اردوغان به «الشرق الأوسط»: «توافق‌نامه مکه» بعد بازدارندگی را تقویت می‌کند… و متوجه هیچ کشوری نیست

اردوغان تأکید کرد که رابطه ترکیه با سعودی «رابطه‌ای راهبردی» است و سوریه را در آستانه «مرحله‌ای جدید» دانست

  امیر محمد بن سلمان، رئیس‌جمهوری اردوغان و نخست‌وزیر شهباز شریف را پس از امضای «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» در میان گرفته است (واس)
امیر محمد بن سلمان، رئیس‌جمهوری اردوغان و نخست‌وزیر شهباز شریف را پس از امضای «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» در میان گرفته است (واس)
TT

اردوغان به «الشرق الأوسط»: «توافق‌نامه مکه» بعد بازدارندگی را تقویت می‌کند… و متوجه هیچ کشوری نیست

  امیر محمد بن سلمان، رئیس‌جمهوری اردوغان و نخست‌وزیر شهباز شریف را پس از امضای «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» در میان گرفته است (واس)
امیر محمد بن سلمان، رئیس‌جمهوری اردوغان و نخست‌وزیر شهباز شریف را پس از امضای «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» در میان گرفته است (واس)

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه، تأکید کرد که روابط کشورش با سعودی «رابطه‌ای راهبردی» است و فاش کرد که مرحله آینده شاهد گام‌هایی خواهد بود که «روابط دو کشور را به سطوحی بسیار بالاتر ارتقا خواهد داد». او گفت تنگه هرمز یکی از شریان‌های حیاتی اقتصاد جهانی است و «آرزوی ما و انتظارمان این است که تنش کنونی در نزدیک‌ترین زمان ممکن پایان یابد و تنگه هرمز بار دیگر نقش خود را در خدمت به تجارت بین‌المللی، به شکلی امن، باثبات و بدون وقفه ایفا کند».
اردوغان در پاسخ به پرسش‌های مکتوبی که «الشرق الأوسط» پس از امضای «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» با ولیعهد و نخست‌وزیر سعودی، امیر محمد بن سلمان، و نخست‌وزیر پاکستان، شهباز شریف، در مکه مکرمه در هفته گذشته، از او پرسیده بود، گفت: «اشتباه است که (توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک) را صرفاً بازتابی مقطعی» از تشدید تنش میان ایالات متحده و ایران بدانیم. او توضیح داد که «نباید این موضوع را صرفاً از بعد نظامی نگریست؛ زیرا هدف اصلی این توافق‌نامه تقویت بعد بازدارندگی آن، تحکیم انگیزه امنیتی طرف‌ها از طریق تقویت روح همبستگی میان آنها و حفاظت از ثبات منطقه‌ای است». او خاطرنشان کرد که این توافق‌نامه «برای تأکید بر حق دفاع مقرر در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد» شکل گرفته است و تأکید کرد که «متوجه هیچ‌یک از کشورها نیست»، بلکه «به روی همه کشورهای برادری که خواهان پیوستن به آن باشند، باز است».
اردوغان خواستار آن شد که «حملات اسرائیل به لبنان باید هرچه سریع‌تر متوقف شود» و سوریه را در برابر «مرحله‌ای جدید» دانست و گفت: «مهم‌ترین چشم‌انداز ما این است که این مرحله راه را برای صلحی پایدار، ثبات و بازسازی سوریه هموار کند». او متعهد شد که کشورش «اجازه نخواهد داد هیچ سازمان یا موجودیتی در شمال سوریه یا در هر بخش دیگری از آن وجود داشته باشد که امنیت ترکیه را تهدید کند».

متن پاسخ‌های رئیس‌جمهور ترکیه در پی می‌آید:

توافق‌نامه سه‌جانبه مکه

جناب رئیس‌جمهوری، ایده «توافق‌نامه سه‌جانبه مکه» چگونه شکل گرفت و مهم‌ترین تحولاتی که به آن منجر شد، چه بود؟

-ایده «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» در نتیجه شرایط جدیدی شکل گرفت که تحولات منطقه ما بر آن تحمیل کرده است و از آگاهی سه کشور نسبت به مسئولیت‌های مشترکشان سرچشمه می‌گیرد. ما همواره بر این باور بوده‌ایم که مسائل منطقه باید به دست کشورهای خود منطقه حل‌وفصل شود و همیشه از تلاش‌ها برای یافتن راه‌حل برای آنها حمایت کرده‌ایم؛ و این همواره مبنایی بوده که رویکرد ما به وضعیت بر آن استوار بوده است. مسائل منطقه باید از سوی بازیگران منطقه‌ای آن به راه‌حل برسند؛ و ما بر این باوریم که با این اقدام، نخستین گام را در مسیر تحقق این هدف برداشته‌ایم.
رویدادهای اخیر اهمیت فوق‌العاده تلاش‌های هم‌افزایی و همبستگی میان کشورهای برادر و دوست را اثبات کرده است. ما در ترکیه همواره و همچنان خواهان گفت‌وگو و تقویت کانال‌های رایزنی، به جای تعمیق اختلافات، بوده‌ایم؛ زیرا می‌دانیم که صلح پایدار صرفاً از طریق پایان دادن به منازعات محقق نمی‌شود، بلکه از طریق ایجاد پل‌های اعتماد متقابل، اراده سیاسی قدرتمند و چشم‌انداز مشترک برای آینده تحقق می‌یابد.
بنابراین، «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» ثمره این برداشت است؛ توافقی که از سطح تفاهم میان سه کشور فراتر می‌رود و به ابتکاری برای بر عهده گرفتن مسئولیت تاریخی سنگین ما در تحقق ثبات در منطقه و فراهم کردن امنیت و آرامش برای ملت‌های برادر و دوست آن تبدیل می‌شود. در اینجا می‌خواهم بر نکته‌ای بسیار مهم تأکید کنم و آن اینکه این توافق‌نامه به روی همه کشورهای برادری که خواهان صلح و ثبات هستند، باز است.

ما در ترکیه، همان‌گونه که در گذشته چنین بوده‌ایم و در آینده نیز همواره خواهیم بود، از صلح و ثبات و تقویت برادری با برادران خود حمایت می‌کنیم. ما «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» را تجسم عملی این اراده قدرتمند می‌دانیم و هیچ مخالفتی با پیوستن کشورهای دیگر به این توافق‌نامه نداریم. ما ـ به خواست خدا ـ ترکیه، سعودی و پاکستان، راه را برای مرحله‌ای جدید از همکاری و اقدام مشترک در منطقه‌مان گشوده‌ایم. کشور ما اراده‌ای قدرتمند دارد که این در را همواره به‌طور کامل باز نگه دارد و با تمام توان در تلاش‌های مربوط به تقویت صلح و ثبات در منطقه مشارکت کند.

