چادر و بخاری دست ساز و نقاشی دیواری؛ نخستین توقفگاه آوارگان

UNHCR به "الشرق الاوسط": نگران بدتر شدن وضع هستیم و تعداد آوارگان رو به افزایش است

ساعت ۹ و نیم شب است. قطاری که صدها نفر از آوارگان را در سفری پرخطر و دشوار از لویو اوکراین سوار کرده از گذرگاه مرزی مدیکا وارد ایستگاه قطار بچیچل شد. ماموران و داوطلبان و نیروهای امداد رسانی زیر نم نم برف جمع می شوند. «کودکان نای راه رفتن نداشتند و هر کاری کردیم اشکشان بند نمی آمد».
پاتریک کانا، کشیش گفت «برخی قبل از اینکه به لویو برسند مسیر طولانی راه رفته اند. وضع فاجعه باری است. این جنگ خانواده ها را در به در کرده و کودکان تاوان آن را پرداخت می کنند». این کشیش لهستانی کامرونی الاصل که خود را «پاتریک» معرفی کرد در سالن اصلی انتظار ایستگاه قطار بچیچل واقع در ۱۴ کیلومتری مرز نشسته بود و با «الشرق الاوسط» گفتگو کرد.
ایستگاه قطار بچیچل با معماری منحصر به فرد و دیوارهای طلایی اش که از قرن نوزدهم دوام آورده اند در چند دهه گذشته مسیر اصلی بین لویو اوکراین و کراکوف لهستان است و پس از جنگ در اوکراین ورودی اصلی جنگ زدگان به لهستان شده و آوارگان از اینجا به اماکن دیگر لهستان یا کشورهای دیگر سفر می کنند. اینجا آوارگان از خدمات درمان اولیه برخوردار می شود چون وقتی پس از چندین سفر دشوار به اینجا می رسند به خدمات درمان اولیه و غذای گرم و جای مناسب برای استراحت و حمام کردن و حتی به بیمارستان نیاز دارند».
پاتریک در ادامه گفت «اکثر جنگ زده ها که به اینجا می آیند از قبل می دانند کجا می خواهند بروند. خیلی ها می خواهند پیش قوم و خویش یا آشناهای خود در آلمان و چک و ایتالیا بروند اما بقیه را به مراکز موقت پذیرش پناهندگان در این شهر و شهرهای دیگر لهستان می برند تا اسکان آنها در خانه های داوطلبان یا مراکز دایمی پذیرش پناهندگان صورت بگیرد».
سوتلانا یکی از آوارگان است. او که مادربزرگ است در حالیکه جلوی گریه اش را گرفته می گوید «نمی دانم از این به بعد کجا بروم. اما می خواهم اینجا بمانم تا دختر و دو نوه ام را ببینم. چند روز پیش به لویو آمدند و حالا سمت مرز با لهستان می روند. وقتی برسند همه چیز بهتر می شود».
سوتلانا با گروهی از آوارگان به سمت یکی از مراکز پذیرش موقتی در ورودی این شهر ۶۲ هزار نفری منتقل می شود. مقام های محلی شهر یک فروشگاه بزرگ «تسکو» را که چند ماه پیش تعطیل شده بود به مرکز پذیرش پناهجو تبدیل کردند. آمبولانس و خودروی پلیس و اتوبوس به جای ماشین های خرید کنندگان در پارکینگ تسکو پارک کرده اند. قفسه ها و کالاهای انبار شده را برداشته اند و به جای آن خوابگاه های موقتی گذاشته اند.
«الشرق الاوسط» یکی از کارکنان لهستانی که داوطلبانه اینجا کار می کند را همراهی می کنند. توماس به لهستانی و اوکراینی وسط «تسکو» که شلوغ است ایستاده و داد می زند «۴ صندلی برای ورشو... سفر رایگان به پایتخت».
این دانشجو افزود «دو بار در هفته مسافران را رایگان به ورشو می برم.. این کمترین کاری است که می توانم انجام دهم. اینجا با کمک های متنوع مردمی به خصوص نیازمندی های کودک و نوزاد برمی گردم».
