ارسال تسلیحات به سوریه از سوی ایران در قالب امداد زلزله زدگان

منابع: تجهیزات نظامی در محموله های امدادی جاسازی شده بود

سوریه عرصه نبرد بین اسرائیل و ایران
سوریه عرصه نبرد بین اسرائیل و ایران
TT

ارسال تسلیحات به سوریه از سوی ایران در قالب امداد زلزله زدگان

سوریه عرصه نبرد بین اسرائیل و ایران
سوریه عرصه نبرد بین اسرائیل و ایران

خبرگزاری رویترز از قول ۹ منبع آگاه سوری و ایرانی و اسرائیلی و غربی گزارش داد که ایران از پروازهای امدادی به زلزله زدگان سوریه برای انتقال تسلیحات و تجهیزات نظامی به متحد استراتژیک خود یعنی رژیم سوریه استفاده کرده است.
در این گزارش آمده است که ایران با این اقدام به دنبال تقویت دفاعی خود مقابل اسرائیل در سوریه و حمایت از پرزیدنت بشار اسد بوده است. رویترز اولین منبعی است که این خبر را منتشر کرد.
رویترز افزود که صدها هواپیمای ایرانی پس از زلزله ۶ فوریه در شمال سوریه و ترکیه به فرودگاه های دمشق و حلب و لاذقیه پرواز و به مدت هفت هفته تسلیحات و محموله های امدادی را به سوریه منتقل کردند. سازمان ملل گفت بیش از شش هزار نفر در زلزله سوریه جان باختند.
دو منبع منطقه ای و یک منبع اطلاعاتی غربی یادآور شدند که تسلیحات منتقل شده شامل تجهیزات پیشرفته مخابراتی و رادارها و قطعات یدکی برای به روزرسانی سامانه های پدافند هوایی سوریه بوده که ایران آنها را طی جنگ داخلی سوریه به رژیم سوریه داده است.
رویترز با دو مقام اطلاعاتی غربی و منابع نزدیک به بیت رهبری ایران و سران اسرائیل و یک نظامی سوری که از رژیم اسد جدا شده و یک افسر وظیفه سوریه درباره پروازهای یاد شده گفتگو کرده است.
دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل در نیویورک در پاسخ به اینکه آیا رژیم ایران از پروازهای امداد رسانی به زلزله زدگان برای فرستادن تجهیزات نظامی استفاده کرده گفت «این خبر بی پایه است».
دولت سوریه به درخواست رویترز برای اظهار نظر در این باره پاسخ نداده است.
برخی منابع منطقه ای به رویترز گفتتد اسرائیل زود متوجه ارسال تسلیحات به سوریه شد و کارزار تهاجمی به راه انداخت تا جلوی ایران را بگیرد.
سرتیپ یوسی کوپرواسر یکی از منابع آگاه و رئیس سابق تحقیقات ارتش اسرائیل و مدیر کل سابق وزارت امور استراتژیک گفت اسرائیل با استناد به داده های اطلاعاتی بسیار دقیق دست به حملات هوایی علیه محموله های امداد به زلزله زدگان زد و حتی ارتش اسرائیل می دانست که کدام کامیون کاروان کامیون های امداد را باید بزند.

