا امنیت آب و امنیت سایبری و سایر موضوعات سیاسی و توسعه می‌پردازد.
- از زمان آغاز تجاوزهای اسرائیل به نوار غزه، اتحادیه تلاش‌های متعددی انجام داده و جلسات متعددی برای پاسخگویی به آن برگزار کرده است. مهم‌ترین فعالیت‌ها و تلاش‌ها در زمینه چه بود؟
*نشست فوق‌العاده سران عربی و اسلامی که در 11 نوامبر در ریاض برگزار شد، یک کمیته وزارتی را به‌عنوان پیگیری تحولات غزه به ریاست اعلیحضرت شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه پادشاهی عربی سعودی که ریاست آخرین اجلاس سران را بر عهده داشت، تشکیل داد. دبیرکل اتحادیه عرب، یکی از اعضای آن، برای بسیج حمایت از آتش بس در غزه و تاکید بر ضرورت اجرای کمک‌های بشردوستانه، بازدیدهای مختلفی از پایتخت‌های اثرگذار در جهان در اروپا، ایالات متحده و آسیا انجام داد. این کمیته همچنین تلاش کرد تا کشورها را به سمت به رسمیت شناختن کشور فلسطین سوق دهد و افق سیاسی منتهی به تجسم دولت فلسطین را تدوین کند.
من فکر می‌کنم که قطب‌نمای افکار عمومی جهانی تغییر کرده است. در نوامبر گذشته، بسیاری از کشورهای اروپایی و همچنین ایالات متحده آمریکا به اسرائیل برای ادامه کشتار غزه چراغ سبز نشان دادند، اما امروز همه از آتش‌بس صحبت می‌کنند و حتی از نقض اشغالگری که فقط به عنوان «پاکسازی قومی» قابل توصیف است، صحبت می‌کنند. این واژه‌ای است که تنها عده‌ای جرأت کردند از آن برای توصیف رفتار اسرائیل استفاده کنند.
این قطعاً یک تغییر آشکار در مواضع دیپلماتیک است.
در اینجا درس‌های تاریخ را فراموش نکنیم. تحمیل انزوا بر آفریقای جنوبی و محاصره آن با تحریم‌ها... در نهایت منجر به سقوط رژیم آپارتاید شد.
به نظر من، رژیم اشغالگر اسراییل، در اصل، همانگونه که امروز اسرائیل انجام می‌دهد، رژیم آپارتاید است... که دیگر جایی در این دوران ندارد.
-اتحادیه عرب بارها مخالفت خود را با سناریوی آوارگی اعلام کرد... اما با تهدید اسرائیل به انجام عملیات نظامی گسترده در شهر فلسطینی رفح... و با شروع عملیاتی که عملیات محدود خوانده می‌شود، آیا به نظر شما اسرائیل مصمم است با طرح جابه‌جایی پیش برود؟ چگونه می‌توان با این موضوع مقابله کرد؟

