در پی محاصره و حملات حوثی‌ها، تهیه یک کیسه آرد یا کپسول گاز برای پخت‌وپز در شهر تعز یمن دیگر کاری عادی و روزمره نیست، بلکه به کاری دشوار تبدیل شده است. کمبود کالا، افزایش قیمت‌ها و دشواری انتقال اقلام اساسی، زندگی روزمره مردم را با مشکلات بیشتری روبه‌رو کرده است.
در حالی که خانواده‌ها برای تأمین نیازهای اولیه خود تلاش می‌کنند، بیماران نیز به دلیل کمبود دارو، سوخت و اکسیژن پزشکی با خطرهای فزاینده‌ای مواجه‌اند. این بحران انسانی جان صدها هزار غیرنظامی را تهدید می‌کند.
سازمان دیده‌بان حقوق بشر از وخامت شدید وضعیت انسانی در شهر تعز، سومین شهر بزرگ یمن، از ابتدای ماه اکتبر جاری هشدار داده است. این وضعیت پس از تشدید محاصره از سوی نیروهای حوثی و بسته شدن راه‌های اصلی باقی‌مانده، وخیم‌تر شده است. در پی این اقدامات، کمبود غذا، آب، سوخت، دارو و گاز پخت‌وپز افزایش یافته و سازمان‌های امدادرسان نیز برای دسترسی به این شهر با موانع بیشتری روبه‌رو شده‌اند.
تعز از سال ۲۰۱۵ در محاصره حوثی‌ها قرار دارد و راه‌های اصلی ارتباطی آن با دیگر مناطق یمن، از جمله جاده متصل‌کننده این شهر به عدن، بسته شده‌اند. این جاده یکی از مسیرهای مهم انتقال مواد غذایی، سوخت و تجهیزات پزشکی است.
شهادت‌های ساکنان که سازمان دیده‌بان حقوق بشر نقل کرده است، شدت دشواری‌های زندگی روزمره در این شهر را نشان می‌دهد. یکی از ساکنان گفته است با آغاز تشدید درگیری‌ها، سبزیجات به‌شدت کمیاب شده و قیمت آن‌ها دو برابر شده است. ساکن دیگری نیز گفته است که سه روز به دنبال گندم و آرد گشته، اما نتوانسته آن‌ها را پیدا کند.
بحران فقط به کمبود کالا در بازارها محدود نمی‌شود. انتقال این اقلام از خارج شهر نیز به دلیل افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و کمبود سوخت دشوار شده است. دیده‌بان حقوق بشر به نقل از یکی از مدیران سازمان‌های محلی جامعه مدنی گزارش داده است که مشکل تنها تأمین مواد غذایی نیست، بلکه سوخت مورد نیاز برای انتقال آن‌ها نیز کمیاب شده است. به گفته او، هزینه‌های رانندگان کامیون دو برابر شده است.
در نشانه دیگری از تشدید فشارهای معیشتی، ساکنان از افزایش حدود ۴۰۰ درصدی قیمت گاز پخت‌وپز خبر داده‌اند. این افزایش هم‌زمان با کاهش عرضه کپسول‌های گاز در بازار رخ داده و فشار بیشتری بر خانواده‌هایی وارد کرده است که برای تأمین نیازهای اولیه خود با مشکل روبه‌رو هستند.
سوخت و اکسیژن
پیامدهای کمبود سوخت به تأمین آب نیز گسترش یافته است. نگرانی‌ها درباره توقف پمپ‌های آب که با گازوئیل کار می‌کنند، افزایش یافته و کمبود این سوخت ادامه فعالیت ایستگاه‌های پمپاژ را تهدید می‌کند. از سوی دیگر، هزینه آب‌رسانی با تانکرها از زمان تشدید اخیر درگیری‌ها سه برابر شده و تولید آب به نصف رسیده است. این وضعیت در حالی ادامه دارد که نگرانی‌ها درباره تمام شدن منابع جایگزین موجود بیشتر شده است.
سازمان دیده‌بان حقوق بشر می‌گوید محدودیت دسترسی به آب موضوع تازه‌ای نیست و این سازمان پیش‌تر نیز مواردی را که نقض حق دسترسی ساکنان به آب توصیف کرده، در سال‌های محاصره ثبت کرده است. همچنین، سازمانی که وضعیت این شهر را زیر نظر دارد، گزارش داده است که رانندگان تانکرهای آب گفته‌اند هنگام تلاش برای انتقال آب به تعز، در ایست‌های بازرسی حوثی‌ها متوقف شده‌اند.