آیا این توافق‌نامه ارتباطی با روند تنش شدید میان ایالات متحده و ایران دارد، یا اینکه ایده هماهنگی سه‌جانبه از قبل مطرح بوده است؟

-بدون شک افزایش شدت تنش میان ایالات متحده و ایران برای تحولاتی که منطقه شاهد آن است، خطرناک است. اما اشتباه است که «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» را صرفاً بازتابی مقطعی از این تشدید تنش بدانیم؛ زیرا چنین برداشتی به درک نادرستی از سیاست‌ها و نیت‌های اتخاذشده در کشور ما منجر خواهد شد.
این توافق‌نامه برای تأکید بر حق دفاع مقرر در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد شکل گرفته است و متوجه هیچ کشوری نیست. این توافق‌نامه با هدف تقویت امنیت، رفاه و ثبات در منطقه شکل گرفته و به روی همه کشورهای برادری که خواهان پیوستن به آن هستند، باز است. زیرا چشم‌انداز ما در این زمینه صرفاً به سه کشور محدود نمی‌شود، بلکه امیدواریم این توافق‌نامه گسترش یابد و حتی شاید روزی شرایط مناسب فراهم شود و همه کشورهای منطقه زیر سقف آن گرد هم آیند؛ و این می‌تواند بهترین گام در مسیر تحقق ثباتی پایدار در سراسر منطقه باشد.
گامی که امروز برداشته‌ایم، محصول لحظه حاضر نیست، بلکه این توافق‌نامه از مدت‌ها پیش مطرح بوده است؛ در جریان گفت‌وگوها و دیدارهای مکررمان با شرکایی که این توافق‌نامه را با آنها امضا کرده‌ایم و همچنین با دیگر کشورهای منطقه. ما همواره و از سال‌ها پیش تأکید کرده‌ایم که تقویت صلح و امنیت در منطقه ما مستلزم رایزنی‌های منظم میان کشورهای ذی‌ربط است و تلاش‌هایمان نیز در همین راستا بوده است.
زیرا حل‌وفصل مسائل منطقه باید دور از نسخه‌های تحمیل‌شده از خارج صورت گیرد؛ ما به‌خوبی می‌دانیم که آن راه‌حل‌های وارداتی از خارج، جز فاجعه به بار نمی‌آورند. از همین رو، ما در ترکیه پیوسته تلاش کرده‌ایم بر اساس سیاست‌هایی حرکت کنیم که بر اراده مستقل و خرد جمعی کشورهای منطقه استوارند.
بنابراین، ما سازوکار سه‌جانبه برآمده از «توافق‌نامه مکه» را واکنشی آنی در برابر یک وضعیت بین‌المللی مشخص نمی‌دانیم، بلکه آن را گامی بزرگ می‌دانیم که برآمده از اراده‌ای راهبردی برای مواجهه با تحولات جدید منطقه است.
ما در ترکیه همواره در کنار راه‌حل‌های دیپلماتیک، نه تشدید تنش؛ در کنار گفت‌وگو، نه درگیری؛ و در کنار همکاری منطقه‌ای و تقویت پیوندهای اقدام مشترک، نه در کنار شکاف و تفرقه، ایستاده‌ایم. ما کشوری هستیم که توان گفت‌وگو با همه طرف‌ها و پذیرش مسئولیت در مسائل دشوار را دارد و نقش خود را برای تحقق صلح و ثبات پایدار در سراسر منطقه ادامه خواهیم داد.

بازدارندگی جمعی

با آنکه این توافق‌نامه ماهیتی دفاعی دارد، متن آن با عبارتی مواجه‌مان می‌کند که می‌گوید هرگونه حمله به هر یک از طرف‌های آن، حمله به هر سه طرف تلقی می‌شود. آیا این درست است؟

-بله، همان‌گونه که از نام آن نیز برمی‌آید، «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» بر اساس دفاع جمعی بنا شده است. همچنین امضای آن در مکه مکرمه میان کشورهای برادر، به آن نمادپردازی ویژه‌ای می‌بخشد. و این برای ما مایه خرسندی بسیار زیادی است.
«توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» پیش از هر چیز بر پایه بازدارندگی جمعی استوار است؛ توافق‌نامه‌ای که در پی تقویت حوزه‌های همکاری امنیتی و دفاعی است و راه را برای توسعه طرح‌های مشترک در زمینه صنایع دفاعی و حمایت از تلاش‌های صورت‌گرفته برای مبارزه با تروریسم هموار می‌کند.
این توافق‌نامه متوجه هیچ طرفی نیست، بلکه هدف آن تحقق صلح، ثبات و رفاه برای ملت‌های ماست. مفاد مندرج در متن آن روشن است و به هیچ‌وجه ابهامی در آن وجود ندارد. مبنای آن این است که هرگونه تهدید علیه امنیت یکی از طرف‌ها، تهدیدی امنیتی علیه دیگر طرف‌های امضاکننده آن تلقی شود.
اما نباید این موضوع را صرفاً از بعد نظامی نگریست؛ زیرا هدف اصلی این توافق‌نامه تقویت بعد بازدارندگی آن، تحکیم انگیزه امنیتی طرف‌ها از طریق تقویت روح همبستگی میان آنها و حفاظت از ثبات منطقه‌ای است.
ترکیه در حوزه دفاع و امنیت دستاوردهای بزرگی به دست آورده و در این زمینه مورد تقدیر و تحسین همگان قرار گرفته است. ما از طریق این توافق‌نامه‌ها با کشورهای برادر و دوست، به این دستاوردها بُعدی منطقه‌ای در حمایت از صلح می‌بخشیم.
در عین حال، کشورهای امضاکننده این توافق‌نامه تأکید می‌کنند که متعهدند برای یکدیگر منشأ تهدید نباشند، بلکه برعکس، خواهند کوشید هر اقدامی را که موجب تقویت مظاهر همبستگی میان آنها می‌شود، انجام دهند.
پیامی که طرف‌های امضاکننده «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» می‌خواهند منتقل کنند، روشن و بدون هیچ ابهامی است: امنیت ما از طریق آنچه امنیت همه ما را تضمین می‌کند، محقق می‌شود؛ و ما کاملاً اطمینان داریم که اگر این رویکرد جامع را به کار بگیریم، صلح، ثبات و شکوفایی را برای همه خود محقق کرده‌ایم.