*واضح است که عملیات انجام شده توسط اسرائیل محدود نیست، بلکه عمداً فریبنده است تا دولت آمریکا را آرام کند که موضع صریح رد یک عملیات گسترده را بیان کرده است.
طرح آوارگی توسط فلسطینی‌ها، کشورهای عرب و در سطح بین‌المللی رد شده است. نشانه‌هایی وجود دارد که اسرائیل در مقاطعی، شاید در آغاز تجاوز به غزه، به این طرح فکر می‌کرد... اما از استحکام مواضع طرد کننده، به ویژه مواضع فلسطین و مصر و البته مواضع کشورهای عرب... که مبتنی بر آن است، شگفت‌زده شد.
این نگرانی وجود دارد که اسرائیل دست به کار احمقانه‌ای بزند، اما من فکر می‌کنم اکنون برای رهبران آن روشن شده است که عواقب این اقدام بر ثبات منطقه‌ای و روابط با مصر، که اساساً بر اساس معاهده صلح استوار است، بزرگ خواهد بود.
من مطمئن هستم که مصر بیش از یک سناریو برای رویارویی با طرح جابه‌جایی، در نطفه خفه کردن آن و جلوگیری از اجرای آن در واقعیت، دارد. تداوم فشار کشورهای عرب در عرصه بین المللی برای افشای پیامدهای خطرناک این طرح و انفجار همه جانبه‌ای که می‌تواند در منطقه به دنبال داشته باشد، ضروری است.
-ورود نیروهای اسرائیلی به گذرگاه رفح و اعلام کنترل آن، چه تأثیری بر معاهده صلح بین مصر و اسرائیل می‌گذارد به خصوص که تل آویو گفته است آنچه انجام داده «نقض معاهده» نیست؟
*از زمان آنچه که خروج یکجانبه از غزه در سال 2005 نامیده شد، اسرائیل به دنبال این است که مصر را مسئول نوار غزه بداند. مصری‌ها از این موضوع آگاه هستند و این غیر منطقی است که مصر عواقب اشغالگری اسرائیل را تحمل کند. اگر اسرائیل می‌خواهد از عواقب اشغال خلاص شود، باید به آن پایان دهد، مسئله اصلی این است.
اسرائیل باید توجه کند که چگونه با سیاست‌های بی پروایش می‌تواند روابط خود با بزرگترین کشور عربی را دچار بی ثبات کند. من فکر می‌کنم که اگر این اتفاق بیفتد، یک عقب گرد بزرگ در موقعیت کلی امنیتی اسرائیل خواهد بود.
- برخی در مورد تشکیل یک نیروی مشترک عربی برای اداره نوار غزه در روز بعد از جنگ صحبت می‌کنند ... آیا واقعاً این موضوع مورد بحث قرار گرفت و موضع اتحادیه در مورد نیروی مشترک عربی چیست؟
*ما در درجه اول دغدغه پایان دادن به این تراژدی را داریم که مردم فلسطین در حال تجربه آن هستند. اولویت آتش بس، کمک به فلسطینی‌ها و بازگرداندن حداقل عملکرد نهادهایی است که به زندگی روزمره در نوار غزه خدمت می‌کنند.
طرح واکنش اضطراری که توسط شورای اقتصادی و اجتماعی مورد بحث و بررسی قرار گرفت و به اجلاس بحرین ارائه شد، به پیامدهای اقتصادی و اجتماعی تجاوز اسرائیل به کشور فلسطین می‌پردازد و شامل برنامه‌های مربوط به واکنش اضطراری، امداد رسانی جامع و بهبودی زودهنگام است.
-باوجود تلاش‌های انجام شده، چه در سطح اتحادیه به عنوان یک مؤسسه نهادمند و چه توسط تک تک کشورهای عضو، برای توقف جنگ غزه و محدود کردن پیامدهای فاجعه بار انسانی آن، طول جنگ تأثیر قابل توجهی بر افکار عمومی عربی داشت که شاید باعث انتقاد از این تلاش‌ها شود و آنها را در توقف جنگ «بی‌اثر» بدانند یا آنها را بیانگر نبض افکار عمومی نبینند، به این انتقادات چه پاسخی می‌دهید؟
*افکار عمومی خشمگین‌اند و ما آن را احساس می‌کنیم. به هر حال، این به جهان عرب محدود نمی‌شود، بلکه یک افکار عمومی جهانی وجود دارد که از ادامه این کشتار خشم شدیدی را احساس می‌کند. حتی قدرت بزرگ، ایالات متحده آمریکا، که نزدیک‌ترین دوست اسرائیل است، نمی‌تواند به این کشتار مداوم پایان دهد.
احساس خشم قابل درک و موجه است، اما گاهی اوقات آنها با متهم کردن این یا آن طرف به سهل انگاری یا بی اثری به دنبال ابراز وجود هستند.
در مورد اتحادیه عرب، ایراد چنین اتهامی دشوار است، زیرا از زمان بروز این بحران، تعامل مستقیمی با این بحران وجود داشته است. ما در جهان عرب از طریق کمیته وزیران و سایر چارچوب‌ها حرکت می‌کنیم. من طی ماه‌های گذشته ده‌ها تن از سیاستمداران، رهبران و وزیران خارجه را در مقر دبیرخانه کل پذیرفته‌ام و به همین منظور از کشورهای زیادی دیدن کرده‌ام.
نتیجه این است که ما شاهد تغییر آشکار در قطب نمای افکار عمومی جهانی هستیم. ما در همان نقطه‌ای نیستیم که کشورها در زمان آغاز این تجاوز در اکتبر گذشته بودند.
- در رابطه با وضعیت سومالی، اتحادیه در پی «یادداشت تفاهم» بین منطقه اقلیم سومالی و اتیوپی، موضع روشنی در دفاع از حاکمیت سومالی اتخاذ کرد؟
*روز سه شنبه، پیش از برگزاری نشست مقدماتی وزیران برای اجلاس، گروه وزرای مربوط به حمایت از سومالی در مقابله با حمله به حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور دومین نشست خود را برگزار کردند.
هدف، پیگیری جنبش عربی در حمایت از سومالی از آغاز این بحران در ژانویه گذشته و بررسی مراحل بعدی بود.
پیام واضح است.

