فیلم «جهنم رهگذران» سعودی تماشاگران جشنواره قاهره را جذب کرد

هناء العمیر: در نخستین فیلم بلند داستانی‌ام روی «فانتزی وحشت» شرط بستم

هَنا العُمیر، کارگردان، در پشت‌صحنه فیلم‌برداری  (الشرق الأوسط)
هَنا العُمیر، کارگردان، در پشت‌صحنه فیلم‌برداری (الشرق الأوسط)
TT

فیلم «جهنم رهگذران» سعودی تماشاگران جشنواره قاهره را جذب کرد

هَنا العُمیر، کارگردان، در پشت‌صحنه فیلم‌برداری  (الشرق الأوسط)
هَنا العُمیر، کارگردان، در پشت‌صحنه فیلم‌برداری (الشرق الأوسط)

فیلم سعودی «جهنم رهگذران» در نخستین نمایش جهانی خود در چهل‌وهفتمین دوره «جشنواره فیلم قاهره»، با استقبال چشمگیری روبه‌رو شد و شمار زیادی از سینماگران و تماشاگران، به‌ویژه سعودی‌های مقیم مصر، در این نمایش حضور یافتند. ازدحام جمعیت در برابر سالن کوچک خانه اپرای مصر باعث شد آغاز نمایش فیلم حدود ۲۰ دقیقه به تأخیر بیفتد.
این فیلم در بخش «نمایش‌های نیمه‌شب» به نمایش درآمد و گروه سازنده آن روی فرش قرمز مورد استقبال قرار گرفتند. در این مراسم هناء العمیر، کارگردان، اسامه المسلم، نویسنده، و دو بازیگر نقش اصلی فیلم، اضواء بدر و باسل الصلی، در کنار بازیگرانی چون محمد علی، عزیز غرباوی، شجاع نشاط و احمد البیاض حضور داشتند. این فیلم حاصل همکاری «گروه استودیوهای ام‌بی‌سی» با اسامه المسلم، رمان‌نویس سعودی، برای اقتباس سینمایی از شماری از آثار اوست و محفوظ الزهرانی تهیه‌کنندگی آن را بر عهده داشته است.
داستان «جهنم رهگذران» در طول یک شب اتفاق می‌افتد و در فضایی میان تعلیق، وحشت و فانتزی پیش می‌رود. فیلم بر اساس رمانی به همین نام ساخته شده که در میان خوانندگان سعودی موفقیت چشمگیری به دست آورده است. اسامه المسلم در مقدمه فیلم اشاره کرده بود که این رمان از رویدادی واقعی در یکی از جاده‌های کوهستانی جنوب پادشاهی الهام گرفته است.

هَنا العُمیر، کارگردان، در پشت‌صحنه فیلم‌برداری (الشرق الأوسط)

