گفت‌وگوی سعودی و اوکراین دربارهٔ «اجلاس جهانی صلح»

آندری یرماک و مساعد العیبان دربارهٔ «روند دستیابی به صلح پایدار و عادلانه» گفت‌وگو کردند

الرئيس الأوكراني أجرى زيارتين للسعودية خلال أقل من عام (واس)
الرئيس الأوكراني أجرى زيارتين للسعودية خلال أقل من عام (واس)
TT

گفت‌وگوی سعودی و اوکراین دربارهٔ «اجلاس جهانی صلح»

الرئيس الأوكراني أجرى زيارتين للسعودية خلال أقل من عام (واس)
الرئيس الأوكراني أجرى زيارتين للسعودية خلال أقل من عام (واس)

ریاست جمهوری اوکراین اعلام کرد که در بحبوحه تداوم عملیات نظامی روسیه، مذاکراتی با پادشاهی عربی سعودی انجام شده و جزئیات بسیاری از جمله «اجلاس جهانی صلح» که قرار است تابستان آینده در سوئیس برگزار شود، مورد بحث قرار گرفت.
به گزارش منابع رسانه ای، ریاست جمهوری اوکراین اعلام کرد که آندری یرماک، مدیر دفتر رئیس‌جمهور اوکراین در تماس تلفنی با مساعد العیبان، مشاور امنیت ملی سعودی، از ادامه گفت و گوهای دوجانبه بین دو کشور در بالاترین سطح قدردانی کرد.
ریاست جمهوری اوکراین افزود که یرماک از العیبان به خاطر «تداوم اجرای توافقات حاصل شده بین دو کشور» تشکر کرد.
به گفته ریاست جمهوری اوکراین، دو طرف همچنین دربارهٔ سازماندهی «اجلاس جهانی صلح» در سطح رهبران که قرار است در سوئیس برگزار شود، گفت و گو کردند.
وی از ریاض به خاطر «تمایلش برای پیوستن به روند دستیابی به صلح پایدار و عادلانه» تشکر کرد.
دور جدید مذاکرات سعودی و اوکراین پس از سفر ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین به پادشاهی عربی سعودی (دومین بار در کمتر از یک سال گذشته) صورت می‌گیرد.
شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخست‌وزیر پاشاهی عربی سعودی در دیدار با زلنسکی بر اشتیاق و حمایت کشورش از همه تلاش‌های بین‌المللی با هدف حل سیاسی بحران اوکراین و روسیه و ادامه تلاش‌های خود برای کمک به کاهش اثرات انسانی ناشی از آن تأکید کرد. در حالی که رئیس‌جمهور اوکراین به نقش محوری ریاض در خاورمیانه و جهان اشاره کرد.
در ماه می سال گذشته، سعودی در «اجلاس سران کشورهای عربی» در استان جده در غرب این کشور با حضور گسترده سران عرب میزبان رئیس‌جمهور اوکراین بود و طی آن زلنسکی از نقش ریاض در میانجیگری برای آزادی اسرا از هر دو طرف قدردانی کرد.
وی اعلام کرد که فرمول ۱۰ ماده ای خود را برای صلح ارائه خواهد کرد و به دنبال مشارکت دادن بیشترین تعداد ممکن از کشورها در آن خواهد بود.
در آگوست سال گذشته، این شهر ساحلی میزبان نشستی از مشاوران امنیت ملی و نمایندگان بیش از ۴۰ کشور و سازمان بین‌المللی از جمله سازمان ملل متحد به ریاست مساعد العیبان، مشاور امنیت ملی سعودی در خصوص بحران اوکراین بود.
شرکت کنندگان در آن نشست توافق کردند که به رایزنی و تبادل نظر بین‌المللی ادامه دهند به گونه ای که به ایجاد زمینه‌های مشترکی که راه را برای صلح هموار می‌کند، کمک کند. کی یف از میزبانی سعودی در این نشست قدردانی کرد.
در همین حال، حرکت هواپیماهای امدادی سعودی که توسط مرکز امداد و کمک‌های بشردوستانه ملک سلمان اداره می‌شوند، به سمت اوکراین ادامه یافت و تاکنون ۱۳ هواپیما به آنجا ارسال شده‌است.