طرف عربی قراردادی را که اتیوپی در ژانویه سال گذشته با کشور اقلیم سومالی امضا کرد را نمی‌پذیرد و بر این اساس در بیش از یک سطح اقدام خواهد شد.
-دخالت ترکیه و ایران در امور جهان عرب یکی از موضوعات اصلی در دستور کار اتحادیه عرب بود... اما اخیراً به نظر می‌رسید نشانه‌های مثبتی از نزدیکی کشورهای عرب با ترکیه و ایران وجود داشته باشد... این نزدیکی را چگونه می‌بینید... و اکنون ترکیه و ایران برای حمایت از آن چه نیازی دارند؟
*نزدیکی در سطوح مختلف با این دو همسایه منطقه‌ای نتایج مثبتی دارد که اولین آن کاهش تنش‌های منطقه‌ای و ایجاد فرصت گفت‌وگو درباره موضوعات مختلف مورد توجه منطقه است. البته این یک روند مستمر است و توسط طرف عربی در چارچوب اتحادیه در حال ارزیابی است.
من معتقدم عنصر حاکم در توسعه این روابط احترام به حاکمیت کشورها و خودداری از مداخله در امور داخلی است. اگر این اصل برقرار و رعایت شود، می‌توان برای توسعه روابط در سطوح مختلف بر آن بنا نهاد.


نگرانی در لبنان از افزایش موارد جرم و جنایت سوری ها


حضور آوارگان سوری در لبنان بحث برانگیز شده است (آسوشیتد پرس)
حضور آوارگان سوری در لبنان بحث برانگیز شده است (آسوشیتد پرس)
TT

نگرانی در لبنان از افزایش موارد جرم و جنایت سوری ها


حضور آوارگان سوری در لبنان بحث برانگیز شده است (آسوشیتد پرس)
حضور آوارگان سوری در لبنان بحث برانگیز شده است (آسوشیتد پرس)

نرخ جرم و جنایت آوارگان سوری در لبنان در چند هفته گذشته افزایش یافت که به خصوص بالا رفتن آمار جرایم قتل باعث نگرانی گسترده و دلیل مستقیم فراخوان های گوناگون برای بازگرداندن آوارگان سوری به سوریه یا کشورهای دیگر شده است.
کمیسیون اروپا نیز به تازگی گفته به لبنان یک میلیارد یورو کمک مالی ارایه می کند که البته گروهی از منتقدان می گویند این اقدام «رشوه دادن» برای نگه داشتن آوارگان سوریه در لبنان است.

