حملات مکرر به عبادتگاهها، تناقض میان گفتمان اعلامشده گروه حوثی و عملکرد میدانی آن را آشکار میکند. این گروه مورد حمایت ایران میکوشد با پناه گرفتن زیر پوشش دین و استفاده از شعارهای فرقهای، اهداف نظامی خود را پیش ببرد، در حالی که عملکرد آن نشان میدهد در اجرای طرحهای منطقهای که امنیت منطقه را بیثبات میکند و بنیانهای دینی و غیرنظامی آن را هدف قرار میدهد، نقشی ابزاری دارد.
حملات گروه حوثی بهصورت هدفمند تشدید شده و مقدسات اسلامی و اماکن غیرنظامی داخل پادشاهی عربی سعودی را هدف گرفته است. این حملات شامل تلاشهایی برای حمله به شهرهای مکه مکرمه و مدینه منوره و همچنین وارد شدن خسارت مالی به یک مسجد و زخمی شدن شماری از غیرنظامیان در منطقه جازان بوده است. این اقدامات نقض آشکار اصول حقوق بینالملل بشردوستانه به شمار میرود.
دفاع مدنی سعودی چندین هشدار درباره خطراتی که شهرهای مکه مکرمه، جده و طائف را تهدید میکرد، صادر کرد و بعدتر از رفع خطر از پایتخت مقدس خبر داد.
حملات حوثیها شامل شلیک موشکهای بالستیک و پهپادهای انفجاری بود و سامانههای پدافند هوایی سعودی توانستند بیشتر این تهدیدها را پیش از رسیدن به اهدافشان رهگیری و خنثی کنند.
تلاشهای اخیر برای هدف قرار دادن مکه مکرمه چند روز پس از آن صورت گرفت که یک پرتابه نظامی شلیکشده از سوی این گروه به اماکن غیرنظامی در شهرستان الطوال در منطقه جازان در جنوب پادشاهی عربی سعودی اصابت کرد. دفاع مدنی در بیانیهای اعلام کرد این حمله به یک مسجد و شماری از ساختمانها و خودروهای مجاور آن آسیب رسانده است.
مقامهای سعودی اعلام کردند هدف قرار دادن عمدی عبادتگاهها و مناطق مسکونی، نقض آشکار توافقهای بینالمللی است که وارد کردن مراکز دینی و غیرنظامی به عملیات نظامی را ممنوع میکند.
فراتر رفتن از ابعاد نظامی
از منظر شریعت اسلامی، مساجد از حرمت برخوردارند و متون صریح دینی بر حفظ آنها و ممنوعیت تعرض به آنها یا تبدیلشان به عرصه درگیری، چه در زمان صلح و چه در زمان جنگ، تأکید کردهاند.
حمله اخیر که به یک مسجد در منطقه جازان آسیب رساند، دلیل دیگری بر عبور این گروه از اصول شرعی و ارزشهای اسلامی است و نشان میدهد که از پوشش دینی بهعنوان ابزاری برای فریب سیاسی و سرپوش گذاشتن بر نقض حقوق غیرنظامیان و تعرض به عبادتگاهها استفاده میکند.
دکتر قیس المبارک، عضو پیشین هیئت علمای ارشد سعودی، گفت: «حفظ جان یکی از اصول ضروری برای مصالح انسانهاست و مسلمان موظف است از آن و هر چیزی که به حفظ جان کمک میکند، مراقبت کند. مسلمانان بر این امر اتفاق نظر دارند و این مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که قتل در عبادتگاهها رخ دهد.»
دکتر المبارک تأکید کرد اقدام حوثیها در یمن، از جمله آسیب رساندن به مردم یمن و ویران کردن خانهها بر سر ساکنان آنها، از بزرگترین منکرات است. او افزود: «آنها امروز اماکن مقدس حرمین شریفین را هدف قرار میدهند، بدون آنکه ملاحظه زائران حرمین شریفین و آسیبهای احتمالی ناشی از این حملات بیهدف را بکنند؛ حملاتی که ممکن است کوچک و بزرگ و کودکان را هدف قرار دهد. این منکری بزرگ است که هیچ ملتی آن را نمیپذیرد و همه شرایع آن را حرام میدانند. تنها کسی چنین کاری میکند که برای انسان ارزش و احترامی قائل نیست. حفظ جان انسانها مورد اتفاق همه مسلمانان است.»