داستان با زن جوانی به نام «یمنی» آغاز می‌شود که با خودروی خود از جاده‌ای کوهستانی و متروک عبور می‌کند. او در مسیر با جوانی به نام «عاصم» روبه‌رو می‌شود که خودرواش به دلیل تمام شدن بنزین از حرکت ایستاده است. عاصم از او می‌خواهد تا نزدیک‌ترین پمپ‌بنزین او را برساند. یمنی پس از کمی تردید تصمیم می‌گیرد به او کمک کند و بدین‌ترتیب سفری پرمخاطره برای آن دو آغاز می‌شود. در طول این سفر، رویدادهای رازآلود و هراس‌انگیز شدت می‌گیرند و شخصیت اصلی داستان با آزمون‌های پی‌درپی شجاعت و توانایی مقابله با ترس‌هایش روبه‌رو می‌شود؛ تا اینکه سرانجام ماجرا به پایانی غافلگیرکننده می‌رسد.
فیلم در جریان گفت‌وگویی که پس از نمایش برگزار شد، با واکنش مثبت تماشاگران سعودی روبه‌رو شد. شماری از حاضران توانایی فیلم در انتقال رمان به پرده سینما و حفظ عنصر تعلیق را ستودند.
اسامه المسلم توضیح داد که هنگام نگارش فیلم‌نامه، خود را به متن رمان وفادار نمانده و از برخی موقعیت‌ها که شخصاً به آن‌ها علاقه داشته، صرف‌نظر کرده است؛ زیرا این بخش‌ها در خدمت ساختار سینمایی نبودند یا ممکن بود به ریتم فیلم لطمه بزنند.
او اشاره کرد که زبان سینما با زبان رمان منتشرشده تفاوت دارد؛ سینما به فشرده‌سازی روایت و فراهم کردن مجال برای مشارکت تصویر در فرایند داستان‌گویی نیازمند است. وی همچنین از هناء العمیر به‌خاطر نگاه بصری‌اش که متن را به عرصه‌ای خلاقانه و متفاوت منتقل کرده، قدردانی کرد و تأکید کرد که کارگردان در یک اثر هنری، شریک خلاق نویسنده است، نه صرفاً انتقال‌دهنده متن.
از سوی دیگر، هناء العمیر، کارگردان فیلم، گفت که فیلم‌های تعلیقی و وحشت، فضای گسترده‌تری برای تجربه‌گرایی در اختیار کارگردان قرار می‌دهند و در گیشه نیز مخاطبان زیادی دارند. او توضیح داد که به دلیل علاقه‌اش به فیلم‌های این ژانر، به‌ویژه فیلم «روانی» ساخته آلفرد هیچکاک، تمایل داشت چنین تجربه‌ای را پشت سر بگذارد. وی افزود که فیلم بر اساس رمانی قدرتمند ساخته شده که موفقیت زیادی به دست آورده و طیف گسترده‌ای از خوانندگان را به خود جذب کرده است؛ موضوعی که چالش دیگری برای او به شمار می‌رفت.

دو بازیگر اصلی فیلم در کنار نویسنده و کارگردان آن، در جریان گفت‌وگوی پس از نمایش (مدیریت جشنواره)

او در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» گفت که از این موضوع هیجان‌زده بوده است که نخستین نمایش فیلم در «جشنواره فیلم قاهره» برگزار شود؛ جشنواره‌ای که آن را «عزیز و ریشه‌دار» توصیف کرد. وی خاطرنشان کرد که شماری از اعضای گروه فنی فیلم مصری هستند؛ از جمله هبه عثمان، تدوینگر، و عبدالوهّاب شوقی که به‌عنوان دستیار اول کارگردان فعالیت کرده است. همچنین مراحل پس از تولید فیلم در قاهره انجام شده است.
العمیر اشاره کرد که پس از تجربه‌های پیشین در زمینه ساخت آثار دراماتیک، همواره در انتظار فرصتی برای ساخت نخستین فیلم بلند داستانی خود بوده است؛ اما ناچار شد پروژه سینمایی‌اش با عنوان «رقصیدن بر لبه سیلاب» را که مدت‌ها روی آن کار کرده بود، به دلیل نیاز به بودجه‌ای کلان به تعویق بیندازد.
او افزود که در فیلم «جهنم رهگذران» فرصتی مناسب برای ورود به نخستین تجربه سینمایی خود یافت؛ به‌ویژه آنکه این اثر با پروژه به‌تعویق‌افتاده‌اش تفاوتی اساسی دارد: شخصیت‌های محدود و رویدادهایی که همگی در طول یک شب اتفاق می‌افتند.
العمیر تأکید کرد که شخصیت زن اصلی داستان برایش جذاب بوده است؛ زیرا ویژگی‌هایی دارد که پیش از این در سینمای سعودی با چنین صورتی به تصویر کشیده نشده‌اند. او گفت که قصد داشته در این تجربه، برداشتی با امضای هنری خاص خود ارائه دهد و در عین حال، امکان کشف گونه‌های مختلف سینمایی را برای خود فراهم کند.
او درباره دشواری‌های فیلم‌برداری توضیح داد که حدود ۸۵ درصد از رویدادهای فیلم در مکان‌های روباز در جنوب پادشاهی فیلم‌برداری شده‌اند؛ در حالی که صحنه‌های دیگری نیز داخل خودرو و در شرایط شبانه ضبط شده‌اند. این شرایط برای حفظ روند فزاینده حوادث، تشدید تنش و جلب توجه تماشاگر، تلاش زیادی می‌طلبید. وی افزود که فیلم‌برداری یک ماه طول کشید و ابراز امیدواری کرد که فیلم با نزدیک شدن به زمان اکران تجاری‌اش در روز نوزدهم ماه جاری، با استقبال گسترده تماشاگران روبه‌رو شود.
از سوی دیگر، اضواء بدر، بازیگر نقش اصلی فیلم، در جریان گفت‌وگوی پس از نمایش گفت که برای ایفای نقش «یمنی»، شخصیت او را از جنبه‌های روان‌شناختی، خانوادگی و عاطفی بررسی کرده تا این ابعاد را در شکل‌گیری بازی خود به کار گیرد. او همچنین از این تجربه و همکاری با گروه سازنده فیلم ابراز خرسندی کرد.
باسل الصلی، دیگر بازیگر فیلم، نیز تأکید کرد که اصرار داشته صحنه‌های خطرناک را شخصاً و بدون استفاده از بدل (دوبلور) اجرا کند تا بازی‌اش هرچه بیشتر باورپذیر باشد.

