سوسن الشاعر
TT

نظام ایران… به من چه، حتی اگر دوستانم هم آسیب ببینند

نظام ایران از منطق شمشون، یعنی «به من چه، حتی اگر دشمنانم هم نابود شوند»، فراتر رفته و اکنون بر اساس منطقی افراطی‌تر رفتار می‌کند.
خطر ایران از مرزهای منطقه فراتر رفته و دیگر تنها امنیت خلیج، یا حتی امنیت خاورمیانه را تهدید نمی‌کند. آنچه مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، پیش‌بینی کرده بود، اکنون در آستانه تحقق است. او آن زمان درباره خطر نظام ایران هشدار داده و گفته بود جهان نباید دست روی دست بگذارد و اجازه دهد اشتباه سکوت در برابر کره شمالی، تا زمانی که به بمب هسته‌ای دست یافت، برای دومین بار تکرار شود؛ اشتباهی که هزینه مقابله با آن را چند برابر خواهد کرد.
امروز درستی هشدار او بیش از پیش آشکار شده است؛ بااین‌حال، مشارکت جامعه بین‌المللی در مقابله با این خطر همچنان ضعیف و همراه با تردید است؛ درحالی‌که زیان آن متوجه همگان خواهد شد، بلکه در واقع همین حالا نیز وارد شده است. آنچه نظام ایران انجام می‌دهد، حتی متحدانش و نیز کشورهایی را که اساساً تهدیدی علیه آن نیستند، در معرض خطر قرار می‌دهد.
بسیاری از اروپایی‌ها می‌گویند آینده، عصر توافق‌ها و تفاهم‌ها خواهد بود. به این معنا که ممکن است کشوری در پرونده‌ای مشخص با کشور دیگری تا بالاترین سطح همکاری، حتی همکاری نظامی، پیش برود؛ اما در پرونده‌ای دیگر با آن اختلاف پیدا کند و منافع دو طرف در تعارض قرار گیرد؛ اختلافی که شاید شدت بگیرد و در شدیدترین شکل خود به رویارویی نظامی بینجامد.
این مسئله ما را، به‌عنوان کشورهای عضو شورای همکاری خلیج که در کنار یکدیگر قرار داریم، به این نتیجه می‌رساند که باید بر اساس همین دیدگاه، آزادی عمل خود را حفظ کنیم و این پرسش را با کشورهای اروپایی مطرح سازیم: میزان همسویی آن‌ها با کشورهای شورای همکاری خلیج درباره ابعاد خطر نظام ایران برای امنیت بین‌المللی به‌طور کلی و امنیت اروپا به‌طور خاص چقدر است؟ همچنین باید پرسید اقدامات راهزنی دریایی نظام ایران در تنگه‌های هرمز و باب‌المندب چه زیانی به منافع آن‌ها وارد کرده است. آیا درباره خطرناک بودن این نظام، حتی برای متحدان خودش، توافقی کامل وجود ندارد؟
افزون بر این، گسترش عملیات تروریستی ایران به عمق کشورهای اروپایی، از طریق تهدیدهای سایبری، عملیات جاسوسی و تلاش برای بمب‌گذاری، در کنار اعلام رهبر ایران مبنی بر صدور مجوز برای هدف قرار دادن اهدافی در خارج از منطقه، تهدیدی مستقیم علیه پایگاه‌های نظامی مستقر در خاک این کشورها به شمار می‌رود.
آیا در اینجا با همسویی کامل در این پرونده امنیتی روبه‌رو نیستیم؛ همسویی‌ای که در آن ابعاد زیان و آسیب به منافع کاملاً یکسان است؟ آیا سهم اتحادیه اروپا و حتی هر یک از کشورهای اروپایی به‌صورت جداگانه، در مقابله با این نظام، متناسب با میزان تهدید و حجم خسارت بوده است؟ این در حالی است که وجوه مشترک ما با کشورهای اروپایی در این پرونده بسیار بیشتر است و حتی از وجود ائتلاف‌ها یا توافق‌نامه‌های امنیتی پیشین نیز فراتر می‌رود.
همین معادله درباره چین نیز صدق می‌کند. خود چین نیز از این وضعیت زیان می‌بیند و می‌تواند در این پرونده، اختلاف، منازعه و رقابت خود با طرف آمریکایی را کنار بگذارد؛ چراکه منافع این کشور با کشورهای خلیج بسیار گسترده است.
اما هند، از جمله کشورهایی است که گسترده‌ترین پیوندهای منافع را با کشورهای خلیج دارد. در کشورهای خلیجی ما حدود ۹ میلیون هندی زندگی می‌کنند که سالانه نزدیک به ۳۰ میلیارد دلار به کشورشان حواله می‌فرستند؛ رقمی که معادل حدود ۵۰ درصد کل حواله‌های ارزی ورودی به هند است. آیا چنین منافعی ایجاب نمی‌کند که هند در مقابله با تروریسم فرامرزی ایران موضعی روشن‌تر و جدی‌تر اتخاذ کند؟
سهل‌انگاری در حفظ و حمایت از منافع مشترک، ما را وادار می‌کند در وجوه مشترک و منافعی که تاکنون بر آن‌ها تکیه داشته‌ایم، به‌عنوان پرونده‌هایی برای همگرایی و توافق در آینده، تجدیدنظر کنیم.