بسیاری از افراد برای تقویت سلامت قلب به مصرف مکملهای روغن ماهی روی میآورند؛ درحالیکه برخی معتقدند این مکملها ممکن است به تنظیم سطح قند خون نیز کمک کنند. بااینحال، شواهد علمی موجود همچنان محدود و متناقض است؛ ازاینرو توصیه میشود برای تعیین اینکه آیا این مکملها با وضعیت سلامتی شما سازگارند یا نه، با پزشک مشورت کنید. این مطلب را وبسایت «هلث» منتشر کرده است.
پژوهشها چه میگویند؟
بهطورکلی، به نظر میرسد مکملهای امگا ۳ تأثیر اندکی بر سطح قند خون دارند یا اساساً تأثیری بر آن نمیگذارند؛ زیرا پژوهشها هنوز به نتایج قطعی در این زمینه نرسیدهاند:
مرور پژوهشهای سال ۲۰۲۴: در این بررسی، ۳۵ پژوهش علمی درباره رابطه میان اسیدهای چرب امگا ۳ و انواع دیابت، از جمله دیابت نوع اول، نوع دوم و دیابت بارداری، تحلیل شد. شرکتکنندگان در این پژوهشها مکملهای امگا ۳ را با دوزها و انواع مختلف و در بازههای زمانی متفاوت مصرف کرده بودند. پژوهشگران دریافتند که سطح قند خون ناشتا در برخی از شرکتکنندگان کاهش یافته، درحالیکه در برخی دیگر هیچ تغییری مشاهده نشده است.
مرور پژوهشهای سال ۲۰۲۲: این بررسی شامل تحلیل ۳۰ مطالعه بود که تأثیر مکملهای امگا ۳ بر دیابت در انسان را ارزیابی کرده بودند. پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که این مکملها «تأثیر قابلتوجهی در کاهش سطح قند خون ناشتا» داشتهاند.
فراتحلیل سال ۲۰۲۰: این بررسی شامل ۱۲ کارآزمایی بالینی تصادفی و کنترلشده بود و نشان داد افراد مبتلا به دیابت که مکملهای روغن ماهی مصرف کرده بودند، در مقایسه با افرادی که دارونما دریافت کرده بودند، تفاوت چشمگیری در نتایج مربوط به کنترل سطح قند خون نداشتند.
مرور نظاممند سال ۲۰۱۹: این بررسی ۸۳ کارآزمایی بالینی تصادفی و کنترلشده را دربر میگرفت و به این نتیجه رسید که افزایش مصرف امگا ۳ تأثیر اندکی بر سطح قند خون دارد یا اساساً بیتأثیر است. همچنین این افزایش مصرف، نقش قابلتوجهی در پیشگیری از دیابت نوع دوم یا درمان آن ندارد.
آیا متخصصان مصرف مکملهای روغن ماهی را برای تنظیم قند خون توصیه میکنند؟
به گفته کارشناسان این حوزه، مکملهای امگا ۳ نباید نخستین گزینه برای کنترل سطح قند خون باشند.
واندانا شث، متخصص تغذیه و کارشناس دیابت، میگوید: «بهطورکلی، به نظر میرسد مکملهای امگا ۳ تأثیر چشمگیری بر سطح قند خون ندارند. بررسیهای علمی گسترده نشان دادهاند که بیشتر مطالعات از نبود تغییر قابلتوجه یا وجود تغییر بسیار اندک در سطح هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) یا قند خون ناشتا حکایت دارند.»
از سوی دیگر، ارین پالینسکیوید، متخصص تغذیه، اشاره میکند که اسیدهای چرب امگا ۳ ممکن است بهطور غیرمستقیم و از طریق «کاهش التهاب مزمن با شدت پایین» به تنظیم سطح قند خون کمک کنند؛ اما همزمان تأکید میکند که تأثیر این مکملها بر نتایج آزمایشهای قند خون همچنان «اندک یا متغیر» است.
دکتر آندرس اسپلینسر، متخصص غدد درونریز در هیوستون آمریکا، نیز میافزاید: «مصرف امگا ۳ برای کنترل سطح قند خون توصیه نمیشود؛ اما در مورد برخی بیماران میتوان از آن برای کاهش سطح تریگلیسرید یا پایین آوردن خطر ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی کمک گرفت.»
پالینسکیوید توضیح میدهد که دیابت میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی را افزایش دهد؛ بنابراین دریافت مقادیر کافی امگا ۳ ممکن است به کاهش این خطر کلی کمک کند.