گروه سازنده فیلم روی فرش قرمز جشنواره فیلم قاهره (مدیریت جشنواره)

احمد العیاد، منتقد سعودی، در ارزیابی انتقادی خود از این اثر، «جهنم رهگذران» را فیلمی «متفاوت و نامتعارف» توصیف کرد. او در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» اشاره کرد که این فیلم پس از «حوجن»، دومین فیلم سعودی است که از روی یک رمان اقتباس شده است.
او معتقد بود که بر عهده گرفتن نگارش فیلم‌نامه توسط اسامه المسلم، نویسنده رمان، فرایند اقتباس را آسان‌تر کرده است؛ زیرا او بیش از هر کس دیگری با جهان رمان و شخصیت‌های آن آشنایی دارد. افزون بر این، حضورش در جریان فیلم‌برداری و مشارکت مستمر در گفت‌وگوها با کارگردان نیز به این روند کمک کرده است.
العیاد به واکنش مثبت بخش بزرگی از تماشاگران در جریان نمایش فیلم در قاهره اشاره کرد و پیش‌بینی کرد که این اثر در سالن‌های سینمای سعودی فروش خوبی داشته باشد.



آمین معلوف آینده بشریت را در کتاب تازه‌اش چگونه می‌بیند؟

أمين معلوف بمنزله في بورت جوانفيل غرب فرنسا 1 أكتوبر 2021 (أ.ف.ب)آمین معلوف در خانه‌اش در بندر ژوانویل، در غرب فرانسه، اول اکتبر ۲۰۲۱ (خبرگزاری فرانسه)
أمين معلوف بمنزله في بورت جوانفيل غرب فرنسا 1 أكتوبر 2021 (أ.ف.ب)آمین معلوف در خانه‌اش در بندر ژوانویل، در غرب فرانسه، اول اکتبر ۲۰۲۱ (خبرگزاری فرانسه)
TT

آمین معلوف آینده بشریت را در کتاب تازه‌اش چگونه می‌بیند؟

أمين معلوف بمنزله في بورت جوانفيل غرب فرنسا 1 أكتوبر 2021 (أ.ف.ب)آمین معلوف در خانه‌اش در بندر ژوانویل، در غرب فرانسه، اول اکتبر ۲۰۲۱ (خبرگزاری فرانسه)
أمين معلوف بمنزله في بورت جوانفيل غرب فرنسا 1 أكتوبر 2021 (أ.ف.ب)آمین معلوف در خانه‌اش در بندر ژوانویل، در غرب فرانسه، اول اکتبر ۲۰۲۱ (خبرگزاری فرانسه)

آمین معلوف هرگز صرفاً تاریخ‌نگاری نبوده که گذشته را به سخن درآورد، یا رمان‌نویسی که از دل تاریخ، داستان‌هایی جذاب ببافد؛ او بیشتر به دیده‌بانی می‌ماند که دوربین فکری خود را به دست گرفته و به مه غلیظی می‌نگرد که آینده بشریت را در خود فرو برده است.
او در کتاب فکری تازه و تکان‌دهنده‌اش، «قرن دگرگونی ما» (Le Siècle de notre métamorphose)، که انتشارات «گراسه» در پاریس آن را منتشر کرده است، تنها به صدا درآوردن زنگ‌های هشدار بسنده نمی‌کند؛ بلکه بی‌درنگ ما را با حقیقتی هولناک روبه‌رو می‌سازد: ما صرفاً درگیر بحرانی گذرا یا پیچ تاریخی متعارف نیستیم، بلکه در میانه نوعی «مسخ» فراگیر و بنیادین قرار داریم که هستی بشری را از نو تجزیه و ترکیب می‌کند.
معلوف این اثر را با روحیه یک روزنامه‌نگار تحقیقی و ژرف‌اندیشی یک فیلسوف اگزیستانسیالیست نوشته است؛ کتابی که نقطه اوج پختگی فکری او و حاصل نگرانی دیرپایش درباره سرنوشت این سیاره به شمار می‌رود.