آیا می‌توان گفت که قدرت‌های منطقه‌ای در خاورمیانه تصمیم گرفته‌اند مسئولیت امنیت و ثبات را بر عهده بگیرند؛ چیزی که در گذشته از وظایف قدرت‌های بزرگ به شمار می‌رفت؟

-امروز کشورهای منطقه بیش از هر زمان دیگری ناگزیرند مسئولیت امنیت، ثبات و آینده خود را شخصاً بر عهده بگیرند. و این همان اصلی است که ما همواره از آن دفاع کرده‌ایم: هیچ‌کس مسائل منطقه را بهتر از کشورهای آن و ملت‌هایش نمی‌شناسد.
درست است که تحولات منطقه‌ای ممکن است پیامدهای بین‌المللی داشته باشد، اما تقویت حاکمیت منطقه‌ای، همبستگی مشترک و اراده جمعی به تقویت ثبات جهانی کمک خواهد کرد.
ما در ترکیه بر این باوریم که ایجاد سازوکارهای مستحکم‌تر به‌صورت هماهنگ میان کشورهای منطقه برای تأمین امنیت و ثبات، اهمیتی بسیار زیاد دارد. زیرا ما همواره با بیشتر کشورهای منطقه روابط خوبی داشته‌ایم و می‌دانیم که تبدیل این روابط به همکاری نهادمند و پایدار، بسیار سودمند است.
از این رو، معتقدیم کشورهای منطقه باید امنیت و ثبات اقتصادی خود را از طریق روابط نهادمند میان یکدیگر تضمین کنند. وضعیت کنونی نشان می‌دهد که آینده منطقه را نمی‌توان جدا از اراده کشورهای آن ترسیم کرد.
هدف ما نباید ایجاد ائتلاف‌های حذف کننده باشد، بلکه باید ساختن نظامی از همکاری منطقه‌ای باشد که بر احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی، اعتماد متقابل و منافع مشترک استوار باشد.
ترکیه بر اساس این رویکرد به فعالیت خود ادامه خواهد داد، هرگاه ضرورت ایجاب کند مسئولیت‌های خود را بر عهده خواهد گرفت و تلاش‌های دیپلماتیک خود را برای تقویت صلح، امنیت و ثبات در منطقه ادامه خواهد داد.

امنیت تأمین انرژی

*آیا بر این باورید که «توافق‌نامه مکه» به تقویت امنیت در منطقه خلیج، که برای اقتصاد جهانی از اهمیت بسیاری برخوردار است، کمک خواهد کرد؟

-البته، من چنین اعتقادی دارم و ما چنین اعتقادی داریم. همان‌گونه که از ابتدا تأکید کردم، ما توافق‌نامه‌ای را امضا کرده‌ایم که در خدمت شکوفایی، رفاه، سلامت و امنیت منطقه خواهد بود.
امنیت منطقه خلیج نه‌تنها برای کشورهای منطقه از اهمیت زیادی برخوردار است، بلکه برای اقتصاد جهانی و تجارت بین‌المللی نیز اهمیتی فوق‌العاده دارد. بسیاری از مسائل، از امنیت تأمین انرژی گرفته تا ایمنی گذرگاه‌های دریایی، از تداوم جریان تجارت گرفته تا ثبات اقتصادی جهانی، ارتباطی مستقیم با امنیت و صلح این منطقه دارند. این صرفاً یک دیدگاه نظری نیست؛ تحولات ماه‌های اخیر این موضوع را به‌روشنی به ما نشان داده‌اند.
از این رو، ما بر این باوریم که هر گامی که با هدف تقویت امنیت و ثبات در منطقه خلیج برداشته شود، نه‌تنها در سطح منطقه‌ای، بلکه از منظر صلح و شکوفایی جهانی نیز دارای ارزش و اهمیت است.
ما بر این باوریم که «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» سهم بزرگی در تثبیت مفهوم امنیت مشترک و همبستگی در منطقه خواهد داشت و رویکرد حاکم بر آن را دستخوش تغییر خواهد کرد.
نمی‌توان امنیت و توسعه اقتصادی را جدا از یکدیگر نگریست. من بارها تأکید کرده‌ام که ثبات سیاسی و توسعه اقتصادی همگام با یکدیگر پیش می‌روند.
اروپا پس از آنکه جنگ‌های بزرگی را پشت سر گذاشت، ابتدا از طریق اقدام مشترک به ثبات و امنیت دست یافت و سپس به سوی همگرایی اقتصادی و شکوفایی حرکت کرد. ما می‌توانیم بدون آنکه همه این دردها و رنج‌ها را پشت سر بگذاریم، با یکدیگر به این مرحله برسیم.
تجارت، سرمایه‌گذاری و شکوفایی در غیاب صلح و ثبات نمی‌توانند پایدار باشند. همچنین ثبات منطقه خلیج، هم‌زمان، از منظر امنیت پیوندهای اقتصادی میان آسیا، اروپا و آفریقا، مسئله‌ای راهبردی به شمار می‌رود.
ما به صلح و ثبات در خلیج جدا از چشم‌انداز خود درباره امنیت‌مان و صلح منطقه‌ای نگاه نمی‌کنیم. از این رو، به ایفای همه مسئولیت‌هایی که بر عهده ما گذاشته شده است ادامه خواهیم داد و تلاش‌های دیپلماتیک سازنده خود را پی خواهیم گرفت.

تنگه هرمز

آیا انتظار دارید اوضاع در تنگه هرمز به مسیری که پیش از آغاز درگیری کنونی داشت، بازگردد؟

-تنگه هرمز منطقه‌ای است که اهمیت آن تنها به سطح منطقه‌ای محدود نمی‌شود، بلکه تا سطح جهانی امتداد می‌یابد. این تنگه گذرگاهی راهبردی و بسیار مهم برای تأمین انرژی جهانی و تجارت بین‌المللی به شمار می‌رود. از این رو، هرگونه تنشی که در این منطقه رخ دهد، پیامدهایش تنها به کشورهای منطقه محدود نخواهد شد و جهان نیز آثار آن را از طریق قیمت‌های نفت به‌طور کامل مشاهده و لمس کرده است.
تنگه هرمز ثابت کرده است که یکی از شریان‌های حیاتی اقتصاد جهانی است. آرزو و انتظار ما این است که تنش کنونی در نزدیک‌ترین زمان ممکن پایان یابد و تنگه هرمز بار دیگر نقش خود را در خدمت به تجارت بین‌المللی، به شکلی امن، باثبات و بدون وقفه ایفا کند. این امر نیز به خویشتن‌داری همه طرف‌ها و باز نگه داشتن کانال‌های دیپلماسی بستگی دارد.
ما هرگز از تشدید تنش حمایت نکرده‌ایم، بلکه برعکس، از حل مشکلات از طریق مذاکره و برقراری گفت‌وگو با همه طرف‌ها دفاع کرده‌ایم. و تلاش کرده‌ایم طرف‌ها را بر سر یک میز گرد هم آوریم. زیرا می‌دانیم که دستیابی به راه‌حلی پایدار، چه در تنگه هرمز، چه در اوکراین و چه در فلسطین، از طریق درگیری محقق نمی‌شود، بلکه از مسیر دیپلماسی تحقق می‌یابد.
در ارتباط با امنیت آبراهی با چنین اهمیت و حساسیتی، مسئولیت بزرگی بر عهده کشورهای منطقه قرار دارد. ما بر این باوریم که تقویت مالکیت منطقه‌ای و مفهوم امنیت مشترک می‌تواند سهم بزرگی در ثبات تنگه هرمز داشته باشد. هدف باید این باشد که تنگه هرمز به وضعیت طبیعی، امن و باثبات خود بازگردد و این وضعیت پایدار و دائمی شود.

