عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
آخرین خبرها
فرهنگ و هنر

جایزه ادبی برای کریم قطان، رمان‌نویس فرانسوی ـ فلسطینی

کریم قطان، نویسنده فرانسوی ـ فلسطینی (تصویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی)
کریم قطان، نویسنده فرانسوی ـ فلسطینی (تصویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی)
TT
TT

جایزه ادبی برای کریم قطان، رمان‌نویس فرانسوی ـ فلسطینی

کریم قطان، نویسنده فرانسوی ـ فلسطینی (تصویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی)
کریم قطان، نویسنده فرانسوی ـ فلسطینی (تصویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی)

کریم قطان، نویسنده فرانسوی ـ فلسطینی، روز دوشنبه جایزه فرانسوی «وپلر ـ بنیاد لا پوست» (Wepler-Fondation La Poste) را برای رمان «سپتانتریونال» (Septentrionale) دریافت کرد. این رمان را انتشارات «الیزاد» که مقر آن در تونس است، منتشر کرده است. این خبر را خبرگزاری فرانسه گزارش داد.
کریم قطان ۳۷ سال دارد. او در قدس متولد شد و در بیت‌لحم، در کرانه باختری اشغالی، بزرگ شد.
او پس از تحصیل در مدرسه فرانسوی قدس، به فرانسه رفت و تابعیت این کشور را دریافت کرد. سپس در رشته‌های سینما و زبان انگلیسی به تحصیل پرداخت.
در ماه اوت، سومین رمان او با عنوان «سپتانتریونال» منتشر شد. داستان این رمان در قالب سفری پرحادثه در کشوری نامشخص روایت می‌شود که «حال‌وهوای پایان جهان» بر آن حاکم است. در جریان این سفر، ژوزف و مریم هنگامی که می‌کوشند از آن کشور بگریزند، با یکدیگر آشنا می‌شوند.
این رمان پیش‌تر جایزه «له زینروک» (Les Inrockuptibles) را به‌عنوان بهترین رمان فرانسوی سال ۲۰۲۶ دریافت کرده بود.
این اثر به حدود ۱۰ زبان ترجمه شده و از سوی انتشارات مستقل «الیزاد» منتشر شده است؛ انتشاراتی که در سال ۲۰۰۵ در تونس تأسیس شد و هدف خود را «به گوش رساندن صدای رمان‌نویسان جنوب» از لبنان، مراکش، توگو، فرانسه و کشورهای دیگر اعلام کرده است.
جایزه‌ای که کافه پاریسی «لو وپلر» با همکاری «بنیاد لا پوست» اعطا می‌کند، با هدف تقدیر از «جسارت در رمان‌نویسی و سبک ادبی والا» برگزار می‌شود و برنده آن مبلغ ۱۰ هزار یورو دریافت می‌کند.

پربازدید

 
 