اخیرا برخی از آوارگان سوری در چند فقره جرم خطرناک دست داشتند که همین باعث افزایش خشم لبنانی ها شده است. ۶ نفر از اتباع سوریه پاسکال سلیمان هماهنگ کننده حزب نیروهای لبنانی را در شهر جبیل ربوده و کشته و جسد او را در خاک سوریه رها کردند.
چند روز پیش هم خلف برغش تبعه سوریه ای زینب معتوق کارمند یکی از هتل های بیروت را به قتل رساند که انگیزه این اقدام هنوز مشخص نشده است. خلف برغش پس از قتل زینب به سوریه فرار کرد. اواخر هفته گذشته بود که دو نفر سوری یک پسر بچه لبنانی را در محله فرن الشباک با ضربات چاقو به قصد کشت زدند که البته این کودک زنده ماند.

دولت مسئول است
دلایل زیادی برای خلافکار شدن سوری های مقیم لبنان خواه آوارگان یا افرادی که اقامت قانونی دارند وجود دارد مثل بحران اقتصادی و اجتماعی و ناکارآمدی حکومت برای اجرای قانون.

سرتیپ خالد حماده پژوهشگر مسائل امنیتی می گوید «مساله اصلی این است که دولت از ابتدا بحران آوارگان سوری را جدی نگرفت و مقررات و قوانین امنیتی برای آوارگان وضع نکرد».

او در ادامه گفتگو با «الشرق الاوسط» معتقد است «دولت در لبنان در مورد آوارگان سوریه سیاست های معینی مثل ترکیه و اردن و مصر و غیره وضع نکرد. بنابراین دولت لبنان مقصر اصلی است که کار به اینجا کشیده و جرم و جنایت تا این اندازه گسترش پیدا کرده است». این کارشناس لبنانی گفت «نگرانی درباره اینکه برخی طرف ها از مساله آوارگان به عنوان اهرم فشار سیاسی استفاده کنند افزایش یافته است».

امکانات ندارند
سازمان های امنیتی لبنان می گویند که قابلیت هایشان ضعیف است و امکان اجرای قانون و پیشگیری از جرم و جنایت وجود ندارد. یک منبع وزارت کشور گفت «جرم و جنایت در حال گسترش است و دلیل آن نه کوتاهی عمدی بلکه کاهش امکانات و توان دستگاه های امنیتی پس از شرایط اقتصادی ناگوار است».

این منبع در ادامه گفتگو با «الشرق الاوسط» تاکید کرد «مساله اصلی ما کاهش تعداد کارکنان و ماموران سازمان های امنیتی به خصوص نیروهای امنیت داخلی است چون سازمان امنیت داخلی وظیفه برقراری امنیت و اجرای قوانین در کشور را بر عهده دارند».

او خاطر نشان کرد «با عقل جور در نمی آید که از سال ۲۰۱۷ تا اینک هیچ مصاحبه یا اقدامی برای گزینش و استخدام ماموران جدید انجام نشده چون دولت گفته استخدام نکنید بودجه نداریم و به دلیل همین نبود بودجه و بحران پولی و کاهش حداکثری حقوق ها صدها نفر را بازنشسته و صدها تن دیگر را برکنار کردند».

او اضافه کرد «وزارت امنیت و اطلاعات کوشید تا از شهرداری ها به خصوص در بیروت برای پر کردن خلا ناشی از نبود مامور کمک بگیرد اما این رویکرد چندان نتیجه بخش نبود».