رابطه‌ای راهبردی

روابط کنونی با سعودی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

-ما روابط خود با سعودی را رابطه‌ای راهبردی می‌دانیم؛ رابطه‌ای که تاریخ مشترک، پیوندهای برادری میان ما و منافع متقابل آن را شکل داده است. ترکیه و سعودی نه‌تنها دو کشور دوست و برادرند، بلکه دو کشوری هستند که مسئولیت‌های مهمی در قبال صلح، ثبات و شکوفایی منطقه بر عهده دارند.
ما از شتاب و پویایی‌ای که روابطمان در دوره اخیر به دست آورده است، خرسندیم. در حالی که برای تقویت گفت‌وگوی سیاسی خود تلاش می‌کنیم، همکاری‌مان را نیز در بسیاری از زمینه‌ها، به‌ویژه اقتصاد، تجارت، سرمایه‌گذاری، صنایع دفاعی، انرژی و گردشگری، توسعه می‌دهیم.
ما روابط خود با سعودی را از منظری فراتر از تحولات و شرایط مقطعی دنبال می‌کنیم؛ منظری که بر منافع مشترک بلندمدت و احترام متقابل استوار است. در شرایطی که منطقه ما مرحله‌ای را پشت سر می‌گذارد که با چالش‌هایی بسیار خطرناک همراه است، رایزنی و همکاری مستمر میان ترکیه و سعودی بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا می‌کند.
ما بر این باوریم که «توافق‌نامه مکه» به تقویت روابط ما در بسیاری از زمینه‌ها، و در رأس آنها همکاری دفاعی، کمک خواهد کرد.
ما نسبت به مسئولیت‌های مشترک خود در قبال صلح و ثبات منطقه‌مان آگاهی داریم و بر همین اساس عمل می‌کنیم. ما در ترکیه برای ثبات و امنیت سعودی و دیگر کشورهای منطقه اهمیت بسیاری قائل هستیم. زیرا هر بحرانی، هرچند محدود، که در منطقه ما رخ دهد، بر همه کشورهای منطقه تأثیر می‌گذارد؛ به‌ویژه در زمینه مهاجرت و تروریسم.
و من بر این باورم که در مرحله آینده گام‌هایی برخواهیم داشت که روابط دو کشور را به سطوحی بسیار بالاتر ارتقا خواهد داد.

ثبات لبنان

ترکیه از نزدیک تحولات لبنان را نیز دنبال می‌کند. ارزیابی شما از تحولات اخیر لبنان چیست؟

-لبنان برای ما صرفاً کشوری نزدیک از نظر جغرافیایی نیست، بلکه کشوری دوست و برادر است که پیوندهای تاریخی نیز ما را به آن مرتبط می‌کند. امنیت، صلح و ثبات لبنان برای ثبات سراسر منطقه ما اهمیت زیادی دارد. همان‌گونه که درباره دیگر کشورهای منطقه نیز صدق می‌کند، باید از حاکمیت، وحدت سیاسی و تمامیت ارضی لبنان صیانت شود.
ما همچنین با پیچیده‌تر شدن مسائل داخلی لبنان از طریق مداخلات خارجی یا ابزارهای نظامی و تبدیل این کشور به عرصه رقابت میان قدرت‌های خارجی مخالفیم. ما بر این باوریم که لبنانی‌ها حق دارند تصمیم‌های مربوط به آینده کشورشان را خودشان و با اراده آزاد خود اتخاذ کنند.
حملات اسرائیل به لبنان باید هرچه سریع‌تر متوقف شود؛ آن هم در شرایطی که سیاست‌های تجاوزکارانه و توسعه‌طلبانه اسرائیل، مشکل اصلی منطقه را تشکیل می‌دهد. در این چارچوب، ما مذاکرات جاری برای دستیابی به آتش‌بس در لبنان را گامی مثبت می‌دانیم.
نمی‌توان امنیت و ثبات لبنان را جدا از صلح منطقه‌ای نگریست. تاریخ خاورمیانه نباید پیوسته با درگیری‌ها، ویرانی و رنج نوشته شود. این منطقه نیز شایسته آن است که از صلح، آرامش و شکوفایی برخوردار باشد. تمامی تلاش‌های دیپلماتیک ما در ترکیه بر همین رویکرد استوار است.
منطقه ما سال‌های طولانی با جنگ و اشک پیوند خورده است و باید نهایت تلاش خود را برای تغییر این واقعیت به کار بگیریم. طبیعتاً امیدواریم لبنان ثبات خود را بازیابد، نهادهایش تقویت شوند و مردمش بتوانند با امنیت و آرامش به آینده خود بنگرند.
در این چارچوب، ما آماده‌ایم همه اشکال حمایت فنی و همکاری را ارائه کنیم. ما اراده و تعهد خود را در این زمینه به آقای رئیس‌جمهور جوزف عون و آقای نخست‌وزیر نواف سلام، که اخیراً میزبانشان در کشورمان بودیم، اعلام کرده‌ایم.

سوریه… مرحله‌ای جدید

روند تغییرات در سوریه را تاکنون چگونه ارزیابی می‌کنید؟

-ما روند تغییراتی را که سوریه شاهد آن است، از منظر اراده ملت سوریه برای تعیین سرنوشت خود، نقطه عطفی تاریخی ارزیابی می‌کنیم. ترکیه از همان ابتدا از تمامیت ارضی، وحدت سیاسی و حاکمیت سوریه دفاع کرده است.
جنگ، تروریسم و بی‌ثباتی‌ای که سوریه از آن رنج برده، هزینه‌های سنگینی بر سراسر منطقه تحمیل کرده است. اکنون ما در برابر مرحله‌ای جدید قرار داریم. مهم‌ترین چشم‌انداز ما این است که این مرحله راه را برای صلحی پایدار، ثبات و بازسازی سوریه هموار کند.
ما اجازه نخواهیم داد هیچ سازمان یا موجودیتی در شمال سوریه یا در هر بخش دیگری از آن وجود داشته باشد که امنیت ترکیه را تهدید کند. همان‌گونه که تمامیت ارضی سوریه برای ما از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است، امنیت ملی ترکیه نیز به همان اندازه اهمیت دارد.
از آغاز این مرحله، چشم‌انداز ما این بوده است که برادران سوری ما بتوانند با امنیت و صلح در کشور خود زندگی کنند. سوریه از دسامبر ۲۰۲۴ تاکنون گام مهمی در مسیر بهبود شرایط امنیتی کشور، فراهم کردن زمینه لازم برای توسعه اقتصادی و برقراری تفاهم اجتماعی برداشته است.
طبیعتاً مالکیت منطقه‌ای و حمایت منطقه‌ای از دولت سوریه در دستیابی به این نتایج نقش مهمی داشته است. دولت سوریه که در ایجاد روابط خوب با کشورهای منطقه و جامعه بین‌المللی موفق بوده، با تمرکز بر دستورکار ثبات و امنیت پایدار، توانایی خود را برای پرهیز از درگیر شدن در منازعات بیشتر نشان داده است.
امروز، عادی‌سازی اوضاع در سوریه، در واقع، به مسئله‌ای با اهمیت راهبردی برای سراسر منطقه تبدیل شده است. به جای آنکه نام سوریه با منشأ بی‌ثباتی گره بخورد، اکنون این نام به پروژه‌های اتصال و توسعه پیوند می‌خورد.
ترکیه، همان‌گونه که تاکنون عمل کرده است، به ایفای مسئولیت‌های خود و انجام وظایفی که بر عهده دارد برای ثبات سوریه، کمک به برخاستن دوباره این کشور و تقویت صلح منطقه‌ای ادامه خواهد داد. ترکیه همچنین مصمم است در این مسیر با شرکای منطقه‌ای و بین‌المللی خود همکاری کند.
اکنون که صفحه‌ای جدید در سوریه گشوده شده است، این صفحه باید نه با رنج‌های جدید، بلکه با روح صلح، برادری و حاکمیت و با چشم‌اندازی مبتنی بر آینده مشترک نوشته شود.