فرهنگ و هنر

«ادبیات واقعیت»… زمان بازخوانی جهان فرا رسیده است

«ادبیات واقعیت»… زمان بازخوانی جهان فرا رسیده است
TT
TT

«ادبیات واقعیت»… زمان بازخوانی جهان فرا رسیده است

«ادبیات واقعیت»… زمان بازخوانی جهان فرا رسیده است

یک سال و نیم پیش، هنگامی که مسئولان نشست «ادبیات واقعیت» در مدرسه عالی تربیت معلم پاریس آن را برگزار می‌کردند، به ذهنشان خطور نمی‌کرد که موضوعات مطرح‌شده برای تأمل و بحث، تا این اندازه با آنچه چند ماه بعد فضای رسانه‌ها را از نوشته‌ها و تصاویر اعتراض، نافرمانی جمعی و خشونت پر خواهد کرد، ارتباط پیدا کند؛ رویدادهایی که در پی تظاهرات دانش‌آموزان دبیرستانی فرانسه در سراسر پاریس، لیون، مارسی و بسیاری از شهرهای دیگر رخ داد و سپس به ایتالیا، آلمان، اسپانیا و آلبانی گسترش یافت و آرامش قاره کهن را برهم زد.
پرسش محوری این نشست درباره «نوشتن واقعیت» و مرزهای آن در روزگار کنونی بود؛ به‌گونه‌ای که امر واقعی، با تمام صورت‌های تند و تکان‌دهنده‌اش، به متن‌ها و روایت‌هایی راه یابد که از قواعد سبکی خاص خود پیروی می‌کنند و می‌توان آن‌ها را در زمره ادبیات «نا‌تخیلی» قرار داد؛ در برابر گونه‌های شناخته‌شده داستان‌پردازی تخیلی، از جمله رمان، داستان کوتاه، سفرنامه، زندگی‌نامه و خاطرات.
البته بیرون‌آمدن از فضای بحث‌های این نشست که حاصل آن در کتابی با عنوان «نوشتن واقعیت: وقتی جهان دوباره خواندنی می‌شود» (Écrire le réel: quand le monde redevient lisible) گردآوری شده است، کار آسانی نبود. این کتاب را انتشارات دینوئل در پاریس، در سال ۲۰۲۶ منتشر کرده است.
در این کتاب، تعریفی تازه از آنچه می‌توان «ادبیات حقیقت» نامید، مطرح می‌شود. شرکت‌کنندگان در فصل‌های مختلف کتاب می‌پذیرند که رمان همچنان به‌مثابه هنری باقی می‌ماند که در خود حقایقی زوال‌ناپذیر دارد و نمی‌توان میراث و دستاورد متنی آن را به روایت رویدادهای خیالی و «دروغین» تقلیل داد.
به تعبیر ویرژینی لینهارت در متن کتاب: «نوشتن همواره شکلی از تخیل باقی می‌ماند. خواندن اثر نویسنده‌ای که به (نوشتن واقعیت) می‌پردازد، به معنای کشف رویدادهایی است که واقعاً برای او اتفاق افتاده‌اند، اما به معنای شناخت حقیقی آن‌ها در عالم واقع نیست» (ص ۲۰۸).
او برای توضیح این موضوع، به تجربه‌ای شخصی اشاره می‌کند که معنای روایت حقایق ناتخیلی را، در عین تعلق آن به کنش «نوشتن» که در ذات خود کنشی تخیلی است، روشن‌تر می‌سازد. او می‌گوید: «برای اینکه بتواند مراحل محاکمه‌ای را که خود در آن حضور داشت روایت کند، ناچار بود تمام مراحل آن را در نوشتار از نو بازسازی کند؛ زیرا این تجربه چنان ضربه شدیدی به او وارد کرده بود که حافظه‌اش را به‌کلی از دست داده و هیچ‌چیز به یاد نمی‌آورد. حتی هنگامی که نویسنده خود واقعه‌ای را تجربه می‌کند، باز هم ناچار است آن را از طریق نوشتن بازسازی و صورت‌بندی کند» (ص ۲۰۸).