جنگ فرسایشی علیه حزب‌الله در جنوب لبنان

الدخان يتصاعد نتيجة غارة اسرائيلية استهدفت مروحين بجنوب لبنان (أ.ف.ب)
الدخان يتصاعد نتيجة غارة اسرائيلية استهدفت مروحين بجنوب لبنان (أ.ف.ب)
TT

جنگ فرسایشی علیه حزب‌الله در جنوب لبنان

الدخان يتصاعد نتيجة غارة اسرائيلية استهدفت مروحين بجنوب لبنان (أ.ف.ب)
الدخان يتصاعد نتيجة غارة اسرائيلية استهدفت مروحين بجنوب لبنان (أ.ف.ب)

در حالی که نبرد جنوب لبنان که حزب‌الله از طریق آن می‌خواست از غزه حمایت و پشتیبانی کند، چند روز پیش وارد هفتمین ماه خود شد، عملیات در آنجا با اعلام «تغییر در عملکرد» جنگجویان حزب‌الله و ایجاد «تعدیل» در استراتژی‌های نظامی اتخاذ شده، شکل‌های جدیدی به خود گرفت.
جنگ کنونی در مقایسه با آخرین جنگی که حزب‌الله در سال ۲۰۰۶ علیه اسرائیل انجام داد، تا حد زیادی از نظر جغرافیایی محدود است. اما کارشناسان می‌گویند که پس از ماه‌ها جنگ و نزدیک شدن تعداد تلفات انسانی آن به کل تلفات «جنگ ژوئیه» در سال ۲۰۰۶، این جنگ به چیزی شبیه «جنگ فرسایشی» علیه حزب‌الله تبدیل شده است.
این آمار در حال حاضر به ۳۰۰ کشته نزدیک می‌شود، در حالی که جنگی که ۱۸ سال پیش رخ داد منجر به کشته شدن ۳۵۰ نیروی حزب شده بود.
در حالی که درگیری‌ها در جنوب کشور با سرعت کمتری نسبت به روزهای گذشته ادامه داشت، شیخ نعیم قاسم معاون دبیرکل حزب‌الله در سخنرانی روز جمعه در مراسمی در بیروت پرسید: «آیا متوجه نشدید که چگونه عملکرد در جبهه جنوب تغییر کرد و برادران مجاهد از درس‌ها و عبرت‌ها و مطالبی که اخیراً مورد استفاده قرار گرفت، بهره بردند و به برخی از آنها پرداختند و قابلیت‌های خاصی را آشکار کردند؟!».
وی افزود: «در همه جنگ‌های دنیا وقتی جنگ تمام می‌شود، نکات مثبت و منفی را بررسی می‌کنند و برای جنگ بعدی به نکات منفی می‌پردازند. ما از همان دو ماه اول جوانب مثبت و منفی را بررسی کردیم و اصلاحات لازم را انجام دادیم تا دستاورد مهمی حاصل شود و این همان اتفاقی است که مجاهدین به آن دست یافتند».


۳۰۰ هزار نفر از رفح آواره شدند


فرار فلسطینی‌ها از رفح روز گذشته همزمان با گسترش حملات اسرائیل در شرق این شهر (رویترز)
فرار فلسطینی‌ها از رفح روز گذشته همزمان با گسترش حملات اسرائیل در شرق این شهر (رویترز)
TT

۳۰۰ هزار نفر از رفح آواره شدند


فرار فلسطینی‌ها از رفح روز گذشته همزمان با گسترش حملات اسرائیل در شرق این شهر (رویترز)
فرار فلسطینی‌ها از رفح روز گذشته همزمان با گسترش حملات اسرائیل در شرق این شهر (رویترز)