عملیات کوتاه اسرائیل علیه نیروهای ایرانی

*جابه جایی گسترده
یک مقام دفاعی اسرائیل که نخواست نامش فاش شود به رویترز گفته است «اسرائیل تحت پوشش محموله های امداد رسانی به زلزله زدگان سوری شاهد تحرکات گسترده و جابه جایی گسترده تجهیزات نظامی از ایران بوده که به فرودگاه حلب در سوریه انتقال داده شده است. این تجهیزات عمدتا در چندین مرحله ارسال شدند».
او افزود «اکثر تسلیحات به فرودگاه حلب در شمال سوریه منتقل شدند و هماهنگی دریافت این تسلیحات با «واحد ۱۸۰۰۰ نیروهای قدس» در سوریه به فرماندهی حسن مهدوی انجام شده است. این واحد یک ارگان جاسوسی و بازوی شبه نظامی سپاه پاسداران است».
او خاطر نشان کرد «حمل و نقل زمینی این تسلیحات توسط واحد ترابری ۱۹۰ نیروهای قدس انجام گرفته است».
رویتروز نتوانسته با مهدوی و شهریاری در این باره گفتگو کند و سپاه پاسداران از اظهار نظر درباره این موضوع خودداری کرد.
سرهنگ عبد الجبار عکیدی که از ارتش سوریه جدا شده اما هنوز آشنایانی در ارتش سوریه دارد گفت «اسرائیل محل دیدار فرماندهان مهم شبه نظامیان ایران و محموله های ریزپردازنده برای سیستم های پیشرفته تسلیحاتی را نیز هدف قرار داده است». عکیدی به مکان دیدار این فرماندهان اشاره نکرد.
یک منبع منطقه ای خاطر نشان کرد «اسرائیل تنها چند ساعت پس از فرود دو هواپیمای باری ایرانی حامل تسلیحات در قالب محموله های امداد به زلزله زدگان باند فرودگاه حلب را بمباران کرد‍‍‍».
دو منبع اطلاعاتی غربی این گفته ها را تایید کردند.
اسماعیل قاآنی فرمانده نیروی قدس سپاه اولین مقام خارجی بود که حتی چند روز پیش از بشار الاسد از مناطق زلزله زده در سوریه بازدید کرد.
رویترز نتوانسه با قاآنی برای اظهار نظر در این باره تماس بگیرد. سپاه پاسداران از اظهار نظر درباره این موضوع خودداری کرد.
هواپیماهای حامل کمک های اضطراری در صورت وقوع فاجعه انسانی می توانند از مقامات محلی اجازه فرود بگیرند. کمک های بشردوستانه مشمول تحریم ها نمی شوند.
مقام های سوریه در چنین شرایطی مجوز فرود به پروازهای مستقیم از روسیه و ایران دادند.
یک منبع منطقه ای نزدیک به بیت رهبری گفت «زلزله فاجعه تاسف باری بود اما در عین حال خدا به ما کمک کرد تا به برادرانمان در سوریه در مبارزه با دشمنانشان کمک کنیم. مقادیری از تسلیحات فورا به سوریه ارسال شد».
*اطلاعات دقیق اسرائیل
اسرائیل در چندین سال گذشته دست از حمله هوایی به آنچه اهداف ایران در سوریه می خواند برنداشته است. نفوذ ایران در سوریه پس از حمایت ایران از اسد در جنگ داخلی که سال ۲۰۱۱ شروع شد افزایش پیدا کرد.
یک افسر وظیفه ارتش سوریه که نخواست نامش فاش شود گفت تلاش اسرائیل برای شکست ایران در سوریه افزایش یافته است. اما چرا حالا؟ پاسخ ساده است چون آنها اطلاعاتی دارند مبنی بر اینکه چیزی به سرعت در حال پیشرفت و گسترش است و می خواهند جلویش را بگیرند و و یا با هدف قرار دادن آن عملیات را کند کنند. زلزله شرایط مناسبی برای ایران فراهم کرد. بلبشوی پس از زلزله به هواپیماهای ایرانی مجال داد تا خیلی راحت در فرودگاه های سوریه به زمین بنشینند».
یک منبع امنیتی منطقه و یک منبع اطلاعاتی غربی به رویترز گفتند «سوم آوریل پس از پس لرزه های فراوان بود که اسرائیل انبارهای اسلحه در کوه المانع نزدیک منطقه کوهستانی الکسوه در جنوب دمشق را هدف قرار داد. نیروهای ایرانی و حزب الله لبنان در این منطقه تاسیسات نظامی به شدت حفاظت شده در سوریه تاسیس کردند».
این منبع منطقه ای افزود سوم آوریل یک ایستگاه رادار که برای هدایت پهپادها بوده مورد هدف قرار گرفت. منبع منطقه ای گفته های دو منبع اطلاعاتی غربی به رویترز را تایید کرد.
منبع اطلاعاتی غربی گفت «شبه نظامیان ایران مقادیر بسیار زیادی مهمات را جابه جا کرده اند و جای مهماتی که بر اثر حملات پیشین پهپادهای اسرائیل نابود شده اند را پر کردند». منظور این منبع غربی پروازهای ایرانی است که از زلزله ششم فوریه سوریه ادامه دارد.



نشست پکن؛ هماهنگی برای مقابله با تحریم‌های ایران


وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  
وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  
TT

نشست پکن؛ هماهنگی برای مقابله با تحریم‌های ایران


وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  
وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  

نتایج نشست پکن میان معاونان وزیران امور خارجه روسیه، چین و ایران، نشان‌دهنده آغاز یک حرکت مشترک با هدف «هماهنگی زمانی» در مرحله‌ای دشوار و پیچیده است. این موضوع را یک دیپلمات روسی تأیید کرده است.

شرکت‌کنندگان در این نشست که اولین دیدار از این نوع محسوب می‌شود، بر هماهنگی مواضع برای مقابله با تحریم‌ها، رد هرگونه اقدام نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای و تلاش برای پیشبرد یک توافق سیاسی احتمالی با دولت آمریکا توافق کردند. این موضوع در چارچوب پیشنهاد مسکو برای میانجی‌گری در پرونده برنامه هسته‌ای ایران و در پی اعلام آمادگی واشنگتن برای آغاز روند مذاکرات مطرح شد.

به نظر می‌رسد مسکو که به طور فعال برای موفقیت این نشست سه‌جانبه تلاش کرده، قصد دارد موقعیت مذاکره‌ای خود با واشنگتن را تقویت کند. این تلاش در چارچوب گشایش به سوی یک گفت‌وگوی گسترده‌تر شامل پرونده اوکراین و سایر مسائل بین‌المللی و منطقه‌ای از جمله برنامه هسته‌ای ایران صورت می‌گیرد.

بیانیه وزارت امور خارجه روسیه حاکی از رضایت مسکو از نتایج این نشست بود. در این دیدار، سرگئی ریابکوف، دیپلمات ارشد روسیه که مسئول پرونده‌های امنیت استراتژیک و مدیریت گفت‌وگو با واشنگتن است، شرکت داشت.

بر اساس این بیانیه، در این نشست «هماهنگی اقدامات برای کاهش تنش‌ها حول برنامه هسته‌ای ایران مورد بحث قرار گرفت و بر غیرقابل قبول بودن تهدیدات و استفاده از نیروی نظامی علیه تأسیسات انرژی هسته‌ای ایران تأکید شد.»

وزارت امور خارجه روسیه همچنین اعلام کرد که «رایزنی‌ها میان معاونان وزیران امور خارجه روسیه، چین و ایران بر روی برنامه اقدام جامع مشترک و هماهنگی اقدامات برای کاهش تنش‌های مصنوعی حول برنامه هسته‌ای ایران متمرکز بود.»

روسیه، چین و ایران بر هماهنگی برای مقابله با تحریم‌های علیه تهران توافق کردند (رویترز)

این بیانیه همچنین به ارزیابی دقیق سه طرف از «اقدامات غیرقانونی و نقض‌های متعدد قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت توسط ایالات متحده و کشورهای اروپایی» اشاره کرد و بر غیرقابل قبول بودن تهدید، ارعاب و استفاده از نیروی نظامی علیه زیرساخت‌های انرژی هسته‌ای ایران تأکید کرد.

به گفته وزارت امور خارجه روسیه، این نشست همچنین به بررسی چشم‌انداز «یافتن راه‌حل‌های مذاکره‌ای پایدار و بلندمدت بر اساس ملاحظات متقابل و تعادل مطمئن منافع طرفین» پرداخت.

نشستی «موفق و مهم»

محسن بختیار، سفیر ایران در چین، در پلتفرم «ایکس» این نشست را «کاملاً موفق» توصیف کرد و گفت که این نشست راه را برای مقابله با «یک‌جانبه‌گرایی شکست‌خورده» ایالات متحده هموار می‌کند.

چین، ایران و روسیه در روز جمعه در جریان مذاکرات پکن خواستار لغو تحریم‌های علیه تهران شدند. این در حالی است که تلاش‌های دیپلماتیک فشرده‌ای توسط قدرت‌های بزرگ برای احیای توافق سال ۲۰۱۵ در جریان است و واشنگتن فشارهای شدیدی بر برنامه هسته‌ای ایران اعمال می‌کند.

این مذاکرات در زمانی انجام شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از زمان بازگشت به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵، تمایل خود را برای گفت‌وگو با تهران اعلام کرده است. ترامپ در سال ۲۰۱۸ و در دوره اول ریاست‌جمهوری خود به طور یک‌جانبه از این توافق خارج شد.

با این حال، ترامپ تحریم‌های شدیدی علیه ایران اعمال کرد و ایران نیز با محکوم کردن «دورویی» ایالات متحده، به این اقدامات واکنش نشان داد.

بخشی از نشست سه‌جانبه روسیه، چین و ایران در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)

ورود روسیه به این پرونده از طریق پیشنهاد میانجی‌گری برای پیشبرد مذاکرات هسته‌ای ایران، نشان‌دهنده تغییر مهمی است که بیانگر این باور در کرملین است که روابط جدید با دولت ترامپ می‌تواند به یک «توافق جامع» در مورد مسائل مورد اختلاف دو کشور منجر شود.

کرملین اعلام کرده است که پرونده ایران یکی از چندین مسیر مذاکره‌ای است که مسکو و واشنگتن آماده آغاز گفت‌وگو درباره آن‌ها هستند. این مسیرها شامل درگیری در اوکراین، مسائل امنیت استراتژیک و موضوعات منطقه‌ای داغ می‌شوند.

برخی محافل روسیه معتقدند که مسکو ممکن است آماده ترسیم چارچوب یک «توافق جامع» با واشنگتن باشد که بر اساس احترام به منافع طرفین در پرونده‌های مطرح شده استوار است.

در این چارچوب، به نظر می‌رسد نشست پکن موقعیت مذاکره‌ای مسکو را تقویت کرده است. این موضوع در اظهارات سه طرف که از از سرگیری برنامه هسته‌ای ایران، رد سیاست فشار حداکثری واشنگتن و مقابله با پیامدهای تحریم‌ها سخن گفتند، منعکس شده است.

وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف و کاظم غریب‌آبادی، هشدار داد که «وضعیت بار دیگر در یک تقاطع حساس قرار دارد.»

وی افزود: «توافق جامع در مورد مسئله هسته‌ای ایران دستاورد مهمی است که از طریق گفت‌وگو و مذاکره به دست آمده است.» او هشدار داد که «تحریم‌های یک‌جانبه تنها به تشدید اختلافات منجر خواهد شد. گفت‌وگو و مذاکره تنها گزینه‌های موجود هستند.»

ما چائو شیوی، معاون وزیر امور خارجه چین، گفت که روسیه، چین و ایران در نشست پکن بر ضرورت لغو همه تحریم‌های غیرقانونی تأکید کردند.

وی افزود: «ایران و روسیه از چین به خاطر نقش سازنده‌اش و سازماندهی این نشست در پکن تشکر کردند.»

گفت‌وگویی عمیق

نماینده ایران «برخی کشورها» را به ایجاد «یک بحران غیرضروری» متهم کرد و تأکید کرد که نشستی «بسیار سازنده و مثبت» با همتایان روس و چینی‌اش برگزار شده است.

ما چائو شیوی، معاون وزیر امور خارجه چین، در یک کنفرانس خبری با همتایان روس و ایرانی‌اش اعلام کرد: «ما تبادل نظر عمیقی در مورد مسئله هسته‌ای و لغو تحریم‌ها انجام دادیم.»

وی افزود: «ما بر ضرورت پایان دادن به همه تحریم‌های یک‌جانبه غیرقانونی تأکید کردیم.» این اظهارات در بیانیه مشترک سه کشور که توسط پکن منتشر شد، منعکس شده است.

توافق سال ۲۰۱۵ میان تهران و واشنگتن، پاریس، لندن، برلین، مسکو و پکن، به لغو تحریم‌ها علیه ایران در ازای کاهش فعالیت‌های هسته‌ای و تضمین صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران منجر شد.

با این حال، ایالات متحده در سال ۲۰۱۸ به تصمیم ترامپ به طور یک‌جانبه از این توافق خارج شد و تحریم‌های شدیدی را علیه ایران اعمال کرد که اقتصاد این کشور را تحت فشار قرار داد.

تهران تا یک سال پس از خروج آمریکا به تعهدات خود پایبند بود، اما پس از آن شروع به کاهش تعهدات خود کرد. از آن زمان تاکنون تمام تلاش‌ها برای احیای این توافق با شکست مواجه شده است.

پس از ۱۰ سال از اجرای این توافق، قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد که اجرای توافق ۲۰۱۵ را تضمین می‌کرد، در اکتبر ۲۰۲۵ منقضی می‌شود.

برخی کشورها احتمال اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران پس از این تاریخ را رد نکرده‌اند.

ایران در ماه‌های اخیر چندین دور مذاکره با آلمان، فرانسه و بریتانیا در مورد برنامه هسته‌ای خود انجام داده است و همچنین سیاست‌های خود را با مسکو و پکن هماهنگ کرده تا با وضعیت موجود مقابله کند.

اولین واکنش اروپا به نشست پکن حاکی از برخورد مثبت اروپا با احتمال آغاز یک روند مذاکره‌ای برای حل اختلافات حول برنامه هسته‌ای ایران از طریق روش‌های صلح‌آمیز بود.

انور العنونی، سخنگوی خدمات خارجی اتحادیه اروپا، گفت که این اتحادیه از نشست سه‌جانبه روسیه، ایران و چین در مورد برنامه هسته‌ای ایران مطلع است و همچنان به ارتباطات در این زمینه باز است.

وی در یک نشست خبری در بروکسل افزود: «این سه کشور طرف‌های توافق هسته‌ای ایران هستند. هیچ جایگزین عملی‌ای برای حل دیپلماتیک وجود ندارد.»