متن کتاب را که آوری بارژونه (Aurélie Barjonet)، منتقد و استاد ادبیات تطبیقی دانشگاه لیل فرانسه، و ایوان ژابلونکا (Ivan Jablonka)، مورخ فرانسوی و پژوهشگر ادبیات واقعیت، تدوین و برای انتشار آماده کرده‌اند، مجموعه‌ای از گفت‌وگوها تشکیل می‌دهد که میان رمان‌نویسان، روزنامه‌نگاران، جامعه‌شناسان و تولیدکنندگان برنامه‌های پادکست صورت گرفته است. این مجموعه در هشت فصل تنظیم شده و می‌کوشد به این پرسش بپردازد که جهان چگونه می‌تواند به‌مثابه واقعیتی قابل خواندن درک شود.
کتاب علاوه بر این هشت فصل، مقدمه‌ای دارد که آوری بارژونه، ویراستار نخست اثر، برای طرح چارچوب مسائل آن نوشته و عنوانش «ادبیات به‌مثابه دلیل و سند» است. همچنین ایوان ژابلونکا، ویراستار دوم، خاتمه‌ای ترکیبی بر آن نوشته است.
هشت فصل کتاب عبارت‌اند از: «رمزگشایی از حوادث و جنایت‌های روزمره»، «افشای خشونت جنسی»، «بازاندیشی در مردانگی‌ها»، «تحقیق درباره تاریخ خانواده»، «نوشتن برای شاهد»، «بازآفرینی و بیان دوباره صداها» و «ماشین ظرف‌شویی خالی».
این فصل‌ها مسائل، پرسش‌ها و تحلیل‌هایی را که در گفت‌وگوهای میان افراد زیر مطرح شده‌اند، دوباره صورت‌بندی می‌کنند: «آلیس ژیرو» با «پاتریشیا تورانشو»، «هلن دوینک» با «شارلوت بودلوفسکی»، «آنتونی پاسرون» با «ونسا اسپرینگورا»، «کریستین دیتری» با «ویرژینی لینهارت»، «کلر دوتروآ» با «رافائل گیدی»، «جودیت پرینیون» با «کریستوف باتای» و «مود لوکاشور» با «کلر ریچارد». در پایان نیز رمان‌نویس فرانسوی و برنده جایزه نوبل، «آنی ارنو»، در آخرین فصل کتاب با «ایوان ژابلونکا» به گفت‌وگو نشسته است.
از این منظر، دستاورد انتقادی این اثر جمعی را می‌توان بازنگری در این تصور دانست که «حقیقت ادبیاتی ندارد» یا اینکه بیرون از قلمرو پرداخت‌های سبکی قرار می‌گیرد. این کتاب در پی آن است که مفهوم ادبیات را از نو تعریف کند تا انواع گوناگون شهادت درباره رویدادهای روزمره زندگی افراد و جوامع را نیز دربرگیرد؛ همان رویدادهایی که موضوع تحقیقات روزنامه‌نگارانه‌ای قرار می‌گیرند که روایت‌ها و تفسیرهای فکری تولید می‌کنند.
این تعریف، همچنین انواع نوشته‌هایی را شامل می‌شود که ممکن است در نگاه نخست صرفاً ثبت آنچه در برابر چشمان شاهدان رخ داده است به نظر برسند. از همین رو، گنجاندن گونه‌های زندگی‌نامه‌نویسی و خودزندگی‌نامه‌نویسی در این نوع روایت «ناتخیلی» نیز امری بدیهی بوده است؛ چراکه این آثار بر منابع و مستنداتی از جنس «ادبیات واقعیت»، از جمله اسناد، مدارک و متون تاریخی، تکیه دارند.
کتاب، ریشه‌های نوشتن واقعیت را به روزنامه‌نگاری قرن نوزدهم بازمی‌گرداند و سپس مسیر آن را از بحران‌ها و تکانه‌های قرن بیستم تا انفجار فکری و خلاقانه‌ای دنبال می‌کند که تحت تأثیر جنبش‌های مبارزه با تبعیض نژادی، تبعیض علیه زنان و گرایش‌های پوپولیستی شکل گرفت؛ جنبش‌هایی که پس از آن پدید آمدند و به توصیف واقعیت بسنده نکردند، بلکه در پی تغییر آن نیز بودند.
نقطه عزیمت این رویکرد، روایت‌های مبتنی بر شهادت را کنشی سیاسی می‌داند؛ کنشی که آگاهانه گفتن حقیقت را به‌جای تخیل و خیال‌پردازی انتخاب می‌کند. از این منظر، چنین روایتی به «نوعی اظهار عقیده و باور» (profession de foi) و تعهدی اخلاقی در قبال رویدادهای تاریخ نزدیک می‌شود.