جلد کتاب تازه آمین معلوف، «قرن دگرگونی ما» (Le Siècle de notre métamorphose)، منتشرشده از سوی انتشارات «گراسه» در پاریس

رشته نگرانی‌ها... از «هویت‌های مرگبار» تا سرگشتگی کیهانی

برای خواندن عمیق این اثر تازه، باید آن را در بستر مسیری فکری قرار داد که یک‌چهارم قرن پیش با کتاب برجسته او، «هویت‌های مرگبار» (۱۹۹۸)، آغاز شد؛ کتابی که در آن زمان نسبت به ظهور تعلقات محدود و تعصب کور هشدار داده بود. پس از آن، کتاب «اختلال جهان» (۲۰۰۹) منتشر شد که در آن به بررسی شکاف‌های اقتصادی و سیاسی پرداخت و سرانجام به مرثیه مشهورش، «غرق شدن تمدن‌ها» (۲۰۱۹)، رسید که در آن پایان نظم جهانی کهن را به تصویر کشید.
اگر معلوف در آن کتاب‌ها بر منازعات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی تمرکز داشت، در «قرن دگرگونی ما» گامی فراتر می‌رود. خطر دیگر تمدنی را بیش از تمدن دیگر تهدید نمی‌کند، بلکه خود «نوع بشر» را هدف گرفته است. او در این کتاب نشان می‌دهد که چگونه بحران هویت فرقه‌ای و ملی به بحرانی وجودی و جهانی تبدیل شده که ماشین آن را هدایت می‌کند.

آمین معلوف در ۱۴ ژوئن ۲۰۱۲، هنگام عضویت در آکادمی فرانسه (خبرگزاری فرانسه)

هوش مصنوعی و مهندسی ژنتیک

معلوف در فصل‌های کتاب، با جزئیاتی دقیق و تأمل‌برانگیز، به مخاطرات اخلاقی ناشی از جهش‌های علمی شتابان می‌پردازد؛ به‌ویژه هوش مصنوعی مولد و فناوری‌های زیستی، مانند مهندسی ژنتیک و ویرایش ژن‌ها.
تناقض آشکاری که نویسنده مطرح می‌کند این است که بشریت اکنون ابزارهایی خارق‌العاده در اختیار دارد که به توانایی خدایان در اسطوره‌های کهن شباهت دارند، اما این ابزارها به دست ذهنیت‌های سیاسی و اجتماعی‌ای اداره می‌شوند که هنوز در عصر حجر یا در راهروهای قبیله‌گرایی و عشیره‌گرایی سکونت دارند.
این شکاف میان جهش‌های شتابان علمی و کندی بلوغ اخلاقی بشر است که راه را برای سناریوهایی هولناک هموار می‌کند؛ سناریوهایی که در آنها فناوری به ابزاری رام در دست نظام‌های تمامیت‌خواه تبدیل می‌شود تا نظارتی مطلق برقرار کنند و انسان‌ها را از ارزش و آزادی‌شان محروم سازند.

آمین معلوف (۷۴ ساله) در کنفرانس مطبوعاتی پس از انتخاب شدن به‌عنوان دبیر دائمی آکادمی فرانسه در پاریس (EPA)

