اميل امين
نویسنده مصری
TT

حوثی‌ها… روایت دشمنان جهان

آیا حوثی‌ها به «میزانتروپ»، یعنی دشمنان بشر، تبدیل شده‌اند؛ همان‌گونه که اسطوره‌شناسی یونان باستان از آن سخن می‌گوید؟
آنچه مسلم است، از مدت‌ها پیش اتهام‌ها آن‌ها را دنبال می‌کرده است؛ اما تحولات ناشی از حملات اخیر به فرودگاه‌های غیرنظامی سعودی، صحنه را به سطح دیگری از منازعه منتقل می‌کند و این برداشت را تقویت می‌کند که حوثی‌ها به دشمنان جهان تبدیل شده‌اند، نه فقط دشمنان پادشاهی سعودی.
آنچه چند روز پیش در پی شلیک موشک به فرودگاه‌های سعودی رخ داد، رویارویی را به سطح تازه‌ای از تهدید جهانی منتقل کرد؛ زیرا شبه‌نظامیان یاغی حوثی دیگر تنها در دریا و منطقه باب‌المندب تهدیدآفرین نیستند، بلکه دامنه تهدیدشان از کشتیرانی دریایی به هوانوردی گسترش یافته است.
در حالت نخست، تهدیدها عمدتاً با حمل‌ونقل و تجارت جهانی ارتباط داشتند؛ اما قربانیان فرودگاه ملک خالد که تابعیت‌های گوناگونی داشتند، نشان می‌دهند که تلفات انسانی ابعادی جهانی پیدا کرده و شریان‌های جابه‌جایی و ارتباط میان کشورهای جهان در معرض تهدید قرار گرفته‌اند. این یعنی فاجعه‌ای جهانی، نه منطقه‌ای یا محلی؛ زیرا پیامدهای آن از کشور هدف فراتر رفته و اعتماد شرکت‌های هواپیمایی و رفت‌وآمد مسافران را تحت تأثیر قرار داده و بر ثبات یکی از مهم‌ترین بخش‌های حمل‌ونقل جهانی تأثیر منفی گذاشته است.
دیگر تردیدی نیست که روایت شرارت حوثی‌ها، که تأسیسات نفتی سعودی را هدف قرار می‌دهد، در پی تشدید بحران انرژی جهانی است؛ آن هم در آستانه زمستان، فصلی که بازارهای نفت و گاز در شش قاره جهان بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه قرار می‌گیرند.
آیا با وضعیتی روبه‌رو هستیم که بتوان آن را بر اساس حقوق بین‌الملل، جنایت جنگی توصیف کرد؟
بر اساس قواعد مربوط به حمایت از غیرنظامیان در زمان صلح، هدف قرار دادن فرودگاه‌های غیرنظامی و تأسیسات نفتی، به‌ویژه هنگامی که جان غیرنظامیان را در معرض خطر قرار می‌دهد و حملات، هرچند با شکل‌های متفاوت، تکرار می‌شوند، جنایت جنگی محسوب می‌شود که مجازات دارد و در نهایت پرونده آن به دیوان کیفری بین‌المللی ارجاع خواهد شد.
اما وخامت این صحنه در واقعیت، چیزی بسیار فراتر از صرفاً نام‌گذاری و توصیف آن را می‌طلبد؛ بلکه به اقدام‌های سریع نیاز دارد، پیش از آنکه دود خیانت حوثی‌ها پراکنده شود.
محافل بزرگ بین‌المللی به‌درستی عمل کردند؛ از اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، درباره نپذیرفتن چنین حملاتی گرفته تا سخنان مارک روبیو، وزیر خارجه او، که این اقدام را بی‌اعتنایی آشکار به جان غیرنظامیان دانست، و محکومیت حملات از سوی آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، و درخواست او برای توقف فوری آن‌ها، و نیز اظهارنظرهای مشابه دیگر.
در برابر موشک‌ها، کلمات کافی نیستند. ازاین‌رو، روشن است که شورای امنیت سازمان ملل متحد، که مسئولیت حفظ صلح جهانی بر عهده آن است، باید به‌صورت اضطراری تشکیل جلسه دهد تا جنگ‌های حوثی‌ها علیه بشریت را بررسی کند و اقدام‌های تنبیهی سخت‌گیرانه‌ای در دو عرصه اتخاذ کند: از یک سو در حوزه نظامی و از سوی دیگر از طریق تحریم‌های شدید.
در این زمینه، پرسشی به‌طور ویژه به ذهن خطور می‌کند: موضع آمریکا در قبال حوثی‌ها چیست؟ آیا به بیان محکومیت‌ها بسنده خواهد شد یا پاسخ، شکلی از بازدارندگی نظامی به خود خواهد گرفت؟
با بازگشت به نشست محرمانه‌ای که دوم اکتبر جاری در کمپ دیوید برگزار شد و جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، ریاست آن را بر عهده داشت، روشن به نظر می‌رسد که ترامپ در حال بازبینی گزینه‌های خود است؛ نه فقط در ارتباط با ایران و رویارویی آینده‌ای که تردیدی در وقوع آن نیست، بلکه اطلاعاتی که از این نشست به بیرون درز کرده، نشان می‌دهد که ایده رویارویی دوباره با حوثی‌ها نیز با قدرت و بدون واهمه، پشت درهای بسته در حال بررسی است.
اکنون، با توجه به خشونت وحشیانه حوثی‌ها علیه غیرنظامیان با تابعیت‌های گوناگون در خاک سعودی، پرسش درباره نقش آمریکا ضرورتی انکارناپذیر دارد؛ به‌ویژه با توجه به روابط راهبردی آمریکا و سعودی که بیش از هشت دهه و اندی قدمت دارد. در این مدت، پادشاهی سعودی در عرصه‌های گوناگون جهانی، نه‌فقط دوست، بلکه متحد ایدئولوژیک آمریکا بوده است: یک بار در برابر تمایلات قلب اتحاد جماهیر شوروی و برای ناکام گذاشتن رؤیای آن کشور در دستیابی به آب‌های گرم و منابع انرژی خلیج، و بار دیگر در رویارویی با جریان‌های افراط‌گرایی جزم‌اندیشانه و حمایت از رویکرد اعتدال و میانه‌روی.
آنچه اخیراً رخ داده است، توجه‌ها را به نیاز مبرم به تقویت امنیت بین‌المللی با استفاده از همه ابزارهای موجود جلب می‌کند؛ از تبادل اطلاعات اطلاعاتی گرفته تا تقویت سامانه‌های پدافند هوایی سعودی. این وظیفه همه دوستان و متحدان پادشاهی سعودی است.
موضوع دیگری که می‌توان درباره آن تأمل کرد، حوثی‌ها به‌عنوان نیروی نیابتی تهران در جنگ است. بنابراین، اگر حوثی‌ها با همین ابزارهای متعارف قادرند تا این اندازه «مدیریت توحش» کنند، ایران و نیروهای نیابتی‌اش در منطقه و جهان چه خواهند کرد اگر به سلاح هسته‌ای دست یابند؟
ادموند برک، فیلسوف و سیاستمدار سرشناس بریتانیایی، در سال ۱۷۷۰ گفت: «تنها چیزی که برای پیروزی شر لازم است، این است که نیکان هیچ کاری نکنند.»
همین عبارت را جان استوارت میل، فیلسوف بریتانیایی، نیز در سال ۱۸۶۷ در سخنرانی خود در دانشگاه سنت اندروز تکرار کرد.
مقابله با حوثی‌ها ضرورتی انکارناپذیر است؛ پیش از آنکه شر پیروز شود و بدکاران به کامیابی برسند.