توماس به دنبال کسانی می گردد که می خواهند به پایتخت بروند. او به راهروی بزرگی که خبرنگاران حق ورود به آنجا ندارند می رود. دو سرباز و چهار داوطلب دم در راهرو ایستاده اند و دست بندها را چک می کنند. یکی از سربازان گفت «افراد با دستبند آبی پناهجو و افراد با دستبند زرد داوطلبان هستند». یکی از داوطلبان که برنامه تنظیم ورود پناهجویان را انجام می دهد گفت «باید حریم خصوصی این خانواده ها را حفظ کرد. آنها بی خانمان شده اند و عزیزانشان را از دست داده اند و نمی دانند سرنوشتشان چه می شود».
بخش های مختلف این مرکز پذیرش پناهجویان پر شده از کیوسک های متنوع برای کمک به آنها. برخی از پناهجویان در صف داروخانه ای ایستاده اند که به تازگی برای تامین نیازمندی های آنها بازگشایی شده است. «مرکز بازی» اینجا هم طرفداران زیادی در میان مادران و کودکانشان پیدا کرده است. اولیویا یک داوطلب جوان که از شهر دیگری اینجا برای کمک آمده می گوید « تعداد پناهجویان شب ها با سردتر شدن هوا در داخل محوطه مرکز پذیرش دوبرابر می شود». او افزود «آوارگانی که اینجا می آیند از خدمات وای فای برخوردار می شود تا با خانواده هایشان در اوکراین تماس بگیرند و نیز سفر بعدی خود را ترتیب بدهند».
این سرویس دهی فقط به آوارگان موجود در مرکز پذیرش محدود نمی شود بلکه ده ها چادر اطراف بازار مستقر شده که اکثر آنها غذاهای گرم و تراشه های رایگان موبایل و خدمات ترجمه از اوکراینی به زبان های خارجی دیگر ارایه می دهند.
مایلین شهروند فرانسوی آرژانتینی الاصل با خنده به مشتریانش خوشامد می گوید «هات چاکلات و چند نوع نان داریم». او در حالیکه همکارش سرگرم تهیه ساندویچ گوشت بود افزود «ما دوشنبه با اتوبوس کوچک حامل کمک های مردمی اینجا رسیدیم. می خواستم فقط یک هفته بمانم اما برای کمک به جنگ زدگان اوکراینی تصمیم گرفتم بیشتر اینجا باشم».
ایوان از بارسلونا آش عدس محلی درست و آن را در ظرف های یکبار مصرف در میان عابران توزیع می کند. بشیمیک که از کراکوف برای کمک آمده کار تنظیم بسته های غذایی اهدایی را متوقف می کند تا هیزم در بخاری دست ساز بیرون چادرش بگذارد. او با لبخند گفت «هوا امروز به وفق مراد ما نیست اما هر مشکلی حل می شود».
لهستانی ها و افرادی که داوطلبانه از کشورهای اروپایی دیگر برای کمک آمدند پا به پای یگدیگر در مراکز پذیرش و نگهداری پناهجویان در مناطق مرزی تلاش می کنند اما ظرفیت اکثر این مراکز پر شده است.
کریس ملزر سخنگوی کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهجویان با ابراز نگرانی در مورد بدتر شدن شرایط در گذرگاه های مرزی بین لهستان و اوکراین به «الشرق الاوسط» گفت «تعداد پناهجویان اوکراینی روز به روز افزایش پیدا می کند و تا حالا به دو میلیون و دویست هزار نفر رسیده است. از این مجموع یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر از اوکراین به لهستان آمده اند».
میلزر گفت «احتمالا تعداد پناهجویان در چند روز دیگر افزایش پیدا می کند و این مشکل جدی خواهد بود».
میلزر افزود «مدت انتظار آوارگان در گذرگاه های مرزی بین اوکراین و لهستان از آغاز جنگ تا حالا کاهش پیدا کرده است. دو هفته پیش باید ۶۰ ساعت توی صف بودند اما حالا به ۸ ساعت رسیده است و عبور از برخی معابر فورا انجام می شود».
میلزر خاطر نشان کرد «هوا خیلی سردتر شده و این نگران کننده است چون اکثر پناهجویان زن و بچه هستند».