هراس از انزوا و ازدست‌رفتن کارکرد انسانی

یکی از نگران‌کننده‌ترین اندیشه‌های کتاب، بحثی است که معلوف درباره مفهوم «عقیم‌شدن اجتماعی» یا ازدست‌رفتن فایده و کارکرد انسان مطرح می‌کند. هوش مصنوعی تنها مشاغل انسان‌ها را تهدید نمی‌کند، بلکه موجودیت انسان را به‌عنوان موجودی اندیشمند، خلاق و تحلیلگر و نیاز وجودی به او را نیز زیر سؤال می‌برد.
نویسنده با لحنی اندوهگین می‌پرسد: وقتی ماشین‌ها در همه‌چیز، از تشخیص بیماری‌ها گرفته تا آهنگ‌سازی و خلق سمفونی‌ها، از انسان پیشی بگیرند، چه چیزی برای بشر باقی خواهد ماند؟
او برای تأکید بر اینکه در آستانه پرتگاه ایستاده‌ایم، به سخنی از استیون هاوکینگ، فیزیک‌دان، استناد می‌کند: یا این دگرگونی را با خردمندی هدایت خواهیم کرد، یا گردن خود را به هوشی جایگزین می‌سپاریم که ممکن است روزی تصمیم بگیرد انسان‌ها باری غیرضروری بر دوش این سیاره‌اند.

علوم انسانی و ادبیات؛ حلقه نجات

با وجود فضای تیره‌وتاری که بر فصل‌های کتاب سایه افکنده است، آمین معلوف تسلیم یأس مطلق نمی‌شود. او با این اندیشه که باید کورکورانه با پیشرفت علمی دشمنی کرد، مخالفت می‌کند، زیرا تاریخ به عقب بازنمی‌گردد.
در عوض، تنها راه برون‌رفت ممکن را پیشنهاد می‌کند: شکل‌دادن به نوعی «انسان‌گرایی جهانی نوین». از نظر نویسنده، اخلاق و سیاست سنتی دیگر نتوانسته‌اند خود را با مقتضیات این قرن هماهنگ کنند؛ ازاین‌رو، آخرین امید باقی‌مانده در گرو «فرهنگ و ادبیات والا» است.
معلوف خواستار بازگرداندن اعتبار به علوم انسانی و ادبیات است تا پل‌های ارتباطی میان فرهنگ‌ها را مرمت کنند و دیواری از حفاظت اخلاقی بنا نهند که پیش از فرارسیدن نیمه قرن کنونی، کرامت انسان را پاس بدارد. او تأکید می‌کند که دو دهه آینده سرنوشت نوع بشر را برای همیشه رقم خواهد زد.


در «گودزیلا منهای صفر»… هیولا را نمی‌توان ملامت کرد

«گودزیلا منهای صفر» (وورنر)
«گودزیلا منهای صفر» (وورنر)
TT

در «گودزیلا منهای صفر»… هیولا را نمی‌توان ملامت کرد

«گودزیلا منهای صفر» (وورنر)
«گودزیلا منهای صفر» (وورنر)

تاکاشی یامازاکی، کارگردان فیلم، گفته است که فیلمش «گودزیلا منهای صفر» (Godzilla Minus Zero) پاسخی به فیلم «اوپنهایمر» (۲۰۲۳) ساخته کریستوفر نولان است. او معتقد است که این فیلم «دانشمندی را به تصویر کشید که بمب هسته‌ای را اختراع کرد، اما پیامدهای آن را به تصویر نکشید».
پیامدهای بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی الهام‌بخش ایشیرو هوندا، کارگردان ژاپنی، برای ساخت نخستین فیلم «گودزیلا» (یا به ژاپنی گوجیرا) در سال ۱۹۵۴ بود؛ یعنی نه سال پس از فروریختن دو بمب اتمی در روزهای ششم و نهم اوت ۱۹۴۵ و چند سال پس از آغاز آزمایش‌های هسته‌ای که برخی از آن‌ها در فاصله چندانی از سواحل ژاپن انجام نمی‌شدند.
پیامدهای بمباران اتمی الهام‌بخش ساخت فیلم‌های ژاپنی دیگری نیز درباره این هیولای دریایی شد. در کانون بیشتر فیلم‌هایی که درباره گودزیلا ساخته شده‌اند، این پیام قرار دارد که اگر بمب هسته‌ای نبود، گودزیلا نیز از اعماق دریا بیرون نمی‌آمد و شهرها و روستاهای ژاپن، از جمله پایتخت، توکیو، را ویران نمی‌کرد. این مجازاتی دوگانه برای کشوری است که هم قدرت ویرانگر بمب را تجربه کرده و هم خشم ویرانگر هیولا را.