در بیمارستان‌ها و درمانگاه‌ها، وضعیت وخیم‌تر شده است. بیماران مبتلا به سرطان، بیماری‌های کلیوی، فشار خون بالا و دیگر بیماری‌های مزمن، به‌ویژه کسانی که خارج از مرکز شهر زندگی می‌کنند، برای دسترسی به خدمات درمانی با مشکلات جدی روبه‌رو هستند.
پزشکان و کارکنان بخش سلامت گفته‌اند که بسته شدن جاده‌ها، کمبود سوخت و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، دسترسی بیماران به مراکز درمانی را مختل کرده است؛ حتی در برخی مناطقی که راه‌های ارتباطی آن‌ها مستقیماً بسته نشده‌اند. یکی از پزشکان گفته است بیماران به دلیل نبود سوخت یا گرانی آن، برای رسیدن به بیمارستان‌ها با مشکل مواجه‌اند و همین مسئله روند درمان را پرهزینه‌تر و دشوارتر کرده است.
هم‌زمان، ذخایر دارو و تجهیزات پزشکی ضروری نیز در حال کاهش است. یک پزشک در تعز گفته است که شماری از مجروحان درگیری‌ها، از جمله زنان و کودکان، را پذیرش کرده است. این در حالی است که مراکز درمانی با کمبود مواد بیهوشی مورد نیاز برای انجام عمل‌های جراحی روبه‌رو هستند.
کمبود اکسیژن پزشکی نیز خدمات حیاتی از جمله جراحی‌های اورژانسی، مراقبت‌های ویژه، دیالیز و مراقبت از نوزادان را تهدید می‌کند. این موضوع بر اساس اظهاراتی است که سازمان دیده‌بان حقوق بشر از کارکنان بخش سلامت نقل کرده است.
قطع سوخت همچنین فعالیت برخی مراکز درمانی را که برای راه‌اندازی تجهیزات خود به ژنراتورهای گازوئیلی وابسته‌اند، مختل کرده است. یکی از پزشکان گفته است مرکزی که در آن کار می‌کند، پس از تمام شدن گازوئیل ناچار شد به مدت سه روز ارائه خدمات را متوقف کند. به گفته او، بیماران به این مرکز مراجعه می‌کردند، اما به دلیل نبود امکانات لازم برای ارائه خدمات درمانی، ناامیدانه بازمی‌گشتند.
گرسنگی به‌عنوان سلاح جنگی
این سازمان بین‌المللی معتقد است جدا کردن تعز از دیگر مناطق یمن، یکی از عوامل اصلی تشدید بحران است؛ زیرا این اقدام هم‌زمان بر دسترسی به غذا، آب، سوخت و دارو تأثیر گذاشته و ورود کمک‌های بشردوستانه را نیز دشوار کرده است. در همین حال، نگرانی‌های حقوقی درباره احتمال استفاده از محروم کردن غیرنظامیان از نیازهای ضروری به‌عنوان ابزاری برای گرسنگی دادن به آن‌ها در جریان درگیری‌های مسلحانه افزایش یافته است.
سازمان دیده‌بان حقوق بشر یادآور شده است که حقوق بین‌المللی بشردوستانه، استفاده از گرسنگی دادن به غیرنظامیان به‌عنوان یکی از روش‌های جنگ را ممنوع می‌کند. این ممنوعیت شامل محروم کردن عمدی مردم از غذا، آب، دارو و دیگر نیازهای ضروری برای بقا یا جلوگیری از ورود محموله‌های امدادی است.
قواعد بشردوستانه بر ضرورت تسهیل دسترسی غیرنظامیان به کمک‌های امدادی و خودداری از ایجاد تأخیرهای خودسرانه در ارسال آن‌ها تأکید دارند. این قواعد همچنین بر تضمین آزادی رفت‌وآمد کارکنان امدادی تأکید می‌کنند، هرچند محدودیت‌های موقتی ناشی از ضرورت‌های نظامی را نیز در نظر می‌گیرند.
سازمان دیده‌بان حقوق بشر از حوثی‌ها خواسته است مسیرهای حیاتی را فوراً برای انتقال کالاهای اساسی و کمک‌های بشردوستانه باز کنند. این سازمان همچنین از همه طرف‌های درگیر خواسته است دسترسی به کمک‌های امدادی را تسهیل کنند و امنیت رفت‌وآمد غیرنظامیان را تضمین کنند.
این سازمان بر ضرورت اجازه ورود غذا، سوخت، آب، دارو و کمک‌های بشردوستانه به تعز بدون هیچ‌گونه تأخیری تأکید کرده و هشدار داده است که ادامه محدودیت‌ها می‌تواند رنج غیرنظامیان را افزایش دهد و جان شمار بیشتری از مردم را به خطر بیندازد.
