تاریخ، بر اساس مفهوم سنتی آن، شرح زندگی کسانی است که از میان ما رفتهاند؛ اما تاریخی نیز وجود دارد که به معنای حافظه فرهنگی و حافظه عاطفی است. آنچه زنده میماند، معنای حافظه است؛ از این حیث که در سرکشی به واقعیتها و اسناد سرآمد است و از آنها رویگردان میشود. ازاینرو، به ترجمه رویدادها به شیوه…
من در اینجا قصد ندارم به اصطلاح «مرگ مؤلف» در نظریه نقد بپردازم؛ بلکه میخواهم بر گونهای متفاوت از مرگ مؤلف درنگ کنم که نمادپردازی خاص خود را دارد و به تجربه نخستین نسل ما در کشف عمل خواندن ارجاع میدهم. ما کتاب میخواندیم و روی جلد کتابها، عنوان کتاب در بالا و زیر آن نام مؤلف و سال درگذشت او درج…
آیا انسانها در انتخاب پایانهایشان مهارت دارند؟ آیا تجربههایشان به یاریشان میآید تا زمان مناسبی را برای پایانی محتوم تعیین کنند؛ پایانی که فقط به یک زمانبندی خوب نیاز دارد؟!
این پرسشها زمانی به ذهنم آمد که دیدم مسی بازنشستگی خود را از تیم ملی کشورش اعلام میکند؛ بازنشستگی (نهایی). همراه این…
آیا کمبودهای ما میتوانند در مواجهه با چالشهای هوش مصنوعی یاریرسان باشند، با توجه به این که مصنوعی ظاهراً کامل و بینقص است، در حالی که خلاقیت انسانی با حس کمبود و نقص و نه با کمال و برتری مرتبط است؟ هر حالت خلاقانه انسانی، نوعی آشکار شدن کمبود است که به شکلی تحریککننده برای نویسنده شکل میگیرد…
خطاها نهتنها اجتنابناپذیرند، بلکه ضرورتی هستند تا ذهنهای بشری همچنان بیدار و زاینده بمانند. خلاقیت ذهنی نیز جز در نتیجه خطاهای رفتار انسان پدید نمیآید. رفتار، ذاتاً، مجموعهای از تجربههایی است که با شور و شتاب مرتکب آنها میشویم. معمولاً هنگام دست زدن به عمل، ناگزیر از کنار گذاشتن تعقل هستیم؛…
در شبکههای اجتماعی عمومی بریتانیا، دختربچهای ظاهر شد که از موج گرمایی که همه را درنوردیده و حالوهوای روز انگلیسی را در همه جنبههایش دگرگون کرده بود شکایت میکرد؛ و بیش از همه، مدارس کودکان از آن متأثر شده بودند. پیام این دختربچه برای توصیف وضعیت، از سرخی چهره و عرقی که بر پیشانیاش میدرخشید،…
آیا وضعیت ایران به مرحلهای رسیده که دیگر نتوان آن را بهدرستی خواند و فهمید؟ و آیا ایران خود را میان «تیر» و «فرش» گرفتار کرده است؟
این پرسش را مطرح میکنم، زیرا مانند بسیاری دیگر، تحلیلهای سیاسی درباره وضعیت ایران را دنبال میکنم. ایران دیگر تنها در صدر اخبار نیست، بلکه از نظر فرهنگی، همانند…
آیا معنای بخش اخبار تغییر کرده است...؟!
روزگاری خبر، ارزشی دلالتی داشت که در فعل خبررسانی، آنگونه که در معنای زبانیاش فهمیده میشود، خلاصه میشد. در آن زمان، کارکرد خبر تنها به خبر بودن آن محدود بود، نه به زیبایی زبانش و نه به جنبههای مجازی و استعاری آن. اما امروز در آستانه دگرگونی کیفی معنای…
از گفتههای سنتی، جملهای هست: «هر که شیخش کتابش باشد، خطایش بیشتر از درستیش خواهد بود.» این جملهای اولیه است که به خطر کتاب به عنوان رقیبی خطرناک برای قدرت شیخ-معلم توجه دارد. این جمله هشدار میدهد نسبت به انحصار کتاب بر خواننده، بدون وجود شیخی که رابطه میان خواننده و کتاب را مدیریت کند. اگر کتاب…
ما اکنون به طور کیهانی وارد یک سؤال مهم و خطرناک درباره واقعیت مجازی و نقش آن در شکلگیری ذهنها میشویم. در اصل، انسانها همیشه آموزش مستقیم و عملی دیدهاند، جایی که با آتش و کاربردهایش آشنا شدند، بین منفعت و ضرر تمایز قائل شدند. مهمترین دستاورد این آموزش، تحول آنها از حالت خام و ناپخته به حالت…