دکتر یوسف الرمیح، مشاور امنیتی و استاد مبارزه با جرایم و تروریسم در دانشگاه قصیم، نیز گفت حملات تروریستی حوثیها به اماکن مقدس در داخل پادشاهی عربی سعودی نشاندهنده بیاعتنایی آنها به ابتداییترین اصول اسلامی است؛ با وجود آنکه این گروه در ظاهر خود را پایبند به دین و شریعت نشان میدهد. اما این پایبندی در عمل چیزی فراتر از شعار نبوده است، در حالی که این گروه با پرتابههای بیهدف خود مقدسترین اماکن مسلمانان را هدف قرار میدهد.
الرمیح تأکید کرد این گروه تروریستی در گرو دستورکارهای منطقهای است و بخش حیاتی پادشاهی عربی سعودی را که قبله مسلمانان در آن قرار دارد، هدف میگیرد. او به پیامدهای منفی وابستگی به دستورکارهای منطقهای در بسیاری از کشورهای منطقه عربی اشاره کرد و گفت این کشورها در معرض اختلافات قرار گرفته و ثبات و آرامش اجتماعی خود را از دست دادهاند.
الرمیح از نخبگان جهان اسلام و نهادهای آن خواست در برابر رفتار گروه حوثی که آسیبهای آن به مقدسات اسلامی نیز رسیده است، ایستادگی کنند. او بر اهمیت آغاز این مقابله از جنبه فکری تأکید کرد تا این گروه از ادعاهای نادرست خود جدا شود و واقعیت آن در تعرض به امنیت جوامع و ثبات کشورها آشکار شود.
دکتر محمد العمری، پژوهشگر تاریخ علوم شرعی، گفت حملات اخیر حوثیها از ابعاد نظامی و امنیتی فراتر رفته و به تعرض مستقیم به حرمت مقدسات اسلامی و تحریک احساسات بیش از دو میلیارد مسلمان در سراسر جهان تبدیل شده است.
العمری گفت تداوم این حملات، از تلاشهای مکرر برای هدف قرار دادن محدوده مکه مکرمه و مدینه منوره تا وارد شدن خسارت مالی به مسجدی در منطقه جازان، نشاندهنده حرکت به سوی نقض حرمت خانههای خداست که برای عبادت و امنیت بنا شدهاند و نباید در درگیریهای نظامی وارد شوند یا به آنها تعرض شود.
او افزود: «مکه مکرمه صرفاً یک نقطه جغرافیایی نیست، بلکه سرزمین حرام و قبله مشترک مسلمانان است. نزدیک شدن به امنیت آن یا هدف قرار دادن مساجد خدا در هر منطقه، تعرض به عقیده و وجدان عمومی مسلمانان است. پادشاهی عربی سعودی، با رهبری و مردم خود، همچنان خود را متعهد به حفظ و حراست از حرمین شریفین و تأمین امنیت این سرزمینهای مقدس در برابر هر تهدیدی میداند.»
سابقه حملات به مقدسات
حملات اخیر ادامه مجموعهای از تلاشهای گروه حوثی برای هدف قرار دادن مقدسات اسلامی و زیرساختهای حیاتی مرتبط با خدمترسانی به زائران است.
در اکتبر ۲۰۱۶، یک موشک بالستیک از نوع «برکان ۱» از سوی حوثیها به سمت منطقه مکه مکرمه شلیک شد. سامانههای پدافند هوایی سلطنتی سعودی این موشک را در فاصله ۶۵ کیلومتری از پایتخت مقدس رهگیری و در هوا منهدم کردند و خسارتی گزارش نشد.
در ژوئیه ۲۰۱۷ و همزمان با موسم حج، پادشاهی عربی سعودی یک موشک بالستیک را که گروه حوثی به سمت منطقه مکه مکرمه شلیک کرده بود، رهگیری کرد. این موشک محدوده اطراف پایتخت مقدس را هدف گرفته بود و این حادثه چند هفته پیش از آغاز مناسک حج رخ داد.
این حملات همچنین شامل موارد مکرر تعرض به مساجد مرزی و اصابت پرتابههای نظامی به مساجد و اماکن غیرنظامی در مناطق مرزی جازان و نجران بوده است که به وارد شدن خسارت مالی به عبادتگاهها و زخمی شدن غیرنظامیان منجر شد.
دکتر العمری گفت این شواهد تاریخی نشاندهنده «رویکرد فرامرزی حوثیها در حمله به اماکن غیرنظامی و مراکز دینی، در مقابل آمادگی مستمر سامانههای پدافند هوایی برای خنثی کردن این تهدیدها و حفاظت از حجاج و عمرهگزاران» است.
