مصطفی فحص

مصطفی فحص

ریاض و راهبرد همسایگی گسترده

این توافق در مکان و زمان خود استثناست؛ چراکه از مکان، نمادپردازی بنیادین آن را می‌گیرد و به جغرافیا، با گستردگی سه ایستگاه آن، اهمیت می‌بخشد. اما زمان، زاده لحظه امضای توافق نیست؛ بلکه تعیین زمان آن، چندین دوره زمانی پیشین و پسین را در خود فشرده می‌کند؛ دوره‌هایی که عقربه‌های زمان را در مسیر درست…

واشنگتن ـ تهران و دشواری تفاهم

از یادداشت تفاهم ایران و آمریکا که مهلت آن در ۱۸ اوت آینده به پایان می‌رسد، اگر بخواهیم از اصطلاحی برگرفته از دیپلماسی خلافت اموی استفاده کنیم، دیگر تنها «موی معاویه» باقی مانده است. این رشته باریک امروز در قالب مذاکرات غیرمستقیم میان واشنگتن و تهران نمود یافته؛ مذاکراتی که میانجی‌ها با…

موضع سوریه میان صلح و آشتی

رئیس‌جمهوری سوریه، احمد الشرع، در مقایسه با همه کسانی که پیش از او بر دمشق حکومت کرده‌اند، رویکردی متفاوت نسبت به روابط سوریه و لبنان از خود نشان داده است. نگاه او به پویایی و تداوم رابطه میان دو کشور و دو ملت، کاملاً با رویکردهای پیشین تفاوت دارد؛ رویکردهایی که در بیشتر مقاطع خود بیانگر…

ایران... گره هسته‌ای

دیگر دفاع نظام در ایران از حقوق هسته‌ای خود، حتی تا مرز مرگ، تنها به ملاحظات راهبردی یا دفاعی مرتبط نیست، بلکه به بخشی عمیق از ساختار نظام، هویت آن و سازوکارهای بقایش تبدیل شده است؛ به‌ویژه در مرحله بازسازی قدرت و گذار به دوران «رهبر سوم». جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، انتقالی خونین و…

ظریف و بازنویسی روایت ایران

وزیر خارجه پیشین ایران، جواد ظریف، نقطه تلاقی میان نخبگان سیاسی ایران و طبقه حاکم، در هر دو گرایش اصلاح‌طلب و محافظه‌کار، محسوب می‌شود؛ طبقه‌ای که با وسواس امپراتوری‌طلبانه و توسعه‌طلبانه زندگی می‌کند و در پی بازپس‌گیری حوزه نفوذ تاریخی ایران است. نظام ۱۹۷۹ موفق شد روایت ژئوپلیتیکی خود را با ترکیب…

ایران… مسابقهٔ «پروسترویکا» و بوعزیزی

میان «احمد البالدی» ایرانیِ و «محمد بوعزیزی» تونسیِ نقاط مشترک بسیاری وجود دارد؛ نقاطی که نه فاصلهٔ جغرافیایی گسترده، نه پیچیدگی‌های سیاسی جغرافیا، و نه مرزهایی با دشواری‌های عقیدتی، ملی یا زبانی توانسته‌اند آن دو را از هم جدا کنند. این دو جوان ــ بی‌آنکه یکدیگر را بشناسند ــ در رنج و در شیوهٔ بیان…

اسرائیل بزرگ و مرزهای «سایکِس-پیکو»

چند هفته پیش از تجاوز اسرائیل به پایتخت قطر، دوحه، فرستاده ویژه آمریکا در سوریه و لبنان، تام باراک، در مصاحبه‌ای رسانه‌ای اعلام کرد که تل‌آویو مرزهای «سایکِس-پیکو» را بی‌معنی می‌داند. باراک به طور مستقیم به ماریو نوفل، گزارشگر آمریکایی، گفت: «این خطوطی که به عنوان مرزهای سایکس-پیکو کشیده شده‌اند بی…

گذرگاه زنگزور… استراتژی قطع و وصل

این کریدور باریک از نظر طول و عرض، بخش مهمی از سیاست‌های انرژی جهانی را تغییر خواهد داد

بغداد ـ دمشق ـ بیروت: ثبات و سرمایه‌گذاری

دولت عراق این روزها سخت درگیر تدارکات خود برای موفقیت‌آمیز برگزار کردن نشست سران عربی آینده در بغداد است؛ مواضع و مسافران از پایتخت و به سوی آن شلوغ شده‌اند و تصمیم‌گیرندگان در تثبیت ثبات شهر می‌کوشند تا سرمایه‌گذاری را تقویت کنند؛ سرمایه‌گذاری‌ای که میان دوگانه…

تهران و تعدد واسطه‌ها  

در «فرهنگ معانی»، فعل «یُمانع» یا «تَمانع» از ریشه «مانَع» گرفته شده و اسم آن «ممانعة» است. این فرهنگ لغت، «ممانعة» را به معنای «منازعه» تعریف می‌کند، که میان دو یا چند طرف رخ می‌دهد. در ظاهر، ایرانی‌ها، یعنی در اظهارات مقاماتشان، نوعی درگیری یا نزاع با واشنگتن نشان می‌دهند، اما در بطن ماجرا و در…