صحنه‌ای از فیلم «گودزیلا منهای صفر» (آی‌ام‌دی‌بی)

دریا و آسمان

«گودزیلا منهای صفر» این پیام را در خود جای می‌دهد، بلکه آن را متناسب با انسان قرن حاضر از نو صورت‌بندی می‌کند. درست است که نولان علاقه‌ای نداشت درباره سازنده بمب یا فجایعی که بمب به بار آورد، داوری اخلاقی کند؛ اما همین کاستی برای دو فیلم یامازاکی، یعنی «گودزیلا منهای یک» (۲۰۲۳) و فیلم جدیدش، سودمند بوده است؛ زیرا به کارگردان ژاپنی فرصت داده تا موضع سیاسی مخالف بمب و کسانی را که آن را فروریختند، به‌ویژه در این فیلم، به‌طور مستقل و بی‌رقیب مطرح کند. اگر نولان روایت فیلمش را ادامه می‌داد و بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی را نیز در بر می‌گرفت، از قدرت مضمون و ویژگی منحصربه‌فرد گودزیلای یامازاکی می‌کاست.
در «گودزیلا منهای صفر»، همه‌چیز جنبه‌ای تازه پیدا می‌کند؛ از جمله جامعه ژاپن که می‌کوشد پس از جنگ دوباره سرپا شود و زندگی را از سر بگیرد. شخصیت‌هایی که تماشاگران در فیلم سال ۲۰۲۳ با آن‌ها آشنا شدند، همچنان بار مشکلات و احساس گناه پنهان خود را بر دوش می‌کشند. رویدادها از طریق فیلم‌نامه‌ای محکم و متوازن، شخصیت‌ها را در دو بُعد انسانی و هیجان‌انگیز به یکدیگر پیوند می‌دهند.
و سپس آن هیولای سه‌چهره: نخست هیولایی آدم‌کش، دوم موجودی سرکش و خشن و در نهایت، پیش از هر چیز و پس از آن، قربانی‌ای که ترحم آدمی را برمی‌انگیزد. او در اعماق اقیانوس اطلس و در دنیای خاص خود زندگی می‌کرد، اگر آزمایش‌های هسته‌ای به او آسیب نرسانده بودند. بی‌تردید از خود می‌پرسید چه دگرگونی‌هایی در وجودش رخ داده است. این تشعشعات چیست که اکنون در بدنش جریان دارد؟ چه بر سرش آمده است؟ بیرون آمدنش به سطح آب، هم از میل به یافتن پاسخ این پرسش‌ها سرچشمه می‌گیرد و هم از تمایل به دیدن کسی که به او حمله کرده تا از او انتقام بگیرد.

«گودزیلا منهای صفر»: وحشت در خیابان‌ها (روبات کامیونیکیشنز)

وقتی می‌بینیم هیولا به‌آسانی هر چیزی را که سر راهش قرار می‌گیرد درهم می‌شکند، با او احساس همدلی می‌کنیم؛ زیرا ما، به‌عنوان تماشاگرانی آگاه، انگیزه‌های خشم او را درک می‌کنیم. از او می‌ترسیم، با قربانیان بی‌گناه احساس همدردی می‌کنیم، اما نمی‌توانیم سرزنشش کنیم.
افزون بر این، هیولای دیگری نیز وجود دارد. این هیولا از نظر تاریخ سینمای هیولاهای ژاپنی موجود تازه‌ای نیست؛ ایشیرو هوندا پیش‌تر در سال ۱۹۶۴ آن را با نام گیدورا (Ghidora) به سینما معرفی کرده بود. اما این‌بار موجودی است که یامازاکی آن را از نو به کار گرفته تا دامنه درگیری را گسترش دهد، سطح هیجان را بالا ببرد و ابعاد فاجعه را بزرگ‌تر کند.
در فیلم جدید یامازاکی که چند روز پیش در سراسر جهان به نمایش درآمد و با موفقیت تجاری چشمگیری روبه‌رو شد، گیدورا در قالب هیولایی با ویژگی‌های ظاهری متفاوت ظاهر می‌شود؛ موجودی که زمینه‌ساز تهاجم نیروهایی از فضاست؛ نیروهایی که هزاران سال پیش سیاره‌های دوردست را نابود کرده بودند ــ در فیلم به نام سیاره زهره اشاره می‌شود ــ و اکنون در پی نابودی زمین هستند.
این موضوع انتظارات را بالا می‌برد؛ زیرا می‌دانیم که این دو هیولا دیر یا زود ناگزیر با یکدیگر روبه‌رو خواهند شد و یکی از آن‌ها پیروز میدان خواهد بود؛ یا شاید، برای پرهیز از پیش‌بینی‌های ساده‌انگارانه، هیچ‌کدام از این رویارویی جان سالم به در نبرد.