نشست صلح در سوئیس

آندری یرماک، مدیر دفتر رئیس‌جمهور اوکراین (یکشنبه) تأکید کرد که اوکراین و شرکای آن ممکن است از روسیه برای شرکت در نشست صلح در چند ماه آینده دعوت کنند تا در مورد پایان دادن به جنگی که دو سال است ادامه دارد، طبق شرایط کی یف صحبت کنند.
به گزارش منابع رسانه ای، وی افزود، سوئیس میزبان اجلاسی برای بحث در مورد چشم‌انداز صلح پیشنهادی رئیس‌جمهور اوکراین خواهد بود.
غسان ابراهیم، محقق دانشگاهی و سیاسی، معتقد است که رئیس‌جمهور اوکراین به دلیل روابط متمایز ریاض با هر دو طرف درگیری، روی نقش سعودی در دستیابی به صلح در کشورش و آرامش با روسیه حساب می‌کند، به خصوص که سعودی کمک‌های امدادی و بشردوستانه به اوکراین ارائه کرد، از جنگ حمایت نکرد و در هیچ ائتلافی علیه روسیه یا با روسیه حاضر نشد، علاوه بر آن میزبان نشست مشاوران امنیت ملی و میانجیگری برای آزادی اسرای دو طرف بود؛ این همان چیزی است که سعودی را به قول او «دارای موضعی متمایز در مورد بحران اوکراین و روسیه» می‌کند.

گرفتن نبض

ابراهیم پیش‌بینی کرد که «اجلاس سوئیس» تلاشی مقدماتی برای اندازه‌گیری نبض دو طرف و میزان آمادگی اوکراین و روسیه برای پذیرش گفت و گو و امتیاز دادن باشد، در حالی که ابراهیم انتظار ندارد مسکو در این دور شرکت کند.
وی گفت: احتمال مشارکت روس‌ها ضعیف است، اما تماس‌هایی با روسیه وجود دارد و این بدان معناست که مسکو ممکن است در دورهای آینده شرکت کند، به‌ویژه که راه‌حل نظامی در افق وجود ندارد.
ابراهیم در گفت و گو با «الشرق الاوسط» افزود: «من فکر نمی‌کنم که این نشست به اندازه کافی آماده شده باشد و نمی‌توان از آن انتظار نتایج اساسی داشت، اما مطمئناً گامی در مسیر درست است، با این امید که دورهای آتی وجود داشته باشد که راه را برای یک روند سیاسی واقعی و میانجیگری هموار کند».
احمد آل ابراهیم، تحلیلگر سیاسی سعودی نیز به نوبه خود گفت: نقش ریاض در بحران روسیه و اوکراین «می‌تواند چند وجهی و در سطوح منطقه‌ای و بین‌المللی مهم باشد؛ از جمله اینکه سعودی در تسهیل گفت وگو و ارتباط بین طرف‌های درگیر در بحران، تلاش برای دستیابی به اجماع و تفاهم مشترک و استفاده از روابط دوجانبه خود با کشورهای مربوطه برای تأثیرگذاری بر تصمیم‌گیری‌ها و تقویت تلاش‌های دیپلماتیک نقش ایفا می‌کند».
آل ابراهیم در گفت و گوی تلفنی با «الشرق الاوسط» معتقد است، کمک‌های امدادی و بشردوستانه سعودی به مردم اوکراین آسیب‌دیده از بحران و همچنین کمک‌های پزشکی برای کاهش درد و رنج مردم آسیب‌دیده از درگیری، نفوذ ریاض در مسیر حل و فصل امور را افزایش می‌دهد.
آل ابراهیم اظهار کرد که فرصت‌های همکاری اقتصادی با سعودی «ممکن است نقش مؤثری در حل این بحران ایفا کند، به خصوص که سعودی از روابط همکاری اقتصادی مهمی با روسیه برخوردار است و پس از پایان مناقشه، فرصتی برای رشد با طرف اوکراینی وجود دارد، به خصوص که طرف اوکراینی چندین بار تمایل خود را برای سرمایه‌گذاری ریاض در اوکراین و افزایش سطح همکاری تجاری و اقتصادی با آن ابراز کرده‌است».
در نتیجه، به گفته آل ابراهیم، این نقش‌ها «با هدف تقویت ثبات منطقه‌ای و حل بحران روسیه و اوکراین از راه‌های صلح‌آمیز و سازنده است و پادشاهی سعودی سابقه طولانی میانجیگری، حمایت بشردوستانه و حمایت سیاسی برای کمک به دستیابی به صلح و ثبات در منطقه و جهان دارد».