با گسترش عملیات نظامی در رفح در جنوب غزه، امواج آوارگی گسترده تشدید شد و صدها هزار نفر از ساکنان مجبور شدند دوباره به مناطق مجاور مانند دیرالبلح و خان یونس نقل مکان کنند.
ارتش رژیم اسرائیل روز گذشته اعلام کرد که از زمان صدور دستور تخلیه در ۶ می با شروع حمله زمینی، حدود ۳۰۰ هزار نفر از محله‌های شرقی رفح آواره شده‌اند.
در همین حال، درگیری‌ها به مناطقی در شمال نوار غزه بازگشت، جایی که درگیری‌ها بین ارتش اسرائیل و مبارزان فلسطینی در محله الزیتون در شمال شدت گرفت و ارتش اعلام کرد که برای حمله به جبالیا و بیت لاهیا آماده می‌شود.
ارتش اسرائیل با انتشار بیانیه و ارسال پیامک کوتاه از طریق تلفن، ساکنان را به خروج فوری دعوت کرد.
علاوه بر این، نیروهای اسرائیلی جستجوهای خود را برای یافتن رهبر حماس در غزه، یحیی السنوار، که اسرائیل او را طراح حمله ۷ اکتبر می‌داند، تشدید کردند.
در این میان، دو مقام اسرائیلی گفتند که او در شهر رفح حضور ندارد. این دو مقام به تایمز اسرائیل اظهار کردند که معتقدند السنوار احتمالاً در خان یونس باشد.
پس از ۷ ماه جنگ وحشیانه در غزه و کشتار ۳۵ هزار فلسطینی از جمله رهبران حماس، رسیدن به السنوار و معاون وی، محمد الضیف، همچنان هدف اصلی اسرائیل است.


«ناامیدی» در اسرائیل و کمپین علیه بایدن

استقرار تانک‌ها و خودروهای نظامی اسرائیل در نزدیکی مرز با نوار غزه روز پنجشنبه (AFP)
استقرار تانک‌ها و خودروهای نظامی اسرائیل در نزدیکی مرز با نوار غزه روز پنجشنبه (AFP)
TT

«ناامیدی» در اسرائیل و کمپین علیه بایدن

استقرار تانک‌ها و خودروهای نظامی اسرائیل در نزدیکی مرز با نوار غزه روز پنجشنبه (AFP)
استقرار تانک‌ها و خودروهای نظامی اسرائیل در نزدیکی مرز با نوار غزه روز پنجشنبه (AFP)

اسرائیل «ناامیدی» خود را از تهدید جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر توقف عرضه برخی تسلیحات آمریکایی به آن، در صورت حمله به شهر پرجمعیت رفح، ابراز کرد.
در اولین واکنش، گیلاد اردان، سفیر اسرائیل در سازمان ملل به رادیو «ماکان» اسرائیل گفت: «اظهارات (بایدن) بسیار ناامیدکننده است، زیرا از زبان رئیس‌جمهوری است که ما از ابتدای جنگ از او تشکر کرده‌ایم».
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل نیز اظهارات بایدن را رد کرد و گفت که کشورش آماده است در صورت لزوم به تنهایی بایستد.
وی افزود: «همان‌طور که قبلاً گفتم اگر مجبور باشیم با ناخن‌های خود می‌جنگیم ... اما ما خیلی بیشتر از ناخن خود داریم پس با این قدرت معنوی و به یاری خدا با هم پیروز خواهیم شد».
یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل نیز پیامی به «دشمنان و دوستان» ارسال کرد و در آن گفت که اسرائیل برای دستیابی به اهداف نظامی خود در نوار غزه آنچه لازم باشد انجام خواهد داد.
بایدن برای اولین بار اعلام کرده بود که سلاح‌هایی که اسرائیل از کشورش به دست آورده بود برای کشتن غیرنظامیان در نوار غزه استفاده شده است.
وی اشاره کرد که دولت وی تصمیم گرفت تحویل انواع خاصی از بمب‌ها به اسرائیل را که آسیب جدی به غیرنظامیان وارد می‌کند، متوقف کند.
اظهارات بایدن که سخت‌ترین اظهارات وی بوده است، فشار بر اسرائیل را برای خودداری از حمله گسترده به رفح افزایش می‌دهد.
با این حال، این اظهارات خود بایدن را نیز در معرض فشارهای داخلی به ویژه در حزب جمهوری‌خواه قرار داد که برخی از آنها خواستار برکناری وی شدند.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، بایدن را به «جانبداری از تروریست‌ها» متهم کرد و گفت: «کاری که او در قبال اسرائیل انجام می‌دهد شرم‌آور است. اگر هر یهودی به جو بایدن رای دهد، باید از خودش خجالت بکشد».
به نوبه خود، مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، تعلیق ارسال تسلیحات به اسرائیل را سیاستی «فاجعه‌بار» و «مخرب» دانست و آن را «مستقیماً مغایر با خواست کنگره» دانست.
دیروز واشینگتن بار دیگر با حمله به رفح مخالفت کرد. متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت: واشینگتن معتقد است که هرگونه عملیات نظامی بزرگ در رفح، موقعیت اسرائیل را در مذاکرات گروگان‌گیری با حماس تضعیف می‌کند.


