مشاری الذایدی
TT

افتراها… و پاسخی قاطع

گزارش‌های رسانه‌های غربی درباره سعودی، به‌ویژه در جنگ کنونی علیه شبه‌نظامیان حوثی در یمن، فراوان و تقریباً روزانه است و بخش بزرگی از آن‌ها رویکردی منفی علیه سعودی دارند. این موضوع تازه‌ای نیست و دلایل متعددی دارد که شرح آن‌ها زمان زیادی می‌طلبد. بخشی از این دلایل به ماهیت روزنامه‌نگاران، مؤسسات رسانه‌ای و مالکان آن‌ها، فضای فرهنگی حاکم و مجموعه‌ای از منافع و فشارهایی مربوط می‌شود که از گذشته تاکنون، نه فقط امروز، علیه سعودی فعالیت می‌کنند.
بخش دیگری از این دلایل نیز به ضعف فعالیت رسانه‌ای ما و شرم نابجایمان از ورود به مواجهه «نقادانه» با روایت‌های غربی در این رسانه‌ها مربوط است.
در روزهای جنگ اشغال کویت در سال ۱۹۹۰ و سپس آزادسازی آن، همین روزنامه «الشرق الأوسط» تریبونی قدرتمند برای دفاع از موضع سعودی و متحدانش بود. تنها کافی است ستون معروف غازی القصیبی، وزیر، سفیر و ادیب سرشناس، با عنوان «در چشم توفان» را به یاد بیاوریم؛ و اینکه القصیبی چگونه واقعاً به فاتح دژهای مخالفان تبدیل شده بود؛ او به‌تنهایی یک ملت بود.
اخیراً روزنامه آمریکایی «وال‌استریت ژورنال» گزارشی منتشر کرد و در آن به نقل از افرادی که آن‌ها را آگاه از مذاکرات توصیف کرده بود، اطلاعاتی را مطرح کرد که خلاصه آن چنین بود: حوثی‌ها در ازای توقف حملات خود، خواستار پرداخت ۵۱ میلیارد دلار از سوی سعودی و به‌رسمیت‌شناختن رسمی آن‌ها به‌عنوان حاکمان یمن شده‌اند و سعودی نیز با این درخواست موافقت کرده است!
رائد قرملی، معاون وزیر امور خارجه سعودی در امور دیپلماسی عمومی، در پیامی در پلتفرم «ایکس» با قاطعیت سخنان روزنامه‌نگار را رد کرد و گفت آنچه در گزارش آمده، «زاییده تخیل نویسندگان مقاله یا منابع ادعایی آن‌هاست».
این دیپلمات فرهیخته، گروه حوثی را نیرویی کودتاچی علیه دولت یمن توصیف کرد که این کشور را وارد منازعات و دستورکارهایی کرده است که در خدمت منافع یمنی‌ها نیست. او همچنین به حملات حوثی‌ها به کشتی‌های تجاری در گذرگاه‌های آبی دریای سرخ، هدف قراردادن تأسیسات غیرنظامی و اقتصادی و مخالفت آن‌ها با تلاش‌های صلح اشاره کرد.
قرملی در کنایه‌ای طعنه‌آمیز به نویسندگان گزارش در روزنامه آمریکایی یادآوری کرد که یمن دولتی دارد که از به‌رسمیت‌شناسی بین‌المللی برخوردار است. به تعبیر معروف: «اگر فراموش کرده‌ای، بگذار یادت بیاورم!»
سمت معاونت وزیر امور خارجه در امور دیپلماسی عمومی از سمت‌های تازه‌ای است که در وزارت امور خارجه سعودی ایجاد شده و این اقدامی مثبت و سودمند است. انتخاب رائد قرملی برای این سمت نیز انتخابی درست و هوشمندانه بود؛ زیرا او از تجربه دیپلماتیک، اندوخته فرهنگی عربی و غربی، هوش در پاسخ‌گویی و پختگی در جدل برخوردار است.
نیمی از نبرد در عرصه رسانه جریان دارد؛ اما نیمی، بلکه بخش عمده قدرت رسانه، به در اختیار داشتن اطلاعات قاطع، پرهیز از تعلل و از دست ندادن لحظه مناسب وابسته است. به بیان دیگر، سرعت پاسخ‌گویی، در کنار انسجام و استحکام روایت، سلاحی تعیین‌کننده در این نبرد است.
این وظیفه تنها بر عهده وزارت امور خارجه یا حتی دیگر دستگاه‌های رسمی نیست، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از مسئولیت مؤسسات مطبوعاتی نیز به شمار می‌رود؛ نه اینکه بر دوش برخی فعالان مخلص در شبکه‌های اجتماعی گذاشته شود که نه به اطلاعات دسترسی دارند و نه از تجربه و تخصص لازم برخوردارند.
عملکرد رائد قرملی، سفیر و دیپلمات، بسیار تحسین‌برانگیز است و باید آن را مبنا قرار داد و در عرصه‌های گوناگون رسانه‌ای تکثیر کرد.