سخنان پمپئو… حرف آخر

نظام ایران برای جهان، برای همه جهان، مشکل‌ساز است؛ نه فقط برای سعودی، کشورهای خلیج، اردن، اقلیم کردستان عراق، جمهوری آذربایجان، دولت قانونی یمن یا البته آمریکا به‌تنهایی. این نظام از زمانی که در سال ۱۹۷۹ وارد صحنه سیاست بین‌المللی شد، برای جهان مشکل‌آفرین بوده است. این نظام برای مردم خود و منافع ایرانیان عادی نیز مشکل‌ساز است؛ همان‌گونه که برای خودش هم مشکل‌آفرین است!
حوثی‌ها در یمن یکی از جلوه‌ها و نمودهای این مشکل ایرانی‌اند. امروز می‌بینیم که حوثی‌ها با تهدید امنیت کشتیرانی در تنگه باب‌المندب، خلیج عدن و دریای سرخ، تجارت جهانی را تهدید می‌کنند؛ همان‌گونه که ایران، حامی آن‌ها، در تنگه هرمز چنین کرد. اگر کار به دست آن‌ها بود، همین سناریو را در کانال سوئز نیز اجرا می‌کردند!
وقتی سران نظام خمینی، از رهبر جدید و پنهان‌شده گرفته تا وزیر دفاع، این روزها تهدید می‌کنند که پاسخ‌های ایران به مرزها و محدودیت‌های جغرافیایی پایبند نخواهد بود، با منطقی از جنس «شبه‌نظامیان» روبه‌رو هستیم، نه منطق یک دولت؛ آن‌گونه که عراقچی و پیش از او عراقچیِ خوش‌برخورد، محمدجواد ظریف، می‌کوشند آن را جلوه دهند.
نه ترامپ و نه وزیر دفاعش، هگست، و نه وزیر خارجه‌اش، روبیو، مسبب مشکل ایران نیستند؛ هرچند می‌توان انتقادهای بسیاری درباره مواضع و اظهارات ترامپ مطرح کرد... یا خالکوبی‌ها و عضلات هگست را به تمسخر گرفت. از این منظر باید اظهارات اخیر مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا و رئیس سابق سازمان اطلاعات مرکزی (سیا)، را در گفت‌وگو با «العربیه انگلیسی» خواند؛ او در این گفت‌وگو گفت تهدید حوثی‌ها فراتر از مرزهای سعودی است و تأکید کرد که حوثی‌ها صرفاً مشکل سعودی نیستند، بلکه تهدیدی منطقه‌ای و جهانی به شمار می‌روند. این وزیر جمهوری‌خواه آمریکایی همچنین بر ضرورت هماهنگی تلاش‌های بین‌المللی برای تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز و باب‌المندب تأکید کرد.
ازاین‌رو، باید بر صورت‌بندی روشن مشکل ایران و در پی آن، مشکل حوثی‌ها، «حزب‌الله» و «حشد» در یمن، لبنان و عراق تمرکز کرد؛ به‌عنوان مسئله‌ای بین‌المللی که موضعی بین‌المللی را می‌طلبد. یا باید از جهان خواست، مشابه آنچه در سال ۱۹۹۰ در برابر اشغال کویت به دست صدام حسین یا در سال ۲۰۱۵ در برابر «داعش» رخ داد، یک ائتلاف جهانی واقعی و نیرومند برای از میان بردن این خطری تشکیل دهد که تمام جهان را تهدید می‌کند؛ از جمله چین را، چراکه این خطر با محبوس‌کردن منابع انرژی‌ای که از حوضه خلیج به سوی چین می‌آیند، آن کشور را نیز تهدید می‌کند.
خلاصه سخن اینکه اظهارات پمپئو ـ که عضو دولت کنونی ترامپ نیست و سیاستمداری باتجربه و کهنه‌کار است، نه مانند هگست که به گفته منتقدانش صرفاً مجری شبکه «فاکس‌نیوز» بوده ـ بار دیگر مسئله را در چارچوب درست آن قرار می‌دهد: مشکلی جهانی که موضعی واقعی و جهانی را می‌طلبد... والسلام.
نکته دردناک و در عین حال متناقض در اظهارات پمپئو به «العربیه انگلیسی»، این مشاهده تلخ اوست: «ایران اخیراً به اسرائیل شلیک نکرده، اما کشورهای اسلامی برادر را هدف قرار می‌دهد».