ائتلاف: یک موشک بالستیک، دو موشک کروز و سه پهپاد منهدم شدند


سرلشکر ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف حمایت از دولت قانونی یمن (روزنامه الشرق الأوسط)
سرلشکر ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف حمایت از دولت قانونی یمن (روزنامه الشرق الأوسط)
TT

ائتلاف: یک موشک بالستیک، دو موشک کروز و سه پهپاد منهدم شدند


سرلشکر ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف حمایت از دولت قانونی یمن (روزنامه الشرق الأوسط)
سرلشکر ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف حمایت از دولت قانونی یمن (روزنامه الشرق الأوسط)

ائتلاف حمایت از دولت قانونی یمن اعلام کرد که روز جمعه یک موشک بالستیک را که به سوی استان ینبع در غرب پادشاهی عربی سعودی شلیک شده بود، رهگیری و منهدم کرده است. این ائتلاف همچنین دو موشک کروز را بر فراز دریای سرخ رهگیری و منهدم کرد.

سرلشکر ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف، اعلام کرد که طی ساعات گذشته سه پهپاد نیز در جنوب پادشاهی عربی سعودی و منطقه ریاض رهگیری و منهدم شده‌اند.

شورای امنیت سازمان ملل متحد حملات مداوم و فزاینده حوثی‌ها به پادشاهی عربی سعودی را به‌شدت محکوم کرد. این حملات، از جمله، هوانوردی غیرنظامی و زیرساخت‌های انرژی را هدف قرار داده و به کشته‌شدن شماری از غیرنظامیان و زخمی‌شدن عده‌ای دیگر انجامیده است.

اعضای شورای امنیت در بیانیه‌ای که روز پنجشنبه منتشر شد، همبستگی خود را با پادشاهی عربی سعودی در برابر حملاتی که غیرنظامیان و مراکز غیرنظامی را در خاک این کشور هدف قرار می‌دهند، اعلام کردند. آن‌ها همچنین بر حق این کشور برای دفاع از خود بر اساس قوانین بین‌المللی تأکید کردند.

در این بیانیه از حوثی‌ها خواسته شده است که فوراً به تشدید درگیری‌های نظامی و حملات علیه غیرنظامیان و مراکز غیرنظامی پایان دهند. شورای امنیت همچنین بار دیگر حمایت خود را از دولت یمن اعلام کرد و بر پایبندی قاطع اعضای شورا به وحدت، حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی یمن تأکید کرد.