لبنان: ضبط محموله مواد منفجره‌ای که از سوریه می‌آمد و بازداشت ۳ نفر


مواد منفجره‌ای که ارتش لبنان هنگام انتقال از سوریه به لبنان ضبط کرد (فرماندهی ارتش)
مواد منفجره‌ای که ارتش لبنان هنگام انتقال از سوریه به لبنان ضبط کرد (فرماندهی ارتش)
TT

لبنان: ضبط محموله مواد منفجره‌ای که از سوریه می‌آمد و بازداشت ۳ نفر


مواد منفجره‌ای که ارتش لبنان هنگام انتقال از سوریه به لبنان ضبط کرد (فرماندهی ارتش)
مواد منفجره‌ای که ارتش لبنان هنگام انتقال از سوریه به لبنان ضبط کرد (فرماندهی ارتش)

ارتش لبنان محموله تازه‌ای از مواد منفجره را هنگام انتقال از سوریه به لبنان از راه بقاع ضبط و ۳ نفر را بازداشت کرد. یک منبع امنیتی ارشد به «الشرق الأوسط» گفت آن‌ها مسئول قاچاق این محموله بوده‌اند. این منبع توضیح داد محموله شامل مواد «تی‌ان‌تی» (TNT) و «سی‌فور» (C4) است که از نظر نوع با مواد ضبط‌شده در محموله ضهر البیدر، بیش از یک ماه پیش، همخوان است. به گفته او آن محموله متعلق به «حزب‌الله» بود، در حالی که صاحب محموله جدید هنوز در دست تحقیق است.
ارتش لبنان در بیانیه‌ای گفت: «در تاریخ ۲۱ نوامبر جاری، و در نتیجه عملیات رصد و نظارت بر مرزهای شمالی و شرقی، یگانی از ارتش در منطقه دوره ـ مشاریع القاع حدود ۲۶۴ کیلوگرم مواد منفجره (حدود ۲۰۳ کیلوگرم ماده C4 و ۶۱ کیلوگرم ماده TNT) را که از داخل خاک سوریه قاچاق شده بود ضبط کرد و شهروندان (ا.ف)، (ز.ر) و (ز.ر) را که مظنون به دست داشتن در قاچاق آن هستند بازداشت کرد. اقلام ضبط‌شده تحویل داده شد و تحقیق با بازداشت‌شدگان به نظارت قضای ذی‌صلاح آغاز شد.»
منبع توضیح داد مواد منفجره از خاک سوریه از طریق منطقه مشاریع القاع در بقاع و از راه یک گذرگاه غیرقانونی، با یک خودروی چهارچرخ‌محرک، به داخل لبنان منتقل شد. او اشاره کرد ارتش مسیر خودرو را زیر نظر داشت و خودرو بار خود را در یک نقطه مرزی تخلیه کرد و سپس به سوریه بازگشت. پس از آن ارتش به محلی که بار در آن تخلیه شده بود یورش برد، محموله مواد منفجره را ضبط و سه نفر را بازداشت کرد.

تحقیقات اولیه

به گفته این منبع، تحقیقات اولیه نشان داد سه بازداشت‌شده غیرنظامی‌اند و در کار قاچاق فعالیت می‌کنند و اطلاعات موجود تا کنون به عضویت آن‌ها در هیچ حزبی اشاره نمی‌کند.
بازداشت‌شدگان گفتند قصد داشتند محموله را به منطقه بعلبک ـ هرمل ببرند و در انباری بسپارند تا افراد دیگری بعداً آن را تحویل بگیرند. مسیر محموله در همان نقطه مرزی که ضبط شد متوقف شد، پیش از آنکه به انباری که بازداشت‌شدگان از آن سخن گفتند منتقل شود.
منبع امنیتی که خواست نامش فاش نشود، گفت تحقیق بر شناسایی هویت کسانی متمرکز است که قرار بود پس از رسیدن مواد منفجره به انبار آن را تحویل بگیرند و بر شناسایی طرفی که محموله به او تعلق دارد.
او توضیح داد اظهارات بازداشت‌شدگان به مرحله انتقال مربوط است که به گفته خودشان مأمور آن شده بودند و مقصد نهایی محموله همچنان نامعلوم است. او پیش‌بینی کرد طی ساعات آینده اطلاعات بیشتری درباره طرفی که منتظر تحویل گرفتن آن بود روشن شود.

هوادار «حزب‌الله» شعار «سلاح را رها نمی‌کنیم» را در دومین سالگرد ترور حسن نصرالله، دبیرکل اسبق، و هاشم صفی‌الدین، دبیرکل سابق، بالا گرفته است (آرشیوی - ای‌پی‌ای)

همخوان با مواد منفجره ضهر البیدر

این عملیات ضبط پرونده مواد منفجره ضهر البیدر را، که به بیش از یک ماه پیش بازمی‌گردد، دوباره به صدر آورد. منبع در مقایسه دو محموله گفت مواد یافت‌شده در بقاع از نظر نوع کاملاً با مواد ضبط‌شده در ضهر البیدر در ۵ اکتبر گذشته مطابقت دارد.
«حزب‌الله» صراحتاً اعتراف کرده بود که محموله ضهر البیدر متعلق به اوست و خواستار بازپس‌گیری آن و آزادی دو نفر شده بود که آن را با خودروی «ون» جابه‌جا می‌کردند. در مقابل، اظهارات سه بازداشت‌شده درباره محموله جدید به نوع مواد ضبط‌شده، مسیر انتقال آن و آنچه درباره نقش خود در رساندن آن به بعلبک ـ هرمل گفته‌اند، محدود مانده است.
اظهارات بازداشت‌شدگان مرحله تحویل را برای تحقیق باز می‌گذارد. بنا بر روایتی که منبع نقل کرد، نقش این سه نفر با سپردن محموله در انبار پایان می‌یافت و پس از آن مرحله‌ای آغاز می‌شد که کسانی که قرار بود آن را تحویل بگیرند بر عهده می‌گرفتند. اکنون پرسش اصلی بر هویت این افراد متمرکز است و اینکه آیا انبار جایی بوده که قرار بود مواد منفجره در آن ذخیره شود، یا ایستگاهی در مسیر انتقال آن به مقصدی دیگر.