دل‌مشغولی‌ها و کابوس‌ها

هنگام تماشای فیلم، برای لحظاتی از رویدادهای پیش چشمم فاصله گرفتم؛ از جمله در صحنه‌ای که می‌بینیم گودزیلا با تمام نیروی ویرانگرش به خشکی هجوم می‌آورد و هیچ سلاحی در برابرش کارساز نیست. در آن لحظه به حجم تلاش‌هایی فکر کردم که یامازاکی و گروهش به کار بسته‌اند تا همه‌چیز از نظر فنی با چنین درجه‌ای از کمال اجرا شود؛ آن هم در شرایطی که کارگردان در سطح انسانی با خاطرات دردناک برخی شخصیت‌هایش و احساس گناه برخی دیگر ــ از جمله دانشمندان و جنگجویان ــ سروکار دارد؛ احساس گناهی که از موقعیت‌ها، تناقض‌ها و اشتباهاتی ناشی می‌شود که در جریان رویدادهای فیلم قبلی مرتکب شده‌اند.
تلاش فنی به‌کاررفته تنها به استفاده از جلوه‌های بصری و به حرکت درآوردن آن‌ها محدود نمی‌شود، بلکه بسیج تمام ظرفیت‌های طراحی هنری و تولیدی را نیز در بر می‌گیرد؛ زیرا داستان در دهه شصت قرن گذشته اتفاق می‌افتد، دورانی که همه‌چیز با امروز متفاوت بود؛ از پوشاک و معماری گرفته تا شیوه‌های زندگی.

«گودزیلا منهای صفر»: وحشت در خیابان‌ها (روبات کامیونیکیشنز)

در عین حال، در قلب این فیلم عظیم فاجعه‌محور، جنبه‌های انسانی متعددی وجود دارد. داستان‌ها با لطافت در هم می‌آمیزند. شخصیت‌های آن صادقانه به یکدیگر پیوند می‌خورند و از مسیرهای گوناگون به سوی هدفی واحد حرکت می‌کنند. این مضامین تنها به وضعیت شخصیت‌های انسانی فیلم محدود نمی‌شوند، بلکه شخصیت گودزیلا را نیز در بر می‌گیرند.
تنها موجودی که به نظر می‌رسد هیچ بی‌خوابی و اضطرابی ندارد، هیولای پرنده، گیدوراست؛ اما این موضوع قابل درک است، زیرا گیدورا ساخته شده است، نه آنکه موجودی زنده باشد.
احساس گناه و خشم بر شخصیت‌های این فیلم سایه افکنده است، زیرا گذشته هنوز به پایان نرسیده است. با بازگشت گودزیلا، همه درمی‌یابند که خطر همچنان وجود دارد. فیلم درباره زنجیره‌ای پیوسته از رویدادهاست که با حمله هسته‌ای آغاز شده؛ حمله‌ای که آثارش همچنان باقی است و همچون کابوسی ذهن همه را می‌آزارد و خواب را از چشمانشان می‌رباید (در فیلم صحنه‌ای از یک کابوس وجود دارد که علت آن را درمی‌یابیم) و اکنون گودزیلا تجسم عینی آن شده است؛ هیولایی که با وجود همه‌چیز، با او احساس همدلی می‌کنیم.