کارآمدی پدافند هوایی سعودی در خنثی‌سازی تهدید موشک‌های کروز

نیروهای پدافند هوایی سلطنتی سعودی با کارآمدی بالا با چالش‌های ناشی از موشک‌های کروز مقابله می‌کنند (وزارت دفاع)
نیروهای پدافند هوایی سلطنتی سعودی با کارآمدی بالا با چالش‌های ناشی از موشک‌های کروز مقابله می‌کنند (وزارت دفاع)
TT

کارآمدی پدافند هوایی سعودی در خنثی‌سازی تهدید موشک‌های کروز

نیروهای پدافند هوایی سلطنتی سعودی با کارآمدی بالا با چالش‌های ناشی از موشک‌های کروز مقابله می‌کنند (وزارت دفاع)
نیروهای پدافند هوایی سلطنتی سعودی با کارآمدی بالا با چالش‌های ناشی از موشک‌های کروز مقابله می‌کنند (وزارت دفاع)

پدافند هوایی سعودی با حملات هوایی به مناطق مختلف این کشور مقابله کرده است؛ حملاتی که موشک‌های کروز از مهم‌ترین تهدیدهای آن به شمار می‌روند. عملکرد این نیروها نشان‌دهنده آمادگی رزمی و توانایی آن‌ها در حفاظت از امنیت ملی، مراکز غیرنظامی و زیرساخت‌های حیاتی در برابر تهدیدهای فرامرزی است.

در روزهای اخیر، چندین موشک کروز رهگیری شده‌اند. آخرین مورد روز پنجشنبه بر فراز مدینه رخ داد. پیش از آن نیز یک موشک بر فراز الخرج و پنج موشک در مسیر ریاض رهگیری شدند که یکی از آن‌ها منطقه اطراف فرودگاه بین‌المللی ملک خالد را هدف گرفته بود.

رهگیری موفق این موشک‌ها در مناطق مسکونی، به سقوط قطعات و ترکش‌هایی در این مناطق انجامید. این حادثه خسارت‌های مادی محدودی به حدود ۱۵ خانه وارد کرد و چند غیرنظامی نیز به‌طور سطحی مجروح شدند. با این حال، حملات نتوانستند به اهداف تخریبی خود دست یابند.

بخش‌هایی از موشک کروز به‌کاررفته در حمله تروریستی حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد (الشرق الأوسط)

کارآمدی پیشرفته و یکپارچگی دفاعی

نیروی پدافند هوایی سلطنتی سعودی با اتکا به شبکه‌ای یکپارچه از سامانه‌های دفاعی، با موشک‌های کروز و تهدیدهایی که در ارتفاع پایین پرواز می‌کنند، مقابله می‌کند. این شبکه از لایه‌های پیشرفته کشف و هشدار زودهنگام، سامانه‌های دقیق رهگیری و تجهیزات دفاعی کوتاه‌برد و میان‌برد تشکیل شده است.

موشک کروز نوعی سلاح هدایت‌شونده است که در ارتفاع پایین پرواز می‌کند و از نظر برخی ویژگی‌ها به هواپیماهای بدون سرنشین انتحاری شباهت دارد. این موشک با موتور جت حرکت می‌کند و برخی مدل‌های آن به موتور توربوفن مجهزند. برد عملیاتی این سلاح‌ها می‌تواند به هزاران کیلومتر برسد. سطح مقطع راداری کوچک و پرواز در ارتفاع بسیار پایین، شناسایی آن‌ها را دشوار می‌کند.

سرتیپ حسن الشهری در توضیح ویژگی‌های این سلاح می‌گوید موشک کروز، موشکی هدایت‌شونده است که در جو پرواز می‌کند و به موتور جت و بال مجهز است. به گفته او، این موشک از برخی جهات به پهپاد انتحاری شباهت دارد و پرواز در ارتفاع پایین، شناسایی آن را برای رادارها دشوار می‌سازد.

از مهم‌ترین مزیت‌های موشک‌های کروز می‌توان به دقت بالا، قابلیت برنامه‌ریزی مسیر پرواز برای عبور از سامانه‌های دفاعی و سطح مقطع راداری کوچک اشاره کرد. ایالات متحده، چین، فرانسه و بریتانیا از جمله تولیدکنندگان این نوع موشک هستند.