تنش‌زایی حزب‌الله برای بعد از جنگ غزه

السيارة التي استهدفت بغارة إسرائيلية في بلدة بافليه الجنوبية وأدت إلى مقتل 4 عناصر من «حزب الله» (متداولة على وسائل التواصل الاجتماعي)
السيارة التي استهدفت بغارة إسرائيلية في بلدة بافليه الجنوبية وأدت إلى مقتل 4 عناصر من «حزب الله» (متداولة على وسائل التواصل الاجتماعي)
TT

تنش‌زایی حزب‌الله برای بعد از جنگ غزه

السيارة التي استهدفت بغارة إسرائيلية في بلدة بافليه الجنوبية وأدت إلى مقتل 4 عناصر من «حزب الله» (متداولة على وسائل التواصل الاجتماعي)
السيارة التي استهدفت بغارة إسرائيلية في بلدة بافليه الجنوبية وأدت إلى مقتل 4 عناصر من «حزب الله» (متداولة على وسائل التواصل الاجتماعي)

حزب‌الله به سمت استراتژی «فشار حداکثری» بر اسرائیل حرکت کرد و عملیات نظامی خود علیه اسرائیل را در آماده‌سازی برای مرحله بعد از جنگ غزه تشدید کرد.
از زمانی که تل آویو کنترل گذرگاه رفح را اعلام کرد و همزمان با مذاکرات آتش‌بس متزلزل و آغاز عملیات اسرائیل در شرق این شهر، حزب‌الله به صورت بی‌سابقه ای عملیات خود را به سمت شمال اسرائیل تشدید کرده است که هدف آن تلفات در سربازان اسرائیلی است.
یک منبع آگاه می‌گوید: «حزب‌الله با هدف تثبیت معادلات بازدارندگی در آخرین مرحله از جنگ غزه، عملاً از سیاست (خویشتن داری) به استراتژی (فشار حداکثری) رفته است».
وی در مصاحبه با «الشرق الاوسط» اظهار کرد: «عملکرد نظامی کنونی بسیار عمدی است تا منجر به جنگی گسترده نشود که اسرائیل همیشه خواستار آن بوده است».
سرتیپ بازنشسته بسام یاسین نیز به نوبه خود می‌گوید که موضع حزب‌الله، ایران و متحدان آنها «از ابتدا واضح بود که گفته بودند که در قبال نبرد رفح ساکت نخواهند بود؛ بنابراین، بدون دخالت مستقیم ایران، از همه جبهه‌ها به‌ویژه جبهه جنوب لبنان فشار وارد می‌شود، زیرا این به معنای جنگ بین دو کشور است».
وی در گفت و گو با «الشرق الاوسط» توضیح داد: «هرچه فشار بر رفح بیشتر شود، فشارهای بیشتری از سوی جبهه‌های به اصطلاح پشتیبانی وارد می‌شود. اگرچه این از منظر نظامی بر رفح تأثیر نمی‌گذارد، اما هر منطقه دارای واحدهای رزمی خاص خود است. اتکا بر این است که کشته شدن و مجروح شدن اسرائیلی‌ها افکار عمومی اسرائیل را به فشار بر دولت اسرائیل برای آرام کردن و از سرگیری آتش‌بس سوق می‌دهد».