اطلاعات سوریه

در دمشق، سازمان اطلاعات عمومی سوریه یکشنبه اعلام کرد عملیاتی امنیتی در ریف دمشق با همکاری نیروهای امنیت داخلی انجام داده که در جریان آن موفق شده محموله‌ای از انواع سلاح را که «برای قاچاق به خاک لبنان آماده شده بود» ضبط و یکی از متورطان را دستگیر کند.
این سازمان در کانال تلگرامش اعلام کرد نیروهای امنیت داخلی به تحقیق ادامه می‌دهند تا «ابعاد کامل این هسته و شبکه‌های قاچاق مرتبط با آن آشکار شود و متورطان ردیابی و پیگرد شوند، به‌گونه‌ای که ناکام ماندن این فعالیت‌ها و جلوگیری از سوءاستفاده از خاک سوریه به‌عنوان گذرگاه قاچاق سلاح و تجهیزات نظامی تضمین شود».
منبعی در سازمان اطلاعات عمومی جمعه به خبرگزاری «سانا» از ضبط محموله سلاحی خبر داده بود که پیش از عبور از مرز برای قاچاق به لبنان آماده شده بود، بدون آنکه جزئیات عملیات را فاش کند. این عملیات در چارچوب کارزارهای فشرده‌ای است که هدفشان کنترل نوار مرزی طولانی میان سوریه و لبنان و مقابله با هسته‌های قاچاق فرامرزی است، در شرایطی که هماهنگی امنیتی مستقیم میان دمشق و بیروت برقرار است.
نیروهای امنیت داخلی ماه اوت گذشته نیز اعلام کرده بودند عملیاتی با همکاری اطلاعات عمومی در استان طرطوس انجام داده‌اند که به ناکام ماندن تلاش برای قاچاق محموله‌ای سلاح و مهمات به خاک لبنان و ضبط تفنگ‌های خودکار، گلوله‌های «آر‌پی‌جی (RPG)»، خشاب‌های سلاح و مقادیر متنوعی مهمات انجامید.


سه‌ماهگی محاصره تعز؛ خدمات و معیشت در آستانه فروپاشی


بسته شدن آخرین گذرگاه‌هایی که نیازهای اساسی شهر تعز را تأمین می‌کردند. (رسانه‌های محلی)
بسته شدن آخرین گذرگاه‌هایی که نیازهای اساسی شهر تعز را تأمین می‌کردند. (رسانه‌های محلی)
TT

سه‌ماهگی محاصره تعز؛ خدمات و معیشت در آستانه فروپاشی


بسته شدن آخرین گذرگاه‌هایی که نیازهای اساسی شهر تعز را تأمین می‌کردند. (رسانه‌های محلی)
بسته شدن آخرین گذرگاه‌هایی که نیازهای اساسی شهر تعز را تأمین می‌کردند. (رسانه‌های محلی)

شهر تعز یمن به ورود به سومین ماه محاصره‌ای نزدیک می‌شود که گروه حوثی‌ها اعمال کرده است. این وضعیت با کاهش شدید جریان کالاهای اساسی و افزایش قیمت مواد غذایی و سوخت همراه شده و دامنه بحران از بازارها فراتر رفته و به بیمارستان‌ها و خدمات بهداشتی رسیده است؛ بحرانی که توانایی ساکنان برای تأمین نیازهای روزمره را تهدید می‌کند.
داده‌های سازمان ملل نشان می‌دهد که عرضه دارو و آب به این شهر تا ۹۰ درصد کاهش یافته و میزان عرضه سوخت و گاز پخت‌وپز نیز حدود ۹۷ درصد افت کرده است. این وضعیت در پی اختلال‌هایی ایجاد شده که بسته شدن جاده‌ها و گذرگاه‌های تأمین کالا به وجود آورده و انتقال کالاها و اقلام اساسی را با دشواری روبه‌رو کرده است.
بر اساس اطلاعات مرکز اطلاع‌رسانی سازمان ملل، این محدودیت‌ها بر قیمت کالاها و خدمات نیز تأثیر گذاشته است. قیمت مواد غذایی ۶۰ درصد و قیمت سوخت و گاز پخت‌وپز حدود ۳۰۰ درصد افزایش یافته و هزینه حمل‌ونقل نیز چهار برابر شده است. این وضعیت فشار معیشتی بر ساکنان را افزایش داده و توانایی آن‌ها را برای تأمین نیازهای اساسی کاهش داده است.

افزایش ۳۰۰ درصدی قیمت سوخت در شهر تعز در پی اختلال در روند تأمین آن (رسانه‌های محلی)

پیامدهای محاصره تنها به کاهش عرضه کالا و افزایش قیمت‌ها محدود نمانده و به بخش بهداشت و درمان نیز گسترش یافته است. این بخش، بر اساس داده‌های گروه سلامت، با کمبود شدید سوخت، تجهیزات جراحی و داروهای بیهوشی روبه‌رو است. کارکنان این بخش هشدار می‌دهند که ادامه این اختلال‌ها، خدمات اورژانس را تهدید می‌کند و مانع انجام عمل‌های جراحی، راه‌اندازی تجهیزات پزشکی و تولید اکسیژن مورد نیاز بخش‌های مراقبت ویژه می‌شود.
بیمارستان‌ها نیز با دشواری‌های فزاینده‌ای برای ادامه ارائه خدمات روبه‌رو هستند. این وضعیت در شرایطی رخ می‌دهد که نیازهای پزشکی افزایش یافته و عرضه تجهیزات و اقلام مورد نیاز محدود شده است. هم‌زمان، خطر ناتوانی در رسیدگی به بیماران بدحال، به‌ویژه مجروحانی که به جراحی فوری و مراقبت تخصصی نیاز دارند، بیشتر شده است.
عرضه محدود
در تلاش برای کاهش کمبودها، سازمان جهانی بهداشت ۱۹.۶ تن متریک دارو و تجهیزات پزشکی به سه مرکز درمانی داخل شهر تحویل داده است. همچنین نهادهای بشردوستانه قصد دارند کمک‌های بیشتری به دو بیمارستان ارائه کنند.
با این حال، بحران به مراکز درمانی تعز محدود نمی‌شود. گزارش‌ها از کمبود تجهیزات پزشکی و جراحی در مراکز درمانی واقع در امتداد خطوط درگیری نیز حکایت دارند؛ از جمله در مناطقی که تحت کنترل مقام‌های حاکم بالفعل هستند.