سامانه پاتریوت که در پادشاهی عربی سعودی و شماری از کشورهای دیگر منطقه به کار گرفته می‌شود، سامانه‌ای متحرک است که برای رهگیری هواپیماها، موشک‌های کروز پروازکننده در ارتفاع پایین و موشک‌های بالستیک تاکتیکی طراحی شده است. این سامانه در کنار دیگر تجهیزات دفاعی، بخشی از توان مقابله با تهدیدهای هوایی را تشکیل می‌دهد.

هواپیماهای هشدار زودهنگام و جنگنده‌ها نیز در کشف و رهگیری موشک‌های کروز نقش مهمی دارند. از آنجا که این موشک‌ها در ارتفاعی پایین‌تر از افق رادارهای زمینی پرواز می‌کنند، استفاده از رادارهای مستقر بر هواپیما می‌تواند امکان شناسایی زودهنگام آن‌ها را فراهم کند.

شبکه چندلایه دفاع هوایی سعودی، در کنار جنگنده‌ها، هواپیماهای هشدار زودهنگام و تجربه رزمی انباشته‌شده، توان مقابله با این تهدیدها را افزایش داده است. بر اساس گزارش این روزنامه، این سامانه‌ها بخش عمده تهدیدهای ناشی از حملات حوثی‌ها یا حملاتی که از ایران و عراق صورت گرفته‌اند، رهگیری کرده‌اند.

سقوط شظايا نتيجة اعتراض صاروخين من نوع «كروز» في مدينة الرياض (واس)

ماهیت تهدید و چالش‌های فنی رهگیری

الشهری با اشاره به ویژگی‌های فنی موشک‌های کروز می‌گوید بررسی داده‌های میدانی با ادعاهای حوثی‌ها درباره تولید این موشک‌ها در داخل یمن همخوانی ندارد. به گفته او، گزارش‌های هیئت کارشناسان سازمان ملل متحد از سال ۲۰۲۰ شواهدی ارائه کرده‌اند که نشان می‌دهد برخی قطعات موشک «قدس ۱» از نسخه‌ای غیرمجاز از یک موتور جت کوچک ساخت جمهوری چک استفاده می‌کنند.

اطلاعات موجود همچنین از بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته چینی حکایت دارد. برخی ارزیابی‌ها نیز حاکی از آن است که «قدس ۱» نامی است که حوثی‌ها برای موشک ایرانی «پاوِه» به کار می‌برند؛ زیرا شکل ظاهری و طراحی این دو موشک شباهت کاملی به یکدیگر دارد.

کیفیت ساخت این موشک‌ها نشان می‌دهد که تولید کامل آن‌ها احتمالاً در خارج از یمن انجام می‌شود. همچنین، قطعات حساس مربوط به موتور و سامانه هدایت از منابع خارجی، به‌ویژه ایران، چین و روسیه، تأمین می‌شوند.

حوثی‌ها به‌تنهایی از توان فنی لازم برای تولید چنین سلاح‌های پیچیده‌ای برخوردار نیستند. به گفته الشهری، اعضای سپاه پاسداران ایران و حزب‌الله لبنان در راه‌اندازی و پرتاب این موشک‌ها نقش دارند. در کنار آن‌ها، شماری از نیروهای حوثی نیز آموزش‌های فشرده‌ای را در ایران و جنوب لبنان پشت سر گذاشته‌اند.

شبکه‌های قاچاق و تأمین مالی در انتقال این تسلیحات نقش دارند. موشک‌ها پس از تولید در خارج از یمن، به‌صورت قطعات جداگانه به این کشور منتقل می‌شوند و در کارگاه‌ها یا مکان‌های مخفی سرهم‌بندی می‌شوند. این روند به برخی نیروهای حوثی امکان داده است تجربه‌ای در مونتاژ این موشک‌ها به دست آورند؛ تجربه‌ای که از توان محدود آن‌ها در پرتاب این سلاح‌ها فراتر می‌رود.