آتش‌بس غزه؛ رایزنی بدون نتیجه

فلسطينيون يتفقدون موقع غارة إسرائيلية على منزل في رفح جنوب قطاع غزة الأحد (رويترز)
فلسطينيون يتفقدون موقع غارة إسرائيلية على منزل في رفح جنوب قطاع غزة الأحد (رويترز)
TT

آتش‌بس غزه؛ رایزنی بدون نتیجه

فلسطينيون يتفقدون موقع غارة إسرائيلية على منزل في رفح جنوب قطاع غزة الأحد (رويترز)
فلسطينيون يتفقدون موقع غارة إسرائيلية على منزل في رفح جنوب قطاع غزة الأحد (رويترز)

علیرغم «خوش‌بینی» که در چند روز گذشته در مورد نهایی شدن قریب‌الوقوع آتش‌بس میان اسرائیل و جنبش حماس در غزه حاکمفرما بود، اظهارات دو طرف، تا عصر دیروز، سرنوشت رایزنی‌های متزلزل را بر روی سنگ بند «پایان جنگ» که حماس به آن چسبیده و تل آویو آن را رد می‌کند، حل نکرد.
در حالی که اعلام شده بود که هیئت حماس عصر دیروز پس از ارائه پاسخ خود به مفاد پیشنهاد مصر برای آتش‌بس، قاهره را ترک خواهد کرد، اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی حماس، تأکید کرد که «این جنبش همچنان مشتاق دستیابی به یک توافق جامع و منسجم برای پایان دادن به جنگ و تضمین خروج اسرائیل از غزه است».
اما از سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل دیروز گفت که اسرائیل «نمی‌تواند» شرط حماس برای پایان دادن به جنگ را بپذیرد تا با پیشنهاد آتش‌بس موافقت کند.
او معتقد بود که «تسلیم شدن» به خواسته‌های حماس «شکست وحشتناکی» برای اسرائیل خواهد بود.
واشینگتن و تل‌آویو در روزهای اخیر حماس را مسئول تأخیر در توافق دانستند، در حالی که هنیه دیروز گفت: «نتانیاهو می‌خواهد برای ادامه تجاوز و گسترش درگیری توجیه‌های دائمی ابداع کند».
قاهره میزبان دور جدیدی از مذاکرات، هیئتی از جنبش حماس و نمایندگان کشورهای میانجی مصر، قطر و ایالات متحده بود، در حالی که اسرائیل هیأتی اعزام نکرد.
در سطح میدانی، گردان‌های القسام (شاخه نظامی حماس) نیروهای اسرائیلی مستقر در پایگاه نظامی کرم ابو سالم در شرق شهر رفح را با شلیک موشک غافلگیر و حدود ۱۰ اسرائیلی را مجروح کردند.
یک منبع امنیتی مصری گفت: طرف اسرائیلی به مقامات مصری از بستن گذرگاه کرم ابو سالم و توقف ورود کامیون‌های کمک رسانی به نوار غزه از این گذرگاه به مدت نامحدود اطلاع داده است.
در اسرائیل، در محافل دولتی بین تیمی که شامل وزرای «اردوگاه ملی» به رهبری بنی گانتز و طرفی که شامل یک سوم اعضای دولت (۱۳ وزیر) است و یک گروه دیگر اختلاف افتاد.
گروه نخست جلسه هفتگی را تحریم کرد و دیگری جلسه را ترک کرد و به تظاهرات علیه دولت پیوست و از آن خواست تا توافق با حماس را رد کند، جنگ را ادامه دهد و به رفح حمله کند، اما گروه سوم در جلسه شرکت کرد، اما او درگیر تصمیم بسته شدن دفاتر شبکه الجزیره قطر بود که «به اتفاق آرا» اتخاذ شد و مقامات شروع به اجرای آن کردند.