شریک زندگی پیشین آلن دلون کتابی درباره «عشق دیوانه‌وار» میان آن دو منتشر کرد

آلن دلون و شریک زندگی پیشینش روزالی فان بریمن (آ.اف.پ)
آلن دلون و شریک زندگی پیشینش روزالی فان بریمن (آ.اف.پ)
TT

شریک زندگی پیشین آلن دلون کتابی درباره «عشق دیوانه‌وار» میان آن دو منتشر کرد

آلن دلون و شریک زندگی پیشینش روزالی فان بریمن (آ.اف.پ)
آلن دلون و شریک زندگی پیشینش روزالی فان بریمن (آ.اف.پ)

خاطرات زنی ستمدیده یا وسیله‌ای برای پول درآوردن؟ این پرسشی است که انتشار کتابی از سوی روزالی فان بریمن (۶۰ ساله)، مانکن و ستاره تلویزیونی بازنشسته هلندی و شریک زندگی آلن دلون، بازیگر فقید فرانسوی، برانگیخته است. او ۱۵ سال با دلون زندگی کرد و دخترشان آنوشکا و پسرشان آلن فابین حاصل این رابطه‌اند.
این کتاب با عنوان «عشق دیوانه‌وار: نامه‌ای به آلن دلون؛ وقت آن رسیده است که همه‌چیز را بگویم» (Amour Fou)، در ۱۲ نوامبر از سوی انتشارات «لافون» منتشر شد؛ دو سال پس از درگذشت این ستاره سینما و در شرایطی که اختلاف بر سر میراث او میان فرزندانش همچنان ادامه دارد: آنتونی، فرزند او از همسر نخستش ناتالی دلون، و آنوشکا و آلن فابین، فرزندانش از شریک زندگی‌اش روزالی.
روزالی در این کتاب که در قالب نامه‌ای سرگشاده نوشته شده، جزئیات زندگی مشترکش با دلون را بازگو می‌کند و به‌ویژه به موارد خشونتی می‌پردازد که به گفته خودش، در جریان رابطه‌شان از سال ۱۹۸۷ تا ۲۰۰۱ متحمل شده است. او اشاره می‌کند که قهرمان فیلم «استخر» از اختلال دوقطبی و نوعی «فقدان بیمارگونه بینش نسبت به بیماری» رنج می‌برد؛ وضعیتی که در آن فرد مبتلا از اختلالاتی که با آن‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کند، آگاهی ندارد.
او روایت می‌کند که دلون هنگام حملات خشم، بشقاب‌ها را به اطراف پرتاب می‌کرد، گوشه‌نشین می‌شد و از صحبت کردن با او سر باز می‌زد؛ همچنین به او ناسزا می‌گفت و به سویش چاقو پرتاب می‌کرد.
او بخشی از کتاب را به ماجرای شکستن بینی‌اش در دو نوبت، آن هم در یک روز، اختصاص داده است. روزالی توضیح می‌دهد که دقیقاً نمی‌داند این اتفاق چگونه رخ داد، اما به یاد دارد که سیلی محکمی خورد و احساس کرد استخوان‌های بینی‌اش در حال شکستن است. او به بخش اورژانس بیمارستان مونتارژی مراجعه کرد و شکستگی بینی‌اش تأیید شد. سپس برای ثبت شکایت به مرکز ژاندارمری رفت، اما کارکنان آنجا از ثبت شکایتش خودداری کردند.
او می‌گوید این حمله در حضور دو فرزندش اتفاق افتاد و هنگامی که از دلون درباره شکستن بینی‌اش پرسید، او مسئولیت این کار را انکار کرد و سپس به دلیل همین پرسش، بار دیگر به او حمله کرد. روزالی اضافه می‌کند که دلون وقتی او را در حال گریه دید، به او گفت: «گریه می‌کنی؟ بسیار خوب، حالا دلیل واقعی گریه کردن را به تو می‌دهم!»
روزالی گاهی همچنان درباره واقعیت آنچه اتفاق افتاده بود تردید می‌کرد و از خود می‌پرسید آیا آن ماجرا صرفاً یک رؤیا بوده است یا نه؛ تا اینکه پسرش آلن فابین در گفت‌وگویی با نسخه ایتالیایی مجله «ونیتی فیر» آشکارا درباره آن سخن گفت.
در سال ۲۰۱۳، کوچک‌ترین پسر دلون جزئیات آن شب را فاش کرد و گفت: «می‌دیدم که خشونت بر سر مادرم آوار می‌شود. من کوچک بودم و فکر می‌کردم خدا او را به‌خاطر بدخلقی‌هایش مجازات می‌کند.»
او افزود که خشونت پدرش تنها به مادرش محدود نمی‌شد و فرزندانش را نیز دربرمی‌گرفت. به گفته او، خودش و برادرش آنتونی به‌خوبی از میزان خشونت و بی‌رحمی پدرشان آگاه بودند.