به نظرمیرسد توافق هستهای درخاورمیانه خوب عمل میکند. برپایبندی کامل به منع گسترش سلاح هستهای و رعایت شفافیت توافق شد در عین حال همه راهها را بر به دست آوردن سلاح بست.
کشور امارات روز 3مارس خبراز تکمیل بارگذاری سوخت هستهای در تأسیسات اولین نیروگاه انرژی هستهای صلح آمیز براکه داد و وقتی چهار نیروگاه آماده کار بشوند، برابر با 25 درصد برق مصرفی کشور امارات را بدون تولید هرگونه کربن تولید میکنند.
این طرح بلندپروازانه از 10سال پیش آغاز شد، وقتی که کشور امارات متحده عربی قویترین توافق همکاری هستهای صلح آمیز در تاریخ را امضا کرد. اما چندان قطعی نبود و با پیشرفت مذاکرات درآخرین سال دولت جورج بوش، جامعه مخالف گسترش سلاح هستهای ابراز نگرانی میکرد. برخی میترسیدند مبادا منطقه خاورمیانه مناسب توسعه برنامه هستهای صلح آمیز نباشد درحالی که برخی کارشناسان دیگر محدودسازی مسابقه تسلیحاتی میگفتند، اگر ایران ازبرنامه خود به عنوان پوششی برای ساخت بمب هستهای استفاده کرد، امارات متحده عربی هم ممکن است همین کار را بکند.
اما امارات متحده عربی این اتهامات را که ادعا میکردند، قصد دارد اسلحه اتمی بسازد رد کرد و پیشاپیش قویترین تعهدات منع گسترش سلاحهای هستهای را پذیرفت و متعهد شد دست به غنی سازی نزند یا از مواد هستهای استفاده داخلی نکند. همچنین در پیوستن به پیمان ارزیابی اضافی آژانس بین المللی انرژی هستهای تردید به خود راه نداد که اجازه میدهد ازتأسیسات و در هر زمانی بازرسی به عمل آید.
این تضمینهای تاریخی و الزامآور که بعداً به «معیار طلایی» شناخته شدند، راه حل جدید و ابتکاری برای مشکلی کهنه ارائه کردند که از طبیعت به کارگیری دوگانه برخی عناصر زنجیره تأمین سوخت هستهای ناشی میشود.
توافق در اواخر دوره دولت بوش امضا شد و دولت اوباما آن را تأیید کرد. پس از بازبینی دقیق آن توسط کنگره ازسوی رئیس کمیته امور خارجه مجلس نمایندگان هوارد پیرمن، در ماه دسامبر سال 2009توافق وارد مرحله اجرا شد.
تعهدات کشور امارات با تمایل کامل بسیار فراتر ازآنی شد که در نقشه کامل کار مشترک درسال 2015 ازسوی طرف ایرانی به دست آمد. تهران بر روش غنی سازی داخلی اورانیوم و توسعه تکنولوژی سانترفیوژهای پیشرفته اصرار داشت- و در ابتدا به طور مخفیانه و با به چالش کشیدن قطعنامههای الزام آور شورای امنیت سازمان ملل توان خود را توسعه داد. ایران همچنین خواستار حذف همه قید وبندها در ژانویه 2026 شده بود. این خواستهها از افکار حقیقی ایران در دراز مدت پرده برمیدارند.
ایران نمیتواند اشارهای روشنتر از آنچه کشور امارات با امضای همان سنجههای الزام آور برای صلح آمیز بودن مقاصد خود امضا کرد، بفرستد... جامعه جهانی باید برآن به عنوان پیششرط برای توافق جدید هستهای با ایران پافشاری کند که میتواند زمینه ساز انرژی هستهای صلح آمیز بشود. آنگاه ایران میتواند برنامه انرژی هستهای خود را توسعه و به روز کند و رفاه اقتصادی خود را افزایش دهد.
نیروگاه براکه در اندک سالهای آینده مقدار 5.6گیگاوات برق با کربن پایین به کشور امارات میدهد درحالی که برنامه هستهای ایران که عمری 45 ساله دارد براساس یک نیروگاه با ظرفیت915مگاوات استوار است.
تکنولوژی صلحآمیز هستهای مسئله مهمی برای تنوع بخشیدن به انرژی در جهان محسوب میشود به خصوص پس از درخواست گزینههای بدیل دارای کربن کمتر. اما یافتن انرژی پاک نباید بهانهای برای ساخت اسلحه خطرناکی باشد که به جهان زیان بزند. امارات متحده عربی و ایالات متحده موفق به بستن این قرارداد هستهای شدند که اصولی بهتر به دست داد و منبع بزرگ و جدید انرژی پاک مهیا کرد و از خطر گسترش هستهای کاست.
TT
قرارداد هستهای موفق در خاورمیانه
مقالات بیشتر دیدگاه
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة