رضوان السید

در آستانه نشست‌های سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد، دقیقاً نمی‌دانم چرا همه به یاد سرنوشت جامعه ملل (۱۹۲۰ـ۱۹۴۶) افتاده‌اند؛ نهادی که پس از جنگ جهانی اول با امیدهای بزرگی شکل گرفت و به همین دلیل، در اساسنامه آن که در سال ۱۹۲۰ در پاریس تدوین شد، آمده بود که این نهاد برای «جلوگیری از جنگ‌ها، حل…

یوهان هوییزینگا، مورخ سرشناس هلندی، در کتاب خود «مسیر تمدن‌ها» اصرار دارد که این تغییر فرهنگی است که تغییر سیاسی را رقم می‌زند. او با اینکه در سال ۱۹۴۵ درگذشت، همچنان بر این باور بود که مارکسیسم در اساس خود «تغییری فرهنگی» است و همین تغییر است که قرن بیستم را می‌سازد. اما با وجود…

پرسش‌های مربوط به ذهنیت‌ها و اندیشه‌ها چه زمانی آغاز می‌شوند؟ پیش از تغییرات واقعیت، پس از آن یا هم‌زمان با آنها؟ اگر بخواهیم این مسئله را بر برخی نمونه‌های غربی تطبیق دهیم، به موارد جالبی برمی‌خوریم. اشپنگلر که کتاب «زوال غرب» را در سال ۱۹۱۳، پس از چندین سال کار،…

میان کتاب برتران بادی و دومینیک ویدال با عنوان «پایان رهبری آمریکا» (۲۰۲۰) و کتاب امانوئل تود با عنوان «شکست غرب» (۲۰۲۳) سال‌های زیادی فاصله نیست. اما لحن این دو اثر متفاوت است؛ دو نویسنده راهبردی فرانسوی بر این باورند که برتری آمریکا در زمینه‌هایی چون پیشرفت عظیم فناوری، تولید کالا و…

بار دیگر استناد به حدیث پیامبر اکرم (ص) درباره جهان به‌عنوان کشتی‌ای که در معرض خطرهای دریا و طوفان‌های آن قرار دارد، افزایش یافته است. این حدیث در اصل، مثلی است که پیامبر (ص) درباره کشتی‌ای دوطبقه بیان کردند؛ کشتی‌ای که سرنشینان طبقه پایین، هرگاه می‌خواستند آب بردارند…

من از این عنوان قصد شوخی یا بازی با کلمات ندارم، بلکه می‌خواهم به نکته‌ای اشاره کنم که برخلاف حکمتی است که روباه از سر گرگ آموخت. در کتاب کلیله و دمنه آمده است که گرگ و روباه بر سر تقسیم شکار با شیر اختلاف پیدا کردند. گرگ پیشنهاد کرد شکار به گونه‌ای تقسیم شود که نیمی از آن به شیر…

در سال‌های ۱۹۷۱-۱۹۷۲ درسی درباره «اکومنیسم» (وحدت مسیحیان پس از جدایی ارتدوکس، کاتولیک و پروتستان) از پاپ پیشین بندیكتوس شانزدهم می‌گرفتم؛ زمانی که او هنوز استاد الهیات کاتولیک در دانشگاه توبینگن آلمان بود. دعوت پرشور او برای بازگرداندن وحدت کلیسا مورد پسند گروه کوچکی از دانشجویان قرار نگرفت و آنان…

وقتی در دههٔ هفتاد قرن بیستم در آلمان تحصیل می‌کردیم، آن کشور مملو از تشکل‌های چپ‌گرای نوین دانشجویان ایرانی بود، در حالی که حزب کمونیست «توده» نیرومندترین سازمان سیاسی در داخل ایران به شمار می‌رفت و در سراسر مشرق‌زمین تنها همتایانش در اندونزی و سودان با آن برابری می‌کردند. به همین دلیل، همه در…

احمد الشرع، رئیس جدید سوریه در نخستین سالگرد سقوط حکومت آل اسد، سرگردان است که از کجا باید آغاز کند. او می‌کوشد کار را بر مردم آسان‌تر کند و بر دو عنوان تمرکز کند: رونق اقتصادی و بازسازی. و عنوان دیگر: بازگشت سوریه به جهان عرب و جامعهٔ جهانی. او در عنوان دوم موفق شده است، اما عنوان اول همچنان در…

اکنون روشن شده است که یک چشم‌انداز سعودی ـ آمریکایی برای بازگرداندن دولت ملی در چند کشور عربی وجود دارد. این چشم‌انداز عملاً در سفر اخیر ولیعهد سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، به ایالات متحده اعلام شد؛ هرچند همهٔ بخش‌ها و اهداف آن بیان نشد. با نگاهی به صحنهٔ کلی می‌توان دریافت که منبع این چشم‌انداز و…