تجمع زباله در شهر تعز پس از آنکه حوثی‌ها جاده‌های منتهی به محل سوزاندن زباله‌ها را بستند. (رسانه‌های محلی)

این شرایط سازمان‌های بشردوستانه را به جست‌وجوی مسیرهای جایگزین برای انتقال کمک‌ها واداشته است. این تلاش‌ها هم‌زمان با تشدید مذاکرات درباره تضمین دسترسی بشردوستانه انجام می‌شود تا امکان انتقال تجهیزات و اقلام مورد نیاز به بیمارستان‌های دو سوی خطوط درگیری فراهم شود و از قطع خدمات درمانی برای ساکنان جلوگیری شود.
این اختلال‌ها هم‌زمان با وخامت خدمات شهری نیز رخ داده است. بسته شدن جاده‌های منتهی به محل سوزاندن زباله‌ها باعث انباشت زباله در داخل شهر شده است. این وضعیت نشانه دیگری از گسترش پیامدهای بسته شدن گذرگاه‌هاست؛ پیامدهایی که تنها به جابه‌جایی کالا، سوخت و دارو محدود نمی‌شود.
شکاف در درمان مجروحان
داده‌های گروه سلامت از شکاف‌های گسترده در نظام درمان و ارجاع مجروحان حکایت دارد. از مجموع ۳۵ نقطه پیش‌بینی‌شده برای تثبیت وضعیت مجروحان، تنها چهار نقطه بودجه دریافت کرده‌اند. در عدن و مناطق واقع در استان لحج که خطوط درگیری به سوی آن‌ها گسترش یافته است، هیچ نقطه‌ای بودجه دریافت نکرده است.
همچنین بودجه لازم برای خدمات ارجاع پزشکی تأمین نشده است. این در حالی است که موارد سوختگی رو به افزایش است و امکانات بسیاری از بیمارستان‌ها تنها به ارائه کمک‌های اولیه، تثبیت وضعیت بیماران و پانسمان زخم‌ها محدود می‌شود و توانایی ارائه مراقبت‌های تخصصی مورد نیاز را ندارند.

تشییع پیکر یکی از فرماندهان مقاومت در تعز که بر اثر جراحات ناشی از درگیری با حوثی‌ها جان باخت (رویترز)

خدمات سلامت روان، حمایت‌های روانی و اجتماعی و توان‌بخشی همچنان از ضعیف‌ترین حلقه‌های نظام پاسخ‌گویی بهداشتی هستند. این وضعیت شمار زیادی از بیماران و مجروحان را با خطر قطع درمان و محرومیت از مراقبت‌های جامع روبه‌رو کرده است؛ به‌ویژه در شرایطی که منابع موجود محدود است.
در زمینه وضعیت بیماری‌های واگیردار، داده‌های گروه سلامت از کاهش موارد ابتلا به وبا در پنج استان که بیشترین آسیب را دیده‌اند، حکایت دارد. شمار موارد مشکوک از ۶۳۸ مورد در هفته چهلم به ۳۲۱ مورد در هفته چهل‌وپنجم کاهش یافته است.
با این حال، شهر تریم در دره حضرموت شاهد تحولی نگران‌کننده بوده است. از هفته چهل‌وسوم تاکنون، ۱۷۲ مورد اسهال حاد در این شهر ثبت شده که نتیجه آزمایش تشخیصی سریع ۷۸ مورد از آن‌ها مثبت بوده و ابتلای ۲۲ مورد نیز از طریق کشت آزمایشگاهی تأیید شده است. در این میان، احتمال آلودگی منابع غذایی و آب مطرح شده است.
اقدامات مقدماتی برای ایجاد مرکزی جهت درمان موارد اسهال در این شهر در حال انجام است تا موارد ابتلا مهار و مراقبت‌های بهداشتی لازم برای بیماران فراهم شود. این شاخص‌ها در شرایط کنونی، چالش‌های بیشتری برای نظام پاسخ‌گویی بهداشتی و مقابله با بیماری‌های واگیردار ایجاد کرده‌اند.
کمبود بودجه
هم‌زمان با وخامت وضعیت انسانی و بهداشتی، کمبود بودجه به یکی از مهم‌ترین چالش‌های ادامه فعالیت‌های امدادرسانی در یمن تبدیل شده است. این وضعیت نگرانی‌هایی را درباره تأثیر محدودیت منابع مالی بر خدمات ارائه‌شده به ساکنان برانگیخته است.
بر اساس داده‌های امدادی، بودجه لازم برای ادامه فعالیت ۳۲ تیم پزشکی تحت حمایت سازمان جهانی بهداشت تنها تا ژانویه ۲۰۲۷ تأمین شده است. این مسئله در شرایط افزایش نیازهای بهداشتی و انسانی، نگرانی‌هایی درباره آینده خدمات ارائه‌شده از سوی این تیم‌ها ایجاد کرده است.
سازمان جهانی بهداشت در حال تکمیل سومین درخواست خود برای دریافت کمک مالی از صندوق مرکزی واکنش به وضعیت‌های اضطراری به ارزش ۲.۴ میلیون دلار است. این درخواست شامل حمایت از مراکز، تیم‌های پزشکی سیار و اقلامی است که صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) و سازمان بین‌المللی مهاجرت پیشنهاد کرده‌اند.


عون: اشغال اسرائیلی و مداخله ایران استقلال لبنان را تضعیف می‌کنند

 پرچم‌های لبنان در خیابان‌های بیروت در آستانه روز استقلال برافراشته شده است (EPA)
پرچم‌های لبنان در خیابان‌های بیروت در آستانه روز استقلال برافراشته شده است (EPA)
TT

عون: اشغال اسرائیلی و مداخله ایران استقلال لبنان را تضعیف می‌کنند

 پرچم‌های لبنان در خیابان‌های بیروت در آستانه روز استقلال برافراشته شده است (EPA)
پرچم‌های لبنان در خیابان‌های بیروت در آستانه روز استقلال برافراشته شده است (EPA)

جوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، تأکید کرد تکمیل استقلال کشور با دو مانع اساسی روبه‌روست: اشغال بخش‌هایی از خاک لبنان به دست اسرائیل و مداخله برخی محافل بانفوذ در نظام ایران در امور لبنان، از راه سلاح و تصمیمی خارج از اقتدار دولت. او همچنین با اینکه لبنان گروگان هیچ‌یک از این دو طرح باشد، قاطعانه مخالفت کرد.
عون در آستانه هشتادوسومین سالگرد استقلال، در مراسم برافراشتن پرچم لبنان در سمت بیرونی تونل نهر الکلب، پیامی خطاب به لبنانی‌ها ایراد کرد و گفت: «جایز نیست استقلال را چنان جشن بگیریم که گویی حاکمیت کامل است، در حالی که سرزمین ما هنوز در اشغال است، همه مردم ما هنوز به خانه‌هایشان بازنگشته‌اند و تصمیم جنگ و صلح هنوز تنها در دست دولت نیست.»