حوثی‌ها در دوره اخیر متحمل خسارت‌های انسانی و فنی قابل‌توجهی شده‌اند؛ از جمله کشته‌شدن کارشناسان ایرانی که بر سامانه‌ها نظارت داشتند. این خسارت‌ها بر کارآمدی عملیاتی آن‌ها تأثیر گذاشته است. در هفته گذشته، آن‌ها نتوانستند بیش از چهار موشک شلیک کنند و موشک‌هایی نیز پس از بازگشت یا انحراف مسیر، در خاک یمن سقوط کردند.


ترکش موشک رهگیری‌شده در ریاض یک زخمی بر جا گذاشت


سقوط ترکش‌های موشک بالستیک رهگیری‌شده به یک خانه مسکونی در ریاض خسارت وارد کرد (واس)
سقوط ترکش‌های موشک بالستیک رهگیری‌شده به یک خانه مسکونی در ریاض خسارت وارد کرد (واس)
TT

ترکش موشک رهگیری‌شده در ریاض یک زخمی بر جا گذاشت


سقوط ترکش‌های موشک بالستیک رهگیری‌شده به یک خانه مسکونی در ریاض خسارت وارد کرد (واس)
سقوط ترکش‌های موشک بالستیک رهگیری‌شده به یک خانه مسکونی در ریاض خسارت وارد کرد (واس)

دفاع مدنی پادشاهی عربی سعودی روز چهارشنبه اعلام کرد که در پی سقوط ترکش‌های یک موشک بالستیک شلیک‌شده از سوی شبه‌نظامیان تروریست حوثی که توسط پدافند رهگیری و منهدم شده بود، یک تبعه عرب زخمی شد. این حادثه خسارت‌های مادی محدودی نیز به یک خانه مسکونی و یک خودرو در ریاض وارد کرد.

سقوط ترکش‌های موشک بالستیک رهگیری‌شده به یک خانه مسکونی در ریاض خسارت وارد کرد (واس)

سخنگوی رسمی دفاع مدنی اعلام کرد که تیم‌های تخصصی به محل حادثه اعزام شدند و اقدامات مصوب در این زمینه را به اجرا گذاشتند.
ائتلاف حمایت از دولت قانونی یمن پیش‌تر در روز چهارشنبه اعلام کرده بود که یک موشک بالستیک شلیک‌شده از سوی شبه‌نظامیان تروریست حوثی به سمت ریاض را رهگیری و منهدم کرده است.
پیش از آن، دفاع مدنی از طریق سامانه ملی هشدار زودهنگام در شرایط اضطراری، درباره خطر احتمالی به ساکنان شهر ریاض و استان الخرج هشدار داده بود. این نهاد سپس پایان وضعیت خطر را اعلام کرد و از ساکنان خواست به رعایت دستورالعمل‌های ایمنی ادامه دهند.

سقوط ترکش‌های موشک بالستیک رهگیری‌شده به یک خانه مسکونی در ریاض خسارت وارد کرد (واس)

این حادثه در شرایطی رخ داد که حملات با موشک‌های بالستیک و کروز و پهپادها به چند منطقه از پادشاهی عربی سعودی ادامه دارد. دفاع مدنی روز سه‌شنبه نیز اعلام کرده بود که در پی رهگیری دو موشک کروز، ترکش‌های آن‌ها در ریاض سقوط کرده است. در آن حادثه، چهار نفر زخمی شدند و ۱۵ خانه مسکونی خسارت‌های مادی محدودی دیدند.
در پیام‌های هشدار زودهنگام از ساکنان خواسته می‌شود به نزدیک‌ترین مکان امن مراجعه کنند و تا اعلام پایان خطر در آنجا بمانند. همچنین از آن‌ها خواسته می‌شود از پنجره‌ها و فضاهای باز فاصله بگیرند و دستورالعمل‌های صادرشده از سوی مراجع رسمی را دنبال کنند.