محافظت از سلامت چشم مدتها پیش از آنکه هرگونه تغییری در بینایی مشاهده شود، آغاز میشود. گنجاندن غذاهای سرشار از ویتامینها، مواد معدنی، چربیهای سالم و آنتیاکسیدانها در رژیم غذایی روزانه میتواند به تأمین مواد مغذی مورد نیاز چشم برای انجام صحیح وظایف خود، حفظ رطوبت آن و مقابله با آسیبهای مرتبط با افزایش سن کمک کند.
رژیم غذایی
از حمایت از تولید اشک گرفته تا کمک به محافظت از شبکیه چشم در برابر استرس اکسیداتیو، یک رژیم غذایی سرشار از مواد مغذی میتواند با گذشت زمان نقش مهمی در حفظ سلامت چشم ایفا کند.
ویولا کانیفسکی، متخصص بیناییسنجی در مرکز «آکیویتی نیویورک» در ایالات متحده، توضیح میدهد که بدن توانایی زیادی در استخراج مواد مغذی مورد نیاز خود از غذاهایی دارد که مصرف میکنیم و خاطرنشان میکند که چشم بهطور خاص از میوهها و سبزیجات تازه و رنگارنگ بهره میبرد؛ به نوشته مجله آمریکایی «Prevention».
بخشهای مختلف چشم برای حفظ ساختار و عملکرد خود و محافظت در برابر بیماریها به مواد مغذی مشخصی نیاز دارند. کانیفسکی توضیح میدهد که غدد موجود در پلکها روغنهایی تولید میکنند که به پایداری لایه اشکی پوشاننده سطح چشم کمک میکنند و اسیدهای چرب «امگا-۳» ممکن است در پشتیبانی از این فرایند نقش داشته باشند. آنتیاکسیدانها نیز نقش مهمی در محافظت از چشم در برابر استرس اکسیداتیو دارند؛ استرسی که ممکن است به سلولها آسیب برساند و در بروز بیماریهای مرتبط با افزایش سن نقش داشته باشد.
ملیسا بارنت، متخصص بیناییسنجی در دیویسِ کالیفرنیا، میگوید چشم به دلیل مصرف بالای اکسیژن و قرار گرفتن مداوم در معرض نور، بهطور ویژه در معرض استرس اکسیداتیو قرار دارد؛ وضعیتی که میتواند به افزایش رادیکالهای آزاد و آسیب سلولی منجر شود. از همین رو، رژیمهای غذایی سرشار از آنتیاکسیدانها با کندتر شدن روند پیشرفت برخی مشکلات چشمی ارتباط داشتهاند؛ در حالی که مطالعات نشان دادهاند برخی از این مواد مغذی با کاهش خطر ابتلا به آب مروارید و دژنراسیون ماکولا مرتبط با سن ارتباط دارند.
چای سبز
یکی از نوشیدنیهای برجستهای که ممکن است از سلامت چشم حمایت کند، چای سبز است که سرشار از آنتیاکسیدانهاست. مطالعات نشان دادهاند این نوشیدنی در محافظت از چشم در برابر گلوکوم و آب مروارید، در کنار برخورداری از خواص ضدالتهابی، ظرفیت امیدوارکنندهای دارد.
تخممرغ، بهویژه زرده آن، نیز ترکیبات مهمی برای محافظت از لکه زرد در شبکیه چشم فراهم میکند؛ ناحیهای که مسئول وضوح دید و تشخیص رنگهاست. کانیفسکی اشاره میکند که یک مطالعه نشان داده است مصرف دو تا چهار تخممرغ در هفته، در مقایسه با مصرف یک تخممرغ در هفته یا کمتر، با کاهش ۶۲ درصدی خطر ابتلا به دژنراسیون ماکولا مرتبط با سن همراه بوده است.
هویج نیز همچنان یکی از غذاهای مفید برای چشم به شمار میرود؛ همچنین سیبزمینی شیرین، پاپایا و کدو تنبل، زیرا حاوی «بتاکاروتن» هستند؛ مادهای که بدن آن را به ویتامین A تبدیل میکند. ویتامین A برای بینایی خوب و تولید پروتئینی که به دیدن در نور کم کمک میکند، ضروری است. این ویتامین همچنین در حفظ سلامت و رطوبت سطح چشم نقش دارد.
مرکبات، مانند پرتقال، گریپفروت و لیمو، نیز ویتامین C فراهم میکنند؛ ویتامینی که به محافظت از عدسی چشم در برابر استرس اکسیداتیو و حمایت از تولید کلاژن ضروری برای سلامت قرنیه کمک میکند. لورا یو، متخصص تغذیه آمریکایی، توضیح میدهد که ویتامین C همچنین به حمایت از مویرگهایی که خون را به شبکیه چشم میرسانند، کمک میکند.
کورکومین
زردچوبه حاوی ترکیب «کورکومین» است که خواص ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی دارد و ممکن است به کاهش التهاب مرتبط با خشکی چشم و حمایت از تولید اشک کمک کند. ماهیهای چرب، مانند سالمون و تن، نیز اسیدهای چرب «امگا-۳» ضروری برای عملکرد شبکیه و تولید اشک را فراهم میکنند. از دیگر منابع این اسیدهای چرب میتوان به ساردین، ماهی خالمخالی، آنچوی، شاهماهی و قزلآلا اشاره کرد.
فلفل دلمهای نیز منبع «بتاکاروتن» و ویتامینهای C و E است؛ در حالی که مغزها و دانهها، مانند بادام، فندق و تخمه آفتابگردان، ویتامین E فراهم میکنند که به محافظت از بافتهای چشم کمک میکند. سبزیجات برگسبز، بروکلی و کلم بروکسل نیز حاوی ترکیبات طبیعی هستند که به محافظت از چشم در برابر برخی آسیبها کمک میکنند.
صدف خوراکی
اما صدف خوراکی مقادیر زیادی روی فراهم میکند؛ ماده معدنی ضروری برای سلامت شبکیه چشم که همچنین به انتقال ویتامین A از کبد به چشم کمک میکند.
بهطور کلی، پیروی از یک رژیم غذایی متنوع و سرشار از سبزیجات، میوهها، مغزها، دانهها و ماهی میتواند به تأمین مجموعهای از مواد مغذی مهم برای سلامت چشم کمک کند. با این حال، رژیم غذایی متعادل جایگزین معاینههای دورهای چشم نمیشود؛ بهویژه با افزایش سن یا در مورد افرادی که بیشتر در معرض ابتلا به بیماریهای چشمی قرار دارند.