دو مانع: اشغال و مداخله ایران

عون گفت لبنان امروز در آزمونی سرنوشت‌ساز قرار دارد و توضیح داد: «تکمیل استقلال ما امروز با دو مانع اساسی روبه‌رو است؛ دو مانع ملازم و به‌هم‌پیوسته که کاملاً بر یکدیگر اثر می‌گذارند: اشغال بخش‌هایی از سرزمین ما از سوی اسرائیل و مداخله خارجی در امور ما، به‌ویژه از سوی برخی محافل بانفوذ در نظام ایران، از راه سلاح و تصمیمی خارج از اقتدار دولت لبنان.»
عون تکرار کرد که این دو بحران «به‌هم‌پیوسته و ملازم یکدیگرند؛ هر یک دیگری را فرامی‌خواند و به آن توسل می‌جوید و همزمان بهانه‌اش را فراهم می‌کند»، در حالی که «در هر دو حالت، این لبنان است که بهایش را می‌پردازد. به‌ویژه جنوب و مردمش که از سال ۱۹۶۹ بهای جنگ‌های پیاپی را نسل به نسل می‌پردازند».
او گفت: «چون از این واقعیت آگاهیم، بی‌پرده‌پوشی و بی‌ریا، و چون از میزان خطر آن برای مردم و سرزمین‌مان و در نتیجه برای کل میهن آگاهیم، طرحی نجات‌بخش در پیش گرفتیم که بر پیوند و همزمانی در حل هر دو مشکل با هم استوار است. هیچ اشغالی، به‌هیچ وجه، قطعاً و هرگز. و هیچ سلاحی خارج از دولت که از بیرون از آن فرمان ببرد و در خدمت بیرون از آن باشد، آن بیرون هر که باشد.» او تأکید کرد: «این جوهره طرح ملی ماست. و موضعی است که ما را در معرض کارزارهایی از دو سوی متناقض قرار می‌دهد.»
کارزارهای اسرائیلی
عون توضیح داد: «از سوی نیروهایی در اسرائیل هدف کارزاری هستیم که خواهان ادامه اشغال سرزمین ماست، چون علناً و مستقیم به آن‌ها گفتیم: از هر وجب خاک لبنان عقب بنشینید. حمله‌هایتان را متوقف کنید. و اسیران ما را بازگردانید. باید درک کنید که مردم جنوب فرزندان این سرزمین‌اند و باید به آن بازگردند.» او تأکید کرد که «اشغال امنیت نمی‌آفریند و ویرانی صلح نمی‌سازد».
او از اسرائیل خواست عقب‌نشینی کند و گفت: «اکنون عقب بنشینید، و ما تنها ضامن مطمئن امنیت خود و ثبات مرزهایمان و حاکمیت کامل‌مان بر همه سرزمین‌مان هستیم. این تنها راه مطمئن برای برقراری امنیت و ثبات در مرزهای جنوبی ماست که در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته شده‌اند، و برای پرورش وضعیتی صلح‌آمیز در آنجا، به‌عنوان درگاهی الزامی برای هر گام بعدی، به‌سوی منطقه‌ای که از صلحی عادلانه و پایدار بهره‌مند باشد.»

کارزار ایرانی

عون در مقابل گفت: «از سوی طرف مقابل نیز هدف کارزاری مشابه هستیم، از سوی مسئولان و دست‌اندرکاران و جریان‌های مرتبط با مداخله ایران در امور لبنان، چون در برابر آن نیز با موضعی روشن و مستقیم ایستادیم: دوران سلاح خارج از دولت به پایان رسیده است.»
او ادامه داد: «(سلاح) در دوره‌ای پیشین وظیفه‌اش را انجام داد. فداکاری‌ها و دستاوردهایی داشت. سپس در مرحله‌ای بعد اهل خود و بستر اجتماعی و مردم و کشورش را فرسود. و آن‌ها و ما را متحمل زیان‌های سنگین کرد. وقتی آشکارا در خدمت مسائل غیرلبنانی درآمد، باید این را بپذیرید و باید سلاح را تحویل دهید.»
عون جامعه جنوب را اطمینان داد که «ارتش لبنان از همه لبنان و هر لبنانی حمایت می‌کند. و دولت، با قانون اساسی و قوانینش، به‌تنهایی آزادی‌ها و حقوق همه شهروندان و همه گروه‌های لبنانی را تضمین می‌کند». او تأکید کرد که «نه آزاری در کار است و نه انتقامی و نه خون‌خواهی و نه غرض‌ورزی» و اینکه «دولت عادل و توانا متعهد می‌شود از همه حمایت کند».
او خطاب به مسئولان مداخله ایران در لبنان گفت: «ما مردم ایران و تمدن آن را محترم می‌شماریم و خواهان روابط دوستی و احترام متقابل با ایران هستیم، همان‌طور که با سایر کشورها. اما دوستی میان کشورها به هیچ‌یک حق دخالت در تصمیم دیگری را نمی‌دهد. آنچه را برای کشور خود نمی‌پذیرید، از لبنان نخواهید که برای کشورش بپذیرد.» او تأکید کرد که «ما نمی‌پذیریم لبنان گروگان هیچ‌یک از این دو طرح باشد».

(عکس) دانش‌آموزانی با لباس نظامی به‌مناسبت روز استقلال در مدرسه‌ای در جنوب لبنان پرچم‌های لبنان را تکان می‌دهند (AP)

شکاف داخلی

عون خطاب به «کسانی که روی انقسام لبنانی‌ها حساب می‌کنند»، در داخل و خارج، گفت: «در محاسبات خود اشتباه نکنید.» او با اشاره به همبستگی داخلی و حمایت عربی و بین‌المللی از مسیر بازپس‌گیری حاکمیت و ثبات لبنان گفت: «نمی‌خواهیم قیمومتی را با قیمومتی عوض کنیم و وابستگی را با وابستگی. دوستانی برای لبنان می‌خواهیم، نه صاحبان تصمیمی درباره آن.»
گزینه دیپلماسی و تضمین ارتش
عون با اشاره به اینکه قدرت نظامی ممکن است موازنه قوا را تغییر دهد، اما به‌تنهایی نمی‌تواند صلحی پایدار و عادلانه بنا کند، گفت: «جنگ ممکن است وضعیتی را تحمیل کند. اما آینده نمی‌سازد.» او اشاره کرد که از گزینه دیپلماسی دفاع کرده است و توضیح داد: «دیپلماسی تسلیم نیست، مذاکره چشم‌پوشی از حقوق نیست و صلح نقطه مقابل کرامت نیست. قدرت فقط با توانایی ورود به جنگ سنجیده نمی‌شود، بلکه با شجاعت و خردمندی در پایان دادن به آن از راه دیپلماسی نیز، به‌ویژه وقتی مردم تو هستند که بهایش را می‌پردازند.»
او افزود: «اما دیپلماسی به معنای انتظاری بی‌پایان و پذیرش وضع موجود نیست. مسیری است برای بازپس‌گیری کامل حقوق، با پشتوانه وحدت موضع لبنانی و توان دولت و روابط عربی و بین‌المللی ما. و لبنان برگ چانه‌زنی در معامله هیچ‌کس نخواهد بود. لبنان میهنی است که حق زندگی و حاکمیت و صلح دارد.»
او تأکید کرد که این ارتش لبنان است که از لبنانی‌ها محافظت می‌کند و اشاره کرد که «این ارتشی است که با وجود همه بحران‌ها از وظیفه‌اش دست نکشیده و مسئولیت حفاظت از میهن و دفاع از سرزمین و مردمش را بر دوش دارد. و ارتش، ارتش یک گروه در برابر گروه دیگر یا ارتش یک منطقه در برابر منطقه‌ای دیگر نیست؛ ارتش دولت است و مأموریتش حفاظت از همه است.»
او گفت: «تضمین امنیت لبنانی‌ها با تعدد سلاح و تصمیم‌ها نیست، بلکه با یک دولت و یک ارتش و یک قدرت مشروع است که مسئولیت دفاع از میهن را بر عهده بگیرد. ارتش تضمین نظامی مشروع برای حفاظت از لبنان است و دولت چارچوبی است که امنیت همه فرزندان و حقوق‌شان را حفظ می‌کند.»