از همین رو، «ادبیات واقعیت» که شیوه‌های اندیشیدن و نوشتن آن پادزهری در برابر جعل و تحریف فزاینده ناشی از گسترش شبکه‌های اجتماعی به شمار می‌رود، اهمیت ویژه‌ای دارد. در کتاب آمده است:
«از آنجا که این ادبیات به همان اندازه که به ساختن معرفت اهمیت می‌دهد، به درک و دریافت امور نیز توجه دارد؛ و با یادآوری نقش کنجکاوی، تجربه‌گرایی و بررسی آزادانه در هر تلاش عقلانی؛ و با تکیه بر استدلال‌هایی که در چارچوب روشی شفاف و عقلانی صورت‌بندی می‌شوند؛ و با جست‌وجوی پیگیرانه واژگان دقیق برای بیان امور راستین، هم‌زمان به واقعیت و زبان احترام می‌گذارد؛ دو امری که می‌کوشد میان آن‌ها پیوند برقرار کند» (ص ۱۴).
پیداست که کتاب از آغاز تا پایان، قالب مناظره‌ای چندصدایی و برخوردار از لایه‌های معنایی متعدد را حفظ کرده است؛ مناظره‌ای میان آفرینندگان روایت‌های مبتنی بر شهادت و پژوهشگرانی که در آثار خود از روایت مستند بهره می‌گیرند. هدف این گفت‌وگوها رسیدن به نتایجی عمیق درباره رابطه میان واقعیت و نوشتن، چگونگی برخورد با منابع، اسناد و تحقیقات، بدون گرفتارشدن در دام‌های تخیل است.
همچنین این گفت‌وگوها به تأمل درباره مسئولیت اخلاقی نوشتن درباره دیگران و درباره رویدادهای واقعی دردناک یا مسائل اجتماعی بسیار حساس می‌پردازند. در ادامه، تلاش می‌شود مبانی و اصول حاکم بر نوشتن واقعیت در عرصه روزنامه‌نگاری، ثبت و ضبط رویدادها، مستندسازی و پژوهش تاریخی و اجتماعی روشن شود؛ اصولی که با به‌کارگیری آن‌ها، روایت‌های واقعیت به متن‌هایی تبدیل می‌شوند که می‌توان آن‌ها را در زمره «ادبیاتی نوظهور» قرار داد.
نکته قطعی این است که مفهوم «نوشتن واقعیت» در اینجا صرفاً به معنای مخالفت با تخیل نیست، بلکه از طرح پرسش درباره «تنش میان دروغ و حقیقت» فراتر می‌رود و به بازنگری در فرایندهای تولید حقیقت می‌پردازد؛ حقیقت تجربه زیسته، در برابر هر آنچه با دست‌کاری یا تحریف پیوند دارد.
بی‌تردید، بازنمایی واقعیت تا اندازه‌ای به معنای انتقال دروغ‌هایی نیز هست که زندگی از آن‌ها آکنده است. این همان بن‌بستی است که کتاب کوشیده خواننده را نسبت به خطر آن آگاه کند. درحالی‌که رمان‌ها و داستان‌ها به داشتن خیال‌پردازی‌هایی دور از واقعیت متهم می‌شوند، خود واقعیت، با تمام بی‌عدالتی‌ها و خشونت‌هایش، در ژرفای خود زیر سلطه میل به دست‌کاری و انکار حقیقت قرار دارد؛ حقیقتی که تحقیقات روزنامه‌نگاران و صورت‌جلسه‌های مأموران پلیس در پی کشف آن هستند.
از همین رو، نوشتن واقعیت و ادبیات آن، به معنای نفوذ به ورای گرایش‌هایی است که حقیقت را مصادره می‌کنند؛ نوشتنی که برای اثبات آنچه پنهان نگه داشته می‌شود و آنچه دیده نمی‌شود، مبارزه می‌کند؛ همان اموری که جوهر و تار و پود واقعیت را تشکیل می‌دهند.
در کتاب آمده است:
«در جهانی که در آتش و خون می‌سوزد و تبلیغات، بازاریابی، اخبار جعلی و دروغ‌های پوپولیستی آن را از درون می‌پوسانند، به‌کارگیری عقل و نقد، به‌نوعی مقاومت تبدیل می‌شود؛ مقاومتی که نهایت آن، رد خشونت، جنگ، سرکوب، بی‌عدالتی، زن‌ستیزی، نژادپرستی، نابودی محیط‌زیست و نیز مقابله با گسترش فراگیر فقدان معناست» (ص ۱۴).

«به‌کارگیری عقل و تفکر انتقادی، به‌نوعی مقاومت در برابر خشونت، جنگ، سرکوب، بی‌عدالتی، زن‌ستیزی، نژادپرستی، نابودی محیط‌زیست و فقدان معناست.»

فرهنگ و هنر

کبک در نقوش اموی

کبک در نقوش گوناگون اموی، برگرفته از کاخ هشام، کاخ الحیر غربی و کاخ الحلابات
کبک در نقوش گوناگون اموی، برگرفته از کاخ هشام، کاخ الحیر غربی و کاخ الحلابات
TT
TT

کبک در نقوش اموی

کبک در نقوش گوناگون اموی، برگرفته از کاخ هشام، کاخ الحیر غربی و کاخ الحلابات
کبک در نقوش گوناگون اموی، برگرفته از کاخ هشام، کاخ الحیر غربی و کاخ الحلابات

در میراث هنرهای اموی، مجموعه‌ای از پرندگان حضور دارند که هر یک با الگوهای متنوعی بازنمایی شده‌اند؛ الگوهایی که در عرصه نقش‌برجسته و پیکرتراشی، و نیز در کف‌پوش‌های موزاییکی و نقاشی‌های دیواری به کار گرفته شده‌اند. در این میان، ظاهراً پرنده کبک بیش از همه به چشم می‌آید؛ زیرا تصویر آن به شکلی چشمگیر در آرایه‌های نقش‌دار برگرفته از کاخی واقع در روستایی در حوالی اریحا، در بادیه فلسطین، تکرار شده است؛ کاخی که به نام کاخ هشام شناخته می‌شود. همین تصویر در آرایه‌های مشابهی برگرفته از کاخی واقع میان شهر تدمر و شهر القریتین، در حاشیه بادیه سوریه، نیز بارها دیده می‌شود؛ کاخی که به نام کاخ الحیر غربی شهرت دارد. در کنار این یافته‌های باستان‌شناختی، قطعات شکسته‌ای نیز وجود دارند که از کاخی واقع در نیمه راه امان و زرقا، در بادیه اردن، به دست آمده‌اند و به کاخ الحلابات تعلق دارند. در مجموع این تصاویر نقش‌دار، کبک از ترکیبی واحد و یکپارچه برخوردار است؛ ترکیبی که در مرحله شکل‌گیری و تکامل هنر تصویری اموی، به عنصری ثابت در واژگان بصری این هنر تبدیل شده است.
کاوش‌های باستان‌شناختی کاخ هشام در دهه ۱۹۳۰ میلادی انجام شد و به کشف شمار انبوهی از قطعات نقش‌دار انجامید که متخصصان پیوسته به طبقه‌بندی و مطالعه آن‌ها پرداخته‌اند. بخش بزرگی از این قطعات ماهیتی تصویری داشتند و از نظر گونه و شیوه پرداخت هنری تنوع بسیاری در آن‌ها دیده می‌شد. صنعتگران از دنیای پرندگان گونه‌های متعددی را برگزیدند و آن‌ها را با شیوه‌ای هنری شکل دادند که وجه غالب آن دگرگون‌سازی و انتزاع بود. در این میان، پرنده‌ای از راسته ماکیان و متعلق به خانواده سیاه‌خروسان (تیهوها) جایگاه برجسته‌ای داشت؛ پرنده‌ای که عرب‌ها آن را «قَبَج» و نیز «حَجَل» می‌نامیدند.
این پرنده در سراسر سرزمین شام و شمال شبه‌جزیره عربستان پراکنده است. جثه‌ای متوسط دارد، بومی و غیرمهاجر است و در مناطق کوهستانی و صخره‌ای زندگی می‌کند. از آن با عنوان مرغ وحشی یاد می‌شود و از جمله پرندگان شکاری به شمار می‌رود. بدنش عمدتاً خاکستری و سیاه است و پهلوهای سفید و بلوطی‌رنگ با خطوط راه‌راه دارد. سر آن نیز سفید است و حلقه‌ای سیاه آن را دربر گرفته است.
امرؤالقیس، هنگامی که پس از کشته‌شدن پدرش نزد قبیله بنی‌عدوان فرود آمد، از کبک یاد کرد:
«قَوْمٌ يُحَاجُونَ بِالبِهَامِ/ وَنِسْرَانٌ قِصَارٌ كَهَيْئَةِ الحَجَل»

(قومی که با نوزادان به نبرد برمی‌خیزند
و کرکس‌هایی کوچک، به هیئت کبک)

او همچنین در ستایش بنی‌ثعل گفت:
«تَظَلّ لَبُوني بَينَ جَوٍّ وَمِسْطَحٍ/ تُرَاعي الفَراخَ الدارِجاتِ من الحَجَلْ»

(شتران شیرده من میان جوّ و مسطح می‌چرند
و جوجه‌های کبک را که در دشت می‌گردند، می‌پایند)

طرفه بن عبد نیز در معلقه خود، هنگامی که در پی شکایت به نجاشی رفت، از این پرنده یاد کرده است:
«تَرَبُّعُهُ مِرباعُها وَمَصيفُها/ مِياهٌ مِنَ الأَشرافِ يُرمى بِها
الحَجَل»

(سرزمین ییلاق و تابستان‌گذرانی‌اش
آب‌هایی است از بلندی‌ها که کبک‌ها در آن شکار می‌شوند)

در این بیت، به فراوانی آب، حاصلخیزی و وفور شکار اشاره شده است؛ چراکه کبک، چنان‌که شناخته شده، در مناطقی با پوشش گیاهی انبوه زندگی می‌کند و به دلیل فراوانی‌اش در همان مناطق شکار می‌شود.
تصویر کبک در آرایه‌های کاخ هشام بارها تکرار شده است؛ به‌گونه‌ای که شمارش قطعات نقش‌داری که به آن اختصاص دارند دشوار است. این قطعات اغلب به شکل زنجیره‌ای امتداد می‌یابند و نواری تزئینی را تشکیل می‌دهند که در شبکه‌های آرایه‌ای معماری ادغام می‌شود.
برای نمونه، قطعه‌ای شکسته وجود دارد که در آن چهار پرنده در یک حالت ثابت و یکسان دیده می‌شوند. پرندگان بر پایه‌ای افقی و راست ایستاده‌اند و بالای آن نواری گیاهی قرار دارد که از پشت سرشان امتداد می‌یابد. عنصر اصلی این نوار، شاخه مو است که پیچک آن به‌صورت مارپیچ به دور برگ‌های گسترده و هندسی‌شکلش می‌پیچد.
ترکیب‌بندی همه پرندگان یکسان است: سر به شکل توده‌ای مدور طراحی شده و چشم در میانه آن، به صورت دایره‌ای قرار دارد که مردمکی فرورفته بر فرازش دیده می‌شود. منقار نیز در انتهای مقابل، توده‌ای برجسته و خمیده است. بدن بیضی‌شکل است و بال آن را در بخش بالایی دو خط منحنی و موازی مشخص می‌کنند. پرهای بال نیز به شکل شبکه‌ای از خطوط موازی درآمده‌اند که در بخش پایینی جای گرفته‌اند. پاهای هر پرنده ساختاری ثابت دارند و با چنگال‌هایی بلند مشخص می‌شوند که بر خط مستقیم پایه قرار گرفته‌اند.
این قطعه بخشی از رنگ‌آمیزی اصلی خود را حفظ کرده و رنگ قرمز شرابی بر آن غلبه دارد.
نمیری در کتاب «حیاة الحیوان الکبری»، در تعریف کبک، می‌نویسد:
«کبک پرنده‌ای به‌اندازه کبوتر و شبیه باقرقره است که منقار و پاهای سرخ دارد و به آن مرغ وحشی نیز می‌گویند. دو گونه دارد: نجدی و تهامی. گونه نجدی سبزرنگ و دارای پاهای سرخ است و گونه تهامی به رنگ‌های سفید و سبز دیده می‌شود.»
بر اساس این توصیف، به نظر می‌رسد کبکِ کاخ هشام به گونه نجدی نزدیک‌تر باشد؛ چراکه به تعبیر نویسنده، «پاهای سرخ» دارد.
کبک در آرایه‌های کاخ الحیر غربی نیز دیده می‌شود و ترکیبی مشابه دارد. این نقش در قطعات شکسته‌ای بازنمایی شده که به‌صورت جداگانه به دست آمده‌اند و اکنون تعیین محل اصلی آن‌ها دشوار است. آنچه مسلم است، این قطعات در اصل بخشی از شبکه‌های آرایه‌ای معماری بوده‌اند.
در میان آن‌ها به قطعه‌ای به طول ۴۹ و عرض ۱۹ سانتی‌متر برمی‌خوریم که برجستگی‌ای روی سر دارد؛ این برجستگی همان تاج است. برجستگی دیگری نیز زیر منقار و در دو سوی گردن آویخته است که به آن «ریش» می‌گویند و از ویژگی‌های شناخته‌شده خروس است.
گردن را نواری منحنی احاطه کرده که به بال متصل می‌شود. بال نیز از دو بخش تشکیل شده است: بخش بالایی با شبکه‌ای از دایره‌های مرواریدمانند تزئین شده و بخش پایینی را شبکه‌ای از دو رشته بافته‌شده تشکیل می‌دهد که پرها را بازنمایی می‌کنند.
دم پرنده نیز نمایان است و آن را شبکه‌ای از خطوط عمودی و پیچ‌خورده تزئین می‌کند که خطی افقی و مستقیم از میان آن‌ها می‌گذرد.
همین الگو در قطعه دیگری به طول ۴۱ و عرض ۲۶ سانتی‌متر نیز تکرار شده است. این شباهت و تقارن نشان می‌دهد که احتمالاً هر دو قطعه به یک لوح تزئینی واحد تعلق داشته‌اند.
کبک در کاخ هشام و کاخ الحیر غربی حضور دارد و قطعات شکسته‌ای از آن نیز از کاخ الحلابات به دست آمده است. دو قطعه که در موزه اختصاصی این کاخ به نمایش گذاشته شده‌اند، دو کبک روبه‌روی یکدیگر را نشان می‌دهند؛ با این تفاوت که متأسفانه سر یکی از آن‌ها افتاده است. ترکیب‌بندی همان است، اما پرداخت تزئینی در ترسیم ویژگی‌های سر و پرهای بال، ساده‌تر و خلاصه‌تر به نظر می‌رسد.
این نمونه‌ها گواه حضور کبک در آرایه‌های نقش‌دار هستند. در کنار آن‌ها، بازنمایی تصویری این پرنده در کف‌پوش‌های موزاییکی کاخ الحلابات و نیز در نقاشی‌های دیواری قصیر عمره دیده می‌شود. ترکیب‌بندی در همه این نمونه‌ها یکسان است، اما شیوه تزئین تفاوت دارد؛ زیرا در اینجا رنگ‌آمیزی نقش اصلی را بر عهده می‌گیرد و پرها در قالب شکل‌هایی متنوع و متحول پرداخت می‌شوند؛ امری که به این تصویر ثابت، ابعاد تازه و دگرگون‌شونده‌ای می‌بخشد.

فرهنگ و هنر

جایزه ادبی برای کریم قطان، رمان‌نویس فرانسوی ـ فلسطینی

کریم قطان، نویسنده فرانسوی ـ فلسطینی (تصویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی)
کریم قطان، نویسنده فرانسوی ـ فلسطینی (تصویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی)
TT
TT

جایزه ادبی برای کریم قطان، رمان‌نویس فرانسوی ـ فلسطینی

کریم قطان، نویسنده فرانسوی ـ فلسطینی (تصویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی)
کریم قطان، نویسنده فرانسوی ـ فلسطینی (تصویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی)

کریم قطان، نویسنده فرانسوی ـ فلسطینی، روز دوشنبه جایزه فرانسوی «وپلر ـ بنیاد لا پوست» (Wepler-Fondation La Poste) را برای رمان «سپتانتریونال» (Septentrionale) دریافت کرد. این رمان را انتشارات «الیزاد» که مقر آن در تونس است، منتشر کرده است. این خبر را خبرگزاری فرانسه گزارش داد.
کریم قطان ۳۷ سال دارد. او در قدس متولد شد و در بیت‌لحم، در کرانه باختری اشغالی، بزرگ شد.
او پس از تحصیل در مدرسه فرانسوی قدس، به فرانسه رفت و تابعیت این کشور را دریافت کرد. سپس در رشته‌های سینما و زبان انگلیسی به تحصیل پرداخت.
در ماه اوت، سومین رمان او با عنوان «سپتانتریونال» منتشر شد. داستان این رمان در قالب سفری پرحادثه در کشوری نامشخص روایت می‌شود که «حال‌وهوای پایان جهان» بر آن حاکم است. در جریان این سفر، ژوزف و مریم هنگامی که می‌کوشند از آن کشور بگریزند، با یکدیگر آشنا می‌شوند.
این رمان پیش‌تر جایزه «له زینروک» (Les Inrockuptibles) را به‌عنوان بهترین رمان فرانسوی سال ۲۰۲۶ دریافت کرده بود.
این اثر به حدود ۱۰ زبان ترجمه شده و از سوی انتشارات مستقل «الیزاد» منتشر شده است؛ انتشاراتی که در سال ۲۰۰۵ در تونس تأسیس شد و هدف خود را «به گوش رساندن صدای رمان‌نویسان جنوب» از لبنان، مراکش، توگو، فرانسه و کشورهای دیگر اعلام کرده است.
جایزه‌ای که کافه پاریسی «لو وپلر» با همکاری «بنیاد لا پوست» اعطا می‌کند، با هدف تقدیر از «جسارت در رمان‌نویسی و سبک ادبی والا» برگزار می‌شود و برنده آن مبلغ ۱۰ هزار یورو دریافت می‌کند.