​موضع دولت‌ها دربرابر طرح صلح

بحرین آماده مهم‌ترین طرح سیاسی منطقه می‌شود اگرساقط نشود و ماکنون در اولین گردنه در منامه درد رنج می‌برد. آغازها همیشه دشوارند، اعتراض‌ها و تحریم‌ها شگفت انگیز نیستند. حمله‌ها به طرح قابل پیش بینی‌اند با اینکه هنوز به طور رسمی اعلام نشده، اما دولت‌ها سرفصل‌هایش را می‌دانند.
شاید معامله قرن بزرگ‌ترین فرصت فلسطینی‌ها باشد تا سرانجام کشورشان را تأسیس کنند یا مراسم تشییعی باشد برای خاکسپاری قضیه فلسطینی. حکمت حکم می‌کند که منتظر بمانیم تا جزئیات را ببینیم.
آنچه هفته گذشته به عنوان بخشی از طرح اقتصادی منتشر شد، ایده‌هایش خوب‌اند اما اعلام هزینه را کم دارد. در برابر پنجاه میلیارد دلار چه خواسته‌ای وجود دارد؟ تا جایی که ما به تجربه آموخته‌ایم، هیچ نهاری«رایگان» نیست.
بد نیست یادآوری بشود همه مواضع موافق یا مخالف صادقانه نیستند و ضرورتاً برای عشق مردم فلسیطن یا تأیید حقوق قانونی آنها به زبان نمی‌آیند.
موضع‌گیری‌ها در مقابل طرح صلح تا حد زیادی مشخص‌اند. برای نمونه:
ایران و «حزب الله» لبنانی: در هرحالی آنها علیه طرح‌اند ، چرا که برنامه‌های تهران براین اساس گذاشته شده‌اند که ایران باید سرنوشت منطقه را رقم بزند تا در خدمت منافع توسعه طلبانه‌اش باشد.
لبنان: موضع ریاست جمهوری و دولت حرکت پشت«حزب الله» است از سر ترس. باید یادآوری کرد که لبنان هماکنون از طریق واسطه بر سرمناطق سرمایه‌گذاری نفت و گاز مشترک دریایی در حال مذاکره با اسرائیل است. در همین حال به فلسطینی‌ها اعتراض می‌کند و آنها را برای مذاکره با اسرائیل برسرمنابع‌شان محکوم می‌کند.
سوریه: پیش بینی می‌شود با موضع ایران همآهنگ باشد؛ تصمیم‌گیرنده برخاک سوریه در جنگ داخلی.
مصرو کشورهای خلیج: به طور معمول مؤید موضع دولت خودگران فلسطینی‌اند خواه منفی باشد خواه مثبت و از عبارت‌های کلی استفاده می‌کنند چون دنبال دردسر نیستند و از مخاطراتی که برروابط با دولت دونالد ترامپ ایجاد می‌شود، دوری می‌گزینند. همین طور نمی‌خواهند مسئولیتی را به دوش بگیرند. به همین دلیل رئیس فقید حکومت خودگردان فلسطینی یاسر عرفات طرح کلینتون را رد کرد با این که معقول بود. به این دلیل که او باید به تنهایی بار مسئولیت تصمیم گیری را قبول می‌کرد پس از اینکه رهبران منطقه در آن زمان به او گفتند که این مسئولیت متوجه اوست.
قطر: مثل همیشه دنبال نقشی می‌گردد. به همین دلیل علیه همایش در بحرین تحریک می‌کند چون آنجا برگزار می‌شود. بحرین دشمن قدیمی خلیجی قطراست و در عین حال برای خود یک صندلی رزرو کرده و به عنوان یکی از شرکت کنندگان حضور خواهد یافت. پیش دستی کرد و ناگهان به دولت فلسطینی چهارصد و پنجاه میلیون دلار هدیه کرد. حمایت کریمانه و بی سابقه از سوی قطری‌ها از دولت عباس. تلاش می‌کنند با این کار واکنش‌های فلسطینی‌ها را مدیریت کنند و نقش واسطه را بازی کنند.
اردن: ایده صلح را تأیید می‌کند، هرچند موضع مخالف می‌گیرد آن هم برای مصرف داخلی. مانند دیگران منتظر جزئیات و موضع‌گیری کشورهای مهم عربی است و پشت سر دولت خودگردان حرکت خواهد کرد.
دولت فلسطین: چون نماینده مردم فلسطین است تصمیم نهایی با آن است. همان طور که پیش بینی می‌شد، با «نه» شروع کرد و اینکه همایش بحرین را تحریم می‌کند، اما در را روی هم گذاشت تا از وعده‌های شرکت کنندگان مطلع شود. به احتمال زیاد دولت بعدا به طرح می‌پیوندد و طرح‌ها و حمایت‌ها را می‌پذیرد بی آنکه به صراحت تعهدهای سیاسی بدهد.
«حماس»: گروه کوچک فلسطینی، طبیعی است که نپذیرد چون اولا دعوت نشده و مخالف درنظر گرفتن دولت فلسطینی به عنوان تنها نماینده است. علاوه براین «حماس» در اردوگاه مخالف ایران قرار دارد و شاید درآینده نقش مفیدی بازی کند، هرچند اکنون آشکارا مخالفت می‌کند. مسئله‌ای که از چشم گروه مهندس جرارد کوشنر پنهان نمی‌ماند.
اسرائیل: برخلاف دولت فلسطینی به نظر بسیار هیجان زده می‌آید، اما شرط می‌بندم که طرح را با کج داری و مریزی و اعتراضاتش از بین می‌برد. اسرائیل براین باور است که هرگونه امتیاز دادن به نفعش نیست و ناچار است که با دولت ترامپ در مراحل اولیه تعارف کند.
بقیه کشورهای عربی ترجیح می‌دهند بیانیه مشترکی از طریق اتحادیه کشورهای عربی صادر کنند و مصر است که موضع را رهبری می‌کند.
کشورهای بزرگ اما اگر طرح آنگونه باشد که برایش برنامه ریزی می‌شد، همه موافق آن هستند از جمله روسیه و چین. ترکیه نقش مخالف و تحریک کننده را بازی خواهد کرد اما وزنش در این مسئله بسیار محدود است و تلاش خواهد کرد آن را وجه المصاحله مسائل خود با واشنگتن بسازد.
در نهایت اگر طرح واقعا به فلسطینی‌ها کشور و زمین بدهد و دولت، همه جهان از آن حمایت خواهد کرد، اما اگر فقط طرحی است تا به وجود اسرائیل برباقیمانده زمین‌های فلسطینی مشروعیت بدهد، از ساحل منامه خیلی فاصله